I C 566/25

Sygn. akt I C 566/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lutego 2026 r. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia SO Alina Gąsior Protokolant sekr. sąd. Izabela Małgorzaciak po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2026 r. w Ł. na rozprawie sprawy z powództwa K. Z. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Okręgowego w Sieradzu zastępowanego przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej o odszkodowanie 1. 
        oddala powództwo; 2. 
        zasądza od powoda K. Z. na rzecz Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Okręgowego w Sieradzu kwotę 1.800,00 (jeden tysiąc osiemset 00/100) złotych tytułem części zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Sygn. akt I C 566/25 UZASADNIENIE W pozwie wniesionym w dniu 14 października 2024 roku skierowanym do Sądu Okręgowego w Sieradzu powód K. Z. wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa – reprezentowanego przez Prezesa Sądu Okręgowego w Sieradzu kwoty 195.058,782 (sto dziewięćdziesiąt pięć milionów pięćdziesiąt osiem tysięcy siedemset osiemdziesiąt dwa) złotych odszkodowania i zadośćuczynienia za niezgodne z prawem działanie w postępowaniu wykazanym w pozwie Sądu Okręgowego w Sieradzu, które miały wpływ na straty materialne, moralne, psychiczne, emocjonalne i fizyczne powoda. Powód wskazał też na odsetki maksymalne w wysokości 13,5% w skali roku za opóźnienie liczone od dnia 12.10.2024 r. Powód powołał się na dowody znajdujące się w aktach sprawy I Co 212/24 Sądu Okręgowego w Sieradzu. Żądana przez powoda kwota zadośćuczynienia ma stanowić dla powoda rekompensatę za niesprawiedliwość, jaka spotkała powoda tj: bezsilność powoda, lęk o przyszłość, gniew, uczucia osamotnienia powoda w walce z Sądem, niezdolności do odczuwania radości i szczęścia rzez powoda, zaburzenia apetytu powoda, problemy z koncentracją powoda, poczucie nieprzydatności społecznej powoda, utracenie szansy na przeszłość. W uzasadnieniu pozwu powód wskazywał też na sprawę Sądu Okręgowego w Kaliszu – Sygn. akt IC 52/21. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2025 roku wydanym w sprawie I ACo 85/25 Sąd Apelacyjny w Łodzi I Wydział Cywilny przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Piotrkowie Tryb. (k. 43) Postanowieniem z dnia 23 maja 2025 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Tryb. zwolnił powoda K. Z. od kosztów sądowych częściowo, a mianowicie od opłaty sądowej powyżej kwoty 300 złotych i oddalił wniosek w pozostałej części (k. 66) Po doręczeniu odpisu pozwu Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, Prokuratoria przekazała wykonywanie zastępstwa procesowego Prezesowi Sądu Okręgowego w Sieradzu. W odpowiedzi na pozew wniesionej w dniu 25 lipca 2025 roku pozwany Skarb Państwa reprezentowany przez Prezesa Sądu Okręgowego w Sieradzu wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Pozwany wskazał, na brak przesłanek faktycznych i prawnych do uznania działania Sądu Okręgowego w Sieradzu za niezgodne z prawem, a nadto podniósł, że strona powodowa w żaden sposób nie wykazała ani szkody jaką miałaby ponieść w związku ze zwrotem złożonego pisma ani tym bardziej jej wysokości. Podobnie nie wykazano związku przyczynowo- skutkowego pomiędzy zwrotem pisma a rzekomą szkodą. Jednocześnie pozwany podniósł, że część zarzutów oraz zgłoszonych dowodów przez powoda dotyczy rzekomego bezprawnego działania Sądu Okręgowego w Kaliszu, w tym wydanego wyroku z dnia 8 września 2021 r., sygn. akt I 52/21, a działania Sądu Okręgowego w Kaliszu nie stanowią przedmiotu niniejszej sprawy. Pismem wniesionym w dniu 28 lipca 2025 roku powód zmodyfikował powództwo w ten sposób , że wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Okręgowego w Sieradzu, zamiast abstrakcyjnej kwoty 198.058.782 zł, realnej kwoty 2. 950 588 zł, w tym tytułem odszkodowania kwoty 1.950,588 zł i kwoty 1 000 000 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 12 października 2024 r. do dnia zapłaty. Powód wskazał, że złożył pozew do Sądu Okręgowego w Sieradzu, w którym domagał się odszkodowania za niezgodne z prawem działania organów wymiaru sprawiedliwości. Sąd Okręgowy w Sieradzu w sposób niezgodny z prawem w sprawie (...) stwierdził zagubienie dwóch pierwszych kart pozwu, nie wzywając powoda do uzupełnienia , poza tym Sąd zarządził zwrot pozwu i ostatecznie zwrócił pozew nie rozpatrując istoty sprawy. Jednocześnie Sąd nie zwrócił załączonych dowodów w tym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz zaświadczeń lekarskich. Zdaniem powoda, Sąd Okręgowy w Sieradzu popełnił liczne błędy proceduralne, polegające miedzy innymi na zagubieniu części pozwu oraz nieudzieleniu możliwości uzupełnienia braków formalnych. Działania te naruszyły prawa majątkowe powoda oraz przepisy postępowania ( art. 6 k.p.c. - Prawo do rzetelnego procesu; art. 6 Konstytucji RP - prawo do sądu; art. 471 kodeksu cywilnego - odpowiedzialność za szkodę na zasadzie winy), a kwota żądania została ustalona na rozsądnym poziomie, uwzględniając skalę szkody i możliwości finansowe pozwanego, jednocześnie odzwierciedlając rzeczywistą wartość doznanej szkody oraz wynikłe z niej konsekwencje. W ocenie pozwanego zachowanie pozwanego doprowadziło powoda do pozbawienia realnej ochrony prawnej, bezskuteczności próby dochodzenia roszczenia o wartości 237.223 ,230 zł, szkody materialnej polegającej na utraconej szansie na rozpoznanie sprawy, naruszenia dóbr osobistych powoda (godność, zdrowie psychiczne, poczucie sprawiedliwości), pogorszenia stanu zdrowia. Konkludując powód domagał się zasądzenia pod pozwanego na rzez powoda łącznie kwoty 2.950,588 zł. , stanowiącej rekompensatę za: 1.straty materialne. 2. krzywdę moralną - stres i utrudnienia związane z przedłużającym się postępowaniem przy uwzględnieniu stopnia naruszenia praw powoda, czasu trwania nieprawidłowości, zasad odpowiedzialności odszkodowawczej . Kolejnym pismem z dnia 11 sierpnia 2025 roku powód ponownie zmodyfikował powództwo żądając zasądzenia od powoda kwoty 2.925.882 zł tj. tytułem odszkodowania kwoty 1.950.588 zł oraz tytułem zadośćuczynienia 975.294 zł, która ma stanowić rekompensatę za straty moralne i krzywdę moralną powoda –stres i utrudnienia związane z błędnym postepowaniem Sadu Okręgowego w Sieradzu. ( k. 86-89) W kolejnych pismach złożonych w dnach 11 września 2025 roku oraz 10 października 2025 roku powód podtrzymał swoje stanowisko. ( k. 91-11, k. 114-115) Pozwany podtrzymał swoje stanowisko w sprawie , wnosząc o oddalenie powództwa w całości, również po jego zmodyfikowaniu przez powoda podtrzymując dotychczasową argumentacją oraz wnosił o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. (k. 117-120) W piśmie złożonym w dniu 31 grudnia 2025 roku powód zmienił żądanie pozwu w ten sposób, że podtrzymał żądanie zawarte w pierwotnie wniesionym pozwie i domagał się od pozwanego kwoty 195.058.782 zł. (k. 126 – k.127) Pozwany podtrzymał swoje stanowisko w sprawie , wnosząc o oddalenie powództwa w całości, również po jego zmodyfikowaniu przez powoda podtrzymując dotychczasową argumentacją oraz wnosił o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. (k. 117-120) Na rozprawie w dniu 29 stycznia 206 roku powód ostatecznie wniósł o zasądzenie od pozwanego kwoty 2.000.000 zł tj. 1.000.000 zł tytułem odszkodowania oraz 1.000.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Pismem z dnia 10 czerwca 2024 roku ( data nadania) powód K. Z. złożył do Sądu Okręgowego w Sieradzu pismo zawierające wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych. Powód wskazał we wniosku, że dotyczy on sprawy przeciwko Skarbowi Państwa — Prezesowi Sądu Okręgowego w Kaliszu o zapłatę. ( dowód: pismo powoda z dnia 13 czerwca 2024 roku z załącznikami w aktach sprawy I CO 212/24 k. 3-10) Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2024 r. Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny, w sprawie o sygn. akt I Co 212/24, zwolnił w całości K. Z. od kosztów sądowych w sprawie z jego powództwa przeciwko Skarbowi Państwa -Prezesowi Sądu Okręgowego w Kaliszu o zapłatę. Zgodnie z zarządzeniem do postanowienia wydanym przez Przewodniczącego składu, odpis postanowienia został doręczony powodowi z pouczeniem o niezaskarżalności, a jednocześnie z akt sprawy wyłączono załączone przez powoda do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych pismo, które przedstawiono Przewodniczącej celem nadania biegu. ( dowód: postanowienie wraz z zarządzeniem z dnia 19 czerwca 2024 roku wydanym w sprawie I Co 212/24 k. 13 oraz 17) Zarządzeniem wydanym przez Przewodniczącego Wydziału dokumenty wyłączone ze sprawy I Co 212/24 miały zostać zwrócone wnioskodawcy, ponieważ nie mogły zostać potraktowane jako pozew z uwagi na brak pierwszych dwóch stron. (k. 17 w aktach I Co 212/24) Pismem z dnia 27 sierpnia 2024 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu zwrócił powodowi załączone do pisma z dnia 10 czerwca 2024 roku dokumenty, wskazując, że z uwagi na brak pierwszych dwóch kart nie można potraktować pisma jako pozwu. ( dowód: pismo z dnia 27 sierpnia 2024 roku w aktach sprawy I Co 212/24 k. 18 ) Pismem z dnia 5 września 2024 roku ( data wpływu na biuro podawcze Sądu ) powód przesłał do SO w Sieradzu, jak wskazał odpisy dwóch pozwów z brakującymi stronami, w celu rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów. ( dowód: pismo z dnia 27 sierpnia 2024 roku w aktach sprawy I Co 212/24 k. 19 ) Pismem z dnia 8 października 2024 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu zwrócił powodowi nadesłane dokumenty, wskazując, że sprawa powoda w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych została prawomocnie zakończona. (dowód: pismo z dnia 8 października 2024 roku k. 20 w aktach sprawy I Co 212/24 k. 18) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych dowodów. Sąd zważył co następuje: Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z okoliczności sprawy, w toczącej się przed Sądem Okręgowym Sieradzu sprawie I Co 212/24 został rozpoznany wniosek powoda o zwolnienie od kosztów sadowych w sprawie z jego powództwa przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Okręgowego w Kaliszu o zapłatę. Jednocześnie, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego zwrócono powodowi załączone do wniosku dokumenty, których nie można było potraktować jako pozwu, a tym samym nie mogły one podlegać procedurze uzupełniania warunków formalnych zgodnie z art. 130 § 1 KPC . Tym samym działaniom Sądu Okręgowego w Sieradzu nie można przypisać cech bezprawności. Powód nie wykazał, aby działania Sądu Okręgowego w Sieradzu spowodowały powstanie jakiejkolwiek szkody po jego stronie. Zwrot pisma złożonego przez powoda nie spowodował bowiem ograniczenia jego prawa do dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa — Sądu Okręgowego w Kaliszu, jak również nie stanowił oceny merytorycznej pisma i nie zamykał powodowi drogi do wystąpienia z powództwem przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Okręgowego w Kaliszu. W ocenie Sądu wydane przez Sąd Okręgowy w Sieradzu postanowienie z dnia 19 czerwca 2024 r. w sprawie o sygn.. akt I Co 212/24 nie było niezgodne z prawem, gdyż dotyczyło ono jedynie zwolnienia powoda od kosztów sądowych i Sąd Okręgowy w Sieradzu nie dokonywał oceny pod względem formalnym dokumentów załączonych do pisma, a jedynie rozpoznał wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści postanowienia z dnia 18 czerwca 2024 roku w sprawie o sygn.. I Co 212/24 Sądu Okręgowego w Sieradzu w żądnym stopniu nie wynika, aby doszło do rzekomego „zagubienia” dwóch pierwszych stron pozwu powoda. Analiza materiału dowodowego, w tym załączonego do sprawy akt I Co 212/24 dowodzi , że w toku dalszych czynności pismo powoda zostało przekazane Przewodniczącej I Wydziału Cywilnego Sądu Okręgowego w Sieradzu, która zdecydowała o zwrocie wnioskodawcy złożonych dokumentów, gdyż pismo wnioskodawcy nie mogło być zakwalifikowane jako pozew z uwagi na brak pierwszych dwóch kart. Rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nastąpiło zgodnie z art. 112 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 959), a złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych przed zainicjowaniem postępowania wymagało rozpoznania wniosku w pierwszej kolejności. Wbrew stanowisku powoda, nie można uznać, aby Sąd Okręgowy w Sieradzu zobowiązany był do wezwania powoda do uzupełnienia braków formalnych poprzez złożenie brakujących dwóch pierwszych kart pisma. Przepis art. 130 § 1 kpc dotyczy pism procesowych, które nie mogą otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych. Natomiast w niniejszej sprawie, z treści zarządzeń wydanych w sprawie (...) 212 (...) 24 Sądu Okręgowego w Sieradzu wynika, że pisma złożonego przez powoda nie można było zakwalifikować jako pozwu, który mógłby podlegać uzupełnienia braków formalnych. W konsekwencji, Sąd Okręgowy w Sieradzu przyjął, że złożone w piśmie przez K. Z. oświadczenia nie pozwalają na kwalifikację pisma jako pozwu, a Sąd nie jest uprawniony do zastępowania oświadczeń swoimi przypuszczeniami. W toku niniejszego postępowania powód nie wykazał, jakiej treści pismo zostało złożone w sprawie I Co 212/24 Sądu Okręgowego w Sieradzu, ani też, że doszło w Sądzie do zagubienia bliżej nieokreślonych dokumentów, które zdaniem powoda powinny zostać potraktowane jako pozew. Z dokumentów znajdujących się w sprawie I Co 212/24 wynika, że pismo na które powołuje się powód nie spełniało elementarnych zasad wymaganych przy pismach procesowych, co uniemożliwiało Sądowi Okręgowemu w Sieradzu wydanie zarządzenia o wezwaniu K. Z. do uzupełnienia braków formalnych, a jedynie do zwrotu złożonego pisma, którego nie można było potraktować jako pisma procesowego (pozwu), co też Sąd Okręgowy w Sieradzu uczynił. Wbrew twierdzeniom powoda Sąd Okręgowy w Sieradzu nie popełnił błędu zaniechania nie zwracając powodowi dokumentów znajdujących się w aktach I Co 212/24, tj. wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych, a także załączników do tegoż wniosku, tj. zaświadczenia ZUS, zaświadczeń lekarskich, czy też kart informacyjnych leczenia szpitalnego. Przedmiotowe dokumenty nie mogły podlegać zwrotowi, gdyż stanowiły wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz załączniki do tegoż wniosku, potwierdzając tym samym okoliczności będące podstawą rozpatrzenia wniosku, który Sąd Okręgowy w Sieradzu, rozstrzygnął dla powoda korzystnie, wydając merytoryczne rozstrzygnięcie zwalniające K. Z. z kosztów sądowych. W konsekwencji, złożone dokumenty stanowiły akta sądowe w sprawie o zwolnienie od kosztów sądowych i podlegają one przechowywaniu oraz archiwacji przez Sąd Okręgowy w Sieradzu. Mając na względzie powyższe, nie można zarzucić pozwanemu Sądowi Okręgowemu w Sieradzu jakiegokolwiek uchybienia w zakresie obowiązujących przepisów proceduralnych. Zważyć należy również, że zwrot pisma K. Z. nie skutkował w żaden sposób ograniczeniem możliwości dochodzenia przez niego roszczeń przeciwko Sądowi Okręgowemu w Kaliszu, a K. Z. mógł i nadal może ewentualnie złożyć powództwo przeciwko Sądowi Okręgowemu w Kaliszu, gdyż Sąd Okręgowy w Sieradzu nie wydał żadnego merytorycznego rozstrzygnięcia co do zasadności tegoż roszczenia Zgodnie z art. 417 § 1 KC , za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. W przedmiotowej sprawie Sąd nie dostrzegł jakichkolwiek przesłanek faktycznych i prawnych od uznania działania Sądu Okręgowego w Sieradzu za niezgodne z prawem, a co więcej strona powodowa w żaden sposób nie wykazała, ani szkody jaką miałaby ponieść w związku ze zwrotem złożonego pisma, ani tym bardziej jej wysokości. Nie został również wykazany związek przyczynowo-skutkowego pomiędzy zwrotem pisma, a wskazywaną przez powoda w pozwie rzekomą szkodą. Orzeczenie niezgodne z prawem to prawomocny wyrok lub postanowienie sądu, którego sprzeczność z przepisami jest oczywista, rażąca i ma charakter kwalifikowany. Nie oznacza to każdego błędnego rozstrzygnięcia, lecz takie, które w sposób niewątpliwy narusza fundamentalne zasady prawne, konstytucyjne standardy lub jednoznaczne normy prawa materialnego/procesowego. Charakter oczywisty oznacza , że bezprawność musi być widoczna "na pierwszy rzut oka", bez konieczności głębokiej analizy prawniczej. Rażące naruszenie to orzeczenie, które zapadło z drastycznym naruszeniem przepisów, np. błędna wykładnia, która jest całkowicie nie do zaakceptowania, a kwalifikowana bezprawność: to sytuacja wyjątkowa, węższa niż zwykła niezgodność z prawem, uwzględniająca niezawisłość sędziowską i prawo sądu do interpretacji przepisów. Niezgodność z prawem powodująca powstanie odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa musi mieć charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty, tylko bowiem w takim przypadku orzeczeniu sądu można przypisać cechy bezprawności. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności powództwo podlegało oddaleniu jako bezzasadne. Mając na uwadze wszystkie powyższe rozważania Sąd oddalił powództwo jako niezasadne. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 102 kpc zasądzając od powoda na rzecz Skarbu Państwa kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu części kosztów zastępstwa procesowego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Mimo oddalenia powództwa, Sąd nie obciążył powoda całością kosztów zastępstwa procesowego, mając na uwadze sytuację majątkową i zdrowotną powoda. Sędzia Alina Gąsior (...)