I C 630/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Kwidzynie oddalił powództwo ZUS o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, uznając, że sprawa powinna być rozpatrzona w trybie postępowania wieczystoksięgowego.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, wskazując na niezgodność wynikającą z orzeczonego rozwodu pozwanych, co uniemożliwiało wpisanie hipoteki przymusowej. Pozwani argumentowali, że sprawa powinna być prowadzona w trybie wieczystoksięgowym. Sąd Rejonowy w Kwidzynie oddalił powództwo, podzielając stanowisko pozwanych, że właściwym trybem jest postępowanie wieczystoksięgowe, zwłaszcza że odpis wyroku rozwodowego znajdował się już w aktach księgi wieczystej.
Powód, Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), wystąpił z pozwem o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym przeciwko M. K. i A. K. . Zgodnie z księgą wieczystą, pozwani byli współwłaścicielami nieruchomości na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. Jednakże, wyrokiem z dnia 15 października 2010 r. orzeczono rozwód pozwanych, co spowodowało ustanie wspólności majątkowej. ZUS wnosił o wpisanie pozwanych jako współwłaścicieli w udziałach po ½, aby móc wpisać hipotekę przymusową wynikającą z zaległości pozwanego A. K. z tytułu składek. Pozwani domagali się oddalenia powództwa, twierdząc, że sprawa powinna być rozpatrzona w trybie postępowania wieczystoksięgowego, a nie procesowego. Sąd Rejonowy w Kwidzynie, po analizie sprawy, oddalił powództwo. Sąd uznał, że w sytuacji niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, właściwym trybem jest postępowanie wieczystoksięgowe, zgodnie z art. 626¹ k.p.c. w zw. z art. 31 ust. 2 u.k.w.h. Podkreślono, że powód, jako wierzyciel, miał legitymację do złożenia wniosku o wpis w trybie wieczystoksięgowym (art. 626² § 5 k.p.c. oraz art. 26 ust. 1-4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Ponieważ odpis wyroku rozwodowego znajdował się już w aktach księgi wieczystej, nie było potrzeby wszczynania odrębnego postępowania procesowego. W związku z tym, sąd oddalił powództwo na podstawie art. 10 u.k.w.h. a contrario. Oddalenie powództwa skutkowało również oddaleniem wniosku o zabezpieczenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Właściwym trybem jest postępowanie wieczystoksięgowe, a nie postępowanie procesowe.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że korekta księgi wieczystej w sytuacji niezgodności stanu prawnego powinna następować w trybie wieczystoksięgowym, zwłaszcza gdy dokument stanowiący podstawę wpisu (wyrok rozwodowy) jest już dostępny w aktach księgi wieczystej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
pozwani
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych z siedzibą w W. – Oddział w G. Inspektorat w K. | instytucja | powód |
| M. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
u.k.w.h. art. 10 § 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Reguluje możliwość żądania usunięcia niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym.
Pomocnicze
k.p.c. art. 626 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania wieczystoksięgowego.
u.k.w.h. art. 31 § 2
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Dotyczy wpisów w księgach wieczystych.
k.p.c. art. 626 § 8
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wniosku o wpis w księdze wieczystej.
k.p.c. art. 626 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wniosku o wpis w księdze wieczystej, w tym legitymacji wierzyciela.
u.s.u.s. art. 26 § 1-4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Ustanawia uprawnienie ZUS do wystąpienia z wnioskiem o wpis w księdze wieczystej.
k.c. art. 98 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Właściwym trybem do uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest postępowanie wieczystoksięgowe. Powód posiada legitymację do złożenia wniosku o wpis w trybie wieczystoksięgowym jako wierzyciel. Odpis wyroku rozwodowego znajduje się już w aktach księgi wieczystej, co eliminuje potrzebę postępowania procesowego.
Odrzucone argumenty
Powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym powinno być rozpatrzone w trybie procesowym.
Godne uwagi sformułowania
właściwym środkiem prawnym służącym do uzupełnienia treści księgi wieczystej, który powinien znajdować zastosowanie wobec zaistniałego stanu faktycznego, jest wniosek o wpis w trybie postępowania wieczystoksięgowego
Skład orzekający
Halina Ostafińska - Kołacka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie właściwości trybu wieczystoksięgowego do korygowania treści księgi wieczystej w przypadku niezgodności wynikającej z ustania wspólności majątkowej małżeńskiej po rozwodzie, a także legitymacji wierzyciela do złożenia wniosku w tym trybie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezgodności księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym po rozwodzie, gdy dokumenty są już dostępne w aktach księgi wieczystej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne aspekty postępowania wieczystoksięgowego i różnicę między nim a postępowaniem procesowym, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem rzeczowym i nieruchomościami.
“Kiedy ZUS chce wpisać hipotekę, a rozwód miesza w księdze wieczystej – sąd wyjaśnia, jak to zrobić poprawnie.”
Dane finansowe
WPS: 37 597,12 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I C 630/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 listopada 2016 roku Sąd Rejonowy w Kwidzynie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sądu Rejonowego Halina Ostafińska - Kołacka Protokolant: stażysta Ewelina Gadomska po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2016 roku w Kwidzynie na rozprawie sprawy z powództwa Zakład Ubezpieczeń Społecznych z siedzibą w W. – Oddział w G. Inspektorat w K. przeciwko M. K. i A. K. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym I. oddala powództwo, II. oddala wniosek powoda Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z siedzibą w W. – Oddział w G. Inspektorat w K. o zabezpieczenie powództwa. Sygn. akt I C 630/16 UZASADNIENIE Powód Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. Inspektorat w K. wystąpił do Sądu Rejonowego w Kwidzynie z pozwem o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym przeciwko M. K. i A. K. . Wnosił o nakazanie, aby w dziale II księgi wieczystej KW nr (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Kwidzynie V Wydział Ksiąg Wieczystych dla nieruchomości, położonej w C. gm. G. w miejsce wpisu wspólność ustawowa majątkowa małżeńska M. K. i A. K. , wpisać jako współwłaścicieli w udziale po ½ w prawie własności do w/w nieruchomości M. K. oraz A. K. . Powód wnosił także o zabezpieczenie powództwa poprzez nakazanie wpisania w dziale III w/w księgi wieczystej ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że zgodnie z treścią księgi wieczystej właścicielami nieruchomości położonej w C. w Gminie G. , dla której Sąd Rejonowy w Kwidzynie V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze KW (...) na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej są pozwani M. K. oraz A. K. . Na mocy wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 15 października 2010 r., sygn. akt II C 2348/10 został orzeczony rozwód małżeństwa pomiędzy pozwanymi. W związku z powyższym pomiędzy pozwanymi ustała majątkowa wspólność ustawowa, powstała z chwilą zawarcia małżeństwa. Z uwagi na powyższe okoliczności zaistniała niezgodność pomiędzy treścią księgi wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym. Interes prawny w wytoczeniu powództwa powód uzasadnił zamiarem wpisania na udziale w wysokości 1/2 przedmiotowej nieruchomości hipoteki przymusowej, wynikającej z zaległości pozwanego A. K. z tytułu składek, które obowiązany był uiszczać na rzecz powoda. Wartość przedmiotu sporu powód wyliczył na kwotę 37.597,12 zł, wskazując, że jest to łączna wysokość zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy widniejących na koncie płatnika, tj. pozwanego A. K. . Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, podnosząc, iż powinien być dokonany odpowiedni wpis w księdze wieczystej, ale w drodze postępowania wieczysto księgowego. W opinii pozwanych powództwo w niniejszej sprawie zostało wytoczone bezzasadnie, ponieważ powód mógł otrzymać wyrok rozwodowy pozwanych lub złożyć wniosek o ujawnienie tego wyroku w księdze wieczystej jako wierzyciel. Ponadto zakwestionowali wskazaną przez powoda wartość przedmiotu sporu, twierdząc, że jest ona zbyt wysoka. Zdaniem pozwanych powód niesłusznie naliczył składki za okres, w którym pozwany A. K. nie był ubezpieczony z uwagi na zawieszenie, a następnie zamknięcie działalności gospodarczej. Sąd ustalił i zważył, co następuje: Pozwani A. K. i M. K. w dniu 17 czerwca 2000 r. zawarli związek małżeński. Nie zawierali żadnych umów małżeńskich majątkowych. Pozwani byli współwłaścicielami na prawach ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej nieruchomości, położonej w C. w Gminie G. , dla której Sąd Rejonowy w Kwidzynie V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze KW (...) . Związek małżeński pozwanych został rozwiązany przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego w Gdańsku wyrokiem z dnia 15 października 2010 r., sygn. akt II C 2348/10. Po orzeczeniu rozwodu pozwani nadal są wpisani w księdze wieczystej KW (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Kwidzynie Wydział V Ksiąg Wieczystych jako współwłaściciele na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. Przedmiotowa nieruchomość jest obciążona hipoteką przymusową na rzecz powoda Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. Inspektorat w S. z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie zdrowotne. /dowód: bezsporne, akta sprawy II C 2348/10, akta i dokumenty księgi wieczystej KW (...) , wyjaśnienia pozwanych – k. 38 – 38 verte, k. 62 odpis księgi wieczystej – k. 5 -12 / Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie wyżej wymienionych dokumentów. Dokumenty te nie były przez strony kwestionowane. Sąd również nie znalazł podstaw aby odmówić im wiarygodności. W ocenie Sądu powództwo w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Należy bowiem podzielić stanowisko pozwanych, że roszczenie powoda powinno być rozpatrzone w trybie postępowania wieczystoksięgowego. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym w sytuacji wystąpienia niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, może być ona skorygowana na dwa sposoby: 1) jednoetapowo: w trybie postępowania wieczystoksięgowego ( art. 626 1 i n. k.p.c. w zw. z art. 31 ust. 2 u.k.w.h.) lub 2) dwuetapowo: najpierw w trybie postępowania procesowego ( art. 10 ust. 1 u.k.w.h.), a następnie postępowania wieczystoksięgowego ( art. 626 1 i n. k.p.c. w zw. z art. 31 ust. 2 u.k.w.h.). Korekta zmierza do nadania księdze wieczystej treści zgodnej z aktualnym stanem prawnym nieruchomości. W tym celu wymagane może być ujawnienie lub wykreślenie określonego prawa, ograniczenia albo podmiotu uprawnionego w księdze wieczystej, ewentualnie zmiana treści lub przedmiotu tego prawa, a nawet - wyjątkowo - zmiana podstawy wpisu lub zamknięcie księgi wieczystej. Korekta niezgodności w drodze postępowania wieczystoksięgowego, czyli jednoetapowo, jest rozwiązaniem typowym w praktyce obrotu. Dokonuje się jej na wniosek osoby legitymowanej ( art. 626 8 § 1 w zw. z 626 2 § 5 k.p.c. ). Zupełnie wyjątkowo postępowanie w takiej sprawie może zostać wszczęte z urzędu. Dokonanie korekty w tym trybie jest możliwe tylko wtedy, gdy uprawniony (wnioskodawca) dysponuje orzeczeniem sądu albo innym odpowiednim dokumentem - we właściwej formie - stanowiącym podstawę wpisu w księdze wieczystej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że powód Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. Inspektorat w K. wprawdzie nie dołączył do pozwu odpisu prawomocnego wyroku rozwodowego, jednakże w toku sprawy II C 2348/10 został poinformowany przez Sąd Okręgowy w Gdańsku o możliwości złożenia wniosku o bezpośrednie przesłanie odpisu prawomocnego wyroku pod warunkiem wskazania Sądu Rejonowego, do którego odpis wyroku ma być przesłany oraz numeru księgi wieczystej, do której należy go przesłać. W efekcie powyższego powód złożył do Sądu Okręgowego w Gdańsku odpowiedni wniosek. Do księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości zostało wpisane ostrzeżenie o treści stan prawny nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej jest niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym, bowiem na mocy wyroku rozwodowego M. K. i A. K. są obecnie współwłaścicielami nieruchomości w udziałach po ½ części każde z nich. W dalszej kolejności powód winien złożyć wniosek o wpis do księgi wieczystej pozwanych jako współwłaścicieli nieruchomości w udziałach po ½ części dla każdego z nich. Uprawnienie powoda do wystąpienia z wnioskiem uregulowane jest przez art. 626 2 § 5 k.p.c. , zgodnie z którym wniosek o wpis może złożyć właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty, osoba, na rzecz której wpis ma nastąpić, albo wierzyciel, jeżeli przysługuje mu prawo, które może być wpisane w księdze wieczystej. W sprawach dotyczących obciążeń powstałych z mocy ustawy wniosek może złożyć uprawniony organ. Podkreślić należy, że przytoczony przepis nie zawiera katalogu zamkniętego podmiotów uprawnionych, bowiem legitymacja do złożenia wniosku może wynikać z przepisów szczególnych. Uprawnienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych znajduje umocowanie w art. 26 ust. 1 - 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 121 z późn. zm.). Należy również zauważyć, że zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt III CK 233/04 w sytuacji gdy dokument stanowiący podstawę wpisu znajduje się już w aktach księgi wieczystej, której dotyczy wniosek, nie ma potrzeby jego ponownego składania, wystarczy się na niego powołać. Należy ponadto zauważyć, że zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. Z dyspozycji powyższego przepisu wynika, że powód nie posiadał legitymacji czynnej do wniesienia powództwa, albowiem nie należy do kręgu podmiotów wymienionych w przytoczonym artykule. Osobami uprawnionymi do wytoczenia powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym byliby pozwani M. K. i A. K. . Reasumując, powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w niniejszej sprawie zostało wytoczone bezzasadnie, ponieważ właściwym środkiem prawnym służącym do uzupełnienia treści księgi wieczystej, który powinien znajdować zastosowanie wobec zaistniałego stanu faktycznego, jest wniosek o wpis w trybie postępowania wieczystoksięgowego na podstawie art. 626 2 k.p.c. , tym bardziej, że odpis wyroku rozwodowego pozwanych znajduje się już w aktach księgi wieczystej. W związku z powyższym Sąd na podstawie przepisu art. 10 u.k.w.h a contrario orzekł jak wyżej. Z uwagi na oddalenie powództwa na uwzględnienie nie zasługiwał również wniosek powoda o zabezpieczenie powództwa, tym bardziej, że ostrzeżenie o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym zostało już wpisane w dziale III przedmiotowej księgi wieczystej. Rozstrzygnięcie o kosztach Sąd oparł na zasadzie przepisu art.98 par.1 k.c. Powodowi jako przegrywającemu sprawę w całości nie należy się zwrot kosztów postępowania od pozwanych..
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI