I C 628/21

Powód (...) A. wniósł pozew o zapłatę kwoty 7.709,27 CHF od swojej byłej żony A. A. (1), domagając się zwrotu połowy rat kredytu hipotecznego zaciągniętego wspólnie w trakcie trwania małżeństwa. Kredyt ten, zaciągnięty na zakup nieruchomości, był zabezpieczony hipoteką. Po rozwodzie i podziale majątku, powód nadal spłacał raty kredytu. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 k.c.). Argumentowała, że powód otrzymał w wyniku podziału majątku nieruchomość o znacznej wartości, a jej obecna sytuacja finansowa jest trudna, co czyni dochodzenie przez powoda zwrotu części rat niesprawiedliwym. Sąd, analizując materiał dowodowy, ustalił, że strony zawarły umowę kredytową jako małżeństwo, a po ustanowieniu rozdzielności majątkowej każda ze stron była zobowiązana do ponoszenia połowy kosztów kredytu. Po rozwodzie, postanowieniem z dnia 25 czerwca 2019 r., nieruchomość została przyznana na wyłączną własność powoda, a od niego zasądzono na rzecz pozwanej kwotę tytułem spłaty. W okresie od grudnia 2019 r. do lutego 2021 r. powód spłacił raty kredytu w łącznej kwocie 15.418,54 CHF. Sąd uznał, że powód co do zasady ma roszczenie regresowe wobec pozwanej na podstawie art. 376 § 1 k.c., jednakże w ocenie sądu, zarzut nadużycia prawa podmiotowego przez pozwaną zasługuje na uwzględnienie. Kluczowe dla tej oceny były: rażąca dysproporcja sytuacji finansowej i majątkowej stron (powód osiąga wysokie dochody i posiada liczne nieruchomości, podczas gdy pozwana utrzymuje się z zasiłku chorobowego i alimentów na dzieci), fakt, że powód nie wynajmuje nieruchomości, która mogłaby generować dochód na spłatę kredytu, oraz trudna sytuacja wychowawcza i materialna pozwanej i dzieci. Sąd uznał, że dochodzenie przez powoda roszczenia w obecnych okolicznościach jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, lojalności i uczciwości, a jego realizacja mogłaby negatywnie wpłynąć na sytuację materialną dzieci. W związku z tym, sąd oddalił powództwo, ale na podstawie art. 102 kpc odstąpił od obciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego pozwanej, uznając, że powództwo było co do zasady usprawiedliwione, a jego oddalenie wynikało z oceny sądu opartej na zasadzie słuszności.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający