I C 619/24

Sprawa dotyczyła powództwa K.M. i S.M. przeciwko (...) Bank (...) S.A. o ustalenie nieważności umowy kredytu indeksowanego do franka szwajcarskiego z 2002 roku oraz o zwrot wpłaconych środków. Powodowie argumentowali, że umowa zawierała klauzule niedozwolone (abuzywne) dotyczące mechanizmu indeksacji, co skutkowało jej nieważnością lub bezskutecznością postanowień. Pozwany bank wnosił o oddalenie powództwa, kwestionując zarzuty dotyczące abuzywności i podnosząc zarzut potrącenia. Sąd Okręgowy w Olsztynie, opierając się na uchwale Sądu Najwyższego z dnia 25.04.2024 r. (III CZP 25/22), uznał umowę kredytu za nieważną. Sąd stwierdził, że klauzule indeksacyjne, odwołujące się do kursów kupna i sprzedaży z tabel bankowych, były niejednoznaczne, dawały bankowi swobodę w ustalaniu kursów, a także obciążały kredytobiorcę nieograniczonym ryzykiem walutowym, co rażąco naruszało jego interesy. Ponieważ postanowienia te nie zostały indywidualnie uzgodnione, sąd uznał je za niedozwolone i bezskuteczne. Brak możliwości zastąpienia tych klauzul innymi mechanizmami przeliczeniowymi, zgodnie z prawem, skutkował nieważnością całej umowy. W związku z nieważnością umowy, sąd ustalił, że stosunek kredytu nie istniał między stronami. Powodowie nabyli wierzytelność o zwrot świadczeń spełnionych w wykonaniu nieważnej umowy na podstawie przepisów o nienależnym świadczeniu (art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c.). Sąd uznał za skuteczne potrącenie przez bank wierzytelności o zwrot nominalnej kwoty kapitału kredytu (100 000 zł). W rezultacie, zasądzono od banku na rzecz powodów kwotę 57 060,56 zł (157 060,56 zł wpłaconych minus 100 000 zł potrąconych), podzieloną po równo między K.M. i S.M., wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Sąd oddalił powództwo w pozostałej części, uznając, że bank nie miał prawa do dochodzenia kwoty 15 126,71 zł ponad nominalny kapitał. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na zasadzie wzajemnego zniesienia, z uwzględnieniem stopnia wygranej.

Zagadnienia prawne (3)

Skład orzekający