I C 559/22

Sąd Rejonowy w PiszuPisz2024-02-08
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
lokal mieszkalnybezumowne korzystaniezaległości czynszowewyrok zaocznysprzeciwkoszty procesuzasada słusznościart. 102 k.p.c.trudna sytuacja życiowa

Sąd Rejonowy w Piszu utrzymał w mocy wyrok zaoczny w części zasądzającej należność, ale uchylił go w pozostałej części, odstępując od obciążania pozwanego kosztami procesu z uwagi na jego trudną sytuację życiową i materialną.

Agencja Mienia Wojskowego pozwała K. B. o zapłatę 13 963,05 zł za zajmowanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego. Sąd wydał wyrok zaoczny, zasądzając całą kwotę. Pozwany wniósł sprzeciw, przyznając zadłużenie, ale wskazując na trudną sytuację życiową po zwolnieniu ze służby wojskowej, problemy psychiczne i bezrobocie. Sąd, uwzględniając te okoliczności i stosując art. 102 k.p.c., utrzymał w mocy wyrok zaoczny co do należności, ale uchylił go w części dotyczącej kosztów, nie obciążając pozwanego.

Powódka, Agencja Mienia Wojskowego z siedzibą w W., domagała się od pozwanego K. B. zapłaty kwoty 13 963,05 zł wraz z odsetkami, tytułem zaległych opłat za zajmowanie bez tytułu prawnego lokalu mieszkalnego nr (...) w O. przy ul. (...). Pozwany, były żołnierz zawodowy, zajmował lokal na podstawie decyzji z 2018 r., jednak po zwolnieniu ze służby w lutym 2019 r. przestał uiszczać należności. Wcześniej, w październiku 2019 r., zapadł przeciwko niemu prawomocny wyrok eksmisyjny, którego jednak nie wykonał. Zaległości obejmowały okres od października 2019 r. do sierpnia 2022 r. W dniu 26 października 2023 r. Sąd Rejonowy w Piszu wydał wyrok zaoczny, zasądzając całe dochodzone roszczenie. Pozwany wniósł sprzeciw, przyznając fakt zajmowania lokalu i wysokość zadłużenia, ale przedstawiając swoją trudną sytuację życiową – załamanie psychiczne po zwolnieniu ze służby, uzależnienie od alkoholu, leczenie, bezrobocie i brak środków do życia. Sąd, analizując materiał dowodowy, ustalił stan faktyczny jako niesporny. Uznając zasadność roszczenia powódki, sąd utrzymał w mocy punkt I wyroku zaocznego dotyczący zapłaty. Jednakże, kierując się zasadą słuszności określoną w art. 102 k.p.c. i biorąc pod uwagę wyjątkowo trudną sytuację materialną i osobistą pozwanego (bezrobocie, brak majątku, problemy zdrowotne), sąd uchylił wyrok zaoczny w pozostałej części i odstąpił od obciążania pozwanego kosztami procesu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może odstąpić od obciążania pozwanego kosztami procesu w wyjątkowych sytuacjach, kierując się zasadą słuszności określoną w art. 102 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd zastosował art. 102 k.p.c., uznając, że wyjątkowo trudna sytuacja materialna i osobista pozwanego (bezrobocie, brak majątku, problemy zdrowotne) uzasadnia odstąpienie od obciążania go kosztami procesu, co jest zgodne z zasadą słuszności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Utrzymanie w mocy wyroku zaocznego w części co do zasady i uchylenie w części dotyczącej kosztów.

Strona wygrywająca

Agencja Mienia Wojskowego (co do zasady)

Strony

NazwaTypRola
Agencja Mienia Wojskowegoinstytucjapowódka
K. B.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

u.z.S.Z. art. 29a

Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

u.z.S.Z. art. 36

Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

u.z.S.Z. art. 37

Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Wyjątkowo uzasadnione przypadki pozwalające na odstąpienie od obciążania strony przegrywającej kosztami procesu z uwagi na jej sytuację materialną i osobistą.

k.p.c. art. 347

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.c.

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwany zajmował lokal bez tytułu prawnego i nie uiszczał należności. Wysokość dochodzonego roszczenia nie była kwestionowana przez pozwanego.

Odrzucone argumenty

Trudna sytuacja życiowa i materialna pozwanego jako podstawa do uchylenia wyroku zaocznego w całości (sąd uwzględnił ją jedynie w zakresie kosztów).

Godne uwagi sformułowania

kierując się tutaj zasadą słuszności określoną w art. 102 k.p.c. w wypadkach szczególnie uzasadnionych Sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Podstawę do jego zastosowania stanowią konkretne okoliczności danej sprawy, przekonujące o tym, że w rozpoznawanym przypadku obciążenie strony przegrywającej kosztami procesu na rzecz przeciwnika byłoby niesłuszne, czy wręcz niesprawiedliwe.

Skład orzekający

Magdalena Łukaszewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 102 k.p.c. w przypadku trudnej sytuacji życiowej i materialnej strony przegrywającej, zwłaszcza w sprawach o zapłatę."

Ograniczenia: Każdorazowa ocena sądu co do 'wyjątkowo uzasadnionych przypadków' na tle konkretnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd może zastosować zasadę słuszności (art. 102 k.p.c.) w wyjątkowych okolicznościach, łagodząc skutki przegranej dla osoby w trudnej sytuacji życiowej, co jest interesujące z perspektywy praktyki prawniczej i społecznej.

Czy trudna sytuacja życiowa zwalnia z kosztów sądowych? Sąd Rejonowy w Piszu odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 13 963,05 PLN

należność główna za używanie lokalu: 12 163,44 PLN

odsetki ustawowe za opóźnienie: 1799,05 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 559/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 lutego 2024 r. Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia Magdalena Łukaszewicz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anita Topa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2024 roku sprawy z powództwa Agencji Mienia Wojskowego z siedzibą w W. przeciwko K. B. o zapłatę o r z e k a : I. Utrzymuje w mocy punkt I. wyroku zaocznego wydanego w dniu 26 października 2023 r. II. W pozostałej części wyrok zaoczny uchyla i odstępuje od obciążania pozwanego K. B. kosztami procesu. UZASADNIENIE Agencja Mienia Wojskowego z siedzibą w W. wytoczyła powództwo przeciwko K. B. o zapłatę kwoty 13 963,05 złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 22 grudnia 2022 roku do dnia zapłaty. Nadto powódka wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że pozwany zajmuje bez tytułu prawnego stanowiący własność powódki lokal mieszkalny nr (...) położony w O. przy ulicy (...) . Początkowo pozwany zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu na podstawie decyzji z dnia 28.02.2018r. w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego. Wobec niewnoszenia opłat dotyczących używania lokalu i opłat pośrednich, strona powodowa uzyskała w dniu 2 października 2019 roku wyrok eksmisyjny przeciwko pozwanemu. Lokal nie został dotąd przejęty przez powódkę. Pozwany nie wywiązuje się z ciążącego na nim z mocy art. 36 i 37 ust. 2 ustawy o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych obowiązku uiszczania czynszu, funduszu remontowego i opłat pośrednich za zajmowany lokal mieszkalny. Zaległość za okres od października 2019 roku do sierpnia 2022 roku wynosi łącznie 13 963,05 złotych, w tym należność główna stanowi kwotę 12 163,44 złote, a odsetki ustawowe za opóźnienie naliczone do dnia 21 grudnia 2022 roku wynoszą 1 799,05 złotych. Powódka niejednokrotnie wzywała pozwanego do zapłaty, jednak należność nie została uregulowana. Powódka wskazała, że obecnie pozwany nie jest już żołnierzem zawodowym, w związku z czym zgodnie z art. 29a ustawy o Zakwaterowaniu Sił Zbrojnych zastosowanie w niniejszej sprawie znajdują przepisy ustawy Kodeks cywilny i Kodeks postępowania cywilnego . W dniu 26 października 2023 roku Sąd Rejonowy w Piszu wydał w niniejszej sprawie wyrok zaoczny, którym zasądził od pozwanego K. B. na rzecz powódki całość dochodzonego roszczenia wraz z kosztami postępowania, a nadto zasądził od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Piszu kwotę 750 złotych tytułem opłaty sądowej od pozwu, od uiszczenia której powódka była zwolniona z mocy prawa. Wyrokowi nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. Pozwany K. B. wniósł sprzeciw od wydanego wyroku zaocznego. Przyznał, że w okresie od października 2019 roku do sierpnia 2022 roku zajmował przedmiotowy lokal mieszkalny i nie realizował ciążącego na nim obowiązku uiszczania czynszu, funduszu remontowego i opłat pośrednich za ten lokal. Nie kwestionował wysokości dochodzonego przez powódkę roszczenia. Podniósł natomiast, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji życiowej. Wskazał, że po zwolnieniu go ze służby załamał się psychicznie. Zaczął nadużywać alkoholu. Dzięki reakcji i pomocy znajomych, został umieszczony w szpitalu specjalistycznym w W. , a następnie kontynuował leczenie w G. . Od tego czasu ma problemy w kontaktach międzyludzkich. Obecnie jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Na bieżące utrzymanie zarabia podejmując dorywcze prace polowe u przypadkowych osób. Zamieszkuje aktualnie u swojego znajomego w budynku gospodarczym. Sąd ustalił, co następuje: Agencja Mienia Wojskowego z siedzibą w W. jest właścicielem lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w O. przy ulicy (...) . W powyższym lokalu od lutego 2018 roku zamieszkiwał K. B. na podstawie decyzji Dyrektora Oddziału (...) Agencji Mienia Wojskowego w O. z dnia 28 lutego 2018 roku o przydziale lokalu mieszkalnego. K. B. był wówczas żołnierzem zawodowym. W lutym 2019 roku K. B. został zwolniony ze służby wojskowej. Przestał uiszczać czynsz i opłaty pośrednie za zajmowany lokal mieszkalny. Prawomocnym wyrokiem zaocznym z dnia 2 października 2019 roku, wydanym w sprawie prowadzonej pod sygnaturą akt I C 480/19, Sąd Rejonowy w Piszu nakazał K. B. opróżnienie i wydanie ww. lokalu mieszkalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. . K. B. nie zostało przyznane prawo do lokalu socjalnego. K. B. nie opróżnił i nie opuścił lokalu, z którego orzeczono jego eksmisję i zajmował go również w okresie od dnia 1 października 2019 roku do dnia 31 sierpnia 2022 roku. W tym okresie nie uiszczał Wojskowej Agencji Mieszkaniowej żadnych należności tytułem czynszu i opłat pośrednich. Stan zadłużenia za okres od października 2019 roku do sierpnia 2022 roku wynosi 13 963,05 złotych, w tym z tytułu opłat za używanie lokalu mieszkalnego – 12 163,44 złote, zaś z tytułu odsetek naliczonych na dzień 21 grudnia 2022 roku – 1 799,05 złotych. (okoliczności bezsporne, dowód: decyzja o przydziale lokalu mieszkalnego k. 12-14; wyrok eksmisyjny k. 11; wezwania do zapłaty z zestawieniami należności i zpo k. 15-52; saldo należności dotyczące przedmiotowego lokalu mieszkalnego k. 8) K. B. po zwolnieniu go ze służby wojskowej załamał się psychicznie. Zaczął nadużywać alkoholu. Dzięki reakcji i pomocy znajomych, został umieszczony w szpitalu specjalistycznym w W. , a następnie kontynuował leczenie w G. . Od tego czasu ma problemy w kontaktach międzyludzkich. Obecnie jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Na bieżące utrzymanie zarabia podejmując dorywcze prace polowe u przypadkowych osób. Zamieszkuje aktualnie w wynajmowanym od znajomego pomieszczeniu budynku gospodarczego. Nie posiada nieruchomości, wartościowych ruchomości ani oszczędności. (okoliczności bezsporne, dowód: pismo k. 110; oświadczenie o stanie majątkowym i sytuacji bytowej k. 118; zaświadczenie z (...) k. 119; decyzja o uznaniu pozwanego za osobę bezrobotną k. 120; umowa najmu k. 121) Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie. Jego podstawę stanowiło zobowiązanie strony pozwanej wobec Agencji Mienia Wojskowego w W. z uwagi na nieuiszczenie przez nią opłat pośrednich i opłat za używanie lokalu mieszkalnego należącego do powódki wraz z należnym odszkodowaniem za korzystanie z niego bez tytułu prawnego. Zrekonstruowany w sprawie stan faktyczny był niesporny pomiędzy stronami, a nadto ustalono go na podstawie dokumentów przedłożonych przez strony, które nie budzą wątpliwości co do ich autentyczności i wiarygodności. Pozwany nie kwestionował faktu, iż w okresie od października 2019 roku do sierpnia 2022 roku zajmował przedmiotowy lokal i nie uiszczał z tego tytułu opłat. Dochodzone przez stronę powodową roszczenie nie budzi wątpliwości w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego i w związku z tym nie ma podstaw do jego kwestionowania. Wysokość dochodzonego roszczenia obejmuje odszkodowanie w wysokości 100% za zajmowanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego oraz opłat za używanie lokalu za okres od października 2019 roku do sierpnia 2022 roku. Wysokości naliczonego zadłużenia nie była przez pozwanego kwestionowana. W tym miejscu należy zauważyć, że pozwany nie jest żołnierzem zawodowym. Zgodnie zaś z art. 29a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz.U. z 2022r., poz. 1623) do osób innych niż żołnierze zawodowi, które zajmują lokale mieszkalne będące w zasobie mieszkaniowym i internatowym agencji, w zakresie nieuregulowanym w ustawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny oraz ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego . Z kolei w myśl art. 36 i art. 37 wskazanej ustawy, pozwany zajmujący lokal pozostający w zasobach agencji, zobowiązany jest do uiszczania opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w płatności. Z tych też powodów, Sąd Rejonowy przy zastosowaniu art. 347 k.p.c. orzekł jak w punkcie I. sentencji wyroku. W pozostałej części Sąd uchylił wydany w sprawie wyrok zaoczny, bowiem odstąpił od obciążania pozwanego kosztami procesu z uwagi na jego trudną sytuacją materialną i osobistą, kierując się tutaj zasadą słuszności określoną w art. 102 k.p.c. , zgodnie z którą w wypadkach szczególnie uzasadnionych Sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. W postanowieniu z dnia 14 stycznia 1974 r. w sprawie II.Cz 223/73 Sąd Najwyższy przyjął, że przepis art. 102 k.p.c. wyraża zasadę słuszności w orzekaniu o kosztach, stanowiąc wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Podstawę do jego zastosowania stanowią konkretne okoliczności danej sprawy, przekonujące o tym, że w rozpoznawanym przypadku obciążenie strony przegrywającej kosztami procesu na rzecz przeciwnika byłoby niesłuszne, czy wręcz niesprawiedliwe. Artykuł 102 k.p.c. znajduje zastosowanie w wypadkach szczególnie uzasadnionych, które nie zostały ustawowo zdefiniowane i są każdorazowo oceniane przez Sąd orzekający na tle okoliczności konkretnej sprawy. Do okoliczności tych zalicza się m.in. sytuację majątkową i osobistą strony, powodującą, że obciążenie jej kosztami może pozostawać w kolizji z zasadami współżycia społecznego. Przy zastosowaniu art. 102 k.p.c. mogą być również brane pod uwagę okoliczności dotyczące charakteru sprawy (Komentarz. Art. 102 KPC , Z. 2019, wyd. 10/Z./F.-G.). W ocenie Sądu Rejonowego z taką właśnie wyjątkową sytuacją mamy tu do czynienia. Zauważyć należy, że z oświadczenia majątkowego, zaświadczenia Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. , decyzji Starosty (...) i umowy najmu (k. 118-118v, 119, 120, 121) wynika, że pozwany jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z prac dorywczych. Zamieszkuje w wynajmowanym pomieszczeniu budynku gospodarczego. Nie dysponuje żadnym majątkiem. Jak wynika z niekwestionowanych przez powódkę twierdzeń pozwanego, przeszedł on specjalistyczne leczenie będące wynikiem załamania psychicznego, zaś aktualnie ma duże trudności w kontaktach międzyludzkich i z przebywaniem wśród ludzi. W ocenie Sądu, przedstawiona sytuacja pozwanego nie pozwala mu na zwrot powódce kosztów niniejszego procesu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI