I C 637/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy uzupełnił wyrok w sprawie o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, precyzując wierzytelność Skarbu Państwa i nakazując pozwanej znoszenie egzekucji z darowanych jej praw majątkowych.
Sąd Okręgowy w Olsztynie uzupełnił swój wcześniejszy wyrok w sprawie ze skargi pauliańskiej wniesionej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego przeciwko D. Ł. Sąd doprecyzował, że uznane za bezskuteczne czynności prawne (darowizny nieruchomości, środków pieniężnych oraz ugoda alimentacyjna) miały służyć zaspokojeniu konkretnej wierzytelności podatkowej Skarbu Państwa wobec J. Ł. Ponadto, sąd nakazał pozwanej D. Ł. znoszenie egzekucji z darowanych jej praw majątkowych, zgodnie z nową linią orzeczniczą Sądu Najwyższego.
Sąd Okręgowy w Olsztynie, uzupełniając wyrok z dnia 15 czerwca 2022 r., doprecyzował rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi pauliańskiej. Powód, Skarb Państwa – Naczelnik Urzędu Skarbowego w O., domagał się uznania za bezskuteczne wobec niego czynności prawnych dokonanych przez J. Ł. na rzecz D. Ł., w tym umów darowizny nieruchomości, środków pieniężnych oraz ugody alimentacyjnej. Celem tych działań było pokrzywdzenie wierzyciela, którym był Skarb Państwa z tytułu zaległości podatkowych. Pierwotny wyrok uwzględnił powództwo, uznając wskazane czynności za bezskuteczne. Wniosek o uzupełnienie wyroku dotyczył doprecyzowania treści wierzytelności, na którą powołuje się wierzyciel, oraz nakazania pozwanej znoszenia egzekucji z darowanych jej praw. Sąd, powołując się na art. 351 § 1 k.p.c. oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego (w tym uchwałę III CZP 60/19), uznał wniosek za zasadny. Wskazał, że sentencja wyroku uwzględniającego skargę pauliańską powinna precyzyjnie określać wierzytelność, a także nakazywać pozwanej znoszenie egzekucji z praw majątkowych będących przedmiotem zaskarżonych czynności. Sąd odrzucił argumentację pozwanej, że uzupełnienie stanowi niedopuszczalne rozszerzenie powództwa, podkreślając, że jest to jedynie doprecyzowanie orzeczenia zgodne z przepisami i praktyką sądową.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powinien uzupełnić wyrok w tym zakresie, zgodnie z art. 351 § 1 k.p.c. i orzecznictwem Sądu Najwyższego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uzupełnienie wyroku jest uzasadnione, ponieważ sentencja uwzględniająca skargę pauliańską powinna precyzyjnie określać wierzytelność oraz nakazywać pozwanej znoszenie egzekucji z praw majątkowych będących przedmiotem zaskarżonych czynności. Jest to zgodne z przepisami k.p.c. i uchwałą SN III CZP 60/19.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uzupełnienie wyroku
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - Naczelnik Urzędu Skarbowego w O.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa - Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. | organ_państwowy | powód |
| D. Ł. | osoba_fizyczna | pozwana |
| J. Ł. | osoba_fizyczna | dłużnik |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 351 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala na uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości żądania, o natychmiastowej wykonalności albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu.
k.c. art. 527
Kodeks cywilny
Reguluje instytucję skargi pauliańskiej, pozwalającej wierzycielowi na uznanie za bezskuteczną czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli.
Pomocnicze
k.p.c. art. 321
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy związania sądu granicami żądania pozwu (zasada dyspozycyjności).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o uzupełnienie wyroku jest dopuszczalny na podstawie art. 351 § 1 k.p.c. Sentencja wyroku uwzględniającego skargę pauliańską powinna precyzyjnie określać wierzytelność. Sąd powinien nakazać pozwanej znoszenie egzekucji z praw majątkowych będących przedmiotem zaskarżonych czynności. Uzupełnienie wyroku nie stanowi rozszerzenia powództwa.
Odrzucone argumenty
Wniosek o uzupełnienie wyroku stanowi niedopuszczalne rozszerzenie powództwa i prowadzi do obejścia przepisu art. 321 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
sąd nie orzekł o całości żądania nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu sentencja wyroku uwzględniającego powództwo na podstawie art. 527 k.c. powinna określać wierzytelność zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym określenie wierzytelności, której ochronie ma on służyć, jest warunkiem skuteczności (wykonalności) tego orzeczenia zasadnym jest również nakazanie Pozwanej poddania się (znoszenia) egzekucji z praw majątkowych będących przedmiotem zaskarżonych czynności prawnych Sąd powinien zamieścić je w wyroku uwzględniającym powództwo paulińskie z urzędu, bez względu na to czy powód domagał się stosownego zastrzeżenia w pozwie
Skład orzekający
Krystian Szeląg
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Precyzowanie treści wyroków uwzględniających skargę pauliańską, w tym określenie wierzytelności i nakazanie znoszenia egzekucji, zgodnie z aktualnym orzecznictwem SN."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uzupełnienia wyroku w sprawie ze skargi pauliańskiej, gdzie pierwotne rozstrzygnięcie było niepełne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie skargi pauliańskiej i znaczenie precyzyjnego formułowania orzeczeń sądowych, co jest istotne dla prawników zajmujących się windykacją i prawem zobowiązań.
“Sąd doprecyzował wyrok w sprawie o milionowe darowizny. Kluczowe znaczenie ma wierzytelność podatkowa!”
Dane finansowe
WPS: 200 000 PLN
zwrot kosztów procesu: 10 800 PLN
nieuiszczona opłata sądowa: 41 064 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: I C 637/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 października 2022 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Krystian Szeląg Protokolant: Sekretarz sądowy Aleksandra Siemieniuk po rozpoznaniu w dniu 7 października 2022 r. w Olsztynie na rozprawie sprawy z powództwa Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. przeciwko D. Ł. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną uzupełnia wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 15 czerwca 2022 r. w ten sposób, że po pkt IV dodaje następującą treść: „wszystkich wyżej wymienionych czynności prawnych w celu zaspokojenia przysługujących Skarbowi Państwa-Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w O. (wierzycielowi) wierzytelności pieniężnych wraz z należnymi odsetkami od zaległości podatkowych, kosztami upomnień i kosztami egzekucji, w stosunku do J. Ł. (dłużnika) z tytułu podatku od towarów i usług za okres od czerwca 2014 roku do stycznia 2015 roku, stwierdzonych decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 30.05.2019 roku, znak (...)- (...) . (...) .71.2018 oraz decyzją Dyrektora I. Administracji Skarbowej w O. z dnia 16.12.2020 roku, znak (...) -I0V. (...) .55.2019”., a nadto dodaje pkt IV a. o następującej treści: „nakazuje pozwanej D. Ł. poddanie się (znoszenie) egzekucji wskazanych w niniejszym wyroku wierzytelności pieniężnych powoda z praw do nieruchomości opisanych w punkcie I wyroku oraz z praw majątkowych opisanych w punktach II, III i IV wyroku”. UZASADNIENIE WYROKU UZUPEŁNIAJĄCEGO Z DNIA 19 PAŹDZIERNIKA 2022 R. Pozwem z dnia 8 listopada 2019 r. (data wpływu) skierowanym przeciwko D. Ł. powód Skarb Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. wniósł o: 1. uznanie za bezskuteczną w stosunku do Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. czynności prawnej w postaci umowy darowizny zawartej w dniu (...) r., akt notarialny Rep. A numer (...) , przed notariuszem M. S. w Kancelarii Notarialnej w O. , mocą której J. Ł. darował D. Ł. : - prawo własności nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny nr (...) położony na drugiej kondygnacji w budynku mieszkalnym nr (...) przy ul. (...) w O. , o powierzchni użytkowej (...) m ( 2) oraz przynależnej do lokalu piwnicy, oznaczonej numerem (...) , o powierzchni użytkowej lokalu wraz z przynależną piwnicą (...) m ( 2) , dla której Sąd Rejonowy w (...) VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) , z własnością którego związany jest udział wynoszący (...) części we wszelkich częściach wspólnych budynku i innych urządzeniach nie służących do wyłącznego użytku właścicieli poszczególnych lokali oraz w prawie użytkowania działki gruntu, na której posadowiony jest budynek mieszkalny, objęty księgą wieczystą nr (...) prowadzony przez ww. Sąd, - prawo własności lokalu niemieszkalnego – garażu oznaczonego numerem (...) , położonego na zerowej kondygnacji w budynku mieszkalnym nr (...) przy ul. (...) w O. , o powierzchni użytkowej (...) m ( 2) , dla którego Sąd Rejonowy w (...) VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) z własnością którego związany jest udział wynoszący (...) części we wszelkich częściach wspólnych budynku i innych urządzeniach nie służących do wyłącznego użytku właścicieli poszczególnych lokali oraz w prawie użytkowania działki gruntu, na której posadowiony jest budynek, objętych księgą wieczystą nr (...) prowadzony przez ww. Sąd, 2. uznanie za bezskuteczną w stosunku do Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. czynności prawnej w postaci umowy darowizny środków pieniężnych zawartej w dniu (...) w O. , mocą której J. Ł. przeniósł własność środków pieniężnych i przekazał ze swojego rachunku bankowego o numerze (...) (...) (...) na rachunek bankowy D. Ł. o numerze (...) kwotę 100.000 zł, 3. uznanie za bezskuteczną w stosunku do Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. czynności prawnej w postaci umowy darowizny środków pieniężnych zawartej w dniu (...) w O. , mocą której J. Ł. przeniósł własność środków pieniężnych i przekazał ze swojego rachunku bankowego o numerze (...) (...) (...) na rachunek bankowy D. Ł. o numerze (...) kwotę 100.000 zł, 4. uznanie za bezskuteczną w stosunku do Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. czynności prawnej w postaci ugody z dnia 18 lipca 2018 r., zawartej przed Sądem Rejonowym w (...) , w prawie po sygn. akt (...) mocą której J. Ł. zobowiązał się do świadczeń alimentacyjnych na rzecz D. Ł. w kwocie po 2000 zł miesięcznie poczynając od 18 lipca 2018 r., a nadto o zasądzenie od pozwanej na rzecz strony powodowej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczpospolitej Polskiej, według norm prawem przepisanych (pozew k. 5-9v.). W odpowiedzi na pozew pozwana D. Ł. wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów sądowych (odpowiedź na pozew k. 229-234). Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2022 r. tut. Sąd: I. uznał za bezskuteczną w stosunku do Skarbu Państwa- Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. czynność prawną w postaci umowy darowizny zawartej w dniu (...) roku, akt notarialny Repertorium A numer (...) , przed notariuszem M. S. w Kancelarii Notarialnej w O. , mocą której J. Ł. darował D. Ł. : - prawo własności nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalnej numer (...) położony na drugiej kondygnacji w budynku mieszkalnym numer (...) przy ul. (...) w O. o powierzchni użytkowej (...) oraz przynależnej do lokalu piwnicy, oznaczonej numerem 18, o powierzchni użytkowej lokalu wraz z przynależną piwnicą (...) , dla której Sąd Rejonowy w (...) , VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) , z własnością którego związany jest udział wynoszący (...) części we wszelkich częściach wspólnych budynku i innych urządzeniach nie służących do wyłącznego użytku właścicieli poszczególnych lokali oraz w prawie użytkowania działki gruntu, na której posadowiony jest budynek mieszkalny, objętych księgą wieczystą nr (...) prowadzoną przez ww. Sąd, - prawo własności lokalu niemieszkalnego-garażu, oznaczonego numerem (...) , położonego na zerowej kondygnacji w budynku mieszkalnym numer (...) przy ul. (...) w O. , o powierzchni użytkowej (...) m2, da której Sąd Rejonowy w (...) , VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) , z własnością którego związany jest udział wynoszący (...) części we wszelkich częściach wspólnych budynku i innych urządzeniach nie służących do wyłącznego użytku właścicieli poszczególnych lokali oraz w prawie użytkowania działki gruntu, na której posadowiony jest budynek, objętych księgę wieczystą nr (...) prowadzoną przez Sąd, II. uznał za bezskuteczną w stosunku do Skarbu Państwa-Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. czynność prawną w postaci umowy darowizny środków pieniężnych zawartej w dniu (...) r. w O. , mocą której J. Ł. przeniósł własność środków pieniężnych i przekazał ze swojego rachunku bankowego o numerze (...) (...) (...) na rachunek bankowy D. Ł. o numerze (...) kwotę 100.000, 00 zł. III. uznał za bezskuteczną w stosunku do Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. czynność prawną w postaci umowy darowizny środków pieniężnych zawartej w dniu 5 lutego 2015 roku w O. , mocą której J. Ł. przeniósł własność środków pieniężnych i przekazał ze swojego rachunku bankowego o numerze (...) (...) (...) na rachunek bankowy D. Ł. o numerze (...) kwotę 100.000, 00 zł. IV. uznał za bezskuteczną w stosunku do Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. czynność prawną w postaci ugody z dnia (...) roku, zawartej przed Sądem Rejonowym w (...) , w sprawie pod sygn.. akt (...) , mocą której J. Ł. zobowiązał się do świadczeń alimentacyjnych na rzecz D. Ł. w kwocie po 2.000 zł miesięcznie poczynając od 18 lipca 2018 roku. V. zasądził od pozwanej D. Ł. na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczpospolitej Polskiej zwrot kosztów procesu w kwocie 10.800 złotych. VI. nakazał ściągnąć od pozwanej D. Ł. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Olsztynie kwotę 41.064 zł tytułem nieuiszczonej opłaty sądowej od pozwu, od obowiązku uiszczenia której powód był zwolniony z mocy prawa (wyrok. 495-495v.) . Pismem z dnia 27 czerwca 2022 r. pełnomocnik powoda złożył wniosek o uzupełnienie ww. wyroku poprzez dodanie po pkt IV następującej treści: „wszystkich wyżej wymienionych czynności prawnych w celu zaspokojenia przysługujących Skarbowi Państwa-Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w O. (wierzycielowi) wierzytelności pieniężnych wraz z należnymi odsetkami od zaległości podatkowych, kosztami upomnień i kosztami egzekucji, w stosunku do J. Ł. (dłużnika) z tytułu podatku od towarów i usług za okres od czerwca 2014 roku do stycznia 2015 roku, stwierdzonych decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 30.05.2019 roku, znak (...)- (...) . (...) .71.2018 oraz decyzją Dyrektora I. Administracji Skarbowej w O. z dnia 16.12.2020 roku, znak (...) -I0V. (...) .55.2019”., a nadto dodanie następującej treści: „nakazuje pozwanej D. Ł. poddanie się (znoszenie) egzekucji wskazanych w niniejszym wyroku wierzytelności pieniężnych powoda z praw do nieruchomości opisanych w punkcie I wyroku oraz z praw majątkowych opisanych w punktach II, III i IV wyroku”. (wniosek powoda o uzupełnienie wyroku k. 516-517) . Sąd ustalił i zważył co następuje:: Wniosek strony powodowej o uzupełnienie wyroku zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 351§1 k.p.c. strona może w ciągu dwóch tygodni od ogłoszenia wyroku, a gdy doręczenie wyroku następuje z urzędu – od jego doręczenia, zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości żądania, o natychmiastowej wykonalności albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Z taką sytuacją mamy do czynienia w realiach sprawy. W istocie bowiem pozew zawierał wniosek o uznanie bezskuteczności (…)”wszystkich wyżej wymienionych czynności prawnych w celu zaspokojenia przysługujących Skarbowi Państwa-Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w O. (wierzycielowi) wierzytelności pieniężnych wraz z należnymi odsetkami od zaległości podatkowych, kosztami upomnień i kosztami egzekucji, w stosunku do J. Ł. (dłużnika) z tytułu podatku od towarów i usług za okres od czerwca 2014 roku do stycznia 2015 roku, stwierdzonych decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia (...) roku, znak (...)- (...) . (...) (...) oraz decyzją Dyrektora I. Administracji Skarbowej w O. z dnia 16.12.2020 roku, znak (...) -I0V. (...) .55.2019”. Z kolei jeśli chodzi o drugą część wniosku o uzupełnienie przedmiotowego wyroku: „(…)„nakazuje pozwanej D. Ł. poddanie się (znoszenie) egzekucji wskazanych w niniejszym wyroku wierzytelności pieniężnych powoda z praw do nieruchomości opisanych w punkcie I wyroku oraz z praw majątkowych opisanych w punktach II, III i IV wyroku” - (wniosek powoda o uzupełnienie wyroku k. 516-517) , to w tym zakresie należy również podzielić stanowisko zaprezentowane przez stronę powodową we wniosku. Na aprobatę w szczególności zasługuje ta część pisemnych motywów wniosku, w której strona powodowa słusznie wskazuje, że sentencja wyroku uwzględniającego powództwo na podstawie art. 527 k.c. powinna określać wierzytelność zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym. Tym samym, sąd uwzględniając skargę pauliańską powinien w sentencji wyroku wskazać nie tylko osobę wierzyciela pokrzywdzonego na skutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika lecz również określić konkretną wierzytelność, ze względu na którą uznaje się czynność prawną za bezskuteczną w stosunku do danego wierzyciela. Określenie wierzytelności, której ochronie ma on służyć, jest warunkiem skuteczności (wykonalności) tego orzeczenia. (por. wyrok SN z dnia 20.02.2015 r., sygn.. akt V CSK 305/14). W świetle uchwały SN z 16 czerwca 2021 r., sygn.. akt III CZP 60/19 zasadnym jest również nakazanie Pozwanej poddania się (znoszenia) egzekucji z praw majątkowych będących przedmiotem zaskarżonych czynności prawnych (…) Sąd powinien zamieścić je w wyroku uwzględniającym powództwo paulińskie z urzędu, bez względu na to czy powód domagał się stosownego zastrzeżenia w pozwie”. W tym kontekście nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem pełnomocnika pozwanej zaprezentowanym w toku rozprawy głównej w dniu 7 października 2022 r. (k. 580-580v.), jakoby żądanie wniosku o uzupełnienie na gruncie sprawy stanowiło niedopuszczalne rozszerzenie powództwa i prowadziło do obejścia stronę powodową i w konsekwencji również przez Sąd przepisu art. 321 k.p.c. Biorąca powyższe pod uwagę na podstawie art. 351 k.p.c. Sąd uwzględnił wniosek strony powodowej w całości.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI