I C 612/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki zwrot nienależnie pobranych alimentów w kwocie 1400 zł, oddalając powództwo w pozostałym zakresie.
Powódka domagała się zwrotu 1400 zł alimentów, które płaciła na podstawie nieprawomocnego wyroku z rygorem natychmiastowej wykonalności, który następnie został zmieniony przez sąd II instancji i oddalony. Sąd uznał, że świadczenie stało się nienależne i zasądził jego zwrot, oddalając powództwo o odsetki za okres poprzedzający doręczenie pozwu. Pozwany nie wykazał, aby roszczenie powódki było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Powódka M. K. dochodziła od swojego ojca, pozwanego S. W., zwrotu kwoty 1400 zł tytułem nienależnie pobranych alimentów. Alimenty te były płacone na podstawie nieprawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Gdyni, który jednak został zaopatrzony w rygor natychmiastowej wykonalności. Powódka uiściła w ten sposób 7 miesięcznych rat po 200 zł. Następnie, wyrokiem Sądu Okręgowego w Gdańsku, pierwotne powództwo o alimenty zostało zmienione i oddalone, z uzasadnieniem, że roszczenie pozwanego było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, biorąc pod uwagę jego wieloletni brak zainteresowania córką i jej trudną sytuację życiową. Sąd Rejonowy w Gdyni, rozpoznając sprawę o zwrot nienależnego świadczenia, uznał, że świadczenie alimentacyjne stało się nienależne w rozumieniu art. 410 k.c. z chwilą zmiany wyroku przez sąd II instancji. Sąd podkreślił, że pozwany nie wykazał żadnych okoliczności uzasadniających oddalenie roszczenia powódki na podstawie art. 5 k.c., a jego trudna sytuacja materialna była konsekwencją jego własnych wyborów życiowych. Powództwo o odsetki zostało oddalone w zakresie poprzedzającym doręczenie pozwu, gdyż roszczenie stało się wymagalne z tą chwilą. Kosztami postępowania obciążono w całości pozwanego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, świadczenie takie stanowi nienależne świadczenie, ponieważ jego podstawa prawna odpadła w wyniku zmiany wyroku przez sąd wyższej instancji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skoro wyrok zasądzający alimenty został zmieniony i powództwo oddalone, to świadczenia spełnione na jego podstawie stały się nienależne. Pozwany powinien był liczyć się z koniecznością zwrotu tych kwot, gdyż były one wpłacane jedynie z uwagi na nadany wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zasądzenie części powództwa i oddalenie w pozostałym zakresie
Strona wygrywająca
powódka
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| S. W. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Świadczenie staje się nienależne, jeżeli jego podstawa prawna odpadła.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można powoływać się na uprawnienie wynikające z czynności prawnej przeciwko zasadom współżycia społecznego.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie jest wymagalne niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, choćby nie poniósł żadnej szkody.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Świadczenie alimentacyjne spełnione na podstawie nieprawomocnego wyroku z rygorem natychmiastowej wykonalności, który następnie został zmieniony i oddalony, stanowi nienależne świadczenie podlegające zwrotowi na podstawie art. 410 k.c. Pozwany nie wykazał okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 5 k.c. (zasady współżycia społecznego) w celu oddalenia roszczenia powódki. Trudna sytuacja materialna pozwanego była konsekwencją jego własnych wyborów życiowych, a nie obiektywnych przeszkód.
Odrzucone argumenty
Roszczenie powódki o zwrot alimentów jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego ze względu na trudną sytuację materialną pozwanego. Roszczenie o odsetki za okres poprzedzający doręczenie pozwu.
Godne uwagi sformułowania
rodzic, który z własnego wyboru w żaden sposób nie interesuje się własnym dzieckiem, narażając je na brak zaspokojenia podstawowych potrzeb, nie ma moralnego prawa do tego, aby od dorosłego już dziecka domagać się dostarczania środków utrzymania w jakimkolwiek wymiarze. niedostatek pozwanego jest konsekwencją dokonywanych przez niego wyborów życiowych.
Skład orzekający
Joanna Jank
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 410 k.c. w kontekście zwrotu świadczeń alimentacyjnych spełnionych na podstawie nieprawomocnego wyroku z rygorem natychmiastowej wykonalności, który następnie został zmieniony. Zastosowanie art. 5 k.c. w sprawach o zwrot świadczeń."
Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny, w tym ustalenia sądu II instancji dotyczące zasad współżycia społecznego i wyborów życiowych pozwanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może ocenić roszczenie alimentacyjne i jego zwrot przez pryzmat zasad współżycia społecznego i odpowiedzialności rodzicielskiej, co ma wymiar moralny i społeczny.
“Czy ojciec, który przez lata ignorował córkę, może żądać od niej alimentów, a potem zwrotu pieniędzy?”
Dane finansowe
WPS: 1400 PLN
zwrot nienależnego świadczenia: 1400 PLN
zwrot kosztów postępowania: 357 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: I C 612/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 września 2018 r. Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Joanna Jank Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Chachulska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2018 r. w G. sprawy z powództwa M. K. przeciwko S. W. o bezpodstawne wzbogacenie I. Zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1400 złotych (jeden tysiąc czterysta złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 30 maja 2018 roku do dnia zapłaty. II. Oddala powództwo w pozostałym zakresie. III. Zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 357 złotych (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania. I C 612/18 UZASADNIENIE Powódka M. K. domagała się zasądzenia od pozwanego S. W. kwoty 1400 zł wraz z odsetkami ustawowymi i kosztami postępowania, z tytułu zwrotu nienależnego świadczenia, jakie powstało na skutek realizacji obowiązku alimentacyjnego powódki względem pozwanego, wynikającego z nieprawomocnego, lecz zaopatrzonego w rygor natychmiastowej wykonalności wyroku Sądu Rejonowego w Gdyni, który następnie został zmieniony przez Sąd II instancji. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa zarzucając, że alimenty były uiszczane przez powódkę w oparciu o orzeczenie sądu, zaś pozwany znajduje się w tak trudnej sytuacji finansowej,, że nie ma z czego ich zwrócić. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powódka, jako córka pozwanego, została zobowiązana nieprawomocnym wyrokiem Sadu rejonowego w Gdyni z 3 lipca 2017 r. w sprawie III RC 456/16, do świadczenia na jego rzecz alimentów w kwocie 200 zł miesięcznie począwszy od 1 lipca 2017 r. Wyrok zaopatrzony został w rygor natychmiastowej wykonalności. Powódka uiszczała alimenty na rzecz pozwanego zgodnie z treści ww wyroku przez okres 7 miesięcy (do stycznia 2018 r.). Wyrokiem z 2 lutego 2018 r. wydanym w sprawie II 1 Ca 447/17 Sąd Okręgowy w Gdańsku zmienił wyrok Sądu Rejonowego w Gdyni i oddalił powództwo. W uzasadnianiu wyroku wskazano, iż roszczenie powoda (w niniejszej sprawie pozwanego) był sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, jako że S. W. w żaden sposób nie interesował się córką przez pierwsze 28 lat jej życia., Powódka żyła w biedzie, była wychowywania przez dziadka, który nie był w stanie zaspokoić jej podstawowych potrzeb., Pozwany nawiązał pierwszy kontakt z powódką, kiedy miała 28 lat, zatrudnił ja w swojej firmie tylko po to, aby mieć zaufaną osobę , która będzie sprawowała kontrolę nad przedsiębiorstwem, podczas gdy sam w tym czasie prowadził hulaszczy tryb życia i nadużywał alkoholu. /okoliczności bezsporne, ustalone na podstawie wyroków SR w Gdyni w sprawie III RC 456/16, SO w Gdańsku w sprawie II 1 Ca 447/17, dowody wpłat i przelewów – k. 27 – 33/ Sąd zważył, co następuje: Powyższy stan faktyczny był w sprawie bezsporny, w związku z czym jej rozstrzygnięcie zależało wyłącznie od prawnej oceny ustalonych okoliczności faktycznych. Podstawą prawna żądania powódki był przepis art. 410 k.c. , przewidujący po stronie pozwanego obowiązek zwrotu nienależnego świadczenia.. Zgodnie z a przepisem art. 410 § 2 k.p.c. świadczenie staje się nienależne, jeżeli jego podstawa prawna odpadła. W niniejszej sprawie bezspornym było, że powódka świadczyła na rzecz pozwanego alimenty w łącznej kwocie 1400 zł na podstawie nieprawomocnego, lecz zaopatrzonego w rygor natychmiastowej wykonalności wyroku Sądu Rejonowego w Gdyni. Wyrok ten został następnie zmieniony, a powództwo pozwanego S. W. , oddalone . W konsekwencji uiszczone na podstawie nieprawomocnego wyroku alimenty stały się świadczeniem nienależnym, zaś pozwany od początku powinien był liczyć się z koniecznością zwrotu wpłacanych na jego rzecz kwot, skoro wpłacane były jedynie z uwagi na nadany wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności. Sąd nie dopatrzył się żadnych powodów do zakwestionowania roszczenia powódki w oparciu o treść art. 5 k.c. Pozwany w sprzeciwie od nakazu zapłaty powołał się wprawdzie na swoja trudną sytuację materialną, jednakże nie stawił się w celu złożenia zeznań, co spowodowało pominięcie dowodu w tym zakresie. W konsekwencji pozwany, wbrew obciążającemu go ciężarowi dowodu nie wykazał żadnych okoliczności, które pozwalałyby uznać roszczenie powódki za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Jednocześnie zaś treść uzasadnienia wyroku Sądu II Instancji, oddalającego powództwo o zapłatę alimentów, nie pozostawia żadnych wątpliwości co do słuszności żądania powódki w aspekcie moralnym. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd iż rodzić, który z własnego wyboru w żaden sposób nie interesuje się własnym dzieckiem, narażając je na brak zaspokojenia podstawowych potrzeb, nie ma moralnego prawa do tego, aby od dorosłego już dziecka domagać się dostarczania środków utrzymania w jakimkolwiek wymiarze. Wystarczy tylko wskazać, że – jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku w sprawie II 1 Ca 447/17 niedostatek pozwanego jest konsekwencją dokonywanych przez niego wyborów życiowych. Niedostatek powódki, kiedy miała 2,5 czy 10 lat nie mógł wynikać z podejmowanych przez nią decyzji, a był również w dużej mierze konsekwencja wyborów dokonanych przez pozwanego. Z powyższych względów, najprostsze poczucie sprawiedliwości nie pozwalało na uwzględnienie stanowiska pozwanego. Powództwo oddalone zostało jedynie w zakresie zadania odsetek ustawowych za okres poprzedzający doręczenie pozwu, ponieważ zgodnie z art. 455 k.c. roszczenie powódki stało się wymagalne z chwila wezwania wierzyciela, a pierwszym takim wezwanemu w sprawie było doręczenie pozwanemu odpisu pozwu. które nastąpiło 29 maja 2018 r. W konsekwencji pozwany popadł w opóźnienie od 30 maja 2018 r. i od tego dnia zgodnie z art. 481 k.c. popadł w opóźnienie. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.98 k.p.c. obciążając nimi w całości pozwanego. Na ich wysokość składała się opłata od pozwu w kwocie 70 zł, wynagrodzenie pełnomocnika profesjonalnego kwocie 270 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI