I C 635/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Sieradzu rozpoznał sprawę z powództwa A.G. i W.G. przeciwko (...) Bank (...) S.A. o zapłatę i ustalenie nieważności umowy kredytu mieszkaniowego z 11 maja 2004 roku, denominowanego w CHF. Powodowie domagali się zwrotu kwoty 289 622,74 zł oraz ustalenia nieważności umowy. Sąd ustalił, że umowa nie określała precyzyjnie kwoty kredytu w złotych polskich, a mechanizm denominacji i przeliczeń kursowych oparty na tabelach kursów banku stanowił klauzule abuzywne, rażąco naruszające interesy konsumentów i sprzeczne z dobrymi obyczajami. Sąd uznał, że brak precyzyjnego określenia świadczenia głównego (kwoty kredytu) oraz abuzywność klauzul waloryzacyjnych prowadzą do nieważności całej umowy na podstawie art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 69 prawa bankowego oraz art. 353 1 k.c. Sąd podkreślił, że w przypadku stwierdzenia abuzywności klauzul, umowa nie może być uzupełniana przez sąd przepisami dyspozytywnymi ani zwyczajami, zgodnie z dyrektywą 93/13/EWG i orzecznictwem TSUE, co prowadzi do jej całkowitej nieważności, jeśli bez wadliwych postanowień nie mogłaby funkcjonować. W związku z nieważnością umowy, sąd zasądził od banku na rzecz powodów zwrot wpłaconych środków w kwocie 289 622,74 zł wraz z odsetkami od dnia 7 listopada 2023 roku oraz zwrot kosztów procesu w kwocie 11 817,00 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie nieważności umów kredytów frankowych z powodu klauzul abuzywnych i braku określenia kluczowych elementów umowy, a także brak możliwości uzupełniania takich umów przez sąd.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, ale jego argumentacja ma szerokie zastosowanie do podobnych umów kredytowych denominowanych lub indeksowanych w walutach obcych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa kredytu denominowanego w walucie obcej, zawarta przed wejściem w życie ustawy antyspreadowej, jest ważna, jeśli nie określa precyzyjnie kwoty kredytu w walucie polskiej i zawiera klauzule dotyczące przeliczeń kursowych oparte na tabelach kursów banku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa jest nieważna z powodu braku określenia kluczowych elementów umowy (kwoty kredytu) oraz abuzywności klauzul waloryzacyjnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak precyzyjnego określenia kwoty kredytu w złotych polskich oraz klauzule waloryzacyjne oparte na tabelach kursów banku, które nie były indywidualnie negocjowane i rażąco naruszały interesy konsumenta, prowadzą do nieważności umowy na podstawie art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 69 prawa bankowego i art. 353 1 k.c.
Czy w przypadku stwierdzenia abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowie kredytu denominowanego w walucie obcej, umowa może być uzupełniona przez sąd przepisami dyspozytywnymi lub zwyczajami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa nie może być uzupełniona przez sąd. W przypadku stwierdzenia abuzywności klauzul, które są kluczowe dla funkcjonowania umowy, a ich usunięcie prowadzi do niemożności jej wykonania zgodnie z wolą stron, umowa jest nieważna w całości.
Uzasadnienie
Zgodnie z dyrektywą 93/13/EWG i orzecznictwem TSUE, sądy krajowe nie mogą zmieniać treści nieuczciwych warunków umownych. Usunięcie abuzywnych klauzul denominacyjnych, które są essentialia negotii umowy kredytu, prowadzi do niemożności jej wykonania w kształcie przewidzianym przez strony, co skutkuje stwierdzeniem jej całkowitej nieważności.
Czy powodowie posiadali interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powodowie posiadali interes prawny w ustaleniu nieważności umowy.
Uzasadnienie
Interes prawny istnieje, gdy uprawomocnienie się wyroku ustalającego zapewni powodom ochronę ich prawnie chronionych interesów, definitywnie kończąc spór lub zapobiegając jego powstaniu. Ustalenie nieważności umowy rozwiewa niepewność prawną i pozwala na rozliczenie wzajemnych świadczeń.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. G. | osoba_fizyczna | powód |
| W. G. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Bank (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
pr. bank. art. 69
Prawo bankowe
Umowa kredytu powinna precyzyjnie określać strony, kwotę i walutę kredytu, cel, zasady spłaty, oprocentowanie, zabezpieczenie, sposób postawienia do dyspozycji środków, prowizję oraz warunki zmian i rozwiązania umowy. Brak tych elementów, zwłaszcza precyzyjnego określenia kwoty, prowadzi do nieważności umowy.
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Pozostawienie jednej ze stron uprawnienia do kształtowania według swojej woli zakresu obowiązków drugiej strony jest sprzeczne z naturą stosunku zobowiązaniowego i może prowadzić do nieważności.
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Klauzule denominacyjne w tym przypadku nie były jednoznaczne i naruszały dobre obyczaje oraz interesy konsumenta.
k.c. art. 410 § 2
Kodeks cywilny
Świadczenie jest nienależne, jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, jeżeli ma w tym interes prawny.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do jej zwrotu w granicach wzbogacenia.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa kredytu nie określała precyzyjnie kwoty kredytu w złotych polskich. • Postanowienia dotyczące denominacji i przeliczeń kursowych były klauzulami abuzywnymi, sprzecznymi z dobrymi obyczajami i rażąco naruszającymi interesy konsumentów. • Brak możliwości uzupełnienia umowy przez sąd po stwierdzeniu abuzywności klauzul, zgodnie z prawem UE i orzecznictwem TSUE. • Nieważność umowy kredytu prowadzi do obowiązku zwrotu nienależnie spełnionych świadczeń.
Odrzucone argumenty
Pozwana bank wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu.
Godne uwagi sformułowania
brak określenia wysokości świadczenia obu stron umowy o kredyt przesądza o sprzeczności treści umowy z treścią art. 353 1 k.c. i art. 69 prawa bankowego • nieuczciwe postanowienia denominacyjne nie mogą być zastępowane innym mechanizmem przeliczeniowym opartym na przepisach kodeksu cywilnego • sądy krajowe są zobowiązane wyłącznie do zaniechania stosowania nieuczciwego warunku umownego, aby nie wywierał on obligatoryjnych skutków wobec konsumenta, przy czym nie są one uprawnione do zmiany jego treści.
Skład orzekający
Tomasz Choczaj
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytów frankowych z powodu klauzul abuzywnych i braku określenia kluczowych elementów umowy, a także brak możliwości uzupełniania takich umów przez sąd."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i treści umowy, ale jego argumentacja ma szerokie zastosowanie do podobnych umów kredytowych denominowanych lub indeksowanych w walutach obcych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i ich nieważności z powodu klauzul abuzywnych, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród konsumentów i prawników. Wyrok potwierdza stanowisko TSUE i SN w kwestii braku możliwości uzupełniania wadliwych umów przez sądy.
“Kredyt frankowy nieważny od początku? Sąd Okręgowy w Sieradzu unieważnił umowę z bankiem!”
Dane finansowe
WPS: 289 622,74 PLN
zwrot świadczenia: 289 622,74 PLN
zwrot kosztów procesu: 11 817 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.