I C 628/21

Sąd Rejonowy w GdyniGdynia2022-05-24
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokarejonowy
kredyt hipotecznyrozwódpodział majątkunadużycie prawazasady współżycia społecznegoalimentykoszty utrzymaniaroszczenie regresowe

Podsumowanie

Sąd oddalił powództwo o zapłatę połowy spłaconych rat kredytu hipotecznego, uznając dochodzenie roszczenia za nadużycie prawa podmiotowego ze względu na rażącą dysproporcję sytuacji finansowej stron i interes dzieci.

Powód dochodził od byłej żony zwrotu połowy rat kredytu hipotecznego, które spłacił po rozwodzie. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, zarzucając nadużycie prawa podmiotowego. Sąd, analizując sytuację materialną stron po rozwodzie, stwierdził znaczną dysproporcję dochodów i majątku na korzyść powoda, podczas gdy pozwana wychowuje dwoje dzieci i utrzymuje się z zasiłku chorobowego i alimentów. Sąd uznał, że dochodzenie roszczenia przez powoda, który nie wynajmuje swojej nieruchomości, jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i oddalił powództwo, nie obciążając powoda kosztami zastępstwa procesowego.

Powód (...) A. wniósł pozew o zapłatę kwoty 7.709,27 CHF od swojej byłej żony A. A. (1), domagając się zwrotu połowy rat kredytu hipotecznego zaciągniętego wspólnie w trakcie trwania małżeństwa. Kredyt ten, zaciągnięty na zakup nieruchomości, był zabezpieczony hipoteką. Po rozwodzie i podziale majątku, powód nadal spłacał raty kredytu. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 k.c.). Argumentowała, że powód otrzymał w wyniku podziału majątku nieruchomość o znacznej wartości, a jej obecna sytuacja finansowa jest trudna, co czyni dochodzenie przez powoda zwrotu części rat niesprawiedliwym. Sąd, analizując materiał dowodowy, ustalił, że strony zawarły umowę kredytową jako małżeństwo, a po ustanowieniu rozdzielności majątkowej każda ze stron była zobowiązana do ponoszenia połowy kosztów kredytu. Po rozwodzie, postanowieniem z dnia 25 czerwca 2019 r., nieruchomość została przyznana na wyłączną własność powoda, a od niego zasądzono na rzecz pozwanej kwotę tytułem spłaty. W okresie od grudnia 2019 r. do lutego 2021 r. powód spłacił raty kredytu w łącznej kwocie 15.418,54 CHF. Sąd uznał, że powód co do zasady ma roszczenie regresowe wobec pozwanej na podstawie art. 376 § 1 k.c., jednakże w ocenie sądu, zarzut nadużycia prawa podmiotowego przez pozwaną zasługuje na uwzględnienie. Kluczowe dla tej oceny były: rażąca dysproporcja sytuacji finansowej i majątkowej stron (powód osiąga wysokie dochody i posiada liczne nieruchomości, podczas gdy pozwana utrzymuje się z zasiłku chorobowego i alimentów na dzieci), fakt, że powód nie wynajmuje nieruchomości, która mogłaby generować dochód na spłatę kredytu, oraz trudna sytuacja wychowawcza i materialna pozwanej i dzieci. Sąd uznał, że dochodzenie przez powoda roszczenia w obecnych okolicznościach jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, lojalności i uczciwości, a jego realizacja mogłaby negatywnie wpłynąć na sytuację materialną dzieci. W związku z tym, sąd oddalił powództwo, ale na podstawie art. 102 kpc odstąpił od obciążania powoda kosztami zastępstwa procesowego pozwanej, uznając, że powództwo było co do zasady usprawiedliwione, a jego oddalenie wynikało z oceny sądu opartej na zasadzie słuszności.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, dochodzenie takiego roszczenia może być uznane za nadużycie prawa podmiotowego, jeśli okoliczności sprawy wskazują na rażącą dysproporcję sytuacji finansowej i majątkowej stron, a realizacja prawa mogłaby negatywnie wpłynąć na sytuację materialną dzieci i zasadę lojalności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo istnienia roszczenia regresowego na podstawie art. 376 § 1 k.c., jego dochodzenie w konkretnych okolicznościach sprawy stanowi nadużycie prawa. Kluczowe były: znacząca dysproporcja majątkowa i dochodowa stron na korzyść powoda, jego możliwość generowania dochodu z posiadanych nieruchomości (której nie wykorzystuje), trudna sytuacja materialna pozwanej wychowującej dzieci oraz ogólne zasady współżycia społecznego, lojalności i uczciwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

A. A. (1)

Strony

NazwaTypRola
P. A.osoba_fizycznapowód
A. A. (1)osoba_fizycznapozwana

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 376 § § 1

Kodeks cywilny

Podstawa prawna roszczenia regresowego między współdłużnikami. W przypadku braku innych ustaleń, zwrot następuje w częściach równych.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Zasada zakazu nadużywania prawa podmiotowego. Sąd może odmówić ochrony prawu, jeśli jego wykonywanie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego lub społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa.

Pomocnicze

k.p.c. art. 244

Kodeks postępowania cywilnego

Domniemanie autentyczności i zgodności z prawdą dokumentów urzędowych.

k.p.c. art. 252

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość kwestionowania domniemań wynikających z dokumentów urzędowych.

k.r.o. art. 135 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.

k.r.o. art. 138

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Możliwość zmiany orzeczenia lub umowy alimentacyjnej w razie zmiany stosunków.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość odstąpienia od obciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nadużycie prawa podmiotowego przez powoda (art. 5 k.c.) ze względu na rażącą dysproporcję sytuacji finansowej i majątkowej stron. Interes dzieci stron i konieczność zapewnienia im podstawowych potrzeb bytowych. Nielojalność i nieuczciwość powoda w dochodzeniu roszczenia, który nie wykorzystuje własnych zasobów (wynajem nieruchomości) do spłaty kredytu.

Odrzucone argumenty

Roszczenie regresowe powoda o zwrot połowy spłaconych rat kredytu hipotecznego na podstawie art. 376 § 1 k.c.

Godne uwagi sformułowania

powód bezwzględnie usiłuje realizować swoje prawo do odzyskania połowy spłaconego kredytu, nie bacząc na to, jakie skutki w sferze materialnej pozwanej, a także dzieci stron, wywołałby wyrok zasądzający powództwo wytacza raczej dla samej zasady, bardziej w celu obciążenia pozwanej niż w celu rzeczywistej ochrony swojego prawa stosowanie art. 5 kc nie może prowadzić do utraty prawa podmiotowego

Skład orzekający

Joanna Jank

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Stosowanie art. 5 k.c. w sprawach o roszczenia regresowe między byłymi małżonkami po podziale majątku, zwłaszcza gdy występuje rażąca dysproporcja majątkowa i dochodowa stron oraz interes dzieci."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i oceny sądu opartej na zasadzie słuszności. Stosowanie art. 5 k.c. ma charakter indywidualny i zależy od konkretnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa pokazuje, jak zasady współżycia społecznego i ochrona słabszej strony (w tym dzieci) mogą przeważyć nad formalnym prawem podmiotowym, nawet w sprawach finansowych między byłymi małżonkami.

Były mąż chciał odzyskać połowę rat kredytu, sąd powiedział: 'Nadużycie prawa!'

Dane finansowe

WPS: 7709,27 CHF

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt: I C 628/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 maja 2022 r. Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Joanna Jank Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Pietkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2022 r. w G. sprawy z powództwa P. A. przeciwko A. A. (1) o zapłatę I. oddala powództwo II. nie obciąża powoda kosztami zastępstwa procesowego pozwanej UZASADNIENIE Powód (...) A. wniós 3 pozew przeciwko A. A. (1) o zap 3 atê kwoty 7.709,27 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóŸnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zap 3 aty. W uzasadnieniu pozwu powód podniós 3 , ¿e strony zawar 3 y umowê kredytow 1 nr (...) celem pozyskania œrodków na sfinansowanie nabycia lokalu mieszkalnego, a pozwana by 3 a solidarnie odpowiedzialna za powsta 3 e zobowi 1 zanie. Do marca 2009r. strony obowi 1 zywa 3 ustrój wspólnoœci maj 1 tkowej, nastêpie po ustanowieniu rozdzielnoœci maj 1 tkowej ka¿da ze stron by 3 a zobowi 1 zana do ponoszenia kosztów kredytu po po 3 owie. Aktualnie strony s 1 po rozwodzie. Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2019r. (...) wspólnego, obejmuj 1 cego tak¿e nieruchomoœæ obci 1 ¿on 1 kredytem. W trakcie (...) raty regulowane do maja 2019 roku. W toku postêpowania pozwana nie kwestionowa 3 a ani zasady ani wysokoœci rozliczenia, uznaj 1 c swoj 1 solidarn 1 odpowiedzialnoœæ za zobowi 1 zanie. W niniejszej sprawie powód dochodzi po 3 owy rat kredytowych uiszczonych w okresie od grudnia 2019r. do lutego 2021r. w 31 cznej kwocie 15.418,54 CHF. (pozew, k. 3-5) Pozwana wnios 3 a o oddalenie powództwa, podnosz 1 c zarzut nadu¿ycia prawa podmiotowego. W ocenie pozwanej postanowieniem z dnia 25 czerwca 2019 roku powód otrzyma 3 gratyfikacjê maj 1 tkowe w postaci przyznania na wy 31 czn 1 w 3 asnoœæ prawa w 3 asnoœci nieruchomoœci po 3 o¿onej w G. przy ul. (...) o wartoœci 650.000 z 3 . W trakcie sprawy o podzia 3 maj 1 tku wspólnego pozwana posz 3 a na ustêpstwa skutkuj 1 ce tym, ¿e powód otrzyma 3 zdecydowanie wiêksz 1 i istotniejsz 1 czêœæ maj 1 tku na w 3 asnoœæ, wobec czego roszczenie w niniejszej sprawie stanowi nadu¿ycie prawa podmiotowego, gdy¿ zmierza do zbytniego powiêkszenia maj 1 tku powoda kosztem maj 1 tku pozwanej. (sprzeciw od nakazu zap 3 aty, k. 44-46) (...) stan faktyczny: Powód (...) A. i pozwana A. A. (1) od dnia 29 grudnia 2006 roku pozostawali w zwi 1 zku ma 3 ¿eñskim. (...) , w ma 3 ¿eñstwie stron obowi 1 zywa 3 ustrój wspólnoœci maj 1 tkowej ma 3 ¿eñskiej. (okoliczno œci bezsporne) W trakcie trwania ma 3 ¿eñstwa, w dniu 25 czerwca 2007r. strony zawar 3 y jako kredytobiorcy z Bankiem (...) ¯ywnoœciowej S.A. z siedzib 1 w W. umowê nr (...) , na mocy której bank udzieli 3 im kredytu hipotecznego w kwocie 379.984,95 CHF na okres do dnia 15 czerwca 2037 roku na sfinansowanie nabycia nieruchomoœci tj. budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej po 3 o¿onego w G. przy ul. (...) , dla którego (...) Rejonowy w G. prowadzi ksiêgê wieczyst 1 nr (...) . Na podstawie § 4 umowy strony zobowi 1 za 3 y siê do sp 3 aty kredytu wraz z odsetkami w miesiêcznych ratach annuitetowych, których termin sp 3 aty przypada 3 15. dnia ka¿dego miesi 1 ca. (dow ód: umowa nr (...) kredytu hipotecznego w walucie wymienialnej, k. 8-15) Na mocy umowy z dnia 4 marca 2009 roku strony wy 31 czy 3 y ustawow 1 wspólnoœæ maj 1 tkow 1 ma 3 ¿eñsk 1 i ustanowi 3 y z dniem zawarcia umowy ustrój rozdzielnoœci maj 1 tkowej ma 3 ¿eñskiej. (dow ód: umowa (...) ma 3 ¿eñska z dnia 4 marca 2009 r., k. 16-17) Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 roku wydanym w sprawie o sygnaturze akt II C 2388/13 S. O. w G. rozwi 1 za 3 przez rozwód zwi 1 zek ma 3 ¿eñski stron z winy obu stron. J. œnie, (...) miejsce pobytu ma 3 oletnich dzieci stron przy matce, a udzia 3 powoda w kosztach utrzymania (...) na 31 czn 1 kwotê 2.400 z 3 miesiêcznie. Wyrok uprawomocni 3 siê w dniu 9 wrzeœnia 2016 roku. (dow ód: wyrok S 1 du O. w G. z dnia 28 czerwca 2016r., k. 18-20) Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2019r. w sprawie o sygnaturze akt VII Ns 410/18 (...) Rejonowy w G. dokona 3 podzia 3 u maj 1 tku wspólnego stron w ten sposób, ¿e prawo w 3 asnoœci nieruchomoœci po 3 o¿onej w G. przy ul. (...) o wartoœci 650.000 z 3 przyzna 3 na wy 31 czn 1 w 3 asnoœ (...) A. , a nadto zas 1 dzi 3 od niego na rzecz A. A. (1) kwotê 106.363,92 z 3 wraz z odsetkami ustawowymi za opóŸnienie p 3 atn 1 w dwóch ratach rocznych po 53.181,96 z 3 ka¿da w terminie do 15 marca, poczynaj 1 c od najbli¿szego miesi 1 ca marca przypadaj 1 cego po dniu uprawomocnienia siê postanowienia. (dow ód: postanowienie (...) Rejonowego w G. z dnia 25 czerwca 2019r. wraz z uzasadnieniem, k. 21-30) W okresie od grudnia 2019r. do lutego 2021r. powód dokona 3 sp 3 aty rat kredytu hipotecznego w 31 cznej kwocie 15.418,54 CHF. (dow ód: historia rachunku bankowego, k. 31-34) Pismem z dnia 11 marca 2021 roku powód wezwa 3 pozwan 1 do zap 3 aty kwoty 7.709,27 CHF stanowi 1 cej po 3 owê uiszczonych przez niego rat kredytowych w okresie od grudnia 2019r. do lutego 2021r. w terminie 7 dni od otrzymania wezwania. (dow ód: ostateczne przeds 1 dowe wezwanie do zap 3 aty z dnia 11 marca 2021r. wraz z dowodem nadania, k. 36-37) Pozwana A. A. (1) pozostaje w stosunku pracy (wynagrodzenie w wysokoœci 2.636,90 z 3 netto miesiêcznie), jednak aktualnie przebywa na zwolnieniu lekarskim i otrzymuje zasi 3 ek chorobowy w kwocie 2400 z 3 , nadto otrzymuje œwiadczenie 500+. Ponosi koszty utrzymania w postaci op 3 at za mieszkanie (450 z 3 ), op 3 at za pr 1 d (250 z 3 ), op 3 at za gaz (250 z 3 /2 miesi 1 ce), op 3 at za telefon (80 z 3 ), wydatków na zajêcia jêzyka angielskiego dzieci (350 z 3 ), koszty leczenia (550 z 3 ), Internet (420 z 3 ), zakup ¿ywnoœci (3.000 z 3 ). Za œrodki z podzia 3 u maj 1 tku wspólnego naby 3 a samochód marki T. . Pozwana wraz z synami w wieku 14 i 11lat zamieszkuje w mieszkaniu (...) w 3 asnoœæ jej ojca. Syn stron leczy siê psychiatrycznie (próba samobójcza spowodowana siln 1 depresj 1 ). Po zawarciu ma 3 ¿eñstwa z powodem, pozwana nie pracowa 3 a zawodowo, mia 3 a dochody z najmu mieszkania, a tak¿e otrzyma 3 a jednorazowo kwotê 100.000 z 3 od babci, któr 1 przeznaczy 3 a w wiêkszoœci na sp 3 atê kredytu. (dow ód: przes 3 uchanie powódki A. A. (1) , p 3 yta CD k. 145, potwierdzenie wysokoœci wynagrodzenia, k. 97, potwierdzenia przelewów bankowych, k. 98-103) Powód (...) A. obecnie jest cz 3 onkiem zarz 1 du spó 3 ki (...) sp. z o.o. (spó 3 ka córka P. P. (...) ) za wynagrodzeniem w kwocie 22.080 z 3 brutto. W. œniej prowadzi 3 dzia 3 alnoœæ gospodarcz 1 pod firm 1 Rewizor, w latach 2019-2021 pracowa 3 w Kancelarii Sejmu, a tak¿e by 3 prezesem zarz 1 du w trzech spó 3 kach kapita 3 owych. Powód sp 3 aca kredyty zaci 1 gniête w zwi 1 zku z prowadzeniem dzia 3 alnoœci gospodarczej (rata w kwocie 1.400 z 3 w (...) SA , 1.800 z 3 w Banku (...) SA ), a tak¿e kredyt hipoteczny zaci 1 gniêty na budowê domu. Obecna ¿ona powoda posiada dochody ze spó 3 ki kapita 3 owej (nale¿ 1 cej uprzednio do powoda) w kwocie 15.000-20.000 z 3 . Powód regularnie p 3 aci alimenty na dzieci z pierwszego ma 3 ¿eñstwa w kwocie 2.400 z 3 miesiêcznie. Z drugiego ma 3 ¿eñstwa ma jedno dziecko. Powód zamieszkuje w lokalu (...) ¿bowym. Powód jest w 3 aœcicielem lokalu w G. przy ul. (...) o powierzchni 97 m2 (bêd 1 cy przedmiotem najmu z czynszem w kwocie 20.000 z 3 miesiêcznie), innego lokalu w tym samym budynku (powód wynajmuje go za 2400 z 3 ponosz 1 c koszty 1900 z), wspó 3 w 3 aœcicielem lokalu mieszkalnego w B. , a tak¿e nieruchomoœci gruntowej, na której buduje wraz z ¿on 1 dom. Dom w G. przy ul. (...) po wyremontowaniu jest nieu¿ytkowany. (dow ód: przes 3 uchanie powoda (...) A. , p 3 yta CD k. 145) (...) ¿y 3 , co nastêpuje: P. ¿szy stan faktyczny (...) na podstawie dowodów z dokumentów, a tak¿e dowodu z przes 3 uchania stron. (...) zebrany w sprawie materia 3 dowodowy (...) nie dopatrzy 3 siê ¿adnych podstaw do kwestionowania autentycznoœci i wiarygodnoœci dowodów z dokumentów urzêdowych (orzeczenia s 1 dów powszechnych, akt notarialny), które zgodnie z treœci 1 art. 244 kpc korzystaj 1 z domniemania autentycznoœci i domniemania zgodnoœci z prawd 1 wyra¿onych w nim oœwiadczeñ, zaœ w toku niniejszego postêpowania ¿adna ze stron nie kwestionowa 3 a powy¿szych domniemañ w trybie art. 252 kpc . Brak by 3 o równie¿ podstaw, aby podwa¿yæ autentycznoœæ i wiarygodnoœæ wymienionych w ustaleniach dokumentów prywatnych w postaci umowy kredytowej , historii rachunku bankowego, dokumentów potwierdzaj 1 cych ponoszone przez pozwan 1 wydatki zwi 1 zane z utrzymaniem, czy korespondencji stron. Przedmiotowe dokumenty nie nosz 1 bowiem ¿adnych œladów przerobienia, przerobienia, b 1 dŸ innej ingerencji. Zatem, przyj 1 æ nale¿a 3 o, ¿e s 1 autentyczne, a zawarte w nich oœwiadczenia pochodz 1 od osób, które je w 3 asnorêcznie podpisa 3 y. W zasadzie za wiarygodne nale¿a 3 o uznaæ tak¿e zeznania stron odnoœnie poczynionych przez nie ustaleñ dotycz 1 cych sp 3 aty kredytu i zaspakajania potrzeb rodziny, sytuacji materialnej stron. Zdaniem (...) zarówno zeznania powoda, jak i pozwanej by 3 y w tym wzglêdzie szczere, wewnêtrznie spójne i niesprzeczne z innymi dowodami. W szczególnoœci nie ma podstaw do kwestionowania zeznañ stron odnoœnie ich obecnej sytuacji materialnej i maj 1 tkowej. W przypadku pozwanej zeznania zosta 3 y dodatkowo poparte stosownymi dokumentami. W zasadzie jedyn 1 istotn 1 rozbie¿noœci 1 pomiêdzy zeznaniami stron by 3 a kwestia regularnej pomocy udzielanej pozwanej przez babciê w trakcie trwania ma 3 ¿eñstwa. A. A. (1) wskazywa 3 a na jednorazow 1 darowiznê w kwocie 100.000 z 3 , natomiast powód wskazywa 3 na doœæ regularne przysporzenia. Z. ¿yæ jednak nale¿y, i¿ powy¿sza kwestia nie mia 3 a wiêkszego znaczenia dla rozstrzygniêcia sprawy, zaœ powód nie potwierdzi 3 swoich zeznañ ¿adnymi obiektywnymi dowodami. (...) do szczegó 3 owych rozwa¿añ nale¿y wskazaæ, ¿e powód w niniejszej sprawie domaga 3 siê od pozwanej zap 3 aty kwoty 7.709,27 CHF tytu 3 em zwrotu po 3 owy uiszczonych przez niego rat z tytu 3 u kredytu zaci 1 gniêtego w trakcie trwania ma 3 ¿eñstwa stron na zakup nieruchomoœci gruntowej zabudowanej domem je rodzinnym. P. prawn 1 powództwa stanowi 3 przepis art. 376 § 1 k.c. , zgodnie z którym je¿eli jeden z d 3 u¿ników solidarnych spe 3 ni 3 œwiadczenie, treœæ istniej 1 cego miêdzy wspó 3 d 3 u¿nikami stosunku prawnego rozstrzyga o tym, czy i w jakich czêœciach mo¿e on ¿ 1 daæ zwrotu od wspó 3 d 3 u¿ników. Je¿eli z treœci tego stosunku nie wynika nic innego, d 3 u¿nik, który œwiadczenie spe 3 ni 3 , mo¿e ¿ 1 daæ zwrotu w czêœciach równych. Jak wskazuje siê w orzecznictwie, gdy chodzi o sp 3 aty kredytu, które maj 1 miejsce po zakoñczeniu postêpowania o podzia 3 maj 1 tku wspólnego, nie jest wy 31 czona mo¿liwoœæ dochodzenia miêdzy ma 3 ¿onkami roszczenia o zwrot kwoty zobowi 1 zania zabezpieczonego hipotek 1 , sp 3 aconego przez jednego z nich po uprawomocnieniu siê postanowienia o podziale maj 1 tku wspólnego (por. uchwa 3 a sk 3 adu siedmiu sêdziów SN z dnia 27 lutego 2019 r., III CZP 30/18, L. ; postanowienie SN z dnia 13 marca 2020r., III CZP 64/19, L. ). Z. ¿yæ nale¿y, i¿ nie by 3 o pomiêdzy stronami sporu co do tego, ¿e wspólnie zaci 1 gnê 3 y one d 3 ug w postaci zobowi 1 zania kredytowego zabezpieczonego hipotecznie na sfinansowanie nabycia nieruchomoœci. Zatem oboje kredytobiorcy wystêpuj 1 wobec banku w pozycji d 3 u ¿ników solidarnie odpowiedzialnych za zaspokojenie zobowi 1 zania kredytowego. O tym, czy w ogóle i w jaki sposób powinny rozliczyæ siê pomiêdzy sob 1 w razie, gdy któraœ z nich zaspokoi wierzyciela, decyduje – jak stanowi art. 376 § 1 kc – stosunek prawny istniej 1 cy miêdzy nimi, z uwagi na który powsta 3 d 3 ug. (...) œæ tego stosunku prawnego na potrzeby dokonania rozliczenia dokonanych przez powoda rat kredytowych. Z zeznañ stron nie wynika 3 o, aby poczyni 3 y one jakiekolwiek ustalenia dotycz 1 ce sposobu sp 3 aty rat kredytowych. W zwi 1 zku z powy¿szym nale¿a 3 o uznaæ, ¿e znajdzie zastosowanie regu 3 a przewidziana w art. 376 § 1 zdanie drugie kc , zatem powód móg 3 ¿ 1 daæ od pozwanej zwrotu spe 3 nionego œwiadczenia w wysokoœci ½ sp 3 aconej nale¿noœci. Jak wskazuje siê w judykaturze roszczenie regresowe, o którym mowa w art. 376 § 1 zdanie drugie k.c. powstaje i staje siê wymagalne nie tylko z chwil 1 pe 3 nego zaspokojenia wierzyciela, ale równie¿ w przypadku spe 3 nienia œwiadczenia w zakresie przenosz 1 cym tê czêœæ, która wed 3 ug stosunku wewnêtrznego miêdzy wspó 3 d 3 u¿nikami, obci 1 ¿a œwiadcz 1 cego d 3 u¿nika (por. wyrok SN z dnia 12 paŸdziernika 2001 r., V CKN 500/00, OSNC 2002, nr 7-8, poz. 90, Biul. SN 2002, nr 3, s. 12). Zatem, w przypadku ka¿dej sp 3 aconej raty kredytu powodowi przys 3 uguje co do zasady roszczenie o zwrot po 3 owy uiszczonej nale¿noœci. Wysokoœæ rat kredytowych sp 3 aconych przez powoda w okresie od grudnia 2019r. do lutego 2021r. (15.418,54 CHF) równie¿ nie by 3 a przedmiotem sporu. Z. ¿yæ nale¿y, i¿ w niniejszej sprawie pozwana broni 3 a siê przed ¿ 1 daniem pozwu, podnosz 1 c zarzut nadu¿ycia prawa podmiotowego. Zgodnie z treœci 1 art. 5 kc nie mo¿na czyniæ ze swego prawa u¿ytku, który by by 3 sprzeczny ze spo 3 eczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami wspó 3 ¿ycia spo 3 ecznego. Takie dzia 3 anie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uwa¿ane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Jak wskazuje siê w orzecznictwie nie ma ¿adnych podstaw do wy 31 czenia stosowania klauzuli nadu¿ycia prawa podmiotowego w sprawie obejmuj 1 cej roszczenie maj 1 ce podstawê w art. 376 § 1 kc (por. wyrok S 1 du Apelacyjnego w W. z dnia 18 marca 2014r., I ACa 1463/13, LEX nr 1459093). W ocenie (...) zarzut pozwanej zas 3 ugiwa 3 na uwzglêdnienie. Przede wszystkim nale¿a 3 o mieæ na wzglêdzie wystêpuj 1 c 1 aktualnie ra¿ 1 c 1 dysproporcjê sytuacji finansowej i maj 1 tkowej obu stron. Na podstawie osobowego materia 3 u dowodowego (...) , i¿ powód obecnie posiada dochody ze stosunku pracy w kwocie 22.080 z 3 brutto, natomiast jego obecna ma 3 ¿onka ma dochody w kwocie oko 3 o 15.000 – 20 000 z 3 . Nadto powód wynajmuje lokal za czynsz wynosz 1 cy 20 000 z 3 . Dochód powoda kontrastuje w sposób jaskrawy z obecn 1 sytuacj 1 pozwanej, która posiada dochody w postaci zasi 3 ku chorobowego w kwocie 2.400 z 3 , alimentów na dwójkê dzieci w kwocie 2.400 z 3 oraz œwiadczenia 500+. J. œnie, zwa¿yæ nale¿y, i¿ ca 3 oœæ dochodów przeznaczana jest przez pozwan 1 na pokrycie kosztów utrzymania tj. op 3 aty za mieszkanie, op 3 aty za media, zakup ¿ywnoœci, pokrycie kosztów leczenia czy zajêæ pozalekcyjnych dla dzieci. Z powy¿szego porównania wynika, ¿e rata kredytu stanowi obecnie niewielk 1 czêœæ dochodu powoda, podczas gdy dla pozwanej stanowi kwotê znaczn 1 i odczuwaln 1 dla domowego bud¿etu. Nadto, na dzieñ wyrokowania istnieje znaczna dysproporcja maj 1 tkowa stron. Powódka nie posiada ¿adnych nieruchomoœci (zamieszkuje w lokalu nale¿ 1 cym do ojca), a z wartoœciowych ruchomoœci ma samochód osobowy, który zakupi 3 a za œrodki zas 1 dzone postanowieniem w przedmiocie podzia 3 u maj 1 tku wspólnego. Natomiast, powód, poza nieruchomoœci 1 gruntow 1 zabudowan 1 domem jednorodzinnym, przyznan 1 mu w wyniku podzia 3 u maj 1 tku wspólnego, jest jeszcze w 3 aœcicielem nieruchomoœci lokalowych po 3 o¿onych w G. i B. , a tak¿e wspó 3 w 3 aœcicielem nieruchomoœci gruntowej, na której wraz z obecn 1 ¿on 1 realizuje inwestycjê w postaci budowy domu. Przedstawiona powy¿ej analiza sytuacji maj 1 tkowej i finansowej stron prowadzi do wniosku, ¿e kwota, jak 1 powód co miesi 1 c uiszcza na rzecz banku, nie stanowi dla niego istotnego wydatku. M. rata kredytu wynosi aktualnie – jak wynika z za 31 czonej do pozwu historii operacji na rachunku bankowym – nieco ponad 1.000 CHF, a wiêc wedle obecnego kursu waluty szwajcarskiej oko 3 o 4.500 z 3 . Z. ¿yæ nale¿y, i¿ powód ma mo¿liwoœæ rekompensowania powy¿szego wydatku choæby przez wynajmowanie domu po 3 o¿onego w G. przy ul. (...) . Jak jednak wynika z zeznañ powoda dom nie jest ani wynajmowany ani nawet zamieszkany. (...) na wzglêdzie obecn 1 sytuacjê na rynku nieruchomoœci i wzrost poziomu czynszów, nale¿y stwierdziæ, ¿e za najem domu jednorodzinnego powód uzyska 3 by kwotê zbli¿on 1 do wysokoœci raty sp 3 acanego przez niego kredytu. P. ¿sze wskazuje na pewn 1 niekonsekwencjê powoda. Z jednej strony bowiem dobrowolnie rezygnuje z szansy osi 1 gniêcia pewnego i wysokiego dochodu, z drugiej zaœ dochodzi zwrotu czêœci sp 3 aconych rat kredytu, maj 1 c œwiadomoœæ trudnej sytuacji materialnej by 3 ej ma 3 ¿onki. W tym stanie rzeczy powstaje zasadne pytanie o faktyczne przyczyny wytoczenia niniejszego powództwa. (...) nie kwestionuje, ¿e powodowi co do zasady przys 3 uguje roszczenie regresowe wobec pozwanej jako wspó 3 d 3 u¿niczki solidarnej, jednak w okolicznoœciach rozpatrywanego przypadku dochodzenie takiego roszczenia na drodze (...) nale¿a 3 o za sprzeczne z zasadami wspó 3 ¿ycia spo 3 ecznego, w tym z zasad 1 lojalnoœci i uczciwoœci. O. œci sprawy wskazuj 1 na to, i¿ powód bezwzglêdnie usi 3 uje realizowaæ swoje prawo do odzyskania po 3 owy sp 3 aconego kredytu, nie bacz 1 c na to, jakie skutki w sferze materialnej pozwanej, a tak¿e dzieci stron, wywo 3 a 3 by wyrok zas 1 dzaj 1 cy, Fakt niewynajmowania domu w G. i nieuzyskiwania t 1 drog 1 œrodków na sp 3 atê raty kredytu œwiadczy raczej o tym, ¿e powód nie ma rzeczywistej, ekonomicznej potrzeby uzyskania wsparcia w sp 3 acie kredytu, a powództwo wytacza raczej dla samej zasady, bardziej w celu obci 1 ¿enia pozwanej ni¿ w celu rzeczywistej ochrony swojego prawa. N. ¿y tez zwróciæ uwagê, ¿e z zeznañ stron wynika, ¿e s 1 silnie skonfliktowane. Powód w swoich zeznaniach wskazywa 3 na okolicznoœci rozstania, obarcza 3 ¿onê za wszczynanie k 3 ótni, mia 3 ¿al o wzywanie Policji, choæ z wyroku rozwodowego wynika, ¿e rozwód zosta 3 orzeczony z winy obu stron. N. ¿nie od powy¿szego nale¿a 3 o mieæ na wzglêdzie, ¿e pozwana wychowuje dwoje ma 3 oletnich dzieci powoda. W aktualnej sytuacji pozwanej, obci 1 ¿enie jej obowi 1 zkiem zwrotu by 3 emu ma 3 ¿onkowi po 3 owy uiszczonych przez niego rat kredytowych, niew 1 tpliwie wp 3 ynê 3 oby na pogorszenie sytuacji ca 3 ej rodziny, w tym tak¿e na mo¿liwoœci zaspokojenia przez matkê potrzeb bytowych dzieci. W takim stanie rzeczy, zwiêkszeniu uleg 3 by zakres obowi 1 zku alimentacyjnego powoda. Wedle bowiem art. 135 § 1 kro zakres œwiadczeñ alimentacyjnych zale¿y zarówno od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego jak te¿ od zarobkowych i maj 1 tkowych mo¿liwoœci zobowi 1 zanego. Zgodnie zaœ z art. 138 kro w razie zmiany stosunków mo¿na ¿ 1 daæ zmiany orzeczenia lub umowy (...) obowi 1 zku alimentacyjnego. Natomiast, (...) nie podzieli 3 argumentacji pozwanej dotycz 1 cej okolicznoœci zwi 1 zanych z podzia 3 em ról stron w trakcie ma 3 ¿eñstwa oraz wp 3 ywu na mo¿liwoœæ dochodzenia roszczeñ regresowych przez powoda. Pozwana podnosi 3 a bowiem, ¿e w trakcie ma 3 ¿eñstwa zgodnie z ustaleniami stron zajmowa 3 a siê prowadzeniem domu i wychowywaniem dwójki wspólnych dzieci, nie pracowa 3 a zawodowo, a tym samym nie mia 3 a w 3 asnych Ÿróde 3 dochodu. Powód natomiast posiada 3 w 3 asne Ÿród 3 a dochodu, prowadz 1 c dzia 3 alnoœæ gospodarcz 1 . P. œliæ jednak nale¿y, i¿ podzia 3 ról stron jako ma 3 ¿onków w czasie trwania ich zwi 1 zku ma 3 ¿eñskiego by 3 wynikiem ich zgodnych ustaleñ, nie zosta 3 pozwanej narzucony jednostronnie przez ówczesnego ma 3 ¿onka. W zamian za rezygnacjê z pracy zawodowej pozwana uzyska 3 a korzyœæ w postaci wysokiego poziomu ¿ycia. Pozwana powinna byæ zatem œwiadoma skutków jakie mog 1 wynikaæ z takiego uk 3 adu stosunków ma 3 ¿eñskich i zaprzestania pracy zawodowej. W ocenie (...) ¿sze okolicznoœci nie mog 1 w sposób trwa 3 y unicestwiaæ roszczenia regresowego. P. œliæ nale¿y, i¿ przedmiotowy wyrok nie ma charakteru prejudycjalnego. Odnosi siê wy 31 cznie do sytuacji stron w okresie objêtym ¿ 1 daniem pozwu. O. œci nakazuj 1 ce uznaæ powoda za nieuprawnionego mog 1 mieæ charakter przejœciowy. Po ich ustaniu bêdzie on móg 3 realizowaæ swoje roszczenia regresowe za kolejne okresy. Jak bowiem podnosi siê w orzecznictwie wyrok oddalaj 1 cy powództwo, oparty na art. 5 kc , praktycznie nie korzysta z powagi rzeczy os 1 dzonej – je¿eli powód twierdzi, ¿e okolicznoœci te uleg 3 y zmianie, mo¿liwe jest prowadzenie kolejnego procesu pomiêdzy tymi samymi stronami, a je¿eli twierdzenie o zmianie okolicznoœci oka¿e siê prawdziwe – uwzglêdnienie powództwa (por. wyrok SN z 22 maja 2002 r., I CKN 1567/99, OSN 2003, Nr 7–8, poz. 109). (...) œnie dlatego, ¿e okolicznoœci rozstrzygaj 1 ce o nadu¿yciu prawa s 1 z za 3 o¿enia przemijaj 1 ce (tzn. w poszczególnych przypadkach mog 1 okazaæ siê trwa 3 e, ale nigdy nie mo¿na tego z góry przes 1 dziæ), wyra¿a siê powszechnie tezê, ¿e "stosowanie art. 5 kc nie mo¿e prowadziæ do utraty prawa podmiotowego" (por. wyrok SN z 13 paŸdziernika 2017 r., I CSK 46/17, L. ). (...) ¿sze na wzglêdzie, na podstawie art. 5 kc , powództwo podlega 3 o oddaleniu. O kosztach procesu (...) na podstawie art. 102 kpc i odst 1 pi 3 od obci 1 ¿ania powoda kosztami zastêpstwa procesowego pozwanej. N. ¿a 3 o mieæ bowiem na wzglêdzie, ¿e co do zasady powództwo by 3 o usprawiedliwione, a o jego oddaleniu przes 1 dzi 3 a ocena (...) dokonana w oparciu o zasadê s 3 usznoœci. Jak natomiast wskazuje siê w orzecznictwie przepis art. 102 kpc znajduje zastosowanie tak¿e w wypadku oddalenia powództwa na podstawie art. 5 kc (por. postanowienie SN z dnia 13 paŸdziernika 1973 r., II PZ 49/73, niepublikowany).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę