I C 558/19

Sąd Okręgowy w OlsztynieOlsztyn2020-09-25
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
kredytbankzapłatawyrok zaocznyciężar dowodukonsumentwymagalnośćwypowiedzenie umowy

Sąd Okręgowy oddalił powództwo banku o zapłatę, uznając, że mimo braku odpowiedzi pozwanego, twierdzenia powoda budziły uzasadnione wątpliwości i nie zostały wystarczająco udowodnione.

Bank wniósł o zapłatę ponad 118 tys. zł od pozwanego tytułem niespłaconego kredytu. Pozwany nie wniósł odpowiedzi na pozew, jednak sąd, wydając wyrok zaoczny, uznał, że twierdzenia banku budzą wątpliwości. Stwierdzono rozbieżność w dacie umowy, brak dowodów na prawidłowe wypowiedzenie umowy kredytu oraz niejasność co do postawienia zadłużenia w stan wymagalności. Wobec niespełnienia przez bank ciężaru dowodu, powództwo zostało oddalone.

Powód (...) Bank S.A. wniósł o zasądzenie od pozwanego G. S. kwoty 118.239,29 zł wraz z odsetkami, tytułem niespłaconego kredytu. Pozwany nie podjął obrony procesowej, w związku z czym sąd rozpoznał sprawę w trybie wyroku zaocznego. Sąd Okręgowy w Olsztynie, mimo braku aktywności pozwanego, nie przyjął twierdzeń powoda za prawdziwe, uznając je za budzące uzasadnione wątpliwości. Kluczowe zastrzeżenia dotyczyły rozbieżności w dacie zawarcia umowy kredytu (w pozwie wskazano 21.12.2016 r., a w umowie 12.12.2016 r.), braku dowodów na prawidłowe wypowiedzenie umowy zgodnie z jej warunkami (wymagane 30-dniowe wypowiedzenie po 14-dniowym wezwaniu do zapłaty) oraz niejasności co do podstawy prawnej i faktycznej postawienia zadłużenia w stan pełnej wymagalności. Sąd podkreślił, że bank, jako instytucja zaufania publicznego, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, powinien zadbać o precyzję i kompletność dokumentacji, zwłaszcza w sporze z konsumentem. Ponieważ powód nie sprostał ciężarowi dowodu, a przedstawiony materiał dowodowy był niewystarczający i zawierał sprzeczności, sąd oddalił powództwo.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może przyjąć twierdzeń powoda za prawdziwe, jeśli budzą one uzasadnione wątpliwości lub są niepełne, nawet w przypadku braku odpowiedzi pozwanego. Ciężar dowodu spoczywa na powodzie.

Uzasadnienie

Sąd ocenia wiarygodność twierdzeń powoda w kontekście całokształtu materiału dowodowego. W przypadku sprzeczności, nieścisłości (np. daty umowy) lub braku dowodów na kluczowe czynności (np. wypowiedzenie umowy), twierdzenia te nie mogą być uznane za udowodnione, a powództwo podlega oddaleniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

G. S.

Strony

NazwaTypRola
(...) Bank S.A.spółkapowód
G. S.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 339 § § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd wydaje wyrok zaoczny, przyjmując za prawdziwe twierdzenia powoda o okolicznościach faktycznych, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości lub zostały przytoczone w celu obejścia prawa.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu spoczywa na stronie, która z określonych faktów wywodzi skutki prawne.

P. bank. art. 69

Prawo bankowe

Przez umowę kredytu bankowego bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie środki pieniężne z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w ustalonych terminach.

Pomocnicze

k.p.c. art. 230

Kodeks postępowania cywilnego

W przypadku braku odpowiedzi na pozew, milczenie pozwanego nie może być uznane za przyznanie twierdzeń przeciwnika, jeśli twierdzenia te budzą uzasadnione wątpliwości.

k.p.c. art. 245

Kodeks postępowania cywilnego

Wyciąg z ksiąg bankowych jest dokumentem prywatnym, który korzysta z domniemania autentyczności i złożenia oświadczenia przez podpisującego, ale nie z domniemania zgodności z prawdą jego treści.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

k.c. art. 353 § § 1

Kodeks cywilny

Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozbieżność daty umowy w pozwie i w załączniku. Brak dowodów na prawidłowe wypowiedzenie umowy kredytu. Nieudowodnienie podstawy prawnej i faktycznej postawienia zadłużenia w stan wymagalności. Niewiarygodność wyciągu z ksiąg bankowych z powodu wadliwości dokumentacji.

Godne uwagi sformułowania

twierdzenia powoda budzą zasadnicze zastrzeżenia milczenia pozwanego nie można uznać za przyznanie twierdzeń przeciwnika nie powinno być mowy o uwzględnieniu powództwa, w którym nie zgadza się data zawarcia umowy w przypadku banku – instytucji zaufania publicznego, reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego i występującej przeciwko konsumentowi o zapłatę kwoty, która najpewniej oznacza dla dłużnika bankructwo, nie powinno być mowy o uwzględnieniu powództwa wyciąg z ksiąg bankowych Sąd ocenia negatywnie w kontekście przydatności dowodowej nie można było zastosować art. 230 k.p.c. , ponieważ nie było w pozwie wystarczających, spójnych faktów, które mogłyby być uznane za przyznane powódka strona powodowa nie zadośćuczyniła spoczywającemu na niej ciężarowi dowodu

Skład orzekający

Rafał Kubicki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdza konieczność rygorystycznego przestrzegania przez banki wymogów formalnych przy dochodzeniu roszczeń od konsumentów, nawet w postępowaniu zaocznym. Podkreśla znaczenie udowodnienia wszystkich przesłanek wymagalności i wypowiedzenia umowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydania wyroku zaocznego i wątpliwości co do twierdzeń banku. Nie stanowi przełomu w interpretacji przepisów, lecz utrwala standardy dowodowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, że nawet w przypadku braku reakcji pozwanego, sąd dokładnie bada materiał dowodowy, zwłaszcza gdy powodem jest bank, a pozwanym konsument. Podkreśla znaczenie precyzji w dokumentacji bankowej.

Bank przegrał sprawę o 118 tys. zł, bo pomylił datę umowy i nie udowodnił wypowiedzenia!

Dane finansowe

WPS: 118 239,29 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I C 558/19 WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 września 2020 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Rafał Kubicki po rozpoznaniu w dniu 25 września 2020 r. w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Bank S.A. w W. przeciwko G. S. o zapłatę I. oddala powództwo, II. oddala wniosek powoda o zasądzenie kosztów procesu. sędzia R. K. Sygn. akt I C 558/19 UZASADNIENIE (...) Bank S.A. w W. wniósł o zasądzenie od pozwanego G. S. kwoty 118.239,29 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty i kosztami procesu. W uzasadnieniu wskazał, że „w dniu 2016-12-21 pozwany zaciągnął zobowiązanie względem powoda – pomiędzy stronami zawarta została umowa pożyczki nr (...) ”. Pozwany nie wywiązał się z przyjętego na siebie zobowiązania, w związku z czym zadłużenie „z dniem 15.07.2019 r. zostało postawione w stan pełnej wymagalności”. Na potrzebę powództwa powód wystawił wyciąg z ksiąg rachunkowych banku. Na dochodzoną sumę składają się: kapitał 97.034,44 zł, odsetki umowne 18.294,34 zł i odsetki umowne za opóźnienie 2.910,51 zł. Wśród dowodów w pozwie wymieniono tylko jedno pismo kierowane przez powoda do pozwanego – wezwanie do zapłaty z 17.07.2019 r. Pozwany nie wniósł odpowiedzi na pozew i nie wziął udziału w rozprawie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Pozwany zawarł z powodem w dniu 12 grudnia 2016 r. umowę o kredyt konsolidacyjny nr (...) w wysokości 99.860,47 zł, przy całkowitej kwocie kredytu 64.210,28 zł, całkowitym koszcie kredytu wynoszącym na dzień zawarcia umowy 91.319,99 zł, całkowitej kwocie do zapłaty przez kredytobiorcę 155.530,27 zł, okresie spłat: 120 miesięcy oraz oprocentowaniu zmiennym, stanowiącym sumę WIBOR 3M i stałej marży 7.76%, wynoszącym 9,49% rocznie na dzień zawarcia umowy. (...) Bank S.A. , reprezentowany przez adwokata K. K. , wystawił w dniu 6.08.2019 r. wyciąg z ksiąg bankowych, z którego wynika, że pozwany posiada wobec niego wymagalne zadłużenie w wysokości 118.239,29 zł z tytułu umowy kredytu nr (...) z dnia 21.12.2016 r. Pismem z 17.07.2019 r. powód wezwał pozwanego do zapłaty. dowód: umowa kredytowa, wyciąg z ksiąg, wezwanie do zapłaty k. 30, 34-42 Sąd zważył co następuje: Wobec bierności pozwanego Sąd obligatoryjnie wydaje wyrok zaoczny, przyjmując za prawdziwe twierdzenie powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie (…), chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa ( art. 339 § 2 k.p.c. ). W tej sprawie twierdzenia powoda budzą zasadnicze zastrzeżenia, wskutek których powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Mimo otrzymania odpisu postanowienia e-Sądu o przekazaniu sprawy do Sądu „zwykłego”, umotywowanego koniecznością przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego (k. 7), powód w niewielkim zakresie przedstawił materiał dowodowy (wyżej wskazany) i nie stawił się na rozprawę. W ocenie Sądu, w okolicznościach tej konkretnej sprawy milczenia pozwanego nie można uznać za przyznanie twierdzeń przeciwnika ( art. 230 k.p.c. ), jako że twierdzenia te są na tyle sprzeczne i niepełne, że nie można z nich wysupłać najbardziej podstawowych faktów mających stanowić podstawę powództwa – choć powód reprezentowany był przez radcę prawnego. Otóż pozew zawiera stwierdzenie, że pozwany zawarł umowę z powodem z 21.12.2016 r., tak też wskazał w wezwaniu do zapłaty i w wyciągi z ksiąg, natomiast odpis umowy wskazuje na datę inną – 12.12.2016 r. Można twierdzić, że podany numer umowy się zgadza i że chodzi o omyłkę. Jednak w przypadku banku – instytucji zaufania publicznego, reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego i występującej przeciwko konsumentowi o zapłatę kwoty, która najpewniej oznacza dla dłużnika bankructwo, nie powinno być mowy o uwzględnieniu powództwa, w którym nie zgadza się data zawarcia umowy. Gdyby tylko to stanowiło problem, można by nazwać to oczywistą omyłką, ale tak nie jest. Uzupełniająco należy bowiem ustalić na podstawie umowy (k. 40), że strony uregulowały w § 9 tryb wypowiedzenia, z którego wynika, że bank powinien złożyć kredytobiorcy oświadczenie o 30-dniowym terminie wypowiedzenia, ale najpierw powinien wezwać go do spłaty zaległości w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania. W aktach brakuje nie tylko pisma – wypowiedzenia, a także wezwania poprzedzającego wypowiedzenie, ale i wzmianki o tym, by czynności te zostały przez powoda dokonane. Istnieje tylko pozakodeksowa formuła (powtarzająca się masowo w pozwach (...) Bank S.A. ) o „postawieniu zadłużenia w stan pełnej wymagalności” z dniem 17.07.2019 r. Nie wiadomo, na czym czynność ta ma polegać, kiedy oraz dokładnie dlaczego nastąpiła (nie ma po niej śladu w złożonych dokumentach), nie wiadomo, czy i ile pozwany zapłacił, a ile pozostało mu do zapłaty. Nade wszystko jednak brakuje twierdzeń i dowodów świadczących o tym, że bank ma prawo żądać od pozwanego świadczeń dotąd niewymagalnych. Sąd nie ma obowiązku prowadzić dochodzenia w przedmiocie uzupełnienia twierdzeń powoda, zwłaszcza w sytuacji, gdy powodem jest bank reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, występujący przeciwko konsumentowi. Wydając wyrok zaoczny, bada wiarygodność całokształtu podanych przez powoda twierdzeń. Wyciąg z ksiąg bankowych Sąd ocenia negatywnie w kontekście przydatności dowodowej, właśnie z uwagi na wytkniętą słabość dotyczącą daty umowy. Wyciąg taki należy traktować jako dokument prywatny, który korzysta z domniemania autentyczności i z domniemania, że zawarte w nim oświadczenie złożyła osoba, która go podpisała ( art. 245 k.p.c. ). Dokument prywatny nie korzysta z domniemania zgodności z prawdą oświadczeń w nim zawartych. O materialnej mocy dowodowej dokumentu prywatnego, zależącej od jego treści, rozstrzyga sąd według ogólnych zasad oceny dowodów w myśl art. 233 § 1 k.p.c. Podobnie jak w wypadku innych dowodów, sąd ocenia, czy dowód ten ze względu na jego indywidualne cechy i okoliczności obiektywne zasługuje na wiarę, czy nie. Wynikiem tej oceny jest przyznanie lub odmówienie dowodowi z dokumentu waloru wiarygodności, ze stosownymi konsekwencjami w zakresie jego znaczenia dla ustalenia podstawy faktycznej orzeczenia. W niniejszej sprawie ocena wiarygodności tego dokumentu jest wskutek podanych wyżej mankamentów negatywna. Wszystko to sprawia, że nie można było zastosować art. 230 k.p.c. , ponieważ nie było w pozwie wystarczających, spójnych faktów, które mogłyby być uznane za przyznane. Przeciwne rozumowanie można - oczywiście błędnie - sprowadzić do wniosku, że jeśli powód napisze w pozwie tylko tyle, że jest wierzycielem pozwanego na kwotę np. 1.000 zł, to w razie braku odpowiedzi pozwanego należałoby zasądzić mu to roszczenie jako przyznane. Brak przyznania oznacza obowiązek udowodnienia, a temu powód nie sprostał. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że strona powodowa nie zadośćuczyniła spoczywającemu na niej ciężarowi dowodu i nie wykazała faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, na które powoływała się w uzasadnieniu żądania. Materiał dowodowy powoda wychodzi poza ramy faktyczne procesu, nakreślone uzasadnieniem pozwu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 339 § 1 i 2 k.c. , art. 69 Prawa bankowego , a także art. 353 § 1 k.c. i art. 6 k.c. Sąd oddalił powództwo, a na podstawie art. 98 k.p.c. oddalił wniosek kosztowy powoda (bo przegrał on proces). sędzia R. K.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI