I C 615/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o ustalenie, opartego na art. 189 k.p.c., wniesionego przez P. P. (1) i Z. P. przeciwko R. D., K. S. i H. P. Powodowie domagali się ustalenia, że akt notarialny z dnia 20 lipca 2004 r., sporządzony przez notariusza J. G., dotyczący przeniesienia udziałów w zabudowanej działce gruntu położonej w S., pomiędzy B. i J. małżonkami P. a P. P. (1) i Z. P., dotyczy działki oznaczonej nr ewidencyjnym (...) , a nie jak podano w akcie notarialnym – nr ewidencyjnym (...) . Powodowie argumentowali, że intencją darczyńców było przekazanie im działki zabudowanej domem mieszkalnym (nr (...)), a nie sąsiedniej działki (nr (...)), co było wynikiem omyłki pisarskiej. Sąd Okręgowy w Łomży, po analizie materiału dowodowego, w tym treści aktu notarialnego, zeznań świadków i stron, uznał, że wolą stron było przekazanie powodom działki nr (...). Kluczowe dla rozstrzygnięcia były zapisy dotyczące ustanowienia służebności mieszkania na rzecz darczyńców (§ 5) oraz ustalenia sposobu korzystania z nieruchomości wspólnej (§ 8), które wskazywały na zabudowaną działkę nr (...). Sąd podkreślił, że interes prawny powodów wynikał z niepewności co do ich praw własności, która istniała od 2010 roku i była przedmiotem wcześniejszych postępowań. Na podstawie art. 189 k.p.c. sąd ustalił, że akt notarialny dotyczy działki nr (...). Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 k.p.c.), zasądzając od pozwanych solidarnie na rzecz powoda P. P. (1) kwotę 8.717 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWykładnia umów cywilnych, w szczególności aktów notarialnych, z uwzględnieniem zgodnego zamiaru stron i celu umowy (art. 65 k.c.). Ustalanie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego na podstawie art. 189 k.p.c. w przypadku omyłek w dokumentach.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji konkretnego aktu notarialnego. Wpis do księgi wieczystej może wymagać dalszego postępowania na podstawie art. 10 u.k.w.h.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd może ustalić, że akt notarialny dotyczący przeniesienia własności nieruchomości zawiera omyłkę w oznaczeniu numeru działki, jeśli strony zgodnie twierdzą, że intencją było przeniesienie innej działki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może ustalić rzeczywistą wolę stron i oznaczenie nieruchomości w akcie notarialnym, jeśli istnieje interes prawny, a omyłka nie jest jedynie błędem pisarskim, ale błędem co do treści czynności prawnej, który można sprostować w drodze powództwa o ustalenie stosunku prawnego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 189 k.p.c. i art. 65 § 1 i 2 k.c., badając zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie tylko jej dosłowne brzmienie. Analiza postanowień aktu notarialnego, w tym ustanowionych służebności i sposobu korzystania z nieruchomości, jednoznacznie wskazała na wolę stron przekazania powodom działki zabudowanej domem mieszkalnym, mimo błędnego oznaczenia jej numeru w akcie.
Czy powodowie mają interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie, że akt notarialny dotyczy innej nieruchomości niż wskazana w jego treści?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powodowie mają interes prawny, ponieważ istnieje niepewność co do ich praw własności, która może być zagrożona, a spór o własność jest faktycznie istniejący i był przedmiotem wcześniejszych postępowań sądowych.
Uzasadnienie
Interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. zachodzi, gdy uprawomocnienie się wyroku ustalającego zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów, definitywnie kończąc spór lub zapobiegając jego powstaniu. W tej sprawie niepewność prawna wynikała z istnienia konfliktu między stronami odnośnie prawa własności działki, co potwierdzały wcześniejsze postępowania sądowe.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. P. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| Z. P. | osoba_fizyczna | powód |
| R. D. | osoba_fizyczna | pozwany |
| K. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| H. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wytoczenia powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy powód ma w tym interes prawny. Interes prawny jest materialnoprawną przesłanką powództwa.
Pomocnicze
k.c. art. 65 § § 1
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje.
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu.
Prawo o notariacie art. 80 § § 1 pkt 4
Ustawa - Prawo o notariacie
Określa przypadki, w których notariusz może sprostować protokołem niedokładności, w tym oczywiste błędy pisarskie. Błąd co do treści czynności prawnej nie jest oczywistym błędem pisarskim.
k.p.c. art. 98 § § 1, 3 i 4
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu, nakładająca na stronę przegrywającą obowiązek zwrotu kosztów poniesionych przez stronę wygrywającą.
u.k.w.h. art. 10
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Przepis dotyczący możliwości wpisu do księgi wieczystej na podstawie orzeczenia sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Treść aktu notarialnego, w szczególności § 5 i § 8, wskazuje na wolę stron przekazania powodom działki zabudowanej domem mieszkalnym. • Ustanowienie służebności mieszkania na rzecz darczyńców w domu mieszkalnym na działce nr (...) świadczy o tym, że to ta działka miała być własnością powodów. • Istnienie sporu o własność i wcześniejsze postępowania sądowe potwierdzają interes prawny powodów w ustaleniu. • Zgodnie z art. 65 § 2 k.c. należy badać zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie tylko jej dosłowne brzmienie.
Odrzucone argumenty
Pozwani twierdzili, że akt notarialny jest prawidłowy i dotyczy działki nr (...). • Notariusz odmówił sprostowania omyłki, uznając ją za błąd co do treści czynności prawnej, a nie oczywisty błąd pisarski.
Godne uwagi sformułowania
W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. • Interes prawny – jest to interes dotyczący szeroko rozumianych praw i stosunków prawnych, a w przypadku ustalania praw czy stosunków prawnych występuje z reguły wówczas, gdy istnieje niepewność tego prawa lub stosunku prawnego zarówno z przyczyn faktycznych, jak i prawnych. • Akt notarialny zgodny z prawem... ma charakter dokumentu urzędowego... zawarte w nim oświadczenia woli podlegają jednak wykładni.
Skład orzekający
ANDRZEJ KORDOWSKI
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykładnia umów cywilnych, w szczególności aktów notarialnych, z uwzględnieniem zgodnego zamiaru stron i celu umowy (art. 65 k.c.). Ustalanie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego na podstawie art. 189 k.p.c. w przypadku omyłek w dokumentach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji konkretnego aktu notarialnego. Wpis do księgi wieczystej może wymagać dalszego postępowania na podstawie art. 10 u.k.w.h.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne sprawdzanie dokumentów prawnych i jak sądy podchodzą do korygowania omyłek w aktach notarialnych, badając rzeczywistą wolę stron.
“Omyłka w akcie notarialnym: czy sąd może zmienić numer działki?”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 8717 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.