I C 547/18
Podsumowanie
Sąd oddalił powództwo o zapłatę zadośćuczynienia, uznając, że świadczenie z KRUS ma charakter pomocowy, a Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności odszkodowawczej za decyzję organu rentowego, która stała się ostateczna z winy powoda.
Powód dochodził od Skarbu Państwa 350 zł zadośćuczynienia za wypadek przy pracy, twierdząc, że KRUS zaniżył przyznane mu jednorazowe odszkodowanie. Sąd uznał jednak, że świadczenie z ubezpieczenia społecznego rolników ma charakter pomocowy, a nie odszkodowawczy. Ponadto, sąd stwierdził brak podstaw do odpowiedzialności Skarbu Państwa na podstawie art. 417 kc, wskazując na brak bezprawności i winy funkcjonariuszy oraz ostateczność decyzji KRUS z winy powoda.
Powód Z. P. domagał się od Skarbu Państwa zasądzenia kwoty 350 zł tytułem zadośćuczynienia za następstwa wypadku przy pracy w gospodarstwie rolnym. Twierdził, że KRUS wadliwie przeprowadził postępowanie likwidacyjne, zaniżając wysokość należnego mu jednorazowego odszkodowania. Pozwany Skarb Państwa wnosił o odrzucenie pozwu, podnosząc niedopuszczalność drogi sądowej ze względu na ostateczną decyzję KRUS, brak odwołania się od niej przez powoda, a także zarzucając brak biernej legitymacji procesowej i przedawnienie roszczenia. Sąd Rejonowy w Krośnie oddalił powództwo. Sąd uznał, że świadczenie wypłacone przez KRUS ma charakter pomocowy, a nie odszkodowawczy, i nie jest nakierowane na naprawienie szkody. Podkreślono, że organ rentowy nie jest zobowiązany do naprawienia szkody w rozumieniu przepisów o czynach niedozwolonych. Sąd wskazał, że powód mógł dochodzić roszczeń uzupełniających od sprawcy szkody lub ubezpieczyciela, a nie od Skarbu Państwa. Ponadto, sąd nie dopatrzył się bezprawności ani winy funkcjonariuszy Skarbu Państwa przy wydawaniu decyzji KRUS, wskazując, że decyzja stała się ostateczna z winy powoda, który nie skorzystał z prawa do odwołania. Sąd oddalił również możliwość zastosowania art. 417 kc i 444 § 1 w zw. z art. 445 § 1 kc, gdyż powód nie wykazał pogorszenia stanu zdrowia fizycznego lub psychicznego w wyniku działań funkcjonariuszy.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Świadczenie z KRUS ma charakter pomocowy, a nie odszkodowawczy.
Uzasadnienie
Świadczenie KRUS nie jest nakierowane na naprawienie szkody, lecz na udzielenie pomocy socjalnej, a organ rentowy nie jest zobowiązany do naprawienia szkody w rozumieniu przepisów o czynach niedozwolonych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - (...) w W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. P. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - (...) w W. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
u.s.r.
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników
Świadczenie wypłacone przez KRUS ubezpieczonemu nie wykazuje podobieństwa do roszczeń odszkodowawczych i nie ma celu odszkodowawczego, a jedynie pomocowy.
Pomocnicze
k.c. art. 417
Kodeks cywilny
Przesłanką odpowiedzialności sprawcy szkody jest bezprawność działania lub zaniechania funkcjonariusza publicznego oraz jego zawinienie. W rozpatrywanym przypadku brak jest bezprawności i winy.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
k.c. art. 444 § § 1
Kodeks cywilny
Warunkiem zastosowania jest wyrządzenie poszkodowanemu szkody niematerialnej przy wykonywaniu władzy publicznej, czego powód nie wykazał.
k.c. art. 445 § § 1
Kodeks cywilny
Warunkiem zastosowania jest wyrządzenie poszkodowanemu szkody niematerialnej przy wykonywaniu władzy publicznej, czego powód nie wykazał.
k.p.c. art. 199 § §1 pkt 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odrzucenia pozwu z powodu niedopuszczalności drogi sądowej.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
k.p.a. art. 145
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość wznowienia postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 156
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Świadczenie z KRUS ma charakter pomocowy, a nie odszkodowawczy. Brak podstaw do odpowiedzialności Skarbu Państwa na podstawie art. 417 kc z uwagi na brak bezprawności i winy. Ostateczność decyzji KRUS z winy powoda. Niedopuszczalność drogi sądowej w sprawach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego po upływie terminu do odwołania.
Odrzucone argumenty
Zaniżenie przez KRUS wysokości uszczerbku na zdrowiu. Roszczenie o zadośćuczynienie niezależne od odszkodowania z KRUS.
Godne uwagi sformułowania
świadczenie wypłacone przez KRUS ubezpieczonemu nie wykazuje podobieństwa do roszczeń odszkodowawczych (...) i nie ma celu odszkodowawczego, a jedynie pomocowy nie jest nakierowane na usunięcie skutków danego zdarzenia poprzez naprawienie szkody, lecz na udzielenie konkretnej osobie pomocy przez organ rentowy nie sposób przyjąć, iż podmiot ten jest w jakikolwiek sposób zobowiązany do naprawienia szkody wyrządzonej poszkodowanemu zdarzeniem, z którego szkoda wynikła to wyłącznie bezczynność powoda który pomimo pouczenia go o możliwości jej zaskarżenia do sądu, nie skorzystał z tego prawa w ustawowym terminie doprowadzenia do takiego stanu rzeczy
Skład orzekający
Martyn Bartnik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru świadczeń z KRUS, odpowiedzialność Skarbu Państwa za decyzje organów rentowych, dopuszczalność drogi sądowej w sprawach ubezpieczeniowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji świadczeń z ubezpieczenia społecznego rolników i ostateczności decyzji KRUS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne rozróżnienie między świadczeniami pomocowymi a odszkodowawczymi oraz konsekwencje braku reakcji na decyzje administracyjne, co jest istotne dla praktyków prawa ubezpieczeniowego i administracyjnego.
“Czy świadczenie z KRUS to odszkodowanie? Sąd wyjaśnia, dlaczego nie i jakie to ma konsekwencje.”
Dane finansowe
WPS: 350 PLN
Sektor
rolnictwo
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt: I C 547/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 sierpnia 2019 r. Sąd Rejonowy w Krośnie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Martyn Bartnik Protokolant: Anna Wróbel – Hłyń po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2019 r. w Krośnie sprawy z powództwa Z. P. przeciwko Skarbowi Państwa - (...) w W. o zapłatę I. oddala powództwo, II. zasądza od powoda Z. P. na rzecz strony pozwanej Skarbu Państwa – (...) w W. kwotę 60 zł (sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sędzia Sygn. akt: I C 547/18 UZASADNIENIE wyroku z dnia 23.VIII.2019r. Ostatecznie precyzując pozew powód Z. P. domagał się zasądzenia od strony pozwanej Skarbu Państwa reprezentowanego przez (...) kwoty 350 zł tytułem zadośćuczynienia za następstwa wypadku, jakiemu uległ przy pracy w gospodarstwie rolnym. W uzasadnieniu swego żądania podniósł, że wspomnianego roszczenia dochodzi na podstawie przepisów kodeksu cywilnego , niezależnie od jednorazowego odszkodowania przyznanego mu przez KRUS w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20.12.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników . Zdaniem w/wymienionego pozwany wadliwie przeprowadził postępowanie likwidacyjne, gdyż zaniżył w jego toku wysokość uszczerbku na zdrowiu doznanego przez powoda wskutek spornego zdarzenia. W efekcie przed wszczęciem niniejszego procesu otrzymał on jednorazowe odszkodowanie w wysokości niższej niż świadczenie faktycznie mu należne. Tym samym na skutek r takiego działania pozwanego ( z jego winy) poniósł on szkodę – k. 1-3, 113-114. W odpowiedzi na pozew strona pozwana wnosi o odrzucenie pozwu, na zasadzie art. 199§1 pkt 1 i 3 kpc zarzucając, że w rozpatrywanym przypadku zachodzi niedopuszczalność drogi sądowej, bowiem postępowanie cywilne w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wszczynane jest wniesieniem odwołania od decyzji organu rentowego lub odwołania w razie niewydania przez organ rentowy takiej decyzji we właściwym terminie od zgłoszenia roszczenia. Tymczasem w niniejszej sprawie decyzją Prezesa KRUS z 12.01.2015r. powodowi przyznano jednorazowe odszkodowanie za trwały uszczerbek na jego zdrowiu będący następstwem spornego zdarzenia. Jednocześnie wyżej wymieniony nie odwołał się od rzeczonej decyzji w ustawowym terminie. W efekcie stwierdzić wypada, iż dochodzenie przez niego przed sądem powszechnym roszczeń, o których mowa w pozwie jest niedopuszczalne. Strona pozwana podniosła ponadto, że nie jest biernie legitymowana w niniejszej sprawie, zaś roszczenie dochodzone pozwem uległo przedawnieniu – k. 38- 41. Sąd ustalił następujący stan faktyczny i zważył , co następuje : W dniu 18.VI.2014r. powód Z. P. wystąpił z wnioskiem do (...) o/w J. z wnioskiem o wypłatę na jego rzecz jednorazowego odszkodowania w związku z wypadkiem , jakiemu uległ on w gospodarstwie rolnym w dniu 28.V.2014r. W toku wszczętego postępowania wymieniony organ rentowy ustalił, że wskutek omawianego zdarzenia ubezpieczony doznał dwudziesopięcioprocentowego, długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. W konsekwencji – decyzją z dnia 12.I.2015r. – przyznał w/wymienionemu jednorazowe odszkodowanie w kwocie 17.500 zł Ponieważ Z. P. nie odwołał się w ustawowym terminie od wskazanej decyzji do sądu stała się ona ostateczna. dowód : - akta KRUS symbol (...) . W ocenie Sądu, powództwo ocenić należy jako bezzasadne. W szczególności na uwzględnienie zasługuje stanowisko strony pozwanej, zgodnie z którym w świetle obowiązujących przepisów ( ustawa z 20.XII.1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników – Dz.U. z 2017r. poz. 2376 ze zm. ) świadczenie wypłacone przez KRUS ubezpieczonemu nie wykazuje podobieństwa do roszczeń odszkodowawczych (w tym roszczenie o wypłatę zadośćuczynienia) i nie ma celu odszkodowawczego, a jedynie pomocowy, a w szczególności nie jest nakierowane na usunięcie skutków danego zdarzenia poprzez naprawienie szkody, lecz na udzielenie konkretnej osobie pomocy przez organ rentowy w związku z zaistnieniem zdarzenia przewidzianego przez ustawę. Obowiązek jego wypłaty przez KRUS jest przy tym wyrazem polityki Państwa w dążeniu do zaspokojenia potrzeb społeczeństwa w zakresie pomocy socjalnej. Świadczenie to nie zmierza zatem do wykonania obowiązku naprawienia szkody, jak to dzieje się w przypadku roszczeń cywilnoprawnych. Jest ono nadto spełniane przez organ rentowy, a nie sposób przyjąć, iż podmiot ten jest w jakikolwiek sposób zobowiązany do naprawienia szkody wyrządzonej poszkodowanemu zdarzeniem, z którego szkoda wynikła. Obowiązek ten wynika zwłaszcza bezpośrednio z przepisu ustawy i nie jest powiązany z wystąpieniem przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej w rozumieniu przepisów normujących czyny niedozwolone. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, w razie wypłaty jednorazowego odszkodowania z ubezpieczenia społecznego poszkodowany może dochodzić tzw. roszczeń uzupełniających co najwyżej od sprawcy szkody lub pracodawcy (w przypadku wypadków przy pracy) lub ubezpieczycieli tych podmiotów (por. wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z 23.III.2018r., III Ca 1866/17 oraz wyrok SN z 21.X.1998r. II UKN 273/98). Tymczasem strona powodowa nie jest ani sprawcą szkody którą poniósł powód w wyniku wypadku z dnia 28.V.2014r., ani ubezpieczycielem takiego podmiotu. Gdyby zatem zamiarem Z. P. było dochodzenie omawianych roszczeń uzupełniających należałoby uznać, iż Skarb Państwa nie jest biernie legitymowany w niniejszym postępowaniu. Powództwo nie zasługiwałoby również na uwzględnienie w sytuacji gdyby podstawy powództwa odpowiedzialności Skarbu Państwa. poszukiwać w treści art. 417 kc i art. 455 kc. Otóż zasadnicza przesłanką odpowiedzialności sprawcy szkody w świetle pierwszego z powołanych przepisów jest bezprawność działania lub zaniechania funkcjonariusza publicznego oraz jego zawinienie. Natomiast w rozpatrywanym przypadku nie można doszukać się bezprawności działania funkcjonariusza Skarbu Państwa przy wydawaniu decyzji w przedmiocie przyznania powodowi jednorazowego odszkodowania. W szczególności wydana ona została na podstawie obowiązujących przepisów prawa oraz przy uwzględnieniu treści orzeczenia Komisji Lekarskiej KRUS, w treści której ustalono wysokość uszczerbku na zdrowiu, jaki wystąpił u Z. P. wskutek zdarzenia, o których mowa w pozwie. Wątpliwość nie może budzić także okoliczność, że żaden funkcjonariusz publiczny nie ponosi winy za to, iż omawiana decyzja stała się ostateczna. Mianowicie to wyłącznie bezczynność powoda który pomimo pouczenia go o możliwości jej zaskarżenia do sądu, nie skorzystał z tego prawa w ustawowym terminie doprowadzenia do takiego stanu rzeczy. Na marginesie zauważyć zresztą należy, że do chwil obecnej nie domagał się on także przywrócenia mu terminu do złożenia rzeczonego odwołania, a także nie podjął próby wzruszenia omawianej decyzji na drodze administracyjnej (wznowienia postępowania – art. 145 kpa i art. 156 - stwierdzenie nieważności decyzji. ) Uwzględnieniu powództwa na zasadzie art. 417 2 kc i 444 § 1 w zw. z art. 445 § 1 kc na przeszkodzie stoi w końcu okoliczność, iż warunkiem ich zastosowania wymienionych przepisów jest wyrządzenie poszkodowanemu szkody niematerialnej przy wykonywaniu władzy publicznej, zaś Z. P. nie dowodził, aby stan jego zdrowia fizycznego lub psychicznego uległ pogorszeniu w wyniku takich działań funkcjonariuszy Skarbu Państwa (twierdził on, że taki stan rzeczy jest jedynie następstwem wypadku, jakiemu uległ on przy pracy w gospodarstwie rolnym w dniu 28.V.2015r. i na tę okoliczność zgłosił w pozwie wnioski dowodowe). Z zaprezentowanych względów i na podstawie w/powołanych przepisów , orzeczono jak na wstępie. Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje oparcie w treści art. 98 § 1 kpc . Na kwotę zasądzono w tym przypadku na rzecz strony pozwanej składają się koszty zastępstwa procesowego - § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.X.2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych –Dz.U. z 208r., poz. 265) S ę d z i a Z: 1. (...) 2. (...) K. , dnia 3.IX.2019r.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę