I C 566/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie S. H. i E. H. wnieśli pozew przeciwko P. (...) S.A. w W. o zapłatę 85.442,17 zł, argumentując, że umowa kredytu hipotecznego z 2006 roku, indeksowana kursem CHF, zawierała klauzule abuzywne. Twierdzili, że nie zostali należycie poinformowani o ryzyku walutowym i sposobie ustalania kursów przez bank, co naruszało ich prawa jako konsumentów. Pozwany bank wnosił o oddalenie powództwa, zaprzeczając zarzutom o abuzywności i nieważności umowy, a także podnosząc, że spłata kredytu wyłącza możliwość powoływania się na abuzywność. Sąd, analizując umowę i przepisy prawa bankowego oraz kodeksu cywilnego dotyczące klauzul abuzywnych, uznał, że postanowienia dotyczące mechanizmu denominacji i przeliczeń walutowych były niedozwolone. Brak indywidualnego uzgodnienia tych klauzul, ich nieprzejrzystość oraz rażące naruszenie interesów konsumentów doprowadziły do uznania ich za abuzywne. Sąd stwierdził, że klauzule te dotyczyły świadczeń głównych stron, co skutkowało nieważnością całej umowy na podstawie art. 58 § 1 kc. W związku z tym, stosując teorię dwóch kondykcji, sąd zasądził od banku na rzecz powodów zwrot wszystkich świadczeń pobranych w wykonaniu nieważnej umowy, w tym kapitału, odsetek i prowizji, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. O kosztach postępowania orzeczono na rzecz powodów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie nieważności umów kredytów frankowych z powodu klauzul abuzywnych i zasad rozliczeń między stronami.
Dotyczy umów zawartych z konsumentami, gdzie bank stosował nieprzejrzyste mechanizmy waloryzacji i nie dopełnił obowiązku informacyjnego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienia umowy kredytu hipotecznego indeksowanego kursem CHF dotyczące mechanizmu denominacji i ustalania kursów walutowych przez bank są klauzulami abuzywnymi w rozumieniu art. 385¹ § 1 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te są niedozwolone, ponieważ nie zostały indywidualnie uzgodnione, nie są przejrzyste, rażąco naruszają interesy konsumentów i są sprzeczne z dobrymi obyczajami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzule denominacyjne nie były indywidualnie negocjowane, nie były przejrzyste dla konsumenta, a bank jednostronnie ustalał kursy walut, co naruszało równowagę kontraktową i interesy konsumentów. Brak było również należytego poinformowania o ryzyku walutowym.
Jaki jest skutek stwierdzenia abuzywności klauzul dotyczących świadczeń głównych w umowie kredytu konsumenckiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stwierdzenie abuzywności klauzul dotyczących świadczeń głównych prowadzi do nieważności całej umowy kredytu.
Uzasadnienie
W przypadku klauzul abuzywnych dotyczących głównych świadczeń stron, nie można zastosować przepisu art. 385¹ § 2 kc, który pozwala na związanie stron pozostałą częścią umowy. Nieważność takiej umowy następuje na podstawie art. 58 § 1 kc.
Jak rozliczyć świadczenia stron w przypadku stwierdzenia nieważności umowy kredytu walutowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Strony powinny dokonać zwrotu świadczeń na podstawie teorii dwóch kondykcji, co oznacza, że każda ze stron ma odrębne roszczenie o zwrot nienależnie otrzymanych świadczeń.
Uzasadnienie
Sąd odrzucił teorię salda i przyjął teorię dwóch kondykcji, zgodnie z którą kredytobiorca ma prawo do zwrotu spłaconych rat jako świadczenia nienależnego, niezależnie od obowiązku zwrotu kapitału kredytu przez bank.
Czy spłata kredytu przez konsumenta wyłącza możliwość powoływania się na abuzywność postanowień umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spłata kredytu przez konsumenta nie wyłącza możliwości powoływania się na abuzywność postanowień umowy, ponieważ niedozwolone postanowienia nie wiążą konsumenta od początku z mocy prawa.
Uzasadnienie
Niedozwolone postanowienia umowne są bezskuteczne z mocy prawa, a późniejsza spłata kredytu nie oznacza sanowania tych postanowień, chyba że konsument złoży świadome oświadczenie woli po uzyskaniu pełnej informacji o wadach umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. H. | osoba_fizyczna | powód |
| E. H. | osoba_fizyczna | powód |
| P. (...) Spółka akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeśli kształtują prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności możliwość unieważnienia czynności.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a jeżeli nie można tego uczynić, do zwrotu jej wartości.
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu stosuje się w zakresie, w jakim przepisy o nienależnym świadczeniu nie stanowią inaczej.
Pr. bank. art. 69 § ust. 1
Prawo bankowe
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie.
k.c. art. 385¹ § § 3
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu indywidualnego uzgodnienia postanowienia spoczywa na przedsiębiorcy.
k.c. art. 385¹ § § 4
Kodeks cywilny
Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, jeśli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
Pr. bank. art. 69 § ust. 2
Prawo bankowe
Umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie i określać m.in. strony, kwotę i walutę kredytu, cel, zasady spłaty, zasady ustalania kursu walut dla kredytów denominowanych/indeksowanych, oprocentowanie, zabezpieczenie, sposób postawienia do dyspozycji środków, wysokość prowizji.
Pr. bank. art. 69 § ust. 3
Prawo bankowe
W przypadku kredytu denominowanego lub indeksowanego, kredytobiorca może spłacać raty bezpośrednio w tej walucie.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego.
k.c. art. 98 § § 1
Kodeks cywilny
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa kredytu zawiera klauzule abuzywne dotyczące mechanizmu denominacji i ustalania kursów walut. • Bank nie dopełnił obowiązku informacyjnego wobec konsumentów. • Niedozwolone postanowienia dotyczące świadczeń głównych prowadzą do nieważności całej umowy. • Stosowanie teorii dwóch kondykcji do rozliczenia świadczeń po stwierdzeniu nieważności umowy.
Odrzucone argumenty
Umowa nie zawiera klauzul abuzywnych. • Konsumenci zostali należycie poinformowani o ryzyku walutowym. • Spłata kredytu wyłącza możliwość powoływania się na abuzywność. • Świadczenie zostało spełnione na poczet niewymagalnej wierzytelności banku (art. 411 pkt 4 kc). • Spełnienie świadczenia czyni zadość zasadom współżycia społecznego (art. 411 pkt 2 kc).
Godne uwagi sformułowania
klauzule abuzywne zmierzające do zaburzenia równowagi kontraktowej poprzez wyłączną korzyść pozwanego • nieograniczonym ryzykiem walutowym po stronie kredytobiorców • postanowienia kształtujące mechanizm denominacji odsyłające do kursów ustalanych przez pozwanego nie wskazują obiektywnych kryteriów • nie można żądać zwrotu świadczenia, jeżeli spełnienie świadczenia czyni zadość zasadom współżycia społecznego • przepis art. 411 pkt 4 kc nie ma w ogóle zastosowania do świadczenia nienależnego • sankcja bezwzględnej nieważności umowy powoduje, że strony winny dokonać zwrotu świadczeń, które otrzymały w wykonaniu nieważnej umowy kredytu
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów kredytów frankowych z powodu klauzul abuzywnych i zasad rozliczeń między stronami."
Ograniczenia: Dotyczy umów zawartych z konsumentami, gdzie bank stosował nieprzejrzyste mechanizmy waloryzacji i nie dopełnił obowiązku informacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i pokazuje, jak sądy interpretują klauzule abuzywne, co jest niezwykle istotne dla wielu konsumentów i prawników.
“Kredyt frankowy okazał się nieważny – bank musi oddać wszystko!”
Dane finansowe
WPS: 85 442,17 PLN
zwrot świadczeń: 85 442,17 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.