I C 573/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Lidzbarku Warmińskim częściowo uwzględnił powództwo Wspólnoty Mieszkaniowej przeciwko współwłaścicielowi lokalu, zasądzając od niego tylko połowę zaległych opłat, ponieważ odpowiedzialność współwłaścicieli za koszty zarządu nieruchomością wspólną jest proporcjonalna do ich udziałów, a nie solidarna.
Wspólnota Mieszkaniowa dochodziła od współwłaściciela lokalu zapłaty zaległych opłat eksploatacyjnych wraz z odsetkami. Pozwany, M. S., nie odniósł się do żądania pozwu. Sąd, wydając wyrok zaoczny, ustalił, że odpowiedzialność współwłaścicieli lokalu za koszty zarządu nieruchomością wspólną nie jest solidarna, lecz proporcjonalna do ich udziałów (w tym przypadku 1/2 dla pozwanego). W związku z tym, sąd zasądził od pozwanego jedynie połowę dochodzonej kwoty, oddalając powództwo w pozostałym zakresie.
Powódka, Wspólnota Mieszkaniowa, wniosła o zasądzenie od pozwanego M. S., współwłaściciela lokalu, kwoty 5196,50 zł z odsetkami, tytułem zaległych opłat eksploatacyjnych za okres od maja 2015 r. do czerwca 2016 r. Pozwany nie stawił się na rozprawie ani nie złożył odpowiedzi na pozew. Sąd, działając w trybie wyroku zaocznego (art. 339 § 1 k.p.c.), przyjął za prawdziwe twierdzenia powoda o okolicznościach faktycznych, o ile nie budziły one wątpliwości. Ustalono, że pozwany jest współwłaścicielem lokalu wraz ze zmarłą żoną, S. S., a zaległości powstały po jej śmierci. Kluczowym zagadnieniem stała się kwestia odpowiedzialności współwłaścicieli za zobowiązania wobec wspólnoty. Sąd, odwołując się do ustawy o własności lokali oraz Kodeksu cywilnego (art. 207 k.c.), stwierdził, że odpowiedzialność współwłaścicieli za koszty zarządu nieruchomością wspólną jest proporcjonalna do ich udziałów, a nie solidarna. Brak było podstaw do zastosowania art. 30 § 1 k.r. i o. (odpowiedzialność solidarna małżonków), gdyż wspólność ustawowa ustała z dniem śmierci żony pozwanego. Sąd nie znalazł również podstaw do obciążenia pozwanego całością opłat jako spadkobiercy, gdyż powódka nie wykazała, aby pozwany był jedynym lub głównym spadkobiercą, a roszczenia powstały po śmierci żony. W konsekwencji, sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki połowę dochodzonej kwoty wraz z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałej części. Orzeczono również o kosztach postępowania, zasądzając od pozwanego połowę kosztów, oraz nadano wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Odpowiedzialność współwłaścicieli lokalu mieszkalnego za koszty zarządu nieruchomością wspólną nie ma charakteru solidarnego, lecz jest ograniczona do wielkości przysługującego im udziału w prawie własności lokalu.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach ustawy o własności lokali oraz art. 207 k.c., wskazując, że brak jest przepisu ustawy lub czynności prawnej, z której wynikałby solidarny charakter zobowiązania współwłaścicieli lokalu wobec wspólnoty. Odpowiedzialność za długi powstałe po ustaniu wspólności ustawowej małżeńskiej jest indywidualna i proporcjonalna do udziału.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
częściowe uwzględnienie powództwa
Strona wygrywająca
Wspólnota Mieszkaniowa (...)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Wspólnota Mieszkaniowa (...) | instytucja | powód |
| M. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.p.c. art. 339 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do wydania wyroku zaocznego w przypadku niestawienia się pozwanego.
k.p.c. art. 339 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd przyjmuje za prawdziwe twierdzenia powoda o okolicznościach faktycznych, o ile nie budzą uzasadnionych wątpliwości.
u.w.l. art. 12 § ust. 2
Ustawa o własności lokali
Pożytki i inne przychody z nieruchomości wspólnej służą pokrywaniu wydatków związanych z jej utrzymaniem, a właściciele ponoszą wydatki i ciężary w stosunku do swoich udziałów.
u.w.l. art. 13 § ust. 1
Ustawa o własności lokali
Właściciel ponosi wydatki związane z utrzymaniem lokalu i uczestniczy w kosztach zarządu nieruchomością wspólną.
u.w.l. art. 15 § ust. 1
Ustawa o własności lokali
Właściciele lokali uiszczają zaliczki w formie bieżących opłat, płatne z góry do 10. dnia każdego miesiąca.
u.w.l. art. 17
Ustawa o własności lokali
Wspólnota mieszkaniowa odpowiada bez ograniczeń za zobowiązania dotyczące nieruchomości wspólnej, a każdy właściciel lokalu - w części odpowiadającej jego udziałowi.
k.c. art. 207
Kodeks cywilny
Współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną w stosunku do wielkości udziałów.
k.c. art. 481 § par. 1 i 2
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.c. art. 100
Kodeks cywilny
Podstawa do orzekania o kosztach procesu.
k.p.c. art. 333 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do nadania wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności.
Pomocnicze
k.c. art. 369
Kodeks cywilny
Zobowiązanie jest solidarne, jeżeli to wynika z ustawy lub z czynności prawnej.
k.c. art. 1035
Kodeks cywilny
Odesłanie do przepisów o współwłasności w sprawach nieunormowanych przepisami o wspólności majątku spadkowego.
k.r. i o. art. 30 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Odpowiedzialność solidarna małżonków za zobowiązania zaciągnięte przez jednego z nich w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny (nie miał zastosowania po ustaniu wspólności).
k.r. i o. art. 46
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Stosowanie przepisów o wspólności majątku spadkowego i dziale spadku do majątku objętego wspólnością po jej ustaniu.
k.c. art. 1034
Kodeks cywilny
Solidarna odpowiedzialność spadkobierców za długi spadkowe powstałe za życia spadkodawcy (nie miał zastosowania do roszczeń powstałych po śmierci).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność współwłaścicieli lokalu za koszty zarządu nieruchomością wspólną jest proporcjonalna do ich udziałów, a nie solidarna. Brak podstaw do zastosowania art. 30 § 1 k.r. i o. po ustaniu wspólności ustawowej. Roszczenia powstałe po śmierci współwłaścicielki nie obciążają jej spadkobierców solidarnie, lecz każdego współwłaściciela proporcjonalnie do jego udziału.
Odrzucone argumenty
Solidarna odpowiedzialność pozwanego za całość zaległych opłat. Odpowiedzialność pozwanego jako spadkobiercy zmarłej żony za wszystkie zobowiązania.
Godne uwagi sformułowania
nie oznacza to jednak, że wskazane przez powoda fakty uzasadniały uwzględnienie powództwa w całości. Było to jednak założenie nieuprawnione. Nie można przyjąć, że M. S. odpowiada wobec Wspólnoty solidarnie ze spadkobiercami zmarłej żony, a zatem, że powinien uregulować wszelkie wynikające z prawa odrębnej własności lokalu nieznaczność. Odpowiedzialność pozwanego ograniczona jest wielkością przysługującego mu udziału w prawie własności, który wynosi 1/2.
Skład orzekający
Magdalena Maszlanka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu odpowiedzialności współwłaścicieli lokalu za zaległości wobec wspólnoty mieszkaniowej, zwłaszcza w kontekście śmierci jednego ze współwłaścicieli."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wspólność ustawowa małżeńska ustała z powodu śmierci jednego z małżonków, a roszczenia powstały po tym zdarzeniu. Nie dotyczy odpowiedzialności za długi spadkowe powstałe za życia spadkodawcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących odpowiedzialności za długi w kontekście współwłasności nieruchomości i ustania wspólności majątkowej, co jest częstym problemem w praktyce zarządzania nieruchomościami.
“Współwłaściciel lokalu zapłacił tylko połowę długu. Sąd wyjaśnia, dlaczego.”
Dane finansowe
WPS: 5196,5 PLN
zaległe opłaty eksploatacyjne: 2598,25 PLN
koszty postępowania: 124,8 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: I C 573/16 WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lutego 2017 r. Sąd Rejonowy w Lidzbarku Warmińskim I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Magdalena Maszlanka Protokolant: st. sekr. sądowy Wioletta Przybylska po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2017 r. w Lidzbarku Warmińskim na rozprawie sprawy z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej (...) przeciwko M. S. o zapłatę 1. zasądza od pozwanego M. S. na rzecz powoda Wspólnoty Mieszkaniowej (...) kwotę 2598,25 zł (dwa tysiące pięćset dziewięćdziesiąt osiem 25/100) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 lipca 2016 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 124,80 zł (sto dwadzieścia cztery 80/100); 2. oddala powództwo w pozostałym zakresie; 3. zasądza od pozwanego M. S. na rzecz powoda Wspólnoty Mieszkaniowej (...) kwotę 1338,50 zł (jeden tysiąc trzysta trzydzieści osiem 50/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 4. nadaje wyrokowi w punkcie 1 rygor natychmiastowej wykonalności. SSR Magdalena Maszlanka Sygn. akt I C 573/16 UZASADNIENIE Powódka Wspólnota Mieszkaniowa (...) wniosła o zasądzenie od pozwanego M. S. na jej rzecz kwoty 5196,50 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 lipca 2016 r do dnia zapłaty oraz odsetek skapitalizowanych naliczonych do dnia 30 czerwca 2016 r. w wysokości 249,59 zł. W uzasadnieniu wskazała, że pozwany jest członkiem powodowej Wspólnoty oraz legitymuje się prawem własności lokalu mieszkalnego numer (...) położonego w (...) . Współwłaścicielką przedmiotowego lokalu na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej był żona pozwanego, S. S. , która zmarła. W związku z tym powód dochodzi zaległych należności za okres od 1 maja 2015 r. do dnia 30 czerwca 2016 r. wraz z odsetkami wyłącznie od pozwanego. Pozwany M. S. nie odniósł się do żądania pozwu. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W księdze wieczystej prowadzonej dla lokalu numer (...) położonego w budynku numer (...) w miejscowości K. jako współwłaściciele są ujawnieni na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej pozwany M. S. i jego żona S. S. . S. S. zmarła w dniu 28 czerwca 2012 r. Wymiar opłat należnych na rzecz powódki i związanych z lokalem numer (...) od miesiąca maja 2015 r. wynosił 279,75 zł, od lipca 2015 r. - 290,75 zł, od września 2015 r. - 309,40 zł, od stycznia 2016 r. - 310,30 zł. Zaległość za okres od 1 maja 2015 r. d do 30 czerwca 2016 r. to 5196, 50 zł wraz ze skapitalizowanymi odsetkami w wysokości 249,59 zł. Pismem z dnia 18 maja 2016 r. powódka wezwała pozwanego do zapłaty kwoty 7595,82 zł, w tym zaległości podstawowej - 4575,90 zł, zaległości odsetkowej - 186,79 zł, zaległości windykacyjnej - 2656,60 zł, zaległości odsetkowej windykacyjnej - 141,73 zł, kosztów upomnień - 34,80 zł. Pozwany odebrał wezwanie do zapłaty w dniu 31 maja 2016 r. (wydruk z księgi wieczystej numer (...) - k. 9- 11, wezwanie do zapłaty z dnia 18 maja 2016 r. wraz z potwierdzeniem odbioru – k. 12,13, zawiadomienia o wymiarze opłat 14-17, zestawienie – k. 18, poświadczenie zameldowania – k. 31-32) Sąd zważył, co następuje: Powództwo częściowo zasługiwało na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie pozwany nie stawił się na rozprawie i nie odniósł się pisemnie do żądania pozwu. W takiej sytuacji, w myśl. art. 339 § 1 k.p.c. , Sąd zobligowany był rozstrzygnąć sprawę wyrokiem zaocznym. Stosownie do art. 339 § 2 k.p.c. , wydając wyrok zaoczny sąd przyjmuje za prawdziwe twierdzenia powoda przytoczone w pozwie o okolicznościach faktycznych, jednakże tylko wówczas, gdy twierdzenia te nie budzą uzasadnionych wątpliwości co do zgodności z prawdziwym stanem rzeczy. Domniemanie zgodności twierdzeń faktycznych powoda z prawdziwym stanem rzeczy ma szczególny charakter, bowiem bezczynność pozwanego jest tu, w pewnym sensie, przyznaniem okoliczności przytoczonych w pozwie. Fakty przyznane w procesie nie wymagają dowodu tylko wtedy, jeżeli przyznanie nie budzi wątpliwości co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy ( art. 229 k.p.c. ). Jak podkreśla się w orzecznictwie, wprowadzenie przez art. 339 § 2 k.p.c. domniemania zgodności twierdzeń powoda z rzeczywistym stanem rzeczy nie zwalnia powoda od przytoczenia faktów, które są niezbędne do dokonania subsumcji materialnoprawnej, stanowiącej faktyczną i materialnoprawną podstawę wyroku. Sąd jest bowiem zobowiązany, nawet przy uznaniu twierdzeń powoda za prawdziwe, dokonać prawidłowej oceny zasadności żądania pozwu (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 1997 r., I CKU 87/97). W rozpoznawanej sprawie twierdzenia powoda o okolicznościach faktycznych nie budziły wątpliwości. Sąd przyjął zatem, zgodnie z pozwem, że pozwany jest współwłaścicielem opisanego wyżej lokalu mieszkalnego i nie uiszczał związanych z nim opłat. Nie oznacza to jednak, że wskazane przez powoda fakty uzasadniały uwzględnienie powództwa w całości. Jak stanowi art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. D.U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze zm.), pożytki i inne przychody z nieruchomości wspólnej służą pokrywaniu wydatków związanych z jej utrzymaniem, a w części przekraczającej te potrzeby przypadają właścicielom lokali w stosunku do ich udziałów. W takim samym stosunku właściciele lokali ponoszą wydatki i ciężary związane z utrzymaniem nieruchomości wspólnej w części nieznajdującej pokrycia w pożytkach i innych przychodach. Stosownie do art. 13 ust. 1 przytoczonej ustawy, właściciel ponosi wydatki związane z utrzymaniem jego lokalu, jest obowiązany utrzymywać swój lokal w należytym stanie, przestrzegać porządku domowego, uczestniczyć w kosztach zarządu związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej, korzystać z niej w sposób nieutrudniający korzystania przez innych współwłaścicieli oraz współdziałać z nimi w ochronie wspólnego dobra. Na pokrycie kosztów zarządu właściciele lokali uiszczają zaliczki w formie bieżących opłat, płatne z góry do dnia 10 każdego miesiąca (art. 15 ust. 1 u.w.l.). Zgodnie z art. 17 u.w.l., za zobowiązania dotyczące nieruchomości wspólnej odpowiada wspólnota mieszkaniowa bez ograniczeń, a każdy właściciel lokalu - w części odpowiadającej jego udziałowi w tej nieruchomości. Przepis art. 12 ust. 2 u.w.l., statuujący zasadę, iż właściciele lokali ponoszą wydatki i ciężary związane z utrzymaniem nieruchomości wspólnej w stosunku do ich udziałów w nieruchomości wspólnej, reguluje kwestię wysokości należności związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej przypadających na dany lokal. Natomiast, przepisy ustawy o własności lokali nie regulują kwestii współwłasności samodzielnego lokalu mieszkalnego i odpowiedzialności współwłaścicieli tego lokalu za koszty zarządu nieruchomością wspólną. W tym zakresie, poprzez art. 1 ust. 2 u.w.l., znajdują zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego . W myśl art. 207 k.c. , współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną w stosunku do wielkości udziałów. W rozpoznawanej sprawie powódka domagała się zasądzenia wszelkich opłat związanych z korzystaniem z lokalu wyłącznie od M. S. , co oznaczało, że traktowała ona odpowiedzialność pozwanego i spadkobierców S. S. jako solidarną. Było to jednak założenie nieuprawnione. Zgodnie z art. 369 k.c. , zobowiązanie jest solidarne, jeżeli to wynika z ustawy lub z czynności prawnej. W niniejszej sprawie brak jest przepisu ustawy oraz czynności prawnej, z których wynikałby solidarny charakter zobowiązania dłużników. Ustawa o własności lokali nie zawiera przepisu, który nakładałby na współwłaścicieli w częściach ułamkowych jednego lokalu odpowiedzialność solidarną wobec wspólnoty mieszkaniowej z tytułu wszelkich wydatków związanych z utrzymaniem tegoż lokalu. W odniesieniu do odpowiedzialności współwłaścicieli samodzielnego lokalu mieszkalnego za koszty zarządu nieruchomością wspólną nie znajduje też zastosowania przepis art. 370 k.c. albowiem zobowiązanie do zapłaty zaliczek nie wynika z wynika z czynności prawnej dokonanej przez współwłaścicieli lokalu, lecz z przytoczonych wyżej przepisów ustawy o własności lokali . Źródłem solidarności nie może być także art. 30 § 1 k.r. i o. Przepis ten stanowi, że oboje małżonkowie są odpowiedzialni solidarnie za zobowiązania zaciągnięte przez jednego z nich w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny. Nie ulega jednak wątpliwości, że cytowana regulacja dotyczy wyłącznie okresu, w którym trwa wspólność ustawowa, a w rozpoznawanej sprawie ta ustała z dniem śmierci S. S. . Podkreślić zaś należy, że stosownie do art. 46 k.r. i o., w sprawach nieunormowanych w artykułach poprzedzających od chwili ustania wspólności ustawowej do majątku, który był nią objęty, jak również do podziału tego majątku, stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku, a z mocy odesłania z art. 1035 k.c. także przepisy o współwłasności. Dotychczasowa współwłasność, która przysługiwała łącznie obojgu małżonkom, staje się współwłasnością w częściach ułamkowych, ze wszystkimi opisanymi wyżej konsekwencjami. Nie można przyjąć, że M. S. odpowiada wobec Wspólnoty solidarnie ze spadkobiercami zmarłej żony, a zatem, że powinien uregulować wszelkie wynikające z prawa odrębnej własności lokalu nieznaczność. Odpowiedzialność pozwanego ograniczona jest wielkością przysługującego mu udziału w prawie własności, który wynosi 1/2. Sąd nie miał też podstaw, by obciążać pozwanego obowiązkiem zapłaty całej dochodzonej przez powódkę kwoty, uznając go za spadkobiercę S. S. . W uzasadnieniu pozwu powódka nie powoływała się na fakt dziedziczenia, nie przedstawiła dowodów potwierdzających, że pozwany nie tylko dziedziczy po małżonce, ale też, że jest jej jedynym spadkobiercą, a odpowiedzi na zobowiązanie Sądu wskazała, że nie wie, kto jest spadkobiercą ustawowym S. S. . Okoliczność ta miała zaś kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż w odniesieniu do odpowiedzialności za długi spadkowe powstałe po śmierci S. S. nie ma zastosowania art. 1034 k.c. Przepis ten ustanawia solidarną odpowiedzialność spadkobierców za długi spadkowe, a zatem za długi powstałe za życia spadkodawcy. Tymczasem żądanie pozwu dotyczy roszczeń powstałych po 28 czerwca 2012 r., a zatem takich, za które każdy ze spadkobierców – jako współwłaściciel lokalu – odpowiada osobiście i całym swoim majątkiem stosownie do wielkości jego udziału w prawie. W tych okolicznościach, podkreślając ponownie, że powódka nie powoływała się na fakt, że pozwany jest spadkobiercą ustawowym lub testamentowym swojej małżonki i nie dowodziła go, a nadto mając na uwadze, że zgodnie z art. 933 par. 2 k.c. , spadek przypada w całości małżonkowi spadkodawcy dopiero przy braku zstępnych spadkodawcy, jego rodziców, rodzeństwa i ich zstępnych, Sąd nie znalazł podstaw, by obciążać M. S. całością opłat związanych z lokalem oraz jakąkolwiek częścią należności, za które odpowiedzialność ponoszą spadkobiercy S. S. . Na rzecz powódki zasądzono od pozwanego 1/2 kwoty dochodzonej pozwem wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, oddalając dalej idące powództwo, o czym orzeczono na podstawie przytoczonych wyżej przepisów ustawy o własności lokali i art. 481 par. 1 i 2 k.c. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 100 zd. pierwsze k.c. Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki 1/2 poniesionych kosztów proces, czyli 1/2 x 2677 zł (2400 kosztów zastępstwa, 260 zł opłaty od pozwu, 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa). W oparciu o art. 333 § 1 pkt 2 k.p.c. wyrokowi w punkcie 1 nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI