I C 623/17

Sąd Rejonowy w OlsztynieOlsztyn2017-10-16
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
kredyt hipotecznyRodzina na swoimdopłaty do odsetekdarowiznazmiana przepisówinterpretacja ustawyochrona konsumentabankowość

Sąd Rejonowy w Olsztynie zasądził od banku na rzecz powodów zwrot niesłusznie wstrzymanych dopłat do rat kredytu hipotecznego w ramach programu "Rodzina na swoim", oddalając jednocześnie żądanie zasądzenia przyszłych świadczeń.

Powodowie domagali się od banku zwrotu dopłat do rat kredytu hipotecznego w ramach programu "Rodzina na swoim", które zostały wstrzymane po tym, jak jedna z powódek otrzymała darowiznę nieruchomości. Bank argumentował, że nowe przepisy ustawy wstrzymujące dopłaty w takich sytuacjach miały zastosowanie. Sąd uznał, że kluczowy jest moment złożenia wniosku o kredyt, a nie zawarcia umowy, i zasądził zwrot wstrzymanych dopłat za styczeń i luty 2017 r., oddalając żądanie dotyczące przyszłych świadczeń z powodu braku precyzji.

Sprawa dotyczyła sporu między powodami a bankiem o prawo do dopłat do odsetek w ramach programu "Rodzina na swoim". Powodowie zawarli umowę kredytu hipotecznego w 2011 roku, korzystając z dopłat. Po tym, jak jedna z powódek otrzymała darowiznę nieruchomości w grudniu 2016 roku, bank poinformował ich o utracie prawa do dopłat, powołując się na zmiany w ustawie o finansowym wsparciu rodzin w nabywaniu własnego mieszkania, które weszły w życie we wrześniu 2011 roku. Sąd Rejonowy w Olsztynie, analizując stan faktyczny i prawny, uznał, że kluczowe znaczenie ma moment złożenia wniosku o kredyt, który miał miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów. Zgodnie z art. 4 przepisów wprowadzających zmiany, do wniosków złożonych przed dniem wejścia w życie nowej ustawy stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym. Sąd podkreślił, że umowa kredytowa, zawarta 1 września 2011 r., zawierała zapisy zgodne z pierwotnym brzmieniem ustawy, a powodowie wywiązywali się z jej warunków. W związku z tym, bank został zobowiązany do zwrotu powodom kwoty 593,81 zł, stanowiącej niesłusznie wstrzymane dopłaty za styczeń i luty 2017 roku. Jednocześnie sąd oddalił żądanie zasądzenia przyszłych powtarzających się świadczeń z tytułu rat odsetkowych, uznając je za nieprecyzyjnie sprecyzowane.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, otrzymanie darowizny nieruchomości nie skutkuje utratą prawa do dopłat, jeśli wniosek o kredyt został złożony przed wejściem w życie przepisów ograniczających to prawo.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 4 przepisów wprowadzających zmiany do ustawy o finansowym wsparciu rodzin, który stanowi, że do wniosków o kredyt preferencyjny złożonych przed dniem wejścia w życie nowej ustawy stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym. Kluczowy jest moment złożenia wniosku, a nie zawarcie umowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

częściowe uwzględnienie powództwa

Strona wygrywająca

A. R., I. R.

Strony

NazwaTypRola
A. R.osoba_fizycznapowód
I. R.osoba_fizycznapowód
(...) Bank S. A.spółkapozwany

Przepisy (5)

Główne

u.f.w.r. art. 9 § ust. 1-3

Ustawa o finansowym wsparciu rodzin i innych osób w nabywaniu własnego mieszkania

Dopłaty stosuje się przez okres 8 lat od dnia pierwszej spłaty odsetek. Zaprzestaje się stosowania dopłat w przypadku postawienia wierzytelności wynikającej z umowy kredytu preferencyjnego w stan natychmiastowej wymagalności.

u.z.u.f.w.r. art. 4

Ustawa o zmianie ustawy o finansowym wsparciu rodzin i innych osób w nabywaniu własnego mieszkania oraz niektórych innych ustaw

Do wniosków o kredyt preferencyjny złożonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym.

Pomocnicze

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący bezpodstawnego wzbogacenia, zastosowany w związku z koniecznością zwrotu niesłusznie wstrzymanych dopłat.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 321 § §1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada wyrokowania co do zasady i wysokości roszczenia, zastosowana a contrario do oddalenia żądania przyszłych świadczeń z powodu braku precyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Moment złożenia wniosku o kredyt preferencyjny, a nie moment zawarcia umowy, decyduje o zastosowaniu przepisów ustawy o finansowym wsparciu rodzin. Przepis art. 4 ustawy nowelizującej ma pierwszeństwo przed zmianami wprowadzonymi w samej ustawie, jeśli wniosek został złożony przed wejściem w życie nowelizacji.

Odrzucone argumenty

Nowe brzmienie ustawy o finansowym wsparciu rodzin, obowiązujące od 31 sierpnia 2011 r., ma zastosowanie do powodów, którzy otrzymali darowiznę nieruchomości, co skutkuje utratą prawa do dopłat. Żądanie zasądzenia przyszłych powtarzających się świadczeń z tytułu rat odsetkowych jest zasadne i powinno zostać uwzględnione.

Godne uwagi sformułowania

O zastosowaniu odpowiednich przepisów decyduje więc moment złożenia wniosku o przyznanie kredytu. nie można tak obowiązujących przepisów stosować rozszerzająco i wbrew zapisowi przepisów wprowadzających zmiany. nie zostały one sprecyzowane w takim zakresie, by można je było określić w sposób bezsporny i jednoznaczny.

Skład orzekający

Joanna Bieńkowska-Kolarz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących programów wsparcia kredytobiorców, znaczenie momentu złożenia wniosku o kredyt dla stosowania przepisów prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego programu "Rodzina na swoim" i konkretnych przepisów przejściowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie momentu złożenia wniosku o kredyt w kontekście zmieniających się przepisów prawnych, co może mieć istotne konsekwencje finansowe dla kredytobiorców.

Darowizna nieruchomości a dopłaty do kredytu "Rodzina na swoim" – kiedy tracisz prawo do wsparcia?

Dane finansowe

WPS: 593,81 PLN

zwrot dopłat do odsetek: 593,81 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 623/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 października 2017 r. Sąd Rejonowy w Olsztynie, I Wydział Cywilny, w składzie: Przewodniczący: SSR Joanna Bieńkowska-Kolarz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Zaporowska po rozpoznaniu w dniu 16 października 2017 r., w O. , na rozprawie, sprawy z powództwa A. R. , I. R. przeciwko (...) Bank S. A. z siedzibą w W. o zapłatę I zasądza od pozwanego (...) Bank S. A. z siedzibą w W. solidarnie na rzecz powodów A. R. i I. R. kwotę 593,81 zł (pięćset dziewięćdziesiąt trzy 81/100) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwoty 296,58 zł za okres od dnia 8 stycznia 2017 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 297,23 zł za okres od dnia 8 lutego 2017 r. do dnia zapłaty; II w pozostałym zakresie oddala powództwo; III wskazuje, iż koszty postępowania strony ponoszą we własnym zakresie. SSR Joanna Bieńkowska-Kolarz Sygn. akt I C 623/17 UZASADNIENIE Powodowie A. R. i I. R. reprezentowani przez pełnomocnika wnieśli o zapłatę przez pozwanego (...) Bank S.A. z siedzibą w W. kwoty 593,81 zł z ustawowymi odsetkami od kwoty 296,58 zł za okres od dnia 8 stycznia 2017 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 297,23 zł za okres od dnia 8 lutego 2017 r. do dnia zapłaty, a także o zasądzenie na rzecz powodów przyszłych powtarzających się świadczeń z tytułu rat odsetkowych do kredytu „Rodzina na swoim” płatnych do 7 dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w przypadku uchybienia terminowi płatności. Ponadto pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu pełn. powodów wskazał, że strony zawarły umowy kredytu i pożyczki nr DK/KR- H. - (...) , z których środki były w całości przeznaczone na zakup lokalu mieszkalnego wskazanego w umowie. Powodowie pożyczkę w kwocie 7.332,91 spłacili, zaś raty kredytu spłacali zgodnie z harmonogramem spłat. Do kredytu zostały przyznane dopłaty na podstawie programu „Rodzina na swoim”, którego zasady przyznania wskazane zostały w ustawie z dnia 8 września 2006 r. o finansowym wsparciu rodzin i innych osób w nabywaniu własnego mieszkania . Pozwany na skutek przyjęcia w dniu 19 grudnia 2016 r. przez I. R. , darowizny nieruchomości, poinformował powodów, że utracili prawo do dopłat z tytułu programu „Rodzina na swoim”. Powodowie nie zgadzają się z taką interpretacją przepisów ustawy twierdząc, że na moment składania wniosku kredytowego obowiązywał inny stan prawny, który mimo otrzymania darowizny, daje im prawo do środków finansowych ze w/w ustawy. Ponadto ich zdaniem umowa została zawarta w dniu 22 sierpnia 2011 r., a nowe przepisy weszły w życie z dniem 1 września 2011 r. (pozew k. 2-4) W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu pełn. pozwanego wskazał, że strony zawarły umowę w dniu 1 września 2011 r., zaś nowe brzemiennie ustawy o finansowym wsparciu (…) weszły w życie 31 sierpnia 2011 r. i objęły powodów, albowiem podpisali już umowę, nie są zaś na etapie wnioskowania o kredyt, przez co przepis ten nie znajduje do nich zastosowania. (odpowiedź na pozew k. 33-36) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powodowie złożyli wniosek o kredyt hipoteczny dofinansowywany z programu „Rodzina na swoim” w dniu 11 lipca 2011 r. (wniosek k. 44-61) W dniu 1 września 2011 r. strony podpisały sporządzoną przez pozwanego umowę. W nagłówku tej umowy wskazane jest, że strony w dniu 22 sierpnia 2011 r. zawierają umowę o kredyt hipoteczny, w którym przyznaje się też powodom prawo do korzystania z dopłat do odsetek - §6 ust. 1 i 2 a, b, c umowy. (umowa k. 9-16) §6 ust. 2 umowy jest tożsamy z zapisem art. 9 ust. 1-3 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o finansowym wsparciu rodzin i innych osób w nabywaniu własnego mieszkania (Dz. U. Nr 183, poz. 1354 z 2006 r.) w brzmieniu obowiązującym na moment składania wniosku i sporządzania umowy kredytowej. (bezsporne) Powódka w grudniu 2016 r. przyjęła darowiznę nieruchomości o czym poinformowała pozwanego. (bezsporne) W odpowiedzi na powyższe pozwany poinformował powodów, że z tym dniem utracili prawo do korzystania z dopłat do odsetek z kredytu stosownie do umowy kredytowej nr (...) i przedłożył harmonogram spłat kredytu wraz z odsetkami na rok 2017 r. obejmującym raty kapitałowe wraz z odsetkami. (pismo k.17-18) Sąd zważył, co następuje: Roszczenie zasługiwało na uwzględnienie co do zasady. Materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie nie był sporny, a Sąd dokonywał ustaleń na podstawie przedłożonych i niekwestionowanych, co do treści, dokumentów prywatnych. Spór stron opierał się na interpretacji ustawy z dnia 8 września 2006r. o finansowym wsparciu rodzin i innych osób w nabywaniu własnego mieszkania (Dz. U. Nr 183, poz. 1354 z 2006 r.) oraz zastosowaniu przepisów zmieniających tą ustawę z dniem 31 sierpnia 2011 r. (ustawa z dnia 15 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o finansowym wsparciu rodzin i innych osób w nabywaniu własnego mieszkania oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 168, poz. 1006 z dnia 15 sierpnia 2011r.) Art. 9. ust. 1 w/w ustawy w brzmieniu pierwotnym i obowiązującym na moment składania wniosku i sporządzania umowy między stronami stanowi, że dopłaty stosuje się przez okres 8 lat od dnia pierwszej spłaty odsetek, o których mowa w art. 7 ust. 1. Ust. 2 stanowi, że dopłata jest przekazywana instytucji ustawowo upoważnionej do udzielania kredytów każdorazowo po spłaceniu przez kredytobiorców całości należnej raty kapitałowej oraz odsetek, o których mowa w art. 7 ust. 1, zaś ust. 3 wskazuje, że zaprzestaje się stosowania dopłat w przypadku postawienia wierzytelności wynikającej z umowy kredytu preferencyjnego w stan natychmiastowej wymagalności. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie właśnie ta treść przepisu winna mieć zastosowanie wobec powodów. Wynika to z art. 4 przepisów wprowadzających zmiany, który stanowi, że do wniosków o kredyt preferencyjny złożonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. O zastosowaniu odpowiednich przepisów decyduje więc moment złożenia wniosku o przyznanie kredytu. Tym samym nie może być mowy o zastosowaniu przepisów ustawy obowiązujących od 31 sierpnia 2011 r. W ustawie w jej pierwotnym brzmieniu wielokrotnie zachodzi rozróżnienie na moment złożenia wniosku o przyznanie kredytu i zawarcie umowy kredytowej i zdaniem Sądu tylko utrzymanie tego rozróżnienia stanowi racjonalną interpretację w/w ustawy. Jakkolwiek niewątpliwie zmiany wprowadzone ustawą z dnia 15 lipca 2011 r. miały za zadanie uniemożliwić osobom, które otrzymają darowiznę „utrzymanie dopłat do odsetek” to nie można tak obowiązujących przepisów stosować rozszerzająco i wbrew zapisowi przepisów wprowadzających zmiany. Skoro w art. 4 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. mowa o chwili złożenia wniosku to właśnie ten moment winien mieć znaczenie decydujące. W tym zakresie bez znaczenia jest interpretacja Ministra Infrastruktury i Budownictwa, na którą powołuje się pozwany, albowiem stoi ona w sprzeczności z literalnym brzmieniem w/w przepisów ustawy. Powodowie złożyli wniosek o przyznanie kredytu preferencyjnego w dniu 11 lipca 2011 r., a pozwany przygotował umowę, w którym bezpośrednio zawarł zapisy art. 9 ust. 1-3 ustawy w brzmieniu pierwotnym w dniu 22 sierpnia 2011 r. Taką też umowę, zawierająca w §6 zapisy z w/w przepisów, podpisały obie strony w dniu 1 września 2011 r. Powodowie wywiązują się z zawartej z pozwanym umowy, dokonując terminowych wpłat poszczególnych rat kredytu wraz z odsetkami wskazanymi przez pozwanego i robią tak także po wstrzymaniu dopłat przez pozwanego od stycznia 2017r. W ten sposób zapłacili dwie raty kredytowe wymagalne w styczniu 2017 r. i lutym 2017 r. W ocenie Sądu pozwany winien zwrócić powodom w/w środki finansowe tj. kwotę 296,58 zł za styczeń 2017 r. i kwotę 297,23 zł za luty 2017 r. Dlatego też na podstawie art. 405 k.c. w zw. z w/w przepisami Sąd orzekł jak w pkt I wyroku. Jednocześnie Sąd oddalił roszczenie powodów o zasądzenie na ich rzecz przyszłych powtarzających się świadczeń od pozwanego, albowiem nie zostały one sprecyzowane w takim zakresie, by można je było określić w sposób bezsporny i jednoznaczny. Wskazać też należy, że powodowie uzyskując orzeczenie co do zasad obowiązującej strony umowy, będą mogli dochodzić dalszych sprecyzowanych już należności na bieżąco. Mając to na uwadze na podstawie art. 321§1 k.p.c. a contrario Sąd orzekł jak w pkt II sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art.100 k.p.c. uznając, że jakkolwiek powodowie przegrali proces o dochodzenie należności w zakresie pkt II wyroku, jednakże nie powinni ponosić tego konsekwencji zważywszy, że pozwany – instytucja bankowa odmówił wyliczenia dalszych należnych rat, bądź podania jasnego i pewnego sposobu naliczenia odsetek. SSR Joanna Bieńkowska-Kolarz

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI