I C 630/16

Sąd Rejonowy w KwidzynieKwidzyn2016-11-21
SAOSnieruchomościksięgi wieczysteŚredniarejonowy
księgi wieczystenieruchomościZUSrozwódwspólność majątkowahipotekapostępowanie wieczystoksięgoweuzgodnienie stanu prawnego

Sąd Rejonowy w Kwidzynie oddalił powództwo ZUS o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, uznając, że sprawa powinna być rozpatrzona w trybie postępowania wieczystoksięgowego.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, wskazując na niezgodność wynikającą z orzeczonego rozwodu pozwanych, co uniemożliwiało wpisanie hipoteki przymusowej. Pozwani argumentowali, że sprawa powinna być prowadzona w trybie wieczystoksięgowym. Sąd Rejonowy w Kwidzynie oddalił powództwo, podzielając stanowisko pozwanych, że właściwym trybem jest postępowanie wieczystoksięgowe, zwłaszcza że odpis wyroku rozwodowego znajdował się już w aktach księgi wieczystej.

Powód, Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), wystąpił z pozwem o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym przeciwko M. K. i A. K. . Zgodnie z księgą wieczystą, pozwani byli współwłaścicielami nieruchomości na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. Jednakże, wyrokiem z dnia 15 października 2010 r. orzeczono rozwód pozwanych, co spowodowało ustanie wspólności majątkowej. ZUS wnosił o wpisanie pozwanych jako współwłaścicieli w udziałach po ½, aby móc wpisać hipotekę przymusową wynikającą z zaległości pozwanego A. K. z tytułu składek. Pozwani domagali się oddalenia powództwa, twierdząc, że sprawa powinna być rozpatrzona w trybie postępowania wieczystoksięgowego, a nie procesowego. Sąd Rejonowy w Kwidzynie, po analizie sprawy, oddalił powództwo. Sąd uznał, że w sytuacji niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, właściwym trybem jest postępowanie wieczystoksięgowe, zgodnie z art. 626¹ k.p.c. w zw. z art. 31 ust. 2 u.k.w.h. Podkreślono, że powód, jako wierzyciel, miał legitymację do złożenia wniosku o wpis w trybie wieczystoksięgowym (art. 626² § 5 k.p.c. oraz art. 26 ust. 1-4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Ponieważ odpis wyroku rozwodowego znajdował się już w aktach księgi wieczystej, nie było potrzeby wszczynania odrębnego postępowania procesowego. W związku z tym, sąd oddalił powództwo na podstawie art. 10 u.k.w.h. a contrario. Oddalenie powództwa skutkowało również oddaleniem wniosku o zabezpieczenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Właściwym trybem jest postępowanie wieczystoksięgowe, a nie postępowanie procesowe.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że korekta księgi wieczystej w sytuacji niezgodności stanu prawnego powinna następować w trybie wieczystoksięgowym, zwłaszcza gdy dokument stanowiący podstawę wpisu (wyrok rozwodowy) jest już dostępny w aktach księgi wieczystej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwani

Strony

NazwaTypRola
Zakład Ubezpieczeń Społecznych z siedzibą w W. – Oddział w G. Inspektorat w K.instytucjapowód
M. K.osoba_fizycznapozwany
A. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (7)

Główne

u.k.w.h. art. 10 § 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Reguluje możliwość żądania usunięcia niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 626 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania wieczystoksięgowego.

u.k.w.h. art. 31 § 2

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Dotyczy wpisów w księgach wieczystych.

k.p.c. art. 626 § 8

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wniosku o wpis w księdze wieczystej.

k.p.c. art. 626 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wniosku o wpis w księdze wieczystej, w tym legitymacji wierzyciela.

u.s.u.s. art. 26 § 1-4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Ustanawia uprawnienie ZUS do wystąpienia z wnioskiem o wpis w księdze wieczystej.

k.c. art. 98 § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Właściwym trybem do uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest postępowanie wieczystoksięgowe. Powód posiada legitymację do złożenia wniosku o wpis w trybie wieczystoksięgowym jako wierzyciel. Odpis wyroku rozwodowego znajduje się już w aktach księgi wieczystej, co eliminuje potrzebę postępowania procesowego.

Odrzucone argumenty

Powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym powinno być rozpatrzone w trybie procesowym.

Godne uwagi sformułowania

właściwym środkiem prawnym służącym do uzupełnienia treści księgi wieczystej, który powinien znajdować zastosowanie wobec zaistniałego stanu faktycznego, jest wniosek o wpis w trybie postępowania wieczystoksięgowego

Skład orzekający

Halina Ostafińska - Kołacka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie właściwości trybu wieczystoksięgowego do korygowania treści księgi wieczystej w przypadku niezgodności wynikającej z ustania wspólności majątkowej małżeńskiej po rozwodzie, a także legitymacji wierzyciela do złożenia wniosku w tym trybie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezgodności księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym po rozwodzie, gdy dokumenty są już dostępne w aktach księgi wieczystej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne aspekty postępowania wieczystoksięgowego i różnicę między nim a postępowaniem procesowym, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem rzeczowym i nieruchomościami.

Kiedy ZUS chce wpisać hipotekę, a rozwód miesza w księdze wieczystej – sąd wyjaśnia, jak to zrobić poprawnie.

Dane finansowe

WPS: 37 597,12 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 630/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 listopada 2016 roku Sąd Rejonowy w Kwidzynie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sądu Rejonowego Halina Ostafińska - Kołacka Protokolant: stażysta Ewelina Gadomska po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2016 roku w Kwidzynie na rozprawie sprawy z powództwa Zakład Ubezpieczeń Społecznych z siedzibą w W. – Oddział w G. Inspektorat w K. przeciwko M. K. i A. K. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym I. oddala powództwo, II. oddala wniosek powoda Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z siedzibą w W. – Oddział w G. Inspektorat w K. o zabezpieczenie powództwa. Sygn. akt I C 630/16 UZASADNIENIE Powód Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. Inspektorat w K. wystąpił do Sądu Rejonowego w Kwidzynie z pozwem o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym przeciwko M. K. i A. K. . Wnosił o nakazanie, aby w dziale II księgi wieczystej KW nr (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Kwidzynie V Wydział Ksiąg Wieczystych dla nieruchomości, położonej w C. gm. G. w miejsce wpisu wspólność ustawowa majątkowa małżeńska M. K. i A. K. , wpisać jako współwłaścicieli w udziale po ½ w prawie własności do w/w nieruchomości M. K. oraz A. K. . Powód wnosił także o zabezpieczenie powództwa poprzez nakazanie wpisania w dziale III w/w księgi wieczystej ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że zgodnie z treścią księgi wieczystej właścicielami nieruchomości położonej w C. w Gminie G. , dla której Sąd Rejonowy w Kwidzynie V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze KW (...) na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej są pozwani M. K. oraz A. K. . Na mocy wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 15 października 2010 r., sygn. akt II C 2348/10 został orzeczony rozwód małżeństwa pomiędzy pozwanymi. W związku z powyższym pomiędzy pozwanymi ustała majątkowa wspólność ustawowa, powstała z chwilą zawarcia małżeństwa. Z uwagi na powyższe okoliczności zaistniała niezgodność pomiędzy treścią księgi wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym. Interes prawny w wytoczeniu powództwa powód uzasadnił zamiarem wpisania na udziale w wysokości 1/2 przedmiotowej nieruchomości hipoteki przymusowej, wynikającej z zaległości pozwanego A. K. z tytułu składek, które obowiązany był uiszczać na rzecz powoda. Wartość przedmiotu sporu powód wyliczył na kwotę 37.597,12 zł, wskazując, że jest to łączna wysokość zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy widniejących na koncie płatnika, tj. pozwanego A. K. . Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, podnosząc, iż powinien być dokonany odpowiedni wpis w księdze wieczystej, ale w drodze postępowania wieczysto księgowego. W opinii pozwanych powództwo w niniejszej sprawie zostało wytoczone bezzasadnie, ponieważ powód mógł otrzymać wyrok rozwodowy pozwanych lub złożyć wniosek o ujawnienie tego wyroku w księdze wieczystej jako wierzyciel. Ponadto zakwestionowali wskazaną przez powoda wartość przedmiotu sporu, twierdząc, że jest ona zbyt wysoka. Zdaniem pozwanych powód niesłusznie naliczył składki za okres, w którym pozwany A. K. nie był ubezpieczony z uwagi na zawieszenie, a następnie zamknięcie działalności gospodarczej. Sąd ustalił i zważył, co następuje: Pozwani A. K. i M. K. w dniu 17 czerwca 2000 r. zawarli związek małżeński. Nie zawierali żadnych umów małżeńskich majątkowych. Pozwani byli współwłaścicielami na prawach ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej nieruchomości, położonej w C. w Gminie G. , dla której Sąd Rejonowy w Kwidzynie V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze KW (...) . Związek małżeński pozwanych został rozwiązany przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego w Gdańsku wyrokiem z dnia 15 października 2010 r., sygn. akt II C 2348/10. Po orzeczeniu rozwodu pozwani nadal są wpisani w księdze wieczystej KW (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Kwidzynie Wydział V Ksiąg Wieczystych jako współwłaściciele na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej. Przedmiotowa nieruchomość jest obciążona hipoteką przymusową na rzecz powoda Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. Inspektorat w S. z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie zdrowotne. /dowód: bezsporne, akta sprawy II C 2348/10, akta i dokumenty księgi wieczystej KW (...) , wyjaśnienia pozwanych – k. 38 – 38 verte, k. 62 odpis księgi wieczystej – k. 5 -12 / Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie wyżej wymienionych dokumentów. Dokumenty te nie były przez strony kwestionowane. Sąd również nie znalazł podstaw aby odmówić im wiarygodności. W ocenie Sądu powództwo w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Należy bowiem podzielić stanowisko pozwanych, że roszczenie powoda powinno być rozpatrzone w trybie postępowania wieczystoksięgowego. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym w sytuacji wystąpienia niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, może być ona skorygowana na dwa sposoby: 1) jednoetapowo: w trybie postępowania wieczystoksięgowego ( art. 626 1 i n. k.p.c. w zw. z art. 31 ust. 2 u.k.w.h.) lub 2) dwuetapowo: najpierw w trybie postępowania procesowego ( art. 10 ust. 1 u.k.w.h.), a następnie postępowania wieczystoksięgowego ( art. 626 1 i n. k.p.c. w zw. z art. 31 ust. 2 u.k.w.h.). Korekta zmierza do nadania księdze wieczystej treści zgodnej z aktualnym stanem prawnym nieruchomości. W tym celu wymagane może być ujawnienie lub wykreślenie określonego prawa, ograniczenia albo podmiotu uprawnionego w księdze wieczystej, ewentualnie zmiana treści lub przedmiotu tego prawa, a nawet - wyjątkowo - zmiana podstawy wpisu lub zamknięcie księgi wieczystej. Korekta niezgodności w drodze postępowania wieczystoksięgowego, czyli jednoetapowo, jest rozwiązaniem typowym w praktyce obrotu. Dokonuje się jej na wniosek osoby legitymowanej ( art. 626 8 § 1 w zw. z 626 2 § 5 k.p.c. ). Zupełnie wyjątkowo postępowanie w takiej sprawie może zostać wszczęte z urzędu. Dokonanie korekty w tym trybie jest możliwe tylko wtedy, gdy uprawniony (wnioskodawca) dysponuje orzeczeniem sądu albo innym odpowiednim dokumentem - we właściwej formie - stanowiącym podstawę wpisu w księdze wieczystej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że powód Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. Inspektorat w K. wprawdzie nie dołączył do pozwu odpisu prawomocnego wyroku rozwodowego, jednakże w toku sprawy II C 2348/10 został poinformowany przez Sąd Okręgowy w Gdańsku o możliwości złożenia wniosku o bezpośrednie przesłanie odpisu prawomocnego wyroku pod warunkiem wskazania Sądu Rejonowego, do którego odpis wyroku ma być przesłany oraz numeru księgi wieczystej, do której należy go przesłać. W efekcie powyższego powód złożył do Sądu Okręgowego w Gdańsku odpowiedni wniosek. Do księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości zostało wpisane ostrzeżenie o treści stan prawny nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej jest niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym, bowiem na mocy wyroku rozwodowego M. K. i A. K. są obecnie współwłaścicielami nieruchomości w udziałach po ½ części każde z nich. W dalszej kolejności powód winien złożyć wniosek o wpis do księgi wieczystej pozwanych jako współwłaścicieli nieruchomości w udziałach po ½ części dla każdego z nich. Uprawnienie powoda do wystąpienia z wnioskiem uregulowane jest przez art. 626 2 § 5 k.p.c. , zgodnie z którym wniosek o wpis może złożyć właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty, osoba, na rzecz której wpis ma nastąpić, albo wierzyciel, jeżeli przysługuje mu prawo, które może być wpisane w księdze wieczystej. W sprawach dotyczących obciążeń powstałych z mocy ustawy wniosek może złożyć uprawniony organ. Podkreślić należy, że przytoczony przepis nie zawiera katalogu zamkniętego podmiotów uprawnionych, bowiem legitymacja do złożenia wniosku może wynikać z przepisów szczególnych. Uprawnienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych znajduje umocowanie w art. 26 ust. 1 - 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 121 z późn. zm.). Należy również zauważyć, że zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt III CK 233/04 w sytuacji gdy dokument stanowiący podstawę wpisu znajduje się już w aktach księgi wieczystej, której dotyczy wniosek, nie ma potrzeby jego ponownego składania, wystarczy się na niego powołać. Należy ponadto zauważyć, że zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. Z dyspozycji powyższego przepisu wynika, że powód nie posiadał legitymacji czynnej do wniesienia powództwa, albowiem nie należy do kręgu podmiotów wymienionych w przytoczonym artykule. Osobami uprawnionymi do wytoczenia powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym byliby pozwani M. K. i A. K. . Reasumując, powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w niniejszej sprawie zostało wytoczone bezzasadnie, ponieważ właściwym środkiem prawnym służącym do uzupełnienia treści księgi wieczystej, który powinien znajdować zastosowanie wobec zaistniałego stanu faktycznego, jest wniosek o wpis w trybie postępowania wieczystoksięgowego na podstawie art. 626 2 k.p.c. , tym bardziej, że odpis wyroku rozwodowego pozwanych znajduje się już w aktach księgi wieczystej. W związku z powyższym Sąd na podstawie przepisu art. 10 u.k.w.h a contrario orzekł jak wyżej. Z uwagi na oddalenie powództwa na uwzględnienie nie zasługiwał również wniosek powoda o zabezpieczenie powództwa, tym bardziej, że ostrzeżenie o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym zostało już wpisane w dziale III przedmiotowej księgi wieczystej. Rozstrzygnięcie o kosztach Sąd oparł na zasadzie przepisu art.98 par.1 k.c. Powodowi jako przegrywającemu sprawę w całości nie należy się zwrot kosztów postępowania od pozwanych..

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI