I C 622/18

Sąd Okręgowy w ŚwidnicyŚwidnica2018-07-20
SAOSCywilneprawa rzeczoweŚredniaokręgowy
hipotekafundusz sekurytyzacyjnywierzytelnośćlegitymacja procesowazbycie prawadarowiznanieruchomośćkredyt hipoteczny

Sąd Okręgowy oddalił powództwo funduszu sekurytyzacyjnego o zapłatę z hipoteki, ponieważ pozwane zbyły udziały w nieruchomości przed doręczeniem im pozwu, tracąc tym samym legitymację procesową.

Powództwo funduszu sekurytyzacyjnego o zapłatę kwoty 133.000 zł z tytułu hipoteki zostało oddalone przez Sąd Okręgowy. Sąd uznał, że pozwane, które były dłużnikami hipotecznymi, utraciły legitymację procesową, ponieważ darowały swoje udziały w obciążonej nieruchomości przed doręczeniem im pozwu. Zgodnie z art. 192 pkt 3 k.p.c., zbycie rzeczy lub prawa objętych sporem po doręczeniu pozwu nie ma wpływu na bieg sprawy, jednak zbycie przed doręczeniem pozwu powoduje utratę legitymacji procesowej przez zbywcę i konieczność oddalenia powództwa, jeśli nie zostanie ono zmienione lub cofnięte.

Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznał sprawę z powództwa (...) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego przeciwko H. O., K. O. i S. O. o zapłatę. Powód domagał się zasądzenia solidarnie od pozwanych kwoty 133.000 zł wraz z kosztami procesu, powołując się na nabycie wierzytelności z umowy kredytu hipotecznego oraz zabezpieczającej ją hipoteki. Pozwane wniosły o oddalenie powództwa, argumentując, że nie są dłużniczkami hipotecznymi i przedstawiły dowody na darowiznę swoich udziałów w nieruchomości. Sąd ustalił, że pierwotna umowa kredytu została zawarta w 2006 roku, a następnie indeksowana. Pozwani złożyli oświadczenia o poddaniu się egzekucji. W 2012 roku umowa kredytu została wypowiedziana, a w 2014 roku bank wystawił bankowy tytuł egzekucyjny. W grudniu 2014 roku wierzytelność wraz z hipoteką została przelana na rzecz strony powodowej. W marcu 2018 roku powód wezwał pozwanych do zapłaty kwoty 502.680,95 zł. Kluczowym momentem dla rozstrzygnięcia sprawy było ustalenie, że w dniu 12 kwietnia 2018 roku pozwane darowały swoje udziały w nieruchomości A. K., co nastąpiło przed doręczeniem im odpisu pozwu (co miało miejsce 17 maja 2018 roku). Sąd, odwołując się do art. 192 pkt 3 k.p.c., stwierdził, że zbycie rzeczy lub prawa objętych sporem przed doręczeniem pozwu pozwanemu powoduje utratę przez zbywcę legitymacji procesowej. W konsekwencji, powództwo zostało oddalone jako bezzasadne. Kosztami procesu obciążono stronę powodową na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zbycie przez pozwanych udziałów w nieruchomości przed doręczeniem im pozwu powoduje utratę przez nich legitymacji procesowej.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 192 pkt 3 k.p.c., zgodnie z którym zbycie rzeczy lub prawa objętych sporem po doręczeniu pozwu nie ma wpływu na dalszy bieg sprawy. Jednakże, zbycie dokonane przed doręczeniem pozwu pozwanemu powoduje utratę przez zbywcę legitymacji procesowej, co skutkuje bezzasadnością powództwa i koniecznością jego oddalenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwani

Strony

NazwaTypRola
(...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamkniętyinstytucjapowód
H. O.osoba_fizycznapozwany
K. O.osoba_fizycznapozwany
S. O.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 192 § pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zbycie rzeczy lub prawa objętych sporem po doręczeniu pozwu nie ma wpływu na dalszy bieg sprawy; nabywca może jednak wejść na miejsce zbywcy za zezwoleniem strony przeciwnej. Zbycie rzeczy lub prawa przed doręczeniem pozwu pozwanemu powoduje utratę legitymacji procesowej przez zbywcę i bezzasadność powództwa.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu, zgodnie z którą strona przegrywająca sprawę ponosi koszty postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwane zbyły udziały w nieruchomości przed doręczeniem im pozwu, co skutkuje utratą legitymacji procesowej.

Odrzucone argumenty

Powód podtrzymywał powództwo, powołując się na art. 192 pkt 3 k.p.c. w kontekście zbycia praw w toku sprawy (nie uwzględniając momentu zbycia przed doręczeniem pozwu).

Godne uwagi sformułowania

Zbycie rzeczy lub prawa przed doręczeniem pozwu pozwanemu powoduje bezzasadność powództwa i w rezultacie konieczność jego oddalenia. W dniu 12 kwietnia 2018 r. pozwane darowały swoje udziały w nieruchomości A. K. i tym samym straciły legitymację procesową.

Skład orzekający

Arkadiusz Marcia

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 192 pkt 3 k.p.c. w kontekście zbycia praw przed doręczeniem pozwu i jego wpływu na legitymację procesową."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie zbycie nastąpiło przed doręczeniem pozwu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą skutków zbycia praw w trakcie postępowania, co jest kluczowe dla praktyków prawa cywilnego.

Utrata legitymacji procesowej przez zbycie nieruchomości przed doręczeniem pozwu – kluczowa pułapka procesowa.

Dane finansowe

WPS: 133 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IC 622/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 lipca 2018 roku Sąd Okręgowy w Świdnicy Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący SSO Arkadiusz Marcia Protokolant Magdalena Kiełbus po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2018 roku w Świdnicy na rozprawie sprawy z powództwa (...) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą w W. przeciwko H. O. , K. O. i S. O. o zapłatę I. powództwo oddala; II. zasądza od strony powodowej solidarnie na rzecz pozwanych koszty procesu w kwocie 5.417 zł. Sygn. akt I C 622/18 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 29 marca 2018 r. strona powodowa (...) Wierzytelności Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w W. domagała się wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym i zobowiązania pozwanych H. O. , K. O. i S. O. aby zapłaciły solidarnie stronie powodowej kwotę 133.000 zł wraz z kosztami procesu w terminie 14 dni od doręczenia nakazu zapłaty, zastrzegając pozwanym prawo do powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie ich odpowiedzialności do nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej nr (...) . W uzasadnieniu pozwu strona powodowa podała, że w dniu 19 kwietnia 2006 r. K. K. i A. K. zawarli z (...) Bankiem S. A. w K. umowę kredytu hipotecznego nr (...) indeksowanego do waluty obcej, na mocy której Bank udzielił im kredytu w kwocie 105.127,75 zł. Zabezpieczeniem spłaty kredytu była m. in. hipoteka ustanowiona na rzecz Banku. Kredytobiorcy nie spłacili zadłużenia, co skutkowało wystawieniem przez poprzedniego wierzyciela bankowego tytułu egzekucyjnego nr (...) z dnia 10 października 2014 r. Wierzytelność Banku została zabezpieczona hipoteką umowną kaucyjną do kwoty 345.767,01 zł na nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w (...) V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą (...) . Na podstawie przelewu wierzytelności zawartej pomiędzy stroną powodową a poprzednim wierzycielem w dniu 19 grudnia 2014 r., strona powodowa nabyła wierzytelność z tytułu umowy kredytu hipotecznego nr (...) wraz z prawem do naliczania odsetek. Wraz z wierzytelnością na rzecz strony powodowej została także przeniesiona hipoteka umowna kaucyjna do kwoty 345.767,01 zł na nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w (...) V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...) . Na skutek wniosku złożonego przez stronę powodową w księdze wieczystej została dokonana zmiana wierzyciela hipotecznego. Hipoteka umowna kaucyjna ustanowiona na rzecz strony powodowej obciąża prawo użytkowania wieczystego działki gruntu położonej w B. i prawo własności budynku położonego na tej działce przysługujące w udziale do 4/12 H. O. , w udziale do 1/12 K. O. oraz w udziale do 1/12 S. O. . Strona powodowa, jako wierzyciel hipoteczny, dochodzi niniejszym pozwem zaspokojenia swojej wierzytelności z nieruchomości obciążonej przedmiotową hipoteką. Pozwane w odpowiedzi na pozew wniosły o oddalenie powództwa. W uzasadnieniu swojego stanowiska podały, że nie są dłużniczkami hipotecznymi i na dowód tego złożyły odpis księgi wieczystej i umowę darowizny. Strona powodowa odnosząc się do powyższego stanowiska pozwanych podała, że podtrzymuje powództwo i przywołała treść art. 192 pkt 3 k.p.c. Sąd ustalił, co następuje: W dniu 19 kwietnia 2006 r. (...) Bank S. A. w K. , K. K. i A. K. zawarli umowę kredytu hipotecznego. Na podstawie tej umowy Bank udzielił kredytobiorcom kredytu w kwocie 105.127,75 zł indeksowanego kursem franka szwajcarskiego. Zabezpieczeniem spłaty kredytu była m.in. hipoteka kaucyjna na rzecz Banku opisana w §8 ust. 1 powyższej umowy. (dowód: umowa kredytu hipotecznego, k. 8 – 13; W dniu 19 kwietnia 2006 r. pozwani J. O. i H. O. złożyli oświadczenie o poddaniu się egzekucji. (dowód: oświadczenie o poddaniu się egzekucji, k. 16; oświadczenie dłużnika rzeczowego, k. 17) W dniu 11 grudnia 2007 r. (...) Bank S. A. w K. udzielił K. K. i A. K. kredytu do kwoty 203.392,36 zł indeksowanego kursem franka szwajcarskiego. Pozwani J. O. i H. O. ponownie złożyli oświadczenie o poddaniu się egzekucji. (dowód: aneks nr (...) , k. 19 – 21; oświadczenie o poddaniu się egzekucji, k. 23; oświadczenie dłużnika rzeczowego, k. 24) Pismami z dnia 18 czerwca 2012 r. (...) Bank S. A. w W. zawiadomił kredytobiorców i dłużników rzeczowych o wypowiedzeniu umowy kredytu. (dowód: wypowiedzenia umowy kredytu, k. 25, 27, 29, 30) W dniu 10 października 2014 r. Bank wystawił przeciwko K. K. i A. K. bankowy tytuł egzekucyjny nr (...) , w którym wskazał, że przysługuje mu względem ww. dłużników solidarnych, wymagalna wierzytelność w kwocie 375.016,77 zł, na którą składają się: 1) należność główna w wysokości 291.712,74 zł, 2) odsetki naliczone do 10 października 2014 r. w wysokości 83.304,03 zł. Postanowieniem z dnia 22 października 2014 r., wydanym przez Sąd Rejonowy w (...) w sprawie z wniosku wierzyciela (...) Bank S. A. w W. przy udziale dłużników K. K. i A. K. , bankowemu tytułowi egzekucyjnemu nr (...) z dnia 10 października 2014 r. nadana została klauzula wykonalności. (dowód: bankowy tytuł egzekucyjny, k. 31; postanowienie SR w (...) , k. 33) W dniu 19 grudnia 2014 r. strona powodowa zawarła z (...) Bank S. A. w W. umowę przelewu wierzytelności. Na podstawie tej umowy strona powodowa nabyła wierzytelność w stosunku do K. K. i A. K. . (dowód: umowa przelewu wierzytelności z 19.12.2014 r., k. 42 – 49; załącznik nr 1 do umowy wierzytelności, k. 114 – 115) (...) Banku S. A. w K. była zabezpieczona hipoteką i razem z hipoteką została przeniesiona na stronę powodową. W związku z przelewem wierzytelności zabezpieczonej hipoteką, zmiana wierzyciela hipotecznego jest ujawniona w księdze wieczystej. (dowód: odpis zupełny księgi wieczystej nr (...) , k. 116 – 134) W dniu 14 marca 2018 r. strona powodowa wezwała pozwanych do zapłaty kwoty 502.680,95 zł z tytułu hipoteki umownej kaucyjnej obciążającej nieruchomość opisaną w księdze wieczystej nr (...) . (dowód: wezwanie do zapłaty z potwierdzeniami nadania, k. 111 – 113; odpis zupełny księgi wieczystej nr (...) na dzień 28.03.2018 r., k. 116 – 134) W dniu 12 kwietnia 2018 r. pozwane H. O. , K. O. i S. O. darowały swoje udziały w nieruchomości opisanej w księdze wieczystej nr (...) A. K. . (bezsporne) Sąd zważył, co następuje: Powództwo należało oddalić. W pierwszej kolejności rozstrzygnąć należy, czy w okolicznościach niniejszej sprawy będzie miał zastosowanie art. 192 pkt 3 k.p.c. , na który powoływała się strona powodowa. Zgodnie z art. 192 pkt 3 k.p.c. , z chwilą doręczenia pozwu zbycie w toku sprawy rzeczy lub prawa, objętych sporem, nie ma wpływu na dalszy bieg sprawy; nabywca może jednak wejść na miejsce zbywcy za zezwoleniem strony przeciwnej. Zbycie rzeczy lub prawa objętych sporem następuje w drodze czynności materialnoprawnej, takiej np. jak umowa sprzedaży czy darowizny (por. wyrok SN z dnia 3 września 1964 roku, I CR 570/63, OSNCP 1965, nr 12, poz. 211). Poza sporem pozostawało, że odpis pozwu doręczono pozwanym 17 maja 2018 r. (k. 160 – 162), zaś umowa darowizny została zawarta w dniu 12 kwietnia 2018 roku. Z uregulowania zawartego w treści art. 192 pkt 3 k.p.c. wynika, że przewidziane w nim skutki powstają z chwilą doręczenia pozwanemu odpisu pozwu, która wyznacza także, co do zasady moment zawiśnięcia sporu. Z chwilą doręczenia pozwu pozwanemu następuje również stabilizacja procesu, która wyraża się tym, że zbycie rzeczy lub prawa, objętych sporem, nie ma wpływu na dalszy bieg sprawy. Oznacza to, że w razie zbycia rzeczy lub prawa w toku postępowania sąd dalej sprawę prowadzi tak, jakby do żadnych zmian nie doszło, a wydany wyrok będzie obejmował pierwotnego zbywcę. Mimo zbycia rzeczy lub praw objętych sporem, zarówno przez jedną, jak i drugą stronę, a nawet przez obie strony, zbywca zachowuje legitymację procesową (por. wyrok SN z 21.1.2009 r., III CSK 248/08, L. ). Jednakże powyższym skutkiem nie jest objęte zbycie rzeczy lub prawa, które nastąpiło przed doręczeniem pozwu pozwanemu. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W takim wypadku zbywca traci legitymację procesową. Kontynuowanie postępowania z udziałem nabywcy możliwe jest dopiero po dokonaniu przekształceń podmiotowych (por. art. 194–198 k.p.c. ). Zbycie rzeczy lub prawa przed doręczeniem pozwu pozwanemu powoduje bezzasadność powództwa i w rezultacie konieczność jego oddalenia, jeżeli powództwo nie zostanie zmienione ( art. 193, 194§1, art. 196§1 k.p.c. ) albo cofnięte ( art. 203§1 k.p.c. ). W dniu 12 kwietnia 2018 r. pozwane darowały swoje udziały w nieruchomości A. K. i tym samym straciły legitymację procesową. Z przedstawionych wyżej względów powództwo zostało oddalone jako bezzasadne, co znalazło wyraz w punkcie I sentencji wyroku. Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu z art. 98 k.p.c. , kosztami procesu należało obciążyć stronę powodową, co znalazło wyraz w punkcie II sentencji wyroku. Koszty zastępstwa procesowego w wysokości 5.400 zł zostały ustalone na podstawie §2 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 – jednolity tekst).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI