I C 581/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Płocku oddalił powództwo o zadośćuczynienie w kwocie 500 000 zł, uznając je za bezzasadne i nieudowodnione.
Powód N. K. domagał się od Skarbu Państwa 500 000 zł zadośćuczynienia, twierdząc, że był nękany przez sędziów i że jego korespondencja była niszczona. Sąd Okręgowy w Płocku oddalił powództwo, stwierdzając, że powód nie wykazał bezprawności działań organów państwa, szkody ani krzywdy. Sąd podkreślił, że kwestionowane orzeczenia były prawomocne i wydane zgodnie z prawem, a powództwo cywilne nie służy do polemiki z prawomocnymi rozstrzygnięciami.
Powód N. K., odbywający karę pozbawienia wolności, wniósł pozew o zadośćuczynienie w kwocie 500 000 zł przeciwko Skarbowi Państwa, zarzucając nękanie przez sędziów, niszczenie korespondencji i skierowanie na badania psychologiczne bez jego zgody. Sąd Okręgowy w Płocku, po rozpoznaniu sprawy, oddalił powództwo. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach Kodeksu cywilnego dotyczących odpowiedzialności Skarbu Państwa za niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej (art. 417 k.c.) oraz odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez prawomocne orzeczenie (art. 417¹ § 2 k.c.). Sąd ustalił, że kwestionowane przez powoda orzeczenia dotyczące ukarania dyscyplinarnego, skierowania na badania psychologiczno-psychiatryczne oraz odmowy warunkowego zwolnienia, były prawomocne i wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Powód nie wykazał, aby działania organów państwa były bezprawne, ani aby doznał krzywdy lub rozstroju zdrowia w związku z tymi działaniami. Sąd podkreślił, że postępowanie cywilne nie jest właściwym trybem do kwestionowania prawomocnych orzeczeń sądowych, a powód nie wykazał przesłanek do odpowiedzialności deliktowej ani na podstawie art. 417² k.c. W konsekwencji, powództwo zostało uznane za bezzasadne i oddalone. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, zasądzając od powoda na rzecz Skarbu Państwa zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności, jeśli kwestionowane orzeczenia sądowe są prawomocne i zostały wydane zgodnie z prawem, a powód nie wykazał bezprawności, szkody ani krzywdy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód nie wykazał bezprawności działań organów państwa ani wystąpienia szkody lub krzywdy. Kwestionowane orzeczenia były prawomocne i wydane zgodnie z prawem, a postępowanie cywilne nie jest właściwe do ich podważania. Brak było podstaw do przypisania odpowiedzialności deliktowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
Skarb Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| N. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
| Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej | instytucja | przedstawiciel pozwanego |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
Pomocnicze
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawowe zasady odpowiedzialności deliktowej (bezprawność, szkoda, związek przyczynowy).
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Podstawa żądania zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych.
k.c. art. 445 § 1
Kodeks cywilny
Podstawa żądania zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
k.c. art. 417 § 2
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez zgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej, gdy wymagają tego względy słuszności.
u.P.G.S.P. art. 11 § 3
Ustawa o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa
Podstawa zasądzenia kosztów na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa.
rozp. Min. Spraw. z 22.10.2015 art. 2 § 7
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Podstawa ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.
k.k.w. art. 83 § 1
Kodeks karny wykonawczy
Podstawa zarządzenia badań psychologiczno-psychiatrycznych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocność i zgodność z prawem kwestionowanych orzeczeń sądowych. Brak wykazania przez powoda bezprawności działań organów państwa. Brak wykazania przez powoda wystąpienia szkody lub krzywdy. Postępowanie cywilne nie jest właściwe do polemiki z prawomocnymi orzeczeniami. Niezadowolenie z orzeczeń nie jest równoznaczne z doznaniem krzywdy.
Odrzucone argumenty
Nękanie przez sędziów. Niszczenie korespondencji. Skierowanie na badania psychologiczne bez zgody. Niezadowolenie z wydanych decyzji jako podstawa do zadośćuczynienia.
Godne uwagi sformułowania
Powód w ramach niniejszego powództwa podejmuje kolejną polemikę z prawomocnymi rozstrzygnięciami Sadu, a nie temu służy postępowanie cywilne. Sam jednak fakt jego niezadowolenia nie może stanowić o przyznaniu mu zadośćuczynienia, bowiem nie świadczy o zaistnieniu krzywdy powoda.
Skład orzekający
Łukasz Wilkowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że postępowanie cywilne nie służy do podważania prawomocnych orzeczeń sądowych, a odpowiedzialność Skarbu Państwa wymaga wykazania bezprawności i szkody."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy powód nie wykazał niezgodności z prawem orzeczeń w odpowiednim trybie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa ilustruje podstawowe zasady odpowiedzialności Skarbu Państwa i ograniczenia w kwestionowaniu prawomocnych orzeczeń sądowych, co jest istotne dla prawników, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Czy można żądać zadośćuczynienia od państwa za prawomocne wyroki?”
Dane finansowe
WPS: 500 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I C 581/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 08 czerwca 2021 roku Sąd Okręgowy w Płocku I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Łukasz Wilkowski po rozpoznaniu w dniu 08 czerwca 2021 roku w Płocku na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa N. K. przeciwko Skarbowi Państwa – (...) o zadośćuczynienie w kwocie 500.000,00 zł I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda N. K. na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 10.800,00 zł (dziesięć tysięcy osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego. Sygn. akt I C 581/20 UZASADNIENIE Powód N. K. wystąpił z pozwem o zadośćuczynienie skierowanym pierwotnie przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Okręgowemu w S. , M. C. i M. M. w którym domagał się zasądzenia na jego rzecz kwoty 500.000,00 zł. Powód wyjaśnił, iż w jego odczuciu był on nękany. Wskazał, że sędziowie Sądu Okręgowego w S. - M. M. i M. C. nękali osoby pozbawione wolności. Podał, że został skierowany na badania psychologiczno-psychiatryczne bez jakichkolwiek ustaleń z nim. Nie udzielono mu przedterminowego zwolnienia z kary. Podniósł kolejno, że w aktach jego sprawy został zmieniony protokół, a jego korespondencja był niszczona i zatajana (pozew- k. 3). Prawomocnym zarządzeniem z dnia 28 sierpnia 2020 roku pozew w części dotyczącej pozwanych M. M. i M. C. został zwrócony (k. 59). W odpowiedzi na powyższy pozew Skarb Państwa reprezentowany przez Prezesa (...) zastępowany przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych na rzecz Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Pozwany zakwestionował wszystkie twierdzenia i zarzuty powoda zawarte w pozwie. Nie uznał zgłoszonego roszczenia i zakwestionował wszelkie przesłanki swojej odpowiedzialności w niniejszej sprawie. Zdaniem pozwanego powództwo jest niezasadne i nieudowodnione. Pozwany wyjaśnił, iż sędzia Marek Masłowski dnia 14 stycznia 2019 r. w sprawie o sygn. akt II (...) wydał zarządzenie w przedmiocie skierowania powoda na badania psychologiczno-psychiatryczne. Dane zarządzenie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego w S. z dnia 6 lutego 2019 w sprawie o sygn. akt (...) wydanym przez sędziego (...) . Dnia 2 listopada 2018 r. w sprawie o sygn. akt (...) Sąd Okręgowy w S. wydał postanowienie w przedmiocie rozpoznania skargi powoda na decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w S. o ukaraniu powoda karą dyscyplinarną. Postanowieniem tym utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Zakładu Karnego. Kolejno pozwany podał, że postanowieniem Sądu Okręgowego w S. z dnia 18 listopada 2019 r. w sprawie o sygn. akt II (...) odmówiono warunkowego zwolnienia powoda z odbycia reszty zasadniczej kary pozbawienia wolności. Przedmiotowe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2019 r. w sprawie o sygn. akt (...) . Pozwany podniósł, że powód w żaden sposób nie udowodnił, aby kwestionowane przez niego orzeczenia Sądu Okręgowego w S. były sprzeczne z prawem lub zostały wydane w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa. W ocenie pozwanego, w danych okolicznościach, powództwo zasługuje na oddalenie (odpowiedź na pozew- k. 78-81). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: N. K. w latach 2018 – 2109 odbywał karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w S. (bezsporne). Dnia 2 listopada 2018 r. w sprawie o sygn. akt (...) Sąd Okręgowy w S. wydał postanowienie w przedmiocie rozpoznania skargi powoda na decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w S. o ukaraniu powoda karą dyscyplinarną nagany. Postanowieniem tym utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję dyrektora zakładu karnego. Orzeczenie to jest prawomocne i podlega wykonaniu (postanowienie- k. 86-87). Dnia 14 stycznia 2019 r. sędzia penitencjarny M. M. w sprawie o sygn. akt (...) na podstawie art. 83 § 1 k.k.w. zarządził przeprowadzenie badań psychologiczno – psychiatrycznych bez zgody skazanego N. K. (zarządzenie- k. 83). Zarządzenie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego w S. z dnia 6 lutego 2019 w sprawie o sygn. akt (...) . Orzeczenie to jest prawomocne i podlega wykonaniu (postanowienie - k. 84-85). N. K. na koniec 2018 roku złożył wniosek o warunkowe zwolnienie z odbycia reszty zasadniczej kary pozbawienia wolności. Postanowieniem Sądu Okręgowego w S. z dnia 18 lutego 2019 r. w sprawie o sygn. akt II (...) odmówiono warunkowego zwolnienia powoda z odbycia reszty zasadniczej kary pozbawienia wolności (postanowienie- k. 88 - 89). Przedmiotowe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 24 kwietnia 2019 r. w sprawie o sygn. akt (...) (postanowienie- k. 90-91). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo jest niezasadne i podlegało oddaleniu. Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez władzę publiczną została uregulowana w art. 417 k.c. , który w § 1 wskazuje, iż za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Z kolei art. 417 1 k.c. w § 2 mówi, iż jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Odnosi się to również do wypadku, gdy prawomocne orzeczenie lub ostateczna decyzja zostały wydane na podstawie aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucją , ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. Odpowiedzialność z tego tytułu stanowi formę odpowiedzialności cywilnoprawnej za szkodę niemajątkową w postaci naruszenia określonego dobra osobistego, ma charakter deliktowy i opiera się na ogólnych zasadach wynikających z dyspozycji art. 415 kc – a zatem podstawowymi przesłankami jej ustalenia są: bezprawność działania lub zaniechania, wystąpienie szkody (majątkowej lub niemajątkowej) oraz adekwatny związek przyczynowy między zdarzeniem wywołującym szkodę a samą szkodą. Dla przypisania odpowiedzialności niezbędne jest zatem wykazanie przez osobę poszukującą ochrony prawnej faktu dopuszczenia się przez sprawcę czynu zabronionego (czy też przez osobę, za której działania odpowiedzialność ponosi) wystąpienia szkody oraz normalnego związku przyczynowo - skutkowego między czynem, a szkodą. Strona dochodząca zadośćuczynienia pieniężnego z tytułu naruszenia dobra osobistego obowiązana jest udowodnić nie tylko sam fakt naruszenia dobra osobistego, ale także doznania krzywdy wskutek naruszenia dobra osobistego. Należy przy tym mieć na względzie, że nie każde naruszenie dobra osobistego rodzi prawo do żądania zadośćuczynienia na podstawie art. 448 kc czy art. 445 § 1 kc. . W ocenie Sądu w sprawie niniejszej nie doszło do naruszenia jakichkolwiek dóbr osobistych powoda (w szczególności zdrowia) w związku z działaniami pozwanego, które według powoda miały charakter bezprawny i wywołujący szkodę. Nie miał miejsce rozstrój zdrowia powoda w związku z działaniami organów państwa, co uzasadniałoby skuteczne żądanie przyznania zadośćuczynienia na podstawie art. 445 § 1 kc. Powód nie wykazał, iż została mu wyrządzona jakakolwiek krzywda. Z twierdzeń powoda zawartych w pozwie i pismach można wywieść, że jest on niezadowolony z wydanych decyzji. Sam jednak fakt jego niezadowolenia nie może stanowić o przyznaniu mu zadośćuczynienia, bowiem nie świadczy o zaistnieniu krzywdy powoda. Jako zdarzenie wywołujące krzywdę powód wskazał w.w orzeczenia sędziego penitencjarnego Sądu Okręgowego w S. oraz samego Sądu Okręgowego w S. . Orzeczenia te są prawomocne i podlegały wykonaniu. Orzeczenia te wydane zostały na podstawie właściwych przepisów kodeksu karnego wykonawczego i w granicach tych przepisów. Podlegały one kontroli instancyjnej i są prawomocne. Powód w ramach niniejszego powództwa podejmuje kolejną polemikę z prawomocnymi rozstrzygnięciami Sadu, a nie temu służy postępowanie cywilne. Powód chcąc uzyskać odszkodowanie winien wpierw zakwestionować te orzeczenia we właściwym trybie w ramach postępowania karnego, czego nie uczynił. W niniejszej sprawie niesporne było, iż nie wydano we właściwych postępowaniach prejudykatów, które stwierdzałby niezgodność z prawem kwestionowanych przez powoda orzeczeń sądowych, co a limine wyklucza możliwość przypisania odpowiedzialności deliktowej w zakresie objętym żądaniem pozwu. Należy ewentualnie rozważyć art. 417 2 k.c. jako podstawę prawną dochodzonego roszczenia, zgodnie z którym jeżeli przez zgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej została wyrządzona szkoda na osobie, poszkodowany może żądać całkowitego lub częściowego jej naprawienia oraz zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, gdy okoliczności, a zwłaszcza niezdolność poszkodowanego do pracy lub jego ciężkie położenie materialne, wskazują, że wymagają tego względy słuszności. Przyjmując zatem bezspornie, iż działania organów sądowych nie miały charakteru bezprawnego, powód w ramach niniejszego postępowania, ani nie przytoczył, ani tym bardziej nie wykazał pozostałych przesłanek określonych w tym przepisie. Z tych wszystkich względów powództwo zostało oddalone jako oczywiście bezzasadne. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. , zgodnie z zasadą, według której strona przegrywająca proces, na żądanie drugiej strony, zobowiązana jest zwrócić jej poniesione koszty. Na koszty procesu po stronie pozwanej złożyły się koszty zastępstwa procesowego w wysokości 10.800,00 zł ustalone zgodnie z treścią § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. Koszty te należało zasądzić na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa na zasadzie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa . Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI