I C 579/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Szczytnie rozpoznał sprawę z powództwa Koła (...) w M. przeciwko K. L. o ustalenie i zapłatę. Powód domagał się ustalenia, że pozwanej przysługuje odszkodowanie z tytułu szkód łowieckich w kwocie 1.479,14 zł, która została już wypłacona, a także żądał zwrotu kwoty 3.352,48 zł tytułem nienależnego świadczenia, które zostało pozwanej zapłacone na podstawie wadliwej decyzji nadleśniczego. Powód dochodził również zwrotu kosztów opinii rzeczoznawcy w kwocie 300 zł. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa. Sąd oddalił powództwo w całości. W odniesieniu do żądania ustalenia, sąd uznał brak interesu prawnego powoda, zgodnie z art. 189 k.p.c., wskazując, że możliwość wytoczenia powództwa o zapłatę wyłącza interes prawny w ustaleniu. W kwestii żądania zapłaty, sąd stwierdził, że powód nie udowodnił wysokości roszczenia, ponieważ nie zgłosił wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu szacowania szkód łowieckich, a zeznania świadka nie mogły stanowić obiektywnego dowodu. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na powodzie, a dokumenty prywatne nie są dowodem faktów. Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 322 k.p.c. (sądowe szacowanie szkody) ani do dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z urzędu, zwłaszcza że powód był reprezentowany przez profesjonalnych pełnomocników. Sąd uznał, że decyzja nadleśniczego, jako organu odwoławczego, budzi większe zaufanie. Sąd oddalił również żądanie zwrotu kosztów opinii rzeczoznawcy, uznając, że opinia nie była niezbędna do efektywnego dochodzenia roszczenia w postępowaniu sądowym, a jej sporządzenie było obowiązkiem powoda w ramach procedury szacowania szkód łowieckich. O kosztach procesu orzeczono na rzecz pozwanej, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie braku interesu prawnego w żądaniu ustalenia, gdy możliwe jest powództwo o zapłatę; obowiązek strony w zakresie inicjatywy dowodowej w sprawach wymagających wiadomości specjalnych; zasady zwrotu kosztów prywatnych opinii.
Dotyczy specyfiki postępowań w sprawach o szkody łowieckie oraz postępowań uproszczonych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy istnieje interes prawny w żądaniu ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy możliwe jest wytoczenie powództwa o zapłatę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, możliwość wytoczenia powództwa o zapłatę wyłącza interes prawny w żądaniu ustalenia.
Uzasadnienie
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, powództwo o ustalenie nie przysługuje, jeżeli istnieje możliwość wystąpienia z roszczeniem o zasądzenie świadczenia, gdyż takie powództwo o świadczenie zawiera w sobie żądanie ustalające.
Czy sąd może samodzielnie oszacować wysokość szkody łowieckiej w przypadku braku inicjatywy dowodowej strony powodowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może zwolnić strony z ciężaru gromadzenia materiału dowodowego i dowodzenia faktów, a w sprawach wymagających wiadomości specjalnych, jeśli strona nie zgłosi stosownych wniosków dowodowych, sąd nie ma obowiązku dopuszczać dowodu z urzędu.
Uzasadnienie
Ciężar udowodnienia wysokości roszczenia spoczywa na powodzie. W przypadku szkód łowieckich, wymagających wiadomości specjalnych, konieczne jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Brak takiego wniosku ze strony powoda, reprezentowanego przez profesjonalnych pełnomocników, skutkuje oddaleniem powództwa z powodu niewykazania wysokości roszczenia.
Czy koszty prywatnej opinii rzeczoznawcy, sporządzonej w celu oszacowania szkody łowieckiej przed wszczęciem postępowania sądowego, podlegają zwrotowi od strony przeciwnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sporządzenie opinii było obowiązkiem strony w ramach procedury przedsądowej i nie było niezbędne do efektywnego dochodzenia roszczenia w postępowaniu sądowym.
Uzasadnienie
Koszt sporządzenia opinii rzeczoznawcy, która stanowiła element procedury szacowania szkód łowieckich i była obowiązkiem powoda jako koła łowieckiego, nie podlega zwrotowi od poszkodowanego, zwłaszcza gdy opinia nie była niezbędna do dochodzenia roszczenia w postępowaniu sądowym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Koło (...) w M. | inne | powód |
| K. L. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (17)
Główne
Prawo łowieckie art. 46e § ust. 1
Ustawa z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie
Prawo łowieckie art. 46e § ust. 2
Ustawa z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie
Prawo łowieckie art. 46e § ust. 3
Ustawa z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie
Prawo łowieckie art. 46e § ust. 4
Ustawa z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie
k.c. art. 189
Kodeks cywilny
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
k.c. art. 411
Kodeks cywilny
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.p.c. art. 505 § 8 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 327 § 1 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 245
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 322
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 505 § 7
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1, 1 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 109 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego powoda w żądaniu ustalenia. • Niewykazanie przez powoda wysokości dochodzonego roszczenia z powodu braku inicjatywy dowodowej (wniosku o opinię biegłego). • Koszty prywatnej opinii rzeczoznawcy nie podlegają zwrotowi, gdyż były obowiązkiem powoda w ramach procedury przedsądowej i nie były niezbędne do dochodzenia roszczenia w postępowaniu sądowym.
Odrzucone argumenty
Decyzja Nadleśniczego jest wadliwa. • Szacowanie szkody przez rzeczoznawcę A. T. było rzetelne i zgodne z przepisami. • Powód spełnił świadczenie, które było nienależne.
Godne uwagi sformułowania
powód miał otwartą drogę realizowania swoich praw, w postaci powództwa o zapłatę, co też uczynił w niniejszym postępowaniu. • ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. • nie można żądać zwrotu świadczenia jeżeli spełniający świadczenie wiedział, że nie był do świadczenia zobowiązany • funkcją powyższego przepisu jest sądowe szacownie szkody tylko w sytuacji, gdy specyficzny przedmiot szkody obiektywnie nie pozwala na ustalenie jej wysokości, nawet w oparciu o wiedzę specjalistyczną jaką dysponują biegli sądowi. • niemożliwość ścisłego ustalenia szkody na podstawie materiału dowodowego przedstawionego przez powoda do oceny przez sąd, nie stanowi „niemożliwości” w rozumieniu art. 322 k.p.c.
Skład orzekający
Marcin Borodziuk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie braku interesu prawnego w żądaniu ustalenia, gdy możliwe jest powództwo o zapłatę; obowiązek strony w zakresie inicjatywy dowodowej w sprawach wymagających wiadomości specjalnych; zasady zwrotu kosztów prywatnych opinii."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań w sprawach o szkody łowieckie oraz postępowań uproszczonych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady proceduralne dotyczące ciężaru dowodu i interesu prawnego, co jest istotne dla praktyków prawa, choć stan faktyczny nie jest wyjątkowo ciekawy.
“Czy można żądać ustalenia odszkodowania, gdy można dochodzić zapłaty? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 4831,62 PLN
zwrot kosztów procesu: 2147 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.