I C 552/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Piszu rozpoznał sprawę z powództwa (...) Banku S.A. przeciwko Gminie O. o zapłatę ponad 20 tys. zł tytułem niespłaconych rat kredytu gotówkowego zaciągniętego przez zmarłego Z. C. Powód dochodził zapłaty kwoty 20.120,83 zł wraz z odsetkami, wskazując, że Gmina O. nabyła spadek po Z. C. z dobrodziejstwem inwentarza i jako spadkobierca jest zobowiązana do spłaty zadłużenia. Pozwana Gmina O. wniosła o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o sporządzenie spisu inwentarza, argumentując, że jej odpowiedzialność za długi spadkowe jest ograniczona do wartości aktywów spadku, które według wstępnych ustaleń są niższe niż dochodzona kwota. Sąd oddalił wniosek o zawieszenie, uznając, że kwestia ograniczenia odpowiedzialności spadkobiercy nie podlega badaniu w postępowaniu rozpoznawczym, a jedynie może być zastrzeżona w wyroku lub klauzuli wykonalności. Sąd ustalił, że Z. C. zawarł umowę kredytu gotówkowego z Bankiem (...) S.A. (którego następcą prawnym jest powód) na kwotę 48.588,22 zł, a raty za okres od stycznia 2021 r. do sierpnia 2023 r. nie zostały spłacone. Gmina O. nabyła spadek po Z. C. z dobrodziejstwem inwentarza. Sąd podkreślił, że śmierć kredytobiorcy nie zmienia treści umowy kredytowej, a spadkobiercy są zobowiązani do spłaty kredytu na zasadach określonych w umowie. W związku z tym, że pozwana nie kwestionowała ani źródła, ani wysokości zobowiązania, sąd zasądził od Gminy O. na rzecz banku kwotę 20.120,83 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu. Jednocześnie, zgodnie z art. 319 k.p.c., zastrzeżono pozwanej prawo do powoływania się w postępowaniu egzekucyjnym na ograniczenie odpowiedzialności do wartości ustalonego spisu inwentarza. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c., odstępując od obciążania nimi pozwanej Gminy O. ze względu na szczególne okoliczności, w tym zainicjowanie przez gminę postępowania o spis inwentarza i wolę polubownego zakończenia sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie zasad odpowiedzialności spadkobiercy nabywającego spadek z dobrodziejstwem inwentarza za długi spadkowe, w tym możliwość zastrzeżenia ograniczenia odpowiedzialności w wyroku i jego wpływ na postępowanie rozpoznawcze.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy spadkobiercą jest gmina, ale zasady prawne są uniwersalne dla spadkobierców z dobrodziejstwem inwentarza.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odpowiedzialność gminy jako spadkobiercy nabywającego spadek z dobrodziejstwem inwentarza za długi spadkowe może być badana w postępowaniu rozpoznawczym, czy też ogranicza się do postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odpowiedzialność spadkobiercy z dobrodziejstwem inwentarza za długi spadkowe nie podlega badaniu w postępowaniu rozpoznawczym. Ograniczenie odpowiedzialności może być zastrzeżone w wyroku lub klauzuli wykonalności, a jego zakres jest weryfikowany w postępowaniu egzekucyjnym.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 1031 § 2 k.c. oraz art. 319 k.p.c., wskazując, że ustalenie wartości spadku i zakresu odpowiedzialności spadkobiercy następuje w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie rozpoznawcze ma na celu ustalenie istnienia i wysokości zobowiązania, a nie jego ograniczenia wynikającego z dobrodziejstwa inwentarza.
Czy śmierć kredytobiorcy wpływa na treść umowy kredytu i obowiązek spłaty rat przez spadkobierców?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Śmierć kredytobiorcy nie wywołuje zmian w treści umowy kredytowej, a spadkobiercy są zobowiązani do zwrotu kredytu na zasadach określonych w umowie, zgodnie z harmonogramem spłat.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, zgodnie z którym umowa kredytu wiąże spadkobierców na dotychczasowych warunkach, chyba że umowa przewiduje automatyczną wymagalność całości kredytu po śmierci kredytobiorcy.
Czy sąd powinien odstąpić od obciążania pozwanej gminy kosztami procesu w sytuacji, gdy nabyła ona spadek z dobrodziejstwem inwentarza i podjęła działania zmierzające do ustalenia jego wartości?
Odpowiedź sądu
Tak, w szczególnych okolicznościach uzasadnione jest odstąpienie od obciążania pozwanej gminy kosztami procesu.
Uzasadnienie
Sąd zastosował art. 102 k.p.c., biorąc pod uwagę, że gmina zainicjowała postępowanie o spis inwentarza, informowała powoda o jego przebiegu, wyrażała wolę polubownego zakończenia sprawy i nie miała możliwości odrzucenia spadku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank spółki akcyjnej z siedzibą w W. | spółka | powód |
| Gmina O. | organ_państwowy | pozwana |
| Z. C. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 922 § § 1
Kodeks cywilny
Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób.
k.c. art. 1030
Kodeks cywilny
Do chwili przyjęcia spadku spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko ze spadku.
k.c. art. 1031 § § 2 zd. 1
Kodeks cywilny
W razie przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku.
k.p.c. art. 319
Kodeks postępowania cywilnego
Ograniczenie odpowiedzialności dłużnika za dług spadkowy może być zastrzeżone w wyroku.
Pomocnicze
k.p.c. art. 792
Kodeks postępowania cywilnego
Ograniczenie odpowiedzialności dłużnika może być zastrzeżone w klauzuli wykonalności.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej wyższą lub niższą kwotę, albo nie zasądzać jej wcale.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
u.k.k.
Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim
k.s.h. art. 529 § § 1 pkt 4
Kodeks spółek handlowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spadek nabyty z dobrodziejstwem inwentarza nie wyłącza możliwości zasądzenia całej należności w postępowaniu rozpoznawczym. • Śmierć kredytobiorcy nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania kredytowego. • Gmina jako spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe, a ograniczenie tej odpowiedzialności następuje w postępowaniu egzekucyjnym.
Odrzucone argumenty
Konieczność zawieszenia postępowania do czasu sporządzenia spisu inwentarza. • Brak możliwości ustalenia odpowiedzialności gminy przed zakończeniem postępowania o spis inwentarza.
Godne uwagi sformułowania
Ograniczenie odpowiedzialności dłużnika-spadkobiercy może być zastrzeżone w wyroku ( art. 319 k.p.c. ) bądź w klauzuli wykonalności nadanej przeciwko spadkobiercy ( art. 792 k.p.c. ). • Uprawnienie Sądu do ograniczenia w sentencji wyroku zakresu odpowiedzialności dłużnika za dług spadkowy do wartości stanu czynnego spadku nie daje jednakże podstawy do oddalenia powództwa wytoczonego przez wierzyciela spadkodawcy na tej podstawie, że zmarły nie pozostawił spadku. • Zastrzeżenie nie służy oznaczeniu granic egzekucji, lecz tworzy podstawę umożliwiającą dłużnikowi powołanie się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie swojej odpowiedzialności, a przez to określenie zakresu egzekucji zgodnie z prawem materialnym.
Skład orzekający
Paula Wacławek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie zasad odpowiedzialności spadkobiercy nabywającego spadek z dobrodziejstwem inwentarza za długi spadkowe, w tym możliwość zastrzeżenia ograniczenia odpowiedzialności w wyroku i jego wpływ na postępowanie rozpoznawcze."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy spadkobiercą jest gmina, ale zasady prawne są uniwersalne dla spadkobierców z dobrodziejstwem inwentarza.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o dziedziczeniu i odpowiedzialności za długi spadkowe, szczególnie w kontekście ograniczonej odpowiedzialności jednostki samorządu terytorialnego. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem spadkowym i cywilnym.
“Gmina musi zapłacić dług zmarłego? Sąd wyjaśnia, jak działa dziedziczenie z dobrodziejstwem inwentarza.”
Dane finansowe
WPS: 20 120,83 PLN
zapłata: 20 120,83 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.