I C 600/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód A. Ś. domagał się od Towarzystwa (...) S.A. zapłaty 110 080 zł lub ewentualnie 56 926,36 zł z tytułu umowy grupowego ubezpieczenia na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym. Zarzucił nieważność umowy z powodu sprzeczności z prawem i zasadami współżycia społecznego oraz abuzywność postanowień dotyczących opłat likwidacyjnych i administracyjnych. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc m.in. zarzut przedawnienia. Sąd Okręgowy we Wrocławiu, analizując stan faktyczny i prawny, uznał, że umowa ubezpieczenia z UFK jest dopuszczalna, a opłata administracyjna nie stanowi klauzuli niedozwolonej. Sąd podzielił stanowisko powoda co do abuzywności opłaty likwidacyjnej, jednakże uwzględnił zarzut przedawnienia podniesiony przez pozwanego. Stosunek ubezpieczenia uległ rozwiązaniu w dniu 23 listopada 2010 r., a roszczenie stało się wymagalne. Trzyletni okres przedawnienia upłynął w dniu 23 listopada 2013 r., podczas gdy pozew został złożony 20 stycznia 2017 r. W związku z tym, mimo częściowej zasadności roszczeń, sąd oddalił powództwo w całości, orzekając o kosztach postępowania na rzecz pozwanego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń z umów ubezpieczenia, ocena abuzywności opłat likwidacyjnych w umowach ubezpieczenia z UFK, dopuszczalność umów ubezpieczenia z UFK.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i konkretnych postanowień umownych. Kluczowe znaczenie ma zarzut przedawnienia, który przesądził o oddaleniu powództwa mimo częściowej zasadności zarzutów.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienia umowy ubezpieczenia na życie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym dotyczące opłaty likwidacyjnej mogą być uznane za klauzule niedozwolone (abuzywne)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia dotyczące wysokości opłaty likwidacyjnej, szczególnie te przewidujące 100% opłaty w pierwszych latach, mogą być uznane za abuzywne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wysoka opłata likwidacyjna, zwłaszcza w początkowym okresie umowy, rażąco narusza interes konsumenta i dobre obyczaje, co zostało potwierdzone wpisem do rejestru klauzul abuzywnych.
Czy roszczenia wynikające z umowy ubezpieczenia na życie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym podlegają trzyletniemu czy dziesięcioletniemu terminowi przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenia z umowy ubezpieczenia podlegają trzyletniemu terminowi przedawnienia, zgodnie z art. 819 § 1 k.c.
Uzasadnienie
Sąd uznał art. 819 § 1 k.c. za przepis szczególny, który ma pierwszeństwo przed ogólnym terminem przedawnienia z art. 118 k.c. w sprawach dotyczących umów ubezpieczenia.
Czy umowa grupowego ubezpieczenia na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym, zawarta przez bank na rzecz swoich klientów, jest ważna i zgodna z naturą stosunku ubezpieczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, taka umowa jest dopuszczalna i zgodna z naturą stosunku ubezpieczenia, o ile nie narusza przepisów prawa ani zasad współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie wskazującym, że umowy ubezpieczenia z UFK są powszechnie przyjęte, a ich konstrukcja, choć specyficzna, nie wypacza ustawowego wzorca umowy ubezpieczenia. Kluczowe jest, aby nie naruszały one przepisów prawa ani zasad współżycia społecznego.
Czy opłata administracyjna w umowie ubezpieczenia na życie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym może być uznana za klauzulę niedozwoloną (abuzywną)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opłata administracyjna w analizowanej wysokości (1,28% rocznie) nie została uznana za klauzulę niedozwoloną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwany ubezpieczyciel wystarczająco umotywował konieczność nałożenia opłaty administracyjnej, a jej wysokość nie narusza rażąco praw konsumenta ani nie jest zawyżona, biorąc pod uwagę wielkość sumy inwestowanej i docelowej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. Ś. | osoba_fizyczna | powód |
| Towarzystwo (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Ocena postanowień umowy pod kątem ich abuzywności; nie dotyczy klauzul określających główne świadczenia stron, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.c. art. 819 § 1
Kodeks cywilny
Roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem trzech lat.
Pomocnicze
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Ograniczenie swobody umów; treść lub cel umowy nie mogą być sprzeczne z właściwością (naturą) stosunku, ustawą, zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Bezpodstawne wzbogacenie.
k.c. art. 410 § 1
Kodeks cywilny
Nienależne świadczenie.
k.c. art. 805 § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy ubezpieczenia.
k.c. art. 808 § 1
Kodeks cywilny
Zawarcie umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Ogólne terminy przedawnienia.
u.dz.ubezp. art. 151 § 1
Ustawa z dnia 23 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej
Wyodrębnienie rezerwy ubezpieczenia na życie, gdy ryzyko lokaty ponosi ubezpieczający.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut przedawnienia roszczenia podniesiony przez pozwanego.
Odrzucone argumenty
Abuzywność opłaty likwidacyjnej (uznana za zasadną, ale roszczenie przedawnione). • Nieważność umowy z powodu sprzeczności z ustawą i zasadami współżycia społecznego (uznana za bezzasadną).
Godne uwagi sformułowania
Powód zarzucił, że w jego przypadku doszło do nieprawidłowej inkorporacji wzorca umownego... • Zdaniem powoda, opłata administracyjna, która winna być pobrana wynosi 558,66 zł. • Pozwany wyjaśnił, że przepisy prawa wprost dopuszczają zawieranie umów ubezpieczenia na życie, w których wysokość sumy ubezpieczenia nie jest określona z góry i jest obarczona ryzykiem ponoszonym przez ubezpieczonego. • Wobec faktu, iż wartość wykupu stanowi główne świadczenie stron, to niewątpliwie jest, iż (...) w zakresie ustalenia wysokości opłaty likwidacyjnej, która wprost wpływa na świadczenie z tytułu wartości wykupu, jest postanowieniem określającym główne świadczenie stron z umowy ubezpieczenia. • Sąd nie dał wiary przesłuchaniu powoda, że udzielenie kredytu dla spółki było uwarunkowane zawarciem przedmiotowej umowy oraz drugiej dotyczącej kaucji. • Mimo zatem częściowej zasadności powództwa, w szczególności w zakresie żądania ewentualnego, strona pozwana zgłaszając zarzut przedawnienia skutecznie uchyliła się od zaspokojenia w tej części. • Natomiast można zgodzić się z zarzutem powoda, że klauzulą niedozwoloną przedmiotowej umowy jest wysokość opłat likwidacyjnych, pobieranych w przypadkach rozwiązania umowy przed 15- letnim okresem.
Skład orzekający
Marzena Sznajderska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń z umów ubezpieczenia, ocena abuzywności opłat likwidacyjnych w umowach ubezpieczenia z UFK, dopuszczalność umów ubezpieczenia z UFK."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i konkretnych postanowień umownych. Kluczowe znaczenie ma zarzut przedawnienia, który przesądził o oddaleniu powództwa mimo częściowej zasadności zarzutów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy popularnego produktu finansowego (ubezpieczenie z UFK) i częstych zarzutów konsumentów o abuzywność klauzul, a jednocześnie pokazuje znaczenie zarzutu przedawnienia w dochodzeniu roszczeń.
“Ubezpieczenie z UFK: Czy wysoka opłata likwidacyjna to pułapka? Sąd uznał ją za abuzywną, ale powództwo oddalił z powodu przedawnienia.”
Dane finansowe
WPS: 110 080 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.