I C 616/18

Sygn. akt: I C 616/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 marca 2019 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Juliusz Ciejek Protokolant: protokolant sądowy Anna Kosowska po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2019 r. w Olsztynie na rozprawie sprawy z powództwa H. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o zapłatę I. powództwo oddala, II. nie obciąża powódki kosztami procesu na rzecz pozwanego. Sygn. akt I C 616/18 UZASADNIENIE Powódka H. B. wystąpiła w dniu 18 września 2018 r. z pozwem przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, domagając się od niego odszkodowania w kwocie 120.000 zł z powodu niewykreślenia z hipoteki jej nieruchomości obciążenia na kwotę 60.000 zł z tytułu nieopłaconych składek, w sytuacji gdy ma zawieszoną działalność gospodarczą i nie jest obowiązana do opłacania składek na ZUS (k. 2). Pozwany wniósł o oddalenie powództwa jako bezzasadnego i zasądzenie na jego rzecz od powódki kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu swego stanowiska podniósł, że powódka zalega z zapłatą składek za okres od lipca 2005 r. do marca 2011 r. w łącznej wysokości 103.567,87 zł. Należności z tytułu składek zabezpieczone są wpisem hipoteki w łącznej kwocie 54.656,70 zł na nieruchomości powódki, a należności objęte wpisem nie zostały jak dotąd umorzone (k. 31). Sąd ustalił, co następuje: Powódka H. B. prowadziła działalność gospodarczą w okresie od 14 czerwca 2005 r. do 8 marca 2011 r. Zalegała ze składkami wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. Oddziału w O. Inspektoratu w S. na kwotę 103.97,87 zł. Należność z tytułu składek zabezpieczono wpisem hipoteki na jej nieruchomości położonej w R. , dla której Sąd Rejonowy w Szczytnie prowadzi Księgę Wieczystą nr (...) na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w liczbie 23 sztuk przez Inspektorat w S. w okresie od 29 listopada 2007 r. do 29 czerwca 2011 r. W dniu 8 czerwca 2010 r. zapadł przed Sądem Rejonowym w Szczytnie w sprawie (...) wyrok uniewinniający powódkę od stanowiącego wykroczenie zarzutu niedopełnienia obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy w okresie od marca do września 2009 r. W dniu 9 maja 2016 r. została wydana wobec powódki decyzja warunkowa ZUS w sprawie umorzenia należności na podstawie tzw. ustawy abolicyjnej na kwotę 44.280,31 zł. W dniu 22 czerwca 2016 r. podpisano pomiędzy stronami umowę o rozłożeniu na raty należności niepodlegających umorzeniu w wyniku abolicji, która jest realizowana. W dniu 30 listopada 2017 r. powódka złożyła wniosek o umorzenie zadłużenia z uwagi na trudności finansowe. Wniosek jest obecnie rozpatrywany w centrum Umorzeń ZUS w B. . (dowód: zaświadczenie k. 66, odpis k.w.- k. 68-69, wyrok k. 84,decyzja k. 34-35, umowa (...) , niezaprzeczone) U powódki rozpoznano w trakcie pobytu w Wojewódzkim Zespole (...) w O. w 2015 r. schizofrenię paranoidalną. Od października 2015 r. zaliczono ją z tego tytułu do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z niezdolnością do pracy. (dowód: karta informacyjna k. 91, decyzja k. 92) Należności objęte wpisami do księgi wieczystej nie zostały jak dotąd ani opłacone, ani umorzone. (niezaprzeczone k. 93) Sąd zważył, co następuje: Roszczenie powódki o zapłatę odszkodowania jako bezzasadne nie zasługuje na uwzględnienie. Powódka dochodząc odszkodowania, a więc naprawienia szkody majątkowej obowiązana jest wykazać i udowodnić wszystkie trzy przesłanki odpowiedzialności pozwanego jakimi są: zawinione, bezprawne działanie lub zaniechanie sprawcy, szkodę majątkowa, jaka powstała w majątku poszkodowanego i związek przyczynowy pomiędzy działaniem a tą szkodą. W niniejszym procesie powódka ani nie wykazała ani nie udowodniła żadnej z tych przesłanek. Nie zostało wykazane, aby decyzje, będące podstawą wpisu hipoteki zostały zmienione lub uchylone w przewidzianym do tego trybie. Fakt uniewinnienia powódki od wykroczenia w postaci nieopłacania składek za 6 miesięcy 2009 r. nie jest taką okolicznością. Uniewinnienie może bowiem zapaść z wielu przyczyn, jak choćby braku winy lub umyślności w nieopłacaniu składek. Nie oznacza to automatycznie braku ich wymagalności pomimo uniewinnienia. Powódka nie wykazała też aby na skutek wpisów hipoteki poniosła jakąkolwiek szkodę majątkową. Wpis hipoteki jest formą zabezpieczenia roszczeń w tym wypadku, a jak poniesiono nie wykazano aby wpisy były bezprawne. Powódka nie wykazała też istnienia związku przyczynowego pomiędzy wpisem hipoteki a szkodą. Ponadto z faktu zawarcia umowy rozłożenia należności na raty i ubiegania się o jej umorzenie, niezbicie wynika, że powódka uznaje istnienie zadłużenia z tytułu składek. Nawet, gdyby doszło do umorzenia należności objętych zabezpieczeniem hipotecznym to do usunięcia wpisów z księgi wieczystej nieruchomości powódki służą inne roszczenia i środki prawne, niż powództwo o odszkodowanie. Z powyższych względów powództwo oddalono jako bezzasadne. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. , w świetle podniesionych na rozprawie przez pełnomocnika pozwanego okoliczności dotyczących stanu zdrowia powódki. Jak wykazał to pełnomocnik pozwanego, powódka od kilku lat cierpi na schizofrenię paranoidalną. Z tego tytułu uznano ją za niezdolną do pracy. Sytuacja majątkowa powódki była znana Sądowi z treści jej oświadczenia majątkowego, co legło u podstaw znacznego zwolnienia jej od kosztów. Ujawnione w toku procesu okoliczności o stanie jej zdrowia, każą w innym świetle spojrzeć na jej sytuację i próbę wyjaśnienia stanu jej obciążeń na drodze sądowej. Właśnie wskazany stan zdrowia jest ową szczególną okolicznością uzasadniającą, zgodnie z treścią art. 102 k.p.c. nieobciążanie powódki kosztami procesu na rzecz pozwanego.