I C 61/15
Podsumowanie
Sąd zakazał pozwanemu naruszania prawa przejazdu i przechodu powodów przez drogę oznaczoną jako działka nr (...) i nakazał usunięcie ogrodzenia zagradzającego ten przejazd.
Powodowie domagali się ochrony posiadania służebności przejazdu i przechodu drogą, która została zagrodzona przez pozwanego ogrodzeniem. Pozwany argumentował, że powodowie nie mają ustanowionych służebności i mają inny dojazd. Sąd, opierając się na przepisach o ochronie posiadania (art. 342 i 344 KC), uznał powództwo za zasadne, stwierdzając samowolne naruszenie posiadania przez pozwanego i nakazując przywrócenie stanu poprzedniego.
Powodowie W. S. i E. S. (1) wnieśli pozew o ochronę posiadania służebności przejazdu i przechodu drogą prowadzącą przez działki nr (...) i (...), która została zagrodzona przez pozwanego M. ogrodzeniem. Powodowie wskazywali, że od lat swobodnie korzystali z tej drogi do swoich budynków mieszkalnych i gospodarczych, a także do celów działalności gospodarczej powoda. Pozwany M. wniósł o oddalenie powództwa, twierdząc, że powodowie nie mają ustanowionych służebności, a ich prawo najmu nie obejmuje prawa do przejazdu przez jego nieruchomość, oraz że istnieje alternatywny dojazd. Sąd Rejonowy w Jaśle, rozpoznając sprawę na podstawie przepisów o ochronie posiadania (art. 342, 344 KC, art. 352 §1 i 2 KC, art. 478 kpc), uznał, że pozwany samowolnie naruszył posiadanie służebności przez powodów poprzez budowę ogrodzenia. Sąd podkreślił, że w sprawach o ochronę posiadania nie bada się samego prawa ani dobrej wiary pozwanego, a jedynie ostatni stan posiadania i fakt jego naruszenia. W związku z tym, sąd zakazał pozwanemu naruszania prawa przejazdu i przechodu powodów oraz nakazał usunięcie dwóch przęseł ogrodzenia zagradzających przejazd, przywracając stan poprzedni. Zasądzono również koszty postępowania na rzecz powodów.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, budowa ogrodzenia zagradzającego dotychczasowy przejazd i przechód stanowi samowolne naruszenie posiadania służebności, nawet jeśli powodowie nie posiadają formalnie ustanowionej służebności.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach o ochronie posiadania (art. 342 i 344 KC), które zakazują samowolnego naruszania posiadania i dają posiadaczowi roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego. W sprawach o ochronę posiadania sąd bada jedynie ostatni stan posiadania i fakt jego naruszenia, a nie samo prawo ani dobrą wiarę pozwanego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uwzględniono powództwo
Strona wygrywająca
W. S. i E. S. (1)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. S. | osoba_fizyczna | powód |
| E. S. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| M. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 342
Kodeks cywilny
Zakaz samowolnego naruszania posiadania.
k.c. art. 344
Kodeks cywilny
Roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego i zaniechanie naruszeń.
k.p.c. art. 478
Kodeks postępowania cywilnego
Ograniczenie kognicji sądu w sprawach o ochronę posiadania do badania ostatniego stanu posiadania i faktu jego naruszenia.
Pomocnicze
k.c. art. 352 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Stosowanie przepisów o ochronie posiadania do ochrony posiadania służebności.
k.p.c. art. 344 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Termin roczny do dochodzenia roszczenia o ochronę posiadania.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Długoletnie i swobodne korzystanie przez powodów z drogi. Budowa ogrodzenia przez pozwanego stanowi samowolne naruszenie posiadania. Ograniczona kognicja sądu w sprawach o ochronę posiadania (art. 478 kpc).
Odrzucone argumenty
Brak formalnie ustanowionej służebności przejazdu i przechodu na rzecz powodów. Istnienie alternatywnego dojazdu dla powodów. Prawo pozwanego do zagospodarowania swojej nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
kognicja sądu na podstawie art 478kpc ograniczona jest jedynie do badania ostatniego stanu posiadania i faktu jego naruszenia. Już tylko samo powołanie tego przepisu wskazuje na zupełną bezzasadność podnoszonych przez stronę pozwaną argumentów dotyczących: -pełnych uprawnień (...) do zagospodarowywania swych nieruchomości zgodnie z aktualnymi potrzebami P. , -braku po stronie powodów uprawnień z tytułu służebności przejazdu i przechodu - braku orzeczenia sądu czy aktu notarialnego które obciążałyby nieruchomości parku służebnością przejazdu czy przechodu, - istnienia innego dojazdu z którego mogą korzystać powodowie. Posiadanie takie jako stan faktyczny podlega ochronie prawnej przed jego samowolnym naruszaniem. Jeżeli pozwany chciał zapewnić powodom inny dojazd - to winien najpierw kwestię tego dojazdu uzgodnić z powodami, a nie stawiać ich przed faktami dokonanymi.
Skład orzekający
Dorota Myśliwiec
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ochrona posiadania służebności przejazdu i przechodu w przypadku samowolnego naruszenia przez właściciela nieruchomości, nawet bez formalnie ustanowionej służebności."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji faktycznego posiadania i jego naruszenia, a nie rozstrzygania o prawie własności czy służebności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o ochronie posiadania w kontekście sporu sąsiedzkiego dotyczącego przejazdu, co jest częstym problemem.
“Ogrodził drogę sąsiadowi? Sąd stanął po stronie posiadania, nie formalnego prawa.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania: 590 PLN
Sektor
nieruchomości
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I C 61/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 listopada 2015r. Sąd Rejonowy w Jaśle I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Dorota Myśliwiec Protokolant: st. sekr. sądowy Stanisława Synowiec po rozpoznaniu 03 listopada 2015r. w J. przy udziale sprawy z powództwa W. S. i E. S. (1) przeciwko M. o zakaz przejazdu i przechodu I. zakazuje pozwanemu M. naruszania w jakikolwiek sposób powodów E. S. (1) i W. S. w posiadaniu przez nich prawa przejazdu i przechodu drogą prowadzącą od drogi powiatowej numer ewidencyjny (...) w kierunku północnym, a w dalszej północno-wschodniej części drogą oznaczoną jako działka numer (...) położonej w K. w szczególności poprzez budowę na przedmiotowym szlaku ogrodzenia; II. nakazuje pozwanemu M. , aby przywrócił stan poprzedni opisanego wyżej szlaku i usunął zagradzające ten szlak dwa przęsła ogrodzenia na podmurówce w postaci dwóch słupków metalowych usytuowanych na krańcu południowej części ogrodzenia oraz rozciągniętej między słupkami pierwszym i drugim oraz drugim i trzecim licząc od strony południowej metalowej siatki; III. zasądza od pozwanego M. na rzecz powodów E. S. (1) i W. S. solidarnie kwotę 590 zł ( pięćset dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym kwotę 156 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; IV. nakazuje, aby Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Jaśle ściągnął od M. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem pokrycia brakujących wydatków. Sygn. Akt. I C 61/15 Uzasadnienie Wyroku Sądu Rejonowego w Jaśle z dnia 17 listopada 2015r Powodowie W. S. i E. S. (1) wnieśli w dniu 3 lutego 2015r pozew przeciwko M. o ochronę posiadania służebności przejazdu i przechodu drogą prowadzącą od drogi powiatowej oznaczonej jako działka (...) w kierunku północnym, a w dalszej części północno- wschodnim drogą oznaczoną jako działka (...) w jakikolwiek sposób, a w szczególności przez budowanie na dotychczasowym szlaku drożnym ogrodzenia oraz o nakazanie pozwanemu aby przywrócił powodom utracone posiadanie służebności przejazdu i przechodu przez usunięcie ogrodzenia znajdującego się na dotychczasowym szlaku drożnym. Ponadto powodowie wnieśli o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu pozwu powodowie wskazali, że od wielu lat bez żadnych przeszkód jeździli drogą oznaczoną jako działka (...) prowadzącą od drogi powiatowej nr (...) w kierunku północnym a następnie półnonco- wschodnim. Powodowie zamieszkują w budynku mieszkalnym usytuowanym na działce (...) . Powód W. S. dojeżdżał i dochodził przedmiotowym szlakiem do kanału na którym remontuje samochody usytuowanego obok jego budynku gospodarczego zaś powódka dojeżdżała i dochodziła do budynku gospodarczego usytuowanego na działce (...) . Powodowie wskazali że około miesiąc przed wniesieniem pozwu M. zaczął budować ogrodzenie w ten sposób, że część tego ogrodzenia zamknęła przejazd dotychczasowym szlakiem. Takie działanie zdaniem powodów było samowolne i naruszyło ich w posiadaniu służebności przejazdu i przechodu. Pozwany M. wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Pozwany podniósł, że powodowie zamieszkują w budynku mieszkalnym położonym w K. na działce nr ew. (...) na podstawie umowy najmu lokalu zaś działka pozostaje w użytkowaniu wieczystym (...) . Umowy najmu dają najemcom prawo użytkowania pomieszczeń gospodarczych lecz powodowie nie mają ustanowionych żadnych służebności na nieruchomościach (...) ani sądownie ani na podstawie aktu notarialnego. Zdaniem pozwanego wybudowanie ogrodzenia na części działki (...) nie uniemożliwia powodom wykonywania ich praw związanych z prawem najmu lokali mieszkalnych. Pozwany podniósł, że powodowie mają nieograniczony dostęp do drogi publicznej mogą również korzystać z budynków gospodarczych zgodnie z ich przeznaczeniem. Pozwany wskazał, że jest na etapie przygotowywania dokumentacji która pozwoli na sprzedaż m.in. przedmiotowej nieruchomości co doprowadzi do ostatecznego uregulowania stanu prawnego dotyczącego niniejszej sprawy. Sąd ustalił co następuje: Powodowie zamieszkują w K. w budynku mieszkalnym na nieruchomości oznaczonej nr ew. (...) Do budynku mieszkalnego powodów od drogi powiatowej nr (...) (prowadzącej z K. do P. ) prowadzi droga oznaczona nr ewidencyjnym (...) która w dalszej północno – wschodniej części oznaczona jest jako działka nr (...) . Droga ta prowadzi w kierunku północnym, a następnie północno - wschodnim aż do działki drogowej nr (...) . Drogą tą powodowie swobodnie dojeżdżali nie tylko do domu w którym zamieszkują ale również do budynków gospodarczych położonych dalej w kierunku północno-wschodnim, zaś powód W. S. korzystał z tego przejazdu przy prowadzeniu swojej działalności gospodarczej w celu wprowadzania pojazdów na rampo- kanał znajdujący się w pobliżu budynku w którym zamieszkuje powód oraz powódka. Przejazd i przechody były swobodne i niczym nie skrępowane, a z przejazdu tego korzystali również inni mieszkańcy K. a także pracownicy (...) . Przejazd był swobodny, aż do czasu kiedy M. wybudował ogrodzenie którego fragment zagrodził część drogi uniemożliwiając powodom korzystanie z tej drogi w takim zakresie jak korzystali przed powstaniem ogrodzenia. Ogrodzenie - w tym ta jego część, która stanęła praktycznie w poprzek drogi zostało wybudowane w drugiej połowie roku 2014r, a budowa zakończyła się w grudniu 2014r. Pierwsza część szlaku drożnego od drogi powiatowej jest wybrukowana i łączy się z wybrukowanym terenem pod budynkami M. stojącymi na działkach (...) . W miejscu gdzie przedmiotowy szlak drożny odbija w kierunku północnowschodnim droga jest utwardzona żwirem i kamieniami . Właśnie pomiędzy wybrukowaną częścią drogi a jej częścią utwardzoną kamieniami i żwirem znajduje się ogrodzenie na podmurówce betonowej składające się z gotowych elementów drucianych rozciągniętych na 6 słupkach (pięć przęseł ). Dwa przęsła tego ogrodzenia od strony południowej zagradzają dotychczasowy przejazd. W miejscu tym ponadto usytuowany był w dniu oględzin słup energetyczny w kształcie litery A, który został przez pozwanego usunięty w toku sprawy oraz nowa lampa na słupie metalowym. Powyższy stan faktyczny sąd ustalił w oparciu o oględziny przedmiotu sporu- k 50-51,wypis z rejestru gruntów i wyrys z mapy ewidencyjnej - koperta k 8 zeznania świadków F. Ź. - k 52-52v, J. R. - k 52v, M. W. - k 52v-53, S. R. - k 53, W. W. - k 53v częściowo w oparciu o zeznania świadków E. Ż. k - 53v-54, J. J. -k 54-54v, zeznania powodów W. S. - k 60-61 E. S. (1) - k 61, fotografii w ilości 3 sztuk - koperta k 8. Dowody w oparciu o które Sąd ustalił stan faktyczny sprawy są w ocenie sądu wiarygodne. Praktycznie wszyscy przesłuchani w sprawie świadkowie potwierdzili, że dopóki M. nie postawił ogrodzenia zagradzającego drogę powodowie mieli swobodny przejazd do budynków gospodarczych, zaś powód W. S. mógł swobodnie wprowadzać naprawiane przez siebie pojazdy na rampo- kanał. W tym zakresie zeznania te znajdują również potwierdzenie w zeznaniach powodów. Zeznania Dyrektora M. A. C. a także świadków E. Ż. czy J. J. pracowników parku również potwierdzają okoliczność, że droga została zagrodzona jesienią 2014r. Podnoszą oni konieczność zagrodzenia drogi ze względów bezpieczeństwa w związku z zagospodarowaniem działek parku i powstaniem pomieszczeń magazynowo - warsztatowych oraz wskazują na okoliczność, że powodowie mają dostęp do budynków gospodarczych od strony drogi gminnej oznaczonej nr ew. (...) która łączy się z drogą powiatową (...) relacji K. - P. . Dopełnieniem materiału dowodowego w postaci zeznań stron i świadków jest protokół z oględzin przedmiotu postępowania przeprowadzonych w dniu 7 lipca 2015r oraz złożony do akt sprawy wyrys z mapy ewidencyjnej i wypis z rejestru gruntów a także 3 sztuki fotografii załączone przez powodów – gdzie widoczne są elementy opisane szczegółowo w protokole oględzin przedmiotu postępowania. Sąd zważył co następuje: W niniejszej sprawie mamy do czynienie z roszczeniem o ochronę posiadania, a zatem kognicja sądu na podstawie art 478kpc ograniczona jest jedynie do badania ostatniego stanu posiadania i faktu jego naruszenia. Z dalszej części przepisu wynika, że w sprawach takich sąd nie bada samego prawa ani dobrej wiary pozwanego. Już tylko samo powołanie tego przepisu wskazuje na zupełną bezzasadność podnoszonych przez stronę pozwaną argumentów dotyczących: -pełnych uprawnień (...) do zagospodarowywania swych nieruchomości zgodnie z aktualnymi potrzebami P. , -braku po stronie powodów uprawnień z tytułu służebności przejazdu i przechodu - braku orzeczenia sądu czy aktu notarialnego które obciążałyby nieruchomości parku służebnością przejazdu czy przechodu, - istnienia innego dojazdu z którego mogą korzystać powodowie. Okoliczności podnoszone w powyższych argumentach pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sparwy. Roszczenie zgłoszone przez powodów ma swe źródło materialnoprawne w treści art 344kc oraz art 342kc. Art 342 kc wprowadza zakaz samowolnego naruszania posiadania chociażby posiadacz był w złej wierze. Art zaś 344 kc daje posiadaczowi którego posiadania zostało naruszone roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego i zaniechanie naruszeń, przy czym z przepisu tego jednoznacznie wynika, że roszczenie takie nie jest zależne od dobrej wiary posiadacza ani od zgodności posiadania ze stanem prawnym, za wyjątkiem sytuacji kiedy istnieje prawomocne orzeczenie sądu lub innego powołanego do rozpoznania spraw tego rodzaju organu państwowego stwierdzające, że stan posiadania powstały na skutek naruszenia jest zgodny z prawem. Uregulowanie zawarte w tym przepisie znajduje w pełni zastosowanie do ochrony posiadania służebności na mocy art 352§1 i2 Rozpoznając roszczenie o ochronę posiadania sąd ponadto zobowiązany jest brać pod uwagę treść art 344§2 kpc , który stanowi że roszczenie o ochronę posiadania wygasa jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia. Analizując stan faktyczny niniejszej sprawy na tle powołanych wyżej przepisów w ocenie sądu nie ulega wątpliwości, że pozwany M. samowolnie naruszył powodów W. S. i E. S. (2) w posiadaniu służebności przejazdu i przechodu drogą prowadzącą od drogi powiatowej oznaczonej jako działka (...) w kierunku północnym, a w dalszej części północno- wschodnim drogą oznaczoną jako działka (...) . Przeprowadzone w sprawie dowody wykazały, że do czasu budowy ogrodzenia przez pozwanego powodowie swobodnie korzystali z istniejącej drogi, wykonywali przejazdy i przejścia od budynku mieszkalnego do budynków gospodarczych , usytuowanych w kierunku północnym m.in na działce (...) . Ogrodzenie powstało jesienią 2014r zaś pozew o ochronę posiadania został złożony w lutym 2015r - roszczenie powodów zatem o ochronę posiadania na pewno nie wygasło. Budując ogrodzenie części nieruchomości na której pozwany urządził pomieszczenia magazynowo - warsztatowe i gdzie gromadzi swój sprzęt w tym również ciężki M. niewątpliwie kierował się względami bezpieczeństwa jednakże zupełnie zlekceważył fakt, że powodowie od lat korzystali z drogi którą zagrodzono przy wykonywaniu przejazdów do budynków gospodarczych, a powód W. S. dodatkowo przy prowadzeniu swej działalności gospodarczej i wprowadzaniu pojazdów na rampo-kanał. Posiadanie takie jako stan faktyczny podlega ochronie prawnej przed jego samowolnym naruszaniem. Jeżeli pozwany chciał zapewnić powodom inny dojazd - to winien najpierw kwestię tego dojazdu uzgodnić z powodami, a nie stawiać ich przed faktami dokonanymi. Ostatecznie dwa przęsła południowej części ogrodzenia zagrodziły przejazd i uniemożliwiły korzystanie przez powodów z drogi w takim zakresie jak korzystali zanim doszło do budowy ogrodzenia. Argumentacja pozwanego że nie zagrodził powodom dojazdu do ich budynku mieszkalnego, zaś dojazd do budynków gospodarczych może odbywać się inną drogą jest w świetle przytoczonych powyżej przepisów prawa nie do przyjęcia. Sąd pragnie w tym miejscu zauważyć, że w niniejszej sprawie bez znaczenia pozostaje kwestia słupa energetycznego który istniał obok drogi a został usunięty w toku postępowania(słup widoczny jest na fotografiach i został opisany w protokole oględzin przedmiotu postępowania) bowiem słup ten istniał uprzednio a przejazdy były wykonywane i w żaden sposób nie przeszkadzał w wykonywaniu tych przejazdów. Twierdzenia pozwanego, że usunięcie słupa udrożniło przejazd nie mogą odnieść skutku bowiem z zeznań wszystkich niemalże świadków wynika jasno, że dotychczasowe wykonywanie przejazdów uniemożliwiło powodom ogrodzenie postawione przez pozwanego praktycznie w poprzek drogi. Reasumując, sąd uznał roszczenie powodów o naruszenie posiadania za zasadne w myśl art 344kpc w związku z art 352 §1i2kpc i zakazał pozwanemu naruszenia powodów w posiadaniu służebności opisanej w punkcie I sentencji. Ponadto sąd orzekł o przywróceniu stanu poprzedniego opisanego szlaku poprzez nakazanie pozwanemu usunięcia zagradzających przejazd dwóch przęseł usytuowanych na krańcu południowej części ogrodzenia oraz rozciągniętej pomiędzy słupkami pierwszym i drugim oraz drugim i trzecim licząc od strony południowej metalowej siatki. Wobec uwzględnienia powództwa w całości orzeczenie sądu w przedmiocie kosztów postępowania znajduje swe uzasadnienie w treści art 98§1 kpc . Na zsądzoną na rzecz powodów kwotę składają się opłata sądowa od pozwu- 200zł, zwrot zaliczki - 200zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 156zł i koszty opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 34zł. Brakującą zaliczką na poczet wydatków związanych z oględzinami przedmiotu postępowania w kwocie 10zł sąd obciążył pozwanego.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę