I C 585/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Kętrzynie zasądził od pozwanej na rzecz powoda część dochodzonej kwoty pożyczki, uznając część prowizji za klauzulę abuzywną.
Powód (...) Finanse sp. z o.o. domagał się zapłaty od pozwanej A. W. kwoty 2 970,19 zł z tytułu umowy pożyczki. Pozwana, reprezentowana przez kuratora, kwestionowała roszczenie co do zasady i wysokości oraz podniosła zarzut przedawnienia. Sąd uznał, że część prowizji w umowie pożyczki (1 200,90 zł) stanowi klauzulę abuzywną, nie wiążącą konsumenta. W związku z tym zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 2 272,91 zł tytułem niespłaconego kapitału pożyczki, oddalając powództwo w pozostałej części.
Sąd Rejonowy w Kętrzynie rozpoznał sprawę z powództwa (...) Finanse sp. z o.o. przeciwko A. W. o zapłatę. Powód domagał się zasądzenia kwoty 2 970,19 zł wraz z odsetkami z tytułu umowy pożyczki zawartej na odległość. Pozwana, której miejsce pobytu nie było znane, była reprezentowana przez kuratora, który wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty wydanego w elektronicznym postępowaniu upominawczym, kwestionując roszczenie co do zasady i wysokości oraz podnosząc zarzut przedawnienia. Sąd ustalił, że umowa pożyczki została zawarta w formie pisemnej (wydruk komputerowy), a termin przedawnienia nie upłynął. Sąd uznał jednak, że część prowizji w wysokości 1 200,90 zł, stanowiąca 40,03% kwoty wypłaconej pożyczki, stanowi klauzulę abuzywną, ponieważ nie została indywidualnie uzgodniona z konsumentem i rażąco narusza jego interesy. W związku z tym, pozwana nie była zobowiązana do zapłaty tej prowizji. Po zaliczeniu wpłaty dokonanej przez pozwaną w kwocie 727,09 zł na poczet kapitału pożyczki (3 000 zł), Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 2 272,91 zł tytułem niespłaconego kapitału, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 25.10.2022 r. do dnia zapłaty. W pozostałej części powództwo zostało oddalone. O kosztach procesu orzeczono stosunkowo, zasądzając od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1 322,63 zł. Sąd przyznał również wynagrodzenie kuratorowi pozwanej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, prowizja w umowie pożyczki konsumenckiej, która nie została indywidualnie uzgodniona z konsumentem i rażąco narusza jego interesy, może zostać uznana za klauzulę abuzywną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prowizja w wysokości 40,03% kwoty pożyczki nie była indywidualnie negocjowana z konsumentem i rażąco naruszała jego interesy, co czyni ją klauzulą abuzywną zgodnie z art. 385(1) k.c.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zasądzenie części dochodzonej kwoty
Strona wygrywająca
(...) Finanse spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Finanse spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powód |
| A. W. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.c. art. 385¹ § § 3
Kodeks cywilny
Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.
u.k.k. art. 29 § ust. 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Umowa o kredyt konsumencki powinna być zawarta w formie pisemnej, chyba że odrębne przepisy przewidują inną szczególną formę. Sąd interpretuje ten przepis szerzej, dopuszczając formę trwałego nośnika.
Pomocnicze
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przedawniają się z upływem trzech lat.
k.c. art. 120 § § 1
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
k.p.c. art. 308
Kodeks postępowania cywilnego
Wydruki komputerowe i kserokopie dokumentów mogą być uznane za dowód innego rodzaju niż dowód z dokumentu.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
O kosztach procesu Sąd orzeka stosunkowo je rozdzielając.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.
u.k.s.c. art. 84 § ust. 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Orzeczenie o zwrocie niewykorzystanej zaliczki.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 5 § pkt 3
Określenie wynagrodzenia kuratora.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prowizja w umowie pożyczki konsumenckiej stanowi klauzulę abuzywną, jeśli nie została indywidualnie uzgodniona i rażąco narusza interesy konsumenta. Umowa o kredyt konsumencki zawarta na odległość może być ważna mimo braku własnoręcznych podpisów, jeśli została sporządzona na trwałym nośniku. Roszczenie powoda nie uległo przedawnieniu.
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia roszczenia. Roszczenie powoda nie zostało udowodnione co do zasady i wysokości (poza uznaniem prowizji za abuzywną).
Godne uwagi sformułowania
prowizja w kwocie 1 200,90 zł, która wynosi 40,03 % udzielonej kwoty pożyczki nie były indywidualnie uzgodnione z pozwaną. zapisy umowne przewidujące obowiązek zapłaty dodatkowej opłaty przez pozwaną – prowizji w wysokości 40,03 % udzielonej kwoty pożyczki ( pożyczki wypłaconej) nie były indywidualnie uzgodnione z pozwaną. brak własnoręcznych podpisów stron pod przedłożoną przez powoda umową pożyczki ratalnej (kredytu konsumenckiego) z dnia 06.03.2019 r. nie uchybia wymogom określonym w art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim w zakresie zachowania formy pisemnej.
Skład orzekający
Małgorzata Kłek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul abuzywnych dotyczących prowizji w umowach pożyczek konsumenckich oraz dopuszczalnej formy zawierania takich umów na odległość."
Ograniczenia: Dotyczy umów pożyczek konsumenckich zawieranych na odległość, gdzie prowizja stanowi znaczną część kosztów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu klauzul abuzywnych w umowach pożyczek konsumenckich, co jest istotne dla wielu konsumentów i prawników zajmujących się ochroną konsumentów. Wykładnia przepisów dotyczących formy umowy na odległość również ma praktyczne znaczenie.
“Czy wysoka prowizja w pożyczce online to zawsze legalny koszt? Sąd Rejonowy w Kętrzynie rozstrzyga.”
Dane finansowe
WPS: 2970,19 PLN
kapitał pożyczki: 2272,91 PLN
zwrot kosztów procesu: 1322,63 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: I C 585/23 upr WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 grudnia 2023r. Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Małgorzata Kłek Protokolant: st.sekr.sąd. Beata Bukiejko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2023 r. w K. sprawy z powództwa (...) Finanse spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. przeciwko A. W. o zapłatę I. zasądza od pozwanej A. W. na rzecz powoda (...) Finanse spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. kwotę 2 272,91 zł (dwa tysiące dwieście siedemdziesiąt dwa złote i dziewięćdziesiąt jeden groszy) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 25.10.2022 r. do dnia zapłaty, II. w pozostałej części powództwo oddala, III. zasądza od pozwanej A. W. na rzecz powoda (...) Finanse spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. kwotę 1 322,63 zł (jeden tysiąc trzysta dwadzieścia dwa złote i sześćdziesiąt trzy grosze) z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu, IV. przyznaje radcy prawnemu W. G. kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote i osiemdziesiąt groszy) w tym kwotę 82,80 zł (osiemdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) podatku VAT , tytułem wynagrodzenia za czynności kuratora pozwanej , której miejsce pobytu nie jest znane, które wypłacić z zaliczki uiszczonej przez powoda, V. orzeka zwrot powodowi kwoty 57,20 zł (pięćdziesiąt siedem złotych i dwadzieścia groszy) tytułem niewykorzystanej zaliczki. Sygn. akt I C 585/23 upr UZASADNIENIE Pozwem wniesionym w dniu 25 stycznia 2023 r. powód (...) Finanse Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. wniósł o zasądzenie od pozwanej A. W. na jego rzecz kwoty 2 970,19 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia wniesienia pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym tj. od dnia 25.10.2022 r. do dnia zapłaty oraz kosztami procesu , w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłatą skarbową od pełnomocnictwa wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, kosztami poniesionymi przez powoda w elektronicznym postępowaniu upominawczym w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłatą skarbową od pełnomocnictwa wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. W uzasadnieniu żądania powód wskazał, iż w dniu 5 maja 2022 r. pozwana będąc konsumentem zawarła z powodem za pomocą środków porozumiewania się na odległość umowę pożyczki , w której kwota udzielonej pożyczki wyniosła 4 200,90 zł ,całkowita kwota do zapłaty przez pozwaną 4 343,23 zł , całkowita kwota pożyczki 3 000 zł, oprocentowanie całkowitej kwoty pożyczki w wysokości dwukrotności odsetek ustawowych uregulowanych w art. 359§1 kc . Pozwana zobowiązana była spłacić pożyczkę w 6 miesięcznych ratach. Z uwagi na brak terminowych wpłat powód wypowiedział pozwanej umowę pożyczki z zachowaniem 7-dniowego terminu wypowiedzenia. Powód wezwał jednocześnie pozwaną do zapłaty dochodzonej należności. Roszczenie stało się wymagalne z dniem 04.10.2022 r. Na należność dochodzoną pozwem składają się : kwota (...) ,47 tytułem kapitału pożyczki, kwota 61,19 zł tytułem oprocentowania całkowitej kwoty pożyczki, kwota 79,53 tytułem odsetek od zadłużenia przeterminowanego. Roszczenie dochodzone pozwem było przedmiotem postępowania przed S. (...) , który wydał postanowienie o umorzeniu postępowania w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym S. (...) 7 lutego 2023 r. w sprawie o sygn. akt (...) zasądzono od pozwanej na rzecz powoda kwotę dochodzoną pozwem wraz z kosztami procesu. Kurator pozwanej A. W. , której miejsce pobytu nie jest znane , działając w imieniu i na rzecz pozwanej, wniósł w terminie sprzeciw od w/w nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym zaskarżając nakaz w całości i wnosząc o oddalenie powództwa w całości , zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu według norm przepisanych oraz przyznanie kuratorowi wynagrodzenie według norm przepisanych. Kurator pozwanej zakwestionował roszczenie powoda co do zasady i co do wysokości , zarzucił, iż powód nie udowodnił swojego roszczenia. Podniósł, iż ze wskazanych w pozwie dokumentów nie wynika, aby po stronie pozwanej istniało jakiekolwiek zobowiązanie do zapłaty wskazanej kwoty. Z ostrożności kurator pozwanej podniósł zarzut przedawnienia roszczenia. Powód w piśmie procesowym z dnia 22.09.2023 r. (k. (...) . ) podtrzymał żądanie i stanowisko zawarte w pozwie. Podał, iż pozwana podjęła się spłaty zobowiązania. Na skutek wniesienia przez pozwaną sprzeciwu nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym utracił moc, a sprawa podlegała rozpoznaniu na zasadach ogólnych. Sąd ustalił co następuje : W dniu 05.05.2022 r. r. pozwana A. W. zawarła z powodem (...) Finanse Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. za pomocą Internetu umowę pożyczki numer (...) , na podstawie której została pozwanej udzielona pożyczka w kwocie 4 200, 90 zł , z czego całkowita kwota pożyczki wynosiła 3000 zł i stanowiła kapitał pożyczki wypłacony pożyczkobiorcy , kwota 1 200,90 zł stanowiła natomiast część kapitału pożyczki przeznaczonego na pokrycie prowizji. Całkowita kwota do spłaty przez pożyczkobiorcę wynosiła 4 343,23 zł. Umowa została zawarta na okres od dnia 05.05.2022 r. do dnia 05.11.2022 r. Zgodnie z umową i załączonym do niej harmonogramem spłat pozwana zobowiązana była do spłaty pożyczki w 6 miesięcznych ratach , termin spłaty ostatniej raty został określony na dzień 05.11.2022 r. Kwota pożyczki 3 000 zł została przelana na rachunek bankowy pozwanej w dniu 05.05.2022 r. ( dowód : umowa pożyczki o numerze (...) k. (...) , formularz informacyjny k. (...) , wniosek o pożyczkę k. (...) , potwierdzenie przelewu pożyczki k. (...) , potwierdzenie opłaty rejestracyjnej k. (...) ) Pozwana na poczet spłaty pożyczki dokonała wpłaty w dniu 13.07.2022 r. kwoty 727,09 zł. ( dowód : potwierdzenie realizacji transakcji k. (...) ) Pismem z dnia 07.09.2023 r. powód wypowiedział umowę pożyczki numer (...) zawartą z pozwaną w dniu 05.05.2022 r. Roszczenie powoda z tytułu niespłaconej pożyczki stało się wymagalne w dniu 04.10.2022 r. ( dowód : wypowiedzenie umowy pożyczki k. (...) wraz z potwierdzeniem odbioru k. (...) ) Powód , reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika , w dniu 25 października 2022 r. wniósł pozew o tożsame roszczenie w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Postanowieniem z dnia 10 listopada 2022 r. S. (...) w sprawie IV Nc-e (...) umorzył postępowanie wobec braku podstaw do wydania nakazu zapłaty w postepowaniu upominawczym. ( dowód : wydruk akt z (...) k. (...) ) Sąd zważył, co następuje : Roszczenie powoda zasługiwało na uwzględnienie w części . Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie przedłożonych przez powoda dowodów , w tym w szczególności wydruku wniosku o pożyczkę , wydruku umowy pożyczki , wydruku formularza informacyjnego, wydruku potwierdzenia przelewu kwoty pożyczki , wydruku potwierdzenia przelewu rejestracyjnego, kopii wypowiedzenia umowy wraz z potwierdzeniem odbioru, które Sąd uznał za wiarygodne . Wskazać należy, iż wydruki komputerowe i kserokopie dokumentów mogą być uznane za dowód innego rodzaju niż dowód z dokumentu na mocy art. 308 kpc . Dowody te w zasadzie nie były kwestionowane przez stronę pozwaną. Pozwana, zastępowana przez kuratora, kwestionowała roszczenie powoda co do zasady i co do wysokości , podniosła też zarzut przedawnienia roszczenia. Sąd nie podzielił zarzutu pozwanej w zakresie przedawnienia roszczenia . Nie ulega wątpliwości iż roszczenie, którego dochodzi powód, jest związane z prowadzeniem przez niego działalności gospodarczej. Stąd, stosownie do art. 118 kc termin jego przedawniania wynosi 3 lata. Bieg przedawnienia, jak stanowi art. 120§1 k.c. , rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Roszczenie dochodzone pozwem stało się wymagalne w dniu 04.10.2022 r. , wobec czego do dnia wniesienia pozwu w niniejszej sprawie , nie minął trzyletni okres przedawnienia roszczenia. Zarzut pozwanej braku udowodnienia roszczenia wraz z kwestionowaniem roszczenia co do zasady również nie zasługiwał na uwzględnienie. W niniejszej sprawie zastosowanie do zawartej przez pozwaną umowy pożyczki (kredytu konsumenckiego) mają przepisy ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim , która dopuszcza zawieranie umowy o kredyt konsumencki (w tym umowy pożyczki) za pomocą środków porozumiewania się na odległość. Umowa o kredyt konsumencki zawierana na odległość to taka umowa, która spełnia warunki przewidziane w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta . Jest to zatem umowa, którą kredytodawca zawiera z konsumentem w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość, bez jednoczesnej fizycznej obecności stron, z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość do chwili zawarcia umowy włącznie. Przepis art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim określa wymogi formalne umowy o kredyt konsumencki. Umowa taka powinna być zawarta w formie pisemnej, chyba że odrębne przepisy przewidują inną szczególną formę. Wymóg wprowadzony w tym przepisie może być odczytywany przede wszystkim przez pryzmat art. 78 kc jako wskazanie na zwykłą formę pisemną. Oznacza to, że – przynajmniej prima facie – wymóg wprowadzony w art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim może być odczytywany jako zastrzeżenie zwykłej formy pisemnej, rozumianej zgodnie z art. 78 kc. W literaturze silnie reprezentowane jest jednak stanowisko o konieczności interpretowania art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim w sposób szerszy, niż wynikałoby to z tradycyjnego utożsamienia "formy pisemnej" z art. 78 kc. Rozstrzygającym argumentem w tym zakresie pozostaje treść art. 10 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z 23.4.2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG (Dz.Urz. UE L Nr 133 z 22.5.2008 r., s. 66 ze zm.), zastrzegająca dla umowy kredytu, alternatywnie, zwykłą formę pisemną lub posłużenie się innym trwałym nośnikiem. Biorąc pod uwagę całkowity charakter harmonizacji oraz brak pozostawienia ustawodawcy krajowemu opcji implementacyjnej, wykładnia art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim powinna być dokonywana zgodnie ze źródłową dla niej regulacją prawa unijnego, a w konsekwencji konieczne jest odczytanie zastrzeżonego w niej wymogu pisemności w sposób rozszerzający (por. Komentarz do ustawy o kredycie konsumenckim red. Osajda 2018, wyd. 2) Wymaganie, jakie wynika z art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim, trzeba interpretować przede wszystkim jako nakaz – skierowany do kredytodawcy – sporządzenia dokumentu obejmującego treść oświadczeń woli złożonych przez kredytodawcę oraz konsumenta i utrwalenia tego dokumentu w odpowiedniej formie. Wykładnia językowa art. 29 ust. 1 w/w ustawy sugeruje, że minimalną formą umowy o kredyt konsumencki jest forma pisemna, chyba że przepisy odrębne przewidują inną formę szczególną. Istotne argumenty przemawiają jednak za stanowiskiem, aby – oprócz formy pisemnej – dopuścić formę „trwałego nośnika" (zdefiniowanego w art. 5 pkt 17w/w ustawy). W szczególności przekonuje o tym wykładnia prounijna. Art. 10 ust. 1 dyrektywy (...) jednoznacznie stanowi, że umowy sporządza się w formie papierowej lub na innym trwałym nośniku. Ponadto stanowisko to wspiera wykładnia celowościowa. Aby zapewnić odpowiednią ochronę interesom konsumenta nie jest konieczna wyłącznie forma pisemna. Do ochrony takiej wystarczy zastosowanie trwałego nośnika. Wykładnia ta uwzględnia aktualne uwarunkowania społeczno-gospodarcze, które wynikają z postępu technicznego oraz potrzeb gospodarki elektronicznej, w szczególności odnośnie do umów zawieranych na odległość (por. Tomasz Czech Komentarz do art.29 ustawy o kredycie konsumenckim ). Biorąc pod uwagę powyższe argumenty należy uznać, że umowę o kredyt konsumencki można zawrzeć zarówno w formie pisemnej (z własnoręcznymi podpisami), jak i na innym trwałym nośniku. W myśl powyższej interpretacji – nie jest konieczne opatrzenie dokumentu umowy przez strony własnoręcznym podpisem albo podpisem elektronicznym. Forma, jakiej wymaga art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim (z uwzględnieniem wykładni prounijnej oraz celowościowej), jest zachowana również wtedy, gdy treść oświadczeń woli spisano na dokumencie papierowym, ale nie zamieszczono pod nim własnoręcznych podpisów albo umieszczono faksymile lub innego rodzaju podpis powielony mechanicznie. Stosownie do prounijnego oraz celowościowego kierunku interpretacji komentowanego przepisu dopuszczalne są różnorodne sposoby dochowania wymaganej formy przy zawieraniu umowy o kredyt konsumencki. Sposobem takim może być m.in. złożenie oświadczeń woli przez strony za pomocą środków porozumiewania się na odległość (np. telefonu, poczty elektronicznej), a następnie spisanie postanowień umowy na papierowym dokumencie (np. w postaci wydruku komputerowego), bez własnoręcznych podpisów. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, podzielając powyższą argumentację, w ocenie Sądu , powód wykazał iż w niniejszej sprawie spełnił wymóg zawarcia umowy o kredyt konsumencki w formie pisemnej. Brak własnoręcznych podpisów stron pod przedłożoną przez powoda umową pożyczki ratalnej (kredytu konsumenckiego) z dnia 06.03.2019 r. nie uchybia wymogom określonym w art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim w zakresie zachowania formy pisemnej. Istotnym jest w niniejszej sprawie czy spisanie postanowień wskazanej przez powoda umowy poprzedzone zostało złożeniem przez strony oświadczeń woli zgodnych ze sporządzonym wydrukiem umowy pożyczki za pomocą środków porozumiewania się na odległość w tym w szczególności czy pozwana wyraziła wolę zawarcia przedmiotowej umowy. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie powód udowodnił zawarcie przez pozwaną umowę pożyczki wskazanej w pozwie. Fakt ten wynika z przedłożonych przez powoda dowodów w postaci : wniosku o pożyczkę (k. (...) ), potwierdzenia opłaty rejestracyjnej (k. (...) ) , wydruku umowy pożyczki o numerze (...) (k. 13-15) , wydruku formularza informacyjnego ( k. (...) ), potwierdzenia przelewu pożyczki ( k. (...) ) . Dodatkowo zawarcie umowy pożyczki wskazanej w pozwie potwierdza fakt podjęcia przez pozwaną spłaty pożyczki , na poczet której pozwana w dniu 13 lipca 2022 r. uiściła kwotę 727,09 zł ( k. (...) ). Wskazane dowody pozwalają w sposób nie budzący wątpliwości ustalić fakt zawarcia przez pozwaną z powodem umowy pożyczki (kredytu konsumenckiego) z dnia 05.05.2022 r. Pozwana nie kwestionowała , aby otrzymała od wierzyciela pierwotnego kwotę 3 000 zł , ani też , aby konto na które dokonano przelewu tej kwoty należało do niej. W konsekwencji za niezasadne należy uznać zarzuty pozwanej kwestionujące roszczenie powoda co do zasady . Powód wykazał przedstawionymi wyżej dowodami , iż udzielił w związku z zawarciem umowy kredytu konsumenckiego z dnia 05.05.2022 r. pozwanej pożyczki , wobec czego pozwana była zobowiązana do zwrotu ( co najmniej) kwoty pożyczki wypłaconej w wysokości 3000 zł. . Natomiast na uwzględnienie w części zasługuje podniesiony przez pozwaną zarzut kwestionujący wysokość dochodzonego przez powoda roszczenia. Istotne w niniejszej sprawie jest istnienie – w ocenie Sądu - w umowie pożyczki zawartej przez powoda z pozwaną klauzul abuzywnych , jak też obowiązek Sądu meriti do zbadania z urzędu , czy postanowienia stosowane w umowach zawieranych z konsumentami nie stanowią nieuczciwych warunków umownych tak, by nie mogły one wywołać wiążącego skutku wobec konsumenta. Wskazać należy , iż sąd krajowy jest zobowiązany do zbadania z urzędu , czy dane warunki umowy wchodzące w zakres stosowania dyrektywy 93/13 z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich mają nieuczciwy charakter , a także do tego, aby dokonawszy takiego badania, zniwelować brak równowagi między konsumentem a przedsiębiorcą , o ile sąd ów posiada niezbędne ku temu informacje dotyczące stanu prawnego i faktycznego ( podobnie wyroki : z dnia 21 kwietnia 2016 r. , R. i R., C-377/14, EU:C:2016:283, pkt 52 i przytoczone tam orzecznictwo, z dnia 21 grudnia 2016 r. 2016 r. ., G.N. i in. , C-154/15, C- 307/15 i C – 308/15, EU : C:2016:980, pkt 58) Ma to istotne znaczenie w kontekście wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 13 września 2018 r. w sprawie C 176- 17 (…) S.A. w B przeciwko M.W. W niniejszej sprawie umowa pożyczki łącząca powoda i pozwaną , została zawarta w dniu 05.05.2022 r. na okres do dnia 05.11.2022 r. Kwota pożyczki wynosiła 4 200,90 zł, z czego wypłacono pozwanej 3000 zł , kwota 1 200,90 zł stanowiła prowizję , całkowita kwota do zapłaty przez pozwaną jako pożyczkobiorcę wynosiła 4 343,23 zł. Na podstawie umowy pozwana była zobowiązana do poniesienia prowizji w kwocie 1 200,90 zł , stanowiącej opłatę dodatkową. Wskazuje to, iż suma pozaodsetkowych kosztów kredytu mieściła się w limicie określonym w art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim. W ocenie Sądu w umowie pożyczki wskazanej w pozwie zostały zawarte przez powoda klauzule abuzywne. Zgodnie z treścią art. 385 1 § 1 kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Stosownie do treści art. 385 1 § 2 kc jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. § 3 cytowanego przepisu stanowi natomiast, iż nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. W niniejszej sprawie bezspornym jest , iż pozwana miała przymiot konsumenta. Odnosząc się do pojęcia „główne świadczenia stron” wskazać należy , iż pojęcie to należy rozumieć wąsko i odnieść do essentialia negotii umowy , a więc takich jej elementów konstrukcyjnych , bez których uzgodnienia nie doszłoby do zawarcia umowy pożyczki . Chodzi więc o klauzule regulujące świadczenia typowe dla danego stosunku prawnego , stanowiące te jego elementy , które konstytuują istotę danego porozumienia. Mając na względzie treść art. 720§1 kc stwierdzić należy , iż prowizja od pożyczki nie jest świadczeniem głównym stron umowy pożyczki. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że zapisy umowy nakładające na pozwaną obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej - prowizji w kwocie 1 200,90 zł nie zostały z pozwaną uzgodnione indywidulanie . Zgodnie z treścią art. 385 1 § 3 kc nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W piśmiennictwie wskazuje się , że postanowieniami indywidulanie uzgodnionymi będą tylko takie, które były w sposób rzeczywisty negocjowane lub włączone do umowy wskutek propozycji zgłoszonej przez konsumenta. Dla oceny umowy stron w kontekście nieważności postanowień umowy istotne jest również porównanie wartości świadczenia , które ze względu na wysokość ustalonej prowizji pożyczkodawca zamierzał uzyskać ze świadczeniem , jakie pozwana otrzymała w wyniku jej zawarcia . Na gruncie niniejszej sprawy stwierdzić należy , iż zapisy umowne przewidujące obowiązek zapłaty dodatkowej opłaty przez pozwaną – prowizji w wysokości 40,03 % udzielonej kwoty pożyczki ( pożyczki wypłaconej) nie były indywidualnie uzgodnione z pozwaną. Przedmiotowa opłata została określona we wzorcu umowy , przedłożonym stronie pozwanej do podpisu. Żaden punkt umowy łączącej strony nie wyjaśnia, w jaki sposób została obliczona prowizja. Wskazać przy tym należy , iż stosownie do treści art. 385 1 § 4 kc ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidulanie, spoczywa na tym , kto się na to powołuje. Zatem to na stronie powodowej spoczywał ciężar wykazania , że postanowienia nakładające na pozwaną obowiązek zapłaty prowizji zostały uzgodnione indywidualnie . Powód w niniejszej sprawie okoliczności tej nie udowodnił. Kolejnym warunkiem uznania za abuzywne danego postanowienia umownego w rozumieniu art. 385 1 § 1 kc jest kształtowanie przez sporne postanowienie umowne praw i obowiązków konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, przy czym na skutek tej sprzeczności musi dojść do rażącego naruszenia jego interesów. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, iż istotą dobrego obyczaju jest szeroko rozumiany szacunek do drugiego człowieka, sprzeczne z obyczajami będą więc takie działania , które zmierzają do niedoinformowania, dezinformacji, wykorzystania naiwności lub niewiedzy klienta. Natomiast termin „interesy konsumenta” należy rozumieć szeroko , nie tylko jako interes ekonomiczny , ale również przy uwzględnieniu aspektu zdrowia konsumenta i jego bliskich oraz dyskomfortu konsumenta, spowodowanego takimi czynnikami jak strata czasu, dezorganizacja życia, niewygoda, nierzetelne traktowanie, przykrości , naruszenie prywatności , doznanie zawodu , itd. W ocenie Sądu nałożenie na pozwaną opłaty – prowizji w kwocie 1200,90 zł, która wynosi 40,03 % kwoty udzielonej pożyczki jest rażącym naruszeniem dobrych obyczajów, rzetelności kupieckiej i uczciwości , przy czym godzi w interes finansowy pozwanej jako konsumenta. W tym zakresie należy podkreślić , iż skutkiem uznania klauzuli za abuzywną nie może być jej częściowa bezskuteczność ani „ miarkowanie” abuzywności . Brak mocy wiążącej dotyczy całości klauzuli niedozwolonej , nie jest więc dopuszczalne uznanie , że jest ona skuteczna w zakresie w jakim nie naruszałaby kryterium określonego w art. 385 1 § 1 kc . W szczególności wniosek o częściowej bezskuteczności postanowień uznanych za abuzywne nie wypływa z art. 385 1 § 2 kc. Przepis ten przewiduje jedynie, że jeżeli postanowienia umowy zgodnie z §1 nie wiążą konsumenta , strony są związane umową w pozostałym zakresie . Prawidłowa wykładnia powołanego przepisu prowadzi do wyeliminowania całej klauzuli , a nie ograniczeniu zakresu jej obowiązywania ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 13 lipca 2-18 r. VACa 542/17 , wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 1 marca 2019 r., IX Ca (...) ) . W konsekwencji stwierdzić należy, iż umowa pożyczki wskazana w pozwie wiążąca powoda i pozwaną jest ważna, natomiast te postanowienia umowy w zakresie wysokiej prowizji- w kwocie 1 200,90 zł jako nieważne nie są dla strony pozwanej wiążące , a strony związane są umową w pozostałym zakresie. Pozwana nie była zatem zobowiązana do spłaty na rzecz powoda kwoty 1200,90 zł prowizji. W konsekwencji pozwana była zobowiązana do zwrotu kwoty udzielonej (wypłaconej) pożyczki w wysokości 3 000 zł oraz wskazanych w umowie odsetek. Jak wynika z treści pozwu na kwotę dochodzoną pozwem składa się w szczególności należność główna w kwocie 2 829,47 zł . Powód przedłożył ponadto dowód wpłaty przez pozwaną w dniu 13 lipca 2022 r. kwoty 727,09 zł na poczet zaciągniętej u powoda pożyczki. Jak już wyżej wskazano powodowi nie należy się zwrot kwoty 1 200,90 zł odpowiadającej prowizji określonej w umowie , która w ocenie Sądu – jako wynikające z niedozwolonych postanowień umownych i w konsekwencji niewiążące pozwanej - powodowi się nie należą. Jednocześnie z uwagi na brak odpowiednich danych nie jest możliwe ustalenie przez Sąd wysokości odsetek należnych powodowi od kwoty udzielonej (wypłaconej) pozwanej pożyczki ( 3 000 zł). W tej sytuacji całą dokonaną przez pozwaną wpłatę w dniu 13 lipca 2022 r. w kwocie 727,09 zł należało zaliczyć na poczet spłaty pożyczki wypłaconej pozwanej w kwocie 3000 zł. Wobec powyższego należało uznać , iż pozwana jest zobowiązana do zapłaty na rzecz powoda kwoty 2 272,91 zł jako kwoty niespłaconej należności głównej ( kwoty udzielonej pożyczki w wysokości 3 000 zł ) wynikającej z umowy zawartej z powodem . W konsekwencji Sąd uwzględnił powództwo w części zasądzając od pozwanej na rzecz powoda kwotę 2 272,91 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym tj. od dnia 25.10.2022 r. do dnia zapłaty, zaś w pozostałej części powództwo jako nieuzasadnione Sąd oddalił . O kosztach procesu Sąd orzekł stosownie do treści art. 100 kpc stosunkowo je rozdzielając. Koszty procesu poniesione przez powoda wynoszą 1728,48 zł (opłata od pozwu 200 zł, koszty zastępstwa procesowego 900 zł , opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł, koszty doręczenia korespondencji przez komornika 168,68 zł , zaliczka na kuratora pozwanej uiszczona w kwocie 500 zł wykorzystana do kwoty 442,80 zł ), pozwana nie poniosła żadnych kosztów procesu , powód wygrał proces w 76,52 % , wobec czego pozwana jest zobowiązana do zwrotu powodowi kwoty 1 322,63 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sąd nie uwzględnił wniosku powoda o zasądzenie od pozwanej zwrotu kosztów zastępstwa prawnego poniesionych w elektronicznym postępowaniu upominawczym , uznając ,iż brak jest podstaw do zasądzenie zwrotu tych kosztów , albowiem elektroniczne postępowanie upominawcze zostało umorzone wobec braku podstaw do wydania nakazu zapłaty. Stosownie do treści art. 98 § 1 1 kpc od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. O wynagrodzeniu radcy prawnego, kuratora ustanowionego dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego, Sąd rozstrzygnął zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, § 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej w zw. z §5 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych mając na uwadze nakład pracy kuratora, wartość przedmiotu sprawy . Wynagrodzenie kuratora zostało powiększone o należny podatek VAT. O zwrocie powodowi niewykorzystanej zaliczki orzeczono na podstawie art. 84 ust. 2 w zw. z art. 80 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) 3. (...) K. , 09.01.2024 r.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI