I C 547/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód Z. P. domagał się od Skarbu Państwa zasądzenia kwoty 350 zł tytułem zadośćuczynienia za następstwa wypadku przy pracy w gospodarstwie rolnym. Twierdził, że KRUS wadliwie przeprowadził postępowanie likwidacyjne, zaniżając wysokość należnego mu jednorazowego odszkodowania. Pozwany Skarb Państwa wnosił o odrzucenie pozwu, podnosząc niedopuszczalność drogi sądowej ze względu na ostateczną decyzję KRUS, brak odwołania się od niej przez powoda, a także zarzucając brak biernej legitymacji procesowej i przedawnienie roszczenia. Sąd Rejonowy w Krośnie oddalił powództwo. Sąd uznał, że świadczenie wypłacone przez KRUS ma charakter pomocowy, a nie odszkodowawczy, i nie jest nakierowane na naprawienie szkody. Podkreślono, że organ rentowy nie jest zobowiązany do naprawienia szkody w rozumieniu przepisów o czynach niedozwolonych. Sąd wskazał, że powód mógł dochodzić roszczeń uzupełniających od sprawcy szkody lub ubezpieczyciela, a nie od Skarbu Państwa. Ponadto, sąd nie dopatrzył się bezprawności ani winy funkcjonariuszy Skarbu Państwa przy wydawaniu decyzji KRUS, wskazując, że decyzja stała się ostateczna z winy powoda, który nie skorzystał z prawa do odwołania. Sąd oddalił również możliwość zastosowania art. 417 kc i 444 § 1 w zw. z art. 445 § 1 kc, gdyż powód nie wykazał pogorszenia stanu zdrowia fizycznego lub psychicznego w wyniku działań funkcjonariuszy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja charakteru świadczeń z KRUS, odpowiedzialność Skarbu Państwa za decyzje organów rentowych, dopuszczalność drogi sądowej w sprawach ubezpieczeniowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji świadczeń z ubezpieczenia społecznego rolników i ostateczności decyzji KRUS.
Zagadnienia prawne (4)
Czy świadczenie jednorazowego odszkodowania z ubezpieczenia społecznego rolników ma charakter odszkodowawczy, czy pomocowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Świadczenie z KRUS ma charakter pomocowy, a nie odszkodowawczy.
Uzasadnienie
Świadczenie KRUS nie jest nakierowane na naprawienie szkody, lecz na udzielenie pomocy socjalnej, a organ rentowy nie jest zobowiązany do naprawienia szkody w rozumieniu przepisów o czynach niedozwolonych.
Czy Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za decyzję organu rentowego (KRUS) w przedmiocie przyznania jednorazowego odszkodowania, jeśli decyzja ta stała się ostateczna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności odszkodowawczej w tym przypadku.
Uzasadnienie
Brak jest bezprawności i winy funkcjonariuszy Skarbu Państwa przy wydawaniu decyzji, a ostateczność decyzji nastąpiła z winy powoda, który nie skorzystał z prawa do odwołania.
Czy powód może dochodzić od Skarbu Państwa zadośćuczynienia za wypadek przy pracy, jeśli otrzymał już jednorazowe odszkodowanie z KRUS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie może dochodzić zadośćuczynienia od Skarbu Państwa w tej sytuacji.
Uzasadnienie
Świadczenie z KRUS jest pomocowe, a roszczenia uzupełniające można dochodzić od sprawcy szkody lub ubezpieczyciela, a nie od Skarbu Państwa.
Czy niedopuszczalna jest droga sądowa w sprawach dotyczących świadczeń z ubezpieczenia społecznego rolników, jeśli decyzja organu rentowego stała się ostateczna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, niedopuszczalna jest droga sądowa w sprawach, w których decyzja organu rentowego stała się ostateczna z powodu braku odwołania.
Uzasadnienie
Postępowanie cywilne w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wszczynane jest wniesieniem odwołania od decyzji organu rentowego. Brak odwołania skutkuje ostatecznością decyzji i niedopuszczalnością drogi sądowej dla dochodzenia roszczeń objętych tą decyzją.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. P. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - (...) w W. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
u.s.r.
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Świadczenie wypłacone przez KRUS ubezpieczonemu nie wykazuje podobieństwa do roszczeń odszkodowawczych i nie ma celu odszkodowawczego, a jedynie pomocowy.
Pomocnicze
k.c. art. 417
Kodeks cywilny
Przesłanką odpowiedzialności sprawcy szkody jest bezprawność działania lub zaniechania funkcjonariusza publicznego oraz jego zawinienie. W rozpatrywanym przypadku brak jest bezprawności i winy.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
k.c. art. 444 § § 1
Kodeks cywilny
Warunkiem zastosowania jest wyrządzenie poszkodowanemu szkody niematerialnej przy wykonywaniu władzy publicznej, czego powód nie wykazał.
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
Warunkiem zastosowania jest wyrządzenie poszkodowanemu szkody niematerialnej przy wykonywaniu władzy publicznej, czego powód nie wykazał.
k.p.c. art. 199 § §1 pkt 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odrzucenia pozwu z powodu niedopuszczalności drogi sądowej.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
k.p.a. art. 145
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość wznowienia postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 156
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Świadczenie z KRUS ma charakter pomocowy, a nie odszkodowawczy. • Brak podstaw do odpowiedzialności Skarbu Państwa na podstawie art. 417 kc z uwagi na brak bezprawności i winy. • Ostateczność decyzji KRUS z winy powoda. • Niedopuszczalność drogi sądowej w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego po upływie terminu do odwołania.
Odrzucone argumenty
Zaniżenie przez KRUS wysokości uszczerbku na zdrowiu. • Roszczenie o zadośćuczynienie niezależne od odszkodowania z KRUS.
Godne uwagi sformułowania
świadczenie wypłacone przez KRUS ubezpieczonemu nie wykazuje podobieństwa do roszczeń odszkodowawczych (...) i nie ma celu odszkodowawczego, a jedynie pomocowy • nie jest nakierowane na usunięcie skutków danego zdarzenia poprzez naprawienie szkody, lecz na udzielenie konkretnej osobie pomocy przez organ rentowy • nie sposób przyjąć, iż podmiot ten jest w jakikolwiek sposób zobowiązany do naprawienia szkody wyrządzonej poszkodowanemu zdarzeniem, z którego szkoda wynikła • to wyłącznie bezczynność powoda który pomimo pouczenia go o możliwości jej zaskarżenia do sądu, nie skorzystał z tego prawa w ustawowym terminie doprowadzenia do takiego stanu rzeczy
Skład orzekający
Martyn Bartnik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru świadczeń z KRUS, odpowiedzialność Skarbu Państwa za decyzje organów rentowych, dopuszczalność drogi sądowej w sprawach ubezpieczeniowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji świadczeń z ubezpieczenia społecznego rolników i ostateczności decyzji KRUS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne rozróżnienie między świadczeniami pomocowymi a odszkodowawczymi oraz konsekwencje braku reakcji na decyzje administracyjne, co jest istotne dla praktyków prawa ubezpieczeniowego i administracyjnego.
“Czy świadczenie z KRUS to odszkodowanie? Sąd wyjaśnia, dlaczego nie i jakie to ma konsekwencje.”
Dane finansowe
WPS: 350 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.