I C 573/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę odszkodowania z polisy autocasco. Powód, będący nabywcą wierzytelności, domagał się od pozwanego ubezpieczyciela dopłaty do odszkodowania za szkodę komunikacyjną, argumentując, że wypłacona kwota była zaniżona. Kluczowym elementem sporu była interpretacja Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (OWU) w kontekście wybranego przez ubezpieczonego wariantu serwisowego. Pozwany ubezpieczyciel wypłacił odszkodowanie w wariancie kosztorysowym, powołując się na brak faktur dokumentujących naprawę. Powód podniósł, że postanowienia OWU uzależniające wypłatę odszkodowania w wariancie serwisowym od przedstawienia faktur są niedozwolone (abuzywne). Sąd Rejonowy w Sopocie, po analizie materiału dowodowego, w tym opinii biegłego, uznał część klauzul OWU za abuzywne w świetle art. 385¹ § 1 k.c., ponieważ rażąco naruszały interesy konsumenta i kształtowały prawa i obowiązki stron w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami. W konsekwencji, sąd zasądził na rzecz powoda kwotę 4.433,71 zł tytułem uzupełnienia odszkodowania, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Rozstrzygnięto również o kosztach procesu i zwrocie nadpłaconej zaliczki na biegłego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja klauzul abuzywnych w umowach ubezpieczenia AC, zwłaszcza w kontekście wariantu serwisowego i wymogu przedstawienia faktur za naprawę.
Orzeczenie dotyczy konkretnych postanowień OWU i specyfiki umowy ubezpieczenia. Ocena abuzywności jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (OWU) uzależniające wypłatę odszkodowania w wariancie serwisowym od przedstawienia faktur dokumentujących naprawę pojazdu mają charakter niedozwolonych postanowień umownych (abuzywnych)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia § 20 ust. 1 OWU w zakresie uzależniającym wypłacenie odszkodowania od dokonania naprawy i przedstawienia rachunków lub faktur VAT za naprawę pojazdu stanowią niedozwolone postanowienie umowne w świetle przepisu art. 385¹ § 1 k.c.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienie § 20 ust. 1 OWU jest niejednoznaczne, stoi w sprzeczności z treścią polisy potwierdzającą zawarcie umowy w wariancie serwisowym, a także obwarowuje podstawowe uprawnienie ubezpieczonego koniecznością dokonania naprawy i przedstawienia faktury. Brak jest precyzyjnego określenia sposobu uzgodnienia kosztów naprawy i wyliczenia średniej stawki za roboczogodzinę, co pozwala ubezpieczycielowi na arbitralną weryfikację kosztów. Takie postanowienia godzą w równowagę kontraktową stron, wprowadzając nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na niekorzyść konsumenta, rażąco naruszając jego interesy.
Czy powodowi, jako nabywcy wierzytelności, przysługuje zwrot kosztów prywatnej ekspertyzy zleconej przez niego przed procesem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powodowi nie przysługuje zwrot kosztów prywatnej ekspertyzy zleconej przez niego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 68/18), zgodnie z którą nabywcy wierzytelności przysługuje zwrot kosztów ekspertyzy zleconej osobie trzeciej tylko wtedy, gdy jej sporządzenie było niezbędne do efektywnego dochodzenia odszkodowania. W ocenie sądu, inaczej należy oceniać działania samego poszkodowanego (laika), a inaczej firmy windykacyjnej lub podmiotu zawodowo zajmującego się oceną ryzyka. Koszty poniesione przez powoda jako nabywcę wierzytelności nie mieszczą się w adekwatnym związku przyczynowym ze szkodą.
Od kiedy należą się odsetki ustawowe za opóźnienie od zasądzonego odszkodowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki ustawowe za opóźnienie należą się od dnia 11 marca 2023 roku.
Uzasadnienie
Zdarzenie miało miejsce 3 lutego 2023 r. Pozwany potwierdził przyjęcie szkody 8 lutego 2023 r., od kiedy rozpoczął bieg 30-dniowy termin na likwidację szkody. Od 10 marca 2023 r. pozwany pozostawał w opóźnieniu w spełnieniu świadczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. | spółka | powód |
| (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w S. | spółka | pozwany |
| D. B. (1) | osoba_fizyczna | poszkodowany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 805 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę ubezpieczenia zakład ubezpieczeń zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.
k.c. art. 805 § § 2
Kodeks cywilny
Świadczenie ubezpieczyciela przy ubezpieczeniu majątkowym polega w szczególności na zapłacie określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku.
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd rozstrzyga o kosztach procesu w każdym wyroku, uwzględniając wniosek strony o zasądzenie kosztów, jeśli strony nie dokonały żadnej umowy o charakterze gwarancyjnym.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W razie wzajemnego zniesienia się przez strony ich żądań, kosztami procesu strony ponoszą wedle zasady stosunkowego rozdzielenia.
k.c. art. 817 § § 1
Kodeks cywilny
Zakład ubezpieczeń zobowiązany jest, co do zasady, wypłacić odszkodowanie w terminie trzydziestu dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego zawiadomienia o szkodzie.
k.c. art. 481 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, choćby nie poniósł żadnej szkody i choćby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Dz.U.2024.959 t.j. art. 80
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zwrot nadpłaconej zaliczki na poczet kosztów sądowych.
Pomocnicze
k.c. art. 385 § § 2
Kodeks cywilny
Ocena zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny.
k.c. art. 385¹ § § 3
Kodeks cywilny
Nie uzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienia OWU uzależniające wypłatę odszkodowania w wariancie serwisowym od przedstawienia faktur są abuzywne. • Wariant serwisowy przewidziany w polisie powinien być rozliczony zgodnie z jego założeniami, a nie metodą kosztorysową. • Niezbędność sporządzenia prywatnej opinii przez poszkodowanego w celu efektywnego dochodzenia odszkodowania (choć w tym przypadku nie dotyczyło to nabywcy wierzytelności).
Odrzucone argumenty
Roszczenie o zwrot kosztów prywatnej kalkulacji kosztów naprawy pojazdu poniesionych przez powoda (nabywcę wierzytelności) jako nieobjęte odszkodowaniem. • Wysokość odszkodowania wypłacona przez pozwanego w wariancie kosztorysowym była prawidłowa.
Godne uwagi sformułowania
postanowienia umowne uzależniające wypłatę świadczenia w wariancie serwisowym od uprzedniego wykonania naprawy i przedstawienia rachunków lub faktur VAT za naprawę pojazdu stanowią niedozwolone postanowienie umowne w świetle przepisu art. 385¹ § 1 k.c. • aby uznać dane postanowienie umowne za abuzywne, konieczne jest ustalenie nierównomiernego rozkładu praw i obowiązków stron umowy, świadczącego o jego sprzeczności z dobrymi obyczajami, oraz stwierdzenie prawnie relewantnego znaczenia tej nierównowagi, które stanowi rażące naruszenie interesów konsumenta. • koszty poniesione przez powoda jako nabywcę wierzytelności nie mieszczą się w adekwatnym związku przyczynowym ze szkodą.
Skład orzekający
Anna Olszewska-Kowalska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul abuzywnych w umowach ubezpieczenia AC, zwłaszcza w kontekście wariantu serwisowego i wymogu przedstawienia faktur za naprawę."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnych postanowień OWU i specyfiki umowy ubezpieczenia. Ocena abuzywności jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu z interpretacją polis ubezpieczeniowych AC i potencjalnej abuzywności klauzul, co jest istotne dla wielu konsumentów i profesjonalistów.
“Ubezpieczyciel odmówił pełnego odszkodowania za szkodę AC? Sąd uznał klauzule za abuzywne!”
Dane finansowe
WPS: 4681,63 PLN
odszkodowanie: 4433,71 PLN
zwrot kosztów procesu: 2558,99 PLN
zwrot nadpłaconej zaliczki na poczet kosztów wynagrodzenia biegłego: 1258,01 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.