I C 556/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 549,74 zł z odsetkami z tytułu wznowionej umowy ubezpieczenia OC, oddalając argumenty pozwanego o niegodziwości i braku podstaw do wznowienia polisy.
Powód dochodził zapłaty składki za wznowioną umowę ubezpieczenia OC pojazdu. Pozwany twierdził, że żądanie jest niegodziwe, a wznowienie umowy bezpodstawne, sugerując możliwość wyłudzenia świadczeń. Sąd uznał roszczenie za zasadne, wskazując, że pozwany nie wypowiedział umowy zgodnie z przepisami ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, a ciężar dowodu spoczywał na nim.
Sąd Rejonowy w Oleśnie rozpoznał sprawę z powództwa G. (...) przeciwko R. P. o zapłatę kwoty 549,74 zł z tytułu składki za wznowioną umowę ubezpieczenia OC pojazdu. Powód wykazał zawarcie pierwotnej umowy ubezpieczenia i jej wznowienie na kolejny rok, wskazując na brak wypowiedzenia przez pozwanego. Pozwany podnosił zarzuty o niegodziwości żądania, nadużyciu prawa i bezpodstawnym wzbogaceniu się ubezpieczyciela, argumentując, że właściciel pojazdu po sprzedaży powinien zwrócić się o zwrot nadpłaty. Sąd, opierając się na przepisach ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, uznał roszczenie powoda za zasadne. Podkreślono, że umowa OC wznowiona jest automatycznie, jeśli nie zostanie wypowiedziana przed upływem okresu ubezpieczenia, a pozwany nie wykazał, aby dokonał takiego wypowiedzenia. Sąd wskazał również na zasadę kontradyktoryjności i ciężar dowodu spoczywający na stronach, stwierdzając, że pozwany nie udowodnił swoich twierdzeń.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, umowa ubezpieczenia OC posiadacza pojazdu mechanicznego ulega automatycznemu wznowieniu na kolejne 12 miesięcy, jeżeli posiadacz pojazdu nie powiadomi na piśmie zakładu ubezpieczeń o jej wypowiedzeniu nie później niż na jeden dzień przed upływem okresu ubezpieczenia, pod warunkiem opłacenia składki za poprzedni rok w całości.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepisy ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, wskazując, że brak wypowiedzenia umowy przez ubezpieczonego skutkuje jej automatycznym wznowieniem, a obowiązek zapłaty składki powstaje niezależnie od zawarcia innej polisy. Pozwany nie wykazał, aby wypowiedział umowę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zasądzenie zapłaty
Strona wygrywająca
G. (...)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. (...) | spółka | powód |
| R. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
u.u.o. art. 26
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Umowa ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych zawiera się na okres 12 miesięcy.
u.u.o. art. 28
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Jeżeli posiadacz pojazdu mechanicznego nie powiadomi na piśmie zakładu ubezpieczeń o wypowiedzeniu umowy OC posiadaczy pojazdów mechanicznych nie później niż na jeden dzień przed upływem okresu 12 miesięcy, uważa się, że została zawarta następna umowa na kolejne 12 miesięcy. Umowa zostaje przedłużona tylko w wypadku opłacenia składki za poprzedni rok w całości.
Pomocnicze
k.c. art. 805 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę.
u.u.o. art. 28a
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Jeżeli posiadacz pojazdu mechanicznego jest ubezpieczony w dwóch lub więcej zakładach ubezpieczeń, umowa zawarta w trybie art. 28 ust. 1 może zostać wypowiedziana na piśmie. Brak wypowiedzenia skutkuje obowiązkiem zapłaty składki od obu umów.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek wskazania dowodów obciąża przede wszystkim strony.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiotem dowodu są okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spełnienie przesłanek do automatycznego wznowienia umowy ubezpieczenia OC zgodnie z ustawą. Brak wypowiedzenia umowy ubezpieczenia przez pozwanego przed upływem okresu jej obowiązywania. Ciężar dowodu nieudowodnienia faktów przez pozwanego.
Odrzucone argumenty
Żądanie powoda jest niegodziwe i stanowi wyłudzenie nienależnych świadczeń. Wznowienie umowy ubezpieczenia było bezpodstawne, zwłaszcza po sprzedaży pojazdu. Naruszenie celu obowiązkowego ubezpieczenia OC.
Godne uwagi sformułowania
Zamiarem ustawodawcy obowiązkowe ubezpieczenie pojazdów na drogowych miało na celu zapewnienie ochrony ofiarom wypadków drogowych a nie obowiązkową zapłatą składki ubezpieczeniowej na rzecz kilku ubezpieczycieli jednocześnie. Proces cywilny opiera się na koncepcji prawdy formalnej wynikającej z akt sądowych i inicjatywa dowodowa należy przede wszystkim do samych stron. Strona, która nie przytoczyła wystarczających dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia.
Skład orzekający
Katarzyna Kałwak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretację przepisów o automatycznym wznowieniu umowy OC i ciężarze dowodu w sprawach o zapłatę składki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wypowiedzenia umowy i obowiązku zapłaty składki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy związane z umowami ubezpieczenia OC i automatycznym wznowieniem polis, co jest częstym zagadnieniem dla wielu posiadaczy pojazdów.
“Czy wiesz, że Twoja polisa OC mogła odnowić się automatycznie? Poznaj konsekwencje braku wypowiedzenia.”
Dane finansowe
WPS: 549,74 PLN
zapłata składki: 549,74 PLN
zwrot kosztów postępowania: 317 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt: I C 556/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 kwietnia 2018 roku Sąd Rejonowy w Oleśnie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Katarzyna Kałwak Protokolant: starszy sekretarz sądowy Urszula Krzywoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2018 roku sprawy z powództwa G. (...) z siedzibą w W. przeciwko R. P. o zapłatę I. zasądza od pozwanego R. P. na rzecz powoda G. (...) z siedzibą w W. kwotę 549,74 zł (pięćset czterdzieści dziewięć złotych 74/100) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 14.06.2017 r. do dnia zapłaty; II. zasądza od pozwanego R. P. na rzecz powoda G. (...) z siedzibą w W. kwotę 317,00 zł (trzysta siedemnaście złotych 0/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym kwotę 270,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE Powód G. (...) z siedzibą w W. , reprezentowany w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, złożył w Sądzie Rejonowym w L. (...) w L. w elektronicznym postępowaniu upominawczym, w dniu 14.06.2017 roku, pozew przeciwko R. P. , o wydanie nakazu zapłaty poprzez zobowiązanie pozwanego do zapłaty na rzecz powoda kwoty 549,74 zł wraz z ustawowymi odsetkami oraz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu swojego żądania powód podnosił, że zawarł z pozwanym umowę ubezpieczenia w dniu 08.04.2016 roku, na dowód czego wystawił polisę nr (...) . Pozwany nie zapłacił wymaganej składki w terminie- pozew karta – 2-4. W dniu 3 sierpnia 2017 roku Sad Rejonowy L. (...) w L. VI Wydział Cywilny wydal nakaz zapłaty uwzględniając roszczenie powoda w całości – nakaz karta 5. Od przedmiotowego nakazu zapłaty pozwany złożył sprzeciw, w którym to wnosił o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwany między innymi podnosił, że żądania powoda sa fałszywe i niegodziwe. Powód pragnie wyłudzić od pozwanego nienależne świadczenia i nadużywa obowiązujące prawo. Zamiarem ustawodawcy obowiązkowe ubezpieczenie pojazdów na drogowych miało na celu zapewnienie ochrony ofiarom wypadków drogowych a nie obowiązkową zapłatą składki ubezpieczeniowej na rzecz kilku ubezpieczycieli jednocześnie. Ponadto właściciel pojazdu po sprzedaży pojazdu winien zwrócić się do ubezpieczyciela o zwrot nadpłaty składki ubezpieczenia pojazdu za okres niewykorzystany (6 m-cy) czego skarżący nie uczynił za przez to po stronie powodowej niewątpliwie nastąpiło bezpodstawne wzbogacenie się i przez to żądania powoda są niegodziwe - sprzeciw karta 6 verte – 8. W piśmie procesowym pozwany podtrzymał swoje stanowisko, dodatkowo m.in. podnosząc, ze powód nie miał prawa jednostronnie sporządzać umowy wznowieniowej na kolejny rok posiadając wiedze, że pojazd został sprzedany- pismo karta 38-39l Postanowieniem z dnia 13.09.2017 roku Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie stwierdził brak podstaw do wydania nakazu zapłaty i na podstawie art. 505 36 § 1 kpc przekazał sprawę do rozpoznania tut. sądowi– postanowienie karta 9 verte. Sąd ustalił w sprawie następujący stan faktyczny Pozwany R. P. w dniu 3 marca 2015 roku zawarł z powodem G. (...) z siedzibą w W. umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdów, co do samochodu osobowego marki P. (...) o nr. Rej (...) , na okres ubezpieczenia od 10.03.2015 roku do 10.03.2016 roku. Na dowód zwarcia wystawiono polisę ubezpieczenia o numerze (...) . Pozwany opłacił należną składkę w całości. R. P. nie wypowiedział przedmiotowej umowy ubezpieczenia. Doszło do wznowienia umowy. Strona powodowa wystawiła dokument wznowienia umowy za okres od dnia 10.03.2016 roku do 10.03.2017 roku. Należna składka wynosiła 505 zł. Pozwany nie uiścił ww. kwoty. dowody: - wznowienie ubezpieczenia karta 24 . Sąd zważył. Roszczenie powoda należało ocenić jako zasadne. Jest bezspornym, iż pozwany nie zapłacił składki od umowy wznowionej. Sporna jest zasadność jej wznowienia. Pozwany uważa, iż działania strony powodowej dotyczące wznowienia umowy ubezpieczenia są podejmowane bez podstawy prawnej. Na samym wstępie wskazać należy, iż przepisy dotyczące warunków zawierania umów ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów ulegały wielokrotnie zmianie. Argumenty podnoszone przez pozwanego nawiązują do treści nieobowiązujących przepisów. Obowiązujące aktualne przepisy prawa stanowią: Art. 805§ 1 kc stanowi, że przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Zgodnie z art. 26 i 28 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. nr 124, poz. 1152) umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych zawiera się na okres 12 miesięcy, a jeżeli posiadacz pojazdu mechanicznego nie później niż na jeden dzień przed upływem okresu 12 miesięcy, na który umowa ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych została zawarta, nie powiadomi na piśmie zakładu ubezpieczeń o jej wypowiedzeniu, uważa się, że została zawarta następna umowa na kolejne 12 miesięcy. Ustęp 2 art. 28 wskazuje dodatkowo, że umowa zostaje przedłużona tylko w wypadku opłacenia składki za poprzedni rok w całości. Tym samym strona powodowa powinna wykazać, że spełnione zostały przesłanki skutecznego automatycznego przedłużenia polisy (okres na który była zawarta poprzednia umowa, zapłata składki). Stwierdzić należy, iż strona powodowa wykazała przesłanki do wznowienia umowy. Przedłożyła dowód zawarcia poprzedniej umowy z odnotowanym faktem uiszczenia składki od umowy. Pozwany R. P. nie wypowiedział umowy zawartej z G. (...) przed upływem jej wypowiedzenia. Stwierdzić też należy, że czynność wypowiedzenia chroni przed automatycznym wznowieniem polisy w przypadku, gdy posiadacz pojazdu zamierza zawrzeć umowę z innym ubezpieczycielem. Wskazać należy, że przepisy nie pozostawiają bez ochrony tych którzy maja podwójne ubezpieczenie OC, bo na przykład nie zauważyli, że poprzednia polisa odnowiła się automatycznie, a już kupili nową w innej firmie. Można wypowiedzieć tę odnowioną umowę ubezpieczenia na dalszy okres, oczywiście w czasie jej trwania, w trybie art. 28a ust. 1 Ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, UFG i PBUK: Jeżeli posiadacz pojazdu mechanicznego w tym samym czasie jest ubezpieczony w dwóch lub więcej zakładach ubezpieczeń, przy czym co najmniej jedna z umów ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych została zawarta w trybie art. 28 ust. 1, umowa zawarta w tym trybie może zostać przez niego wypowiedziana na piśmie. Jednakże jeżeli się nie wypowie, tej wznowionej umowy ubezpieczenia, jest się obowiązanym zapłacić składkę, zarówno od umowy wznowionej, jak i od umowy zawartej u innego ubezpieczyciela. Dlatego istotnym jest, żeby wypowiedzieć umowę jak najszybciej. Zatem wbrew temu co twierdzi pozwany obowiązujące przepisy dają podstawę i określają warunki do wznowienia umowy ubezpieczenia, które to wznowienie jednostronnie dokonuje ubezpieczyciel. A ubezpieczony ma prawo ją wypowiedzieć, nawet na jeden dzień przed upływem okresu, na który to umowa została zawarta Proces cywilny opiera się na koncepcji prawdy formalnej wynikającej z akt sądowych i inicjatywa dowodowa należy przede wszystkim do samych stron. Zgodnie z art. 232 k.p.c. obowiązek wskazania dowodów obciąża przede wszystkim strony, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne ( art. 6 k.c. ). Zgodnie z obowiązującą w postępowaniu cywilnym zasadą kontradyktoryjności Sąd nie ma obowiązku zarządzania dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń strony i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie, ani też Sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia spraw (wyrok Sądu Najwyższego z 17 grudnia 1996 r. I CKU 45/96 OSNC 1997, nr 6-7, poz. 76) Dopuszczenie dowodu z urzędu jest uprawnieniem a nie obowiązkiem sądu, z którego to prawa sąd winien korzystać nader ostrożnie, tak by swym działaniem nie wspierać żadnej ze stron procesu. Artykuł 6 k.c. i art. 232 k.p.c. nie określają jedynie zakresu obowiązku zgłaszania dowodów przez strony, ale rozumiane być muszą przede wszystkim i w ten sposób, że strona która nie przytoczyła wystarczających dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, o ile ciężar dowodu co do tych okoliczności na tej stronie spoczywał. Ponadto samo twierdzenie strony nie jest dowodem, a twierdzenie dotyczące istotnej dla sprawy okoliczności ( art. 227 k.p.c. ) powinno być udowodnione przez stronę to twierdzenie zgłaszającą (wyrok SN z dnia 22.11.2001 r. I PKN 660/00 Wokanda 2002/7-8/44. W związku z powyższym, jeżeli materiał zgromadzony przez strony nie daje podstaw do dokonania odpowiednich ustaleń faktycznych, Sąd musi wyciągnąć ujemne konsekwencje z nie udowodnienia faktów przytoczonych na uzasadnienie żądań lub zarzutów. Powód w niniejszym procesie wykazał, iż strony łączyła wznowiona umowa obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. Dokumenty przedstawione do akt sprawy nie budzą, w ocenie sądu wątpliwości, co do faktu samego jej zawarcia i istotnych jej składników. Pozwany z kolei nie wskazał, że wypowiedział tę umowę, obejmującą ochroną ubezpieczeniową okres przed jej wznowieniem, ani że wypowiedział tę umowę wznowioną. W świetle powyższego należało ocenić jako zasadne roszczenie powoda i zasądzić od pozwanego na rzecz powoda dochodzoną kwotę. O kosztach postepowania rozstrzygnięto na podstawie art. 98 § 1 i 2 w związku z art. 99 i w oparciu o § 2 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2105r. poz. 1804 ze zmianami)- zasądzają cod pozwanego na rzecz powoda kwotę 317 zł na która to składa się wynagrodzenie pełnomocnika - 270 zł, opłat sądowa - 30 zł i koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa – 17 zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI