I C 546/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Gdyni zasądził od banku na rzecz konsumentki zwrot nadpłaconych środków z kredytu frankowego, uznając klauzulę przeliczeniową za abuzywną i umowę za nieważną od początku.
Powódka M. K. dochodziła zwrotu nadpłaconych środków z kredytu denominowanego we frankach szwajcarskich, który zaciągnęła w 2008 roku. Sąd uznał klauzulę przeliczeniową kursu waluty (§ 15 ust. 7 umowy) za abuzywną w świetle art. 385¹ § 1 k.c., ponieważ dawała bankowi niekontrolowaną swobodę w ustalaniu kursu, co naruszało interesy konsumenta. W konsekwencji, sąd stwierdził bezwzględną nieważność umowy od samego początku (ab initio). Powódka spłaciła łącznie 99.992,30 zł oraz 19.727 CHF, a dochodzona kwota stanowiła nadwyżkę spłat ponad wypłacony kapitał. Sąd zasądził od pozwanego banku na rzecz powódki zwrot nadpłaconych kwot wraz z odsetkami oraz zwrot kosztów procesu.
Sprawa dotyczyła roszczenia konsumentki M. K. przeciwko (...) Bankowi (...) S.A. o zapłatę kwoty wynikającej z nadpłaty kredytu denominowanego we frankach szwajcarskich. Kredyt został zaciągnięty w 2008 roku na cele mieszkaniowe, a jego spłata miała następować w złotówkach, przy czym wysokość rat była przeliczana według kursu sprzedaży franka szwajcarskiego z tabeli banku. Sąd Rejonowy w Gdyni, po rozpoznaniu sprawy, uznał klauzulę zawartą w § 15 ust. 7 umowy za abuzywną w świetle art. 385¹ § 1 k.c. Sąd stwierdził, że klauzula ta przyznawała bankowi niekontrolowaną swobodę w ustalaniu kursu przeliczeniowego, co było sprzeczne z dobrymi obyczajami i naruszało interesy konsumenta. W związku z abuzywnością tej klauzuli, sąd uznał całą umowę za bezwzględnie nieważną od samego początku (ab initio). Sąd podkreślił, że bank ani pośrednik nie przedstawili powódce wystarczających informacji o ryzyku walutowym. Ponieważ umowa była nieważna od początku, późniejsze porozumienie z 2013 roku, które miało precyzować zasady ustalania kursów, również było nieskuteczne. Sąd zasądził od pozwanego banku na rzecz powódki zwrot nadpłaconych kwot (19.727,47 CHF i 1.871,16 zł) wraz z odsetkami, uznając bank za bezpodstawnie wzbogaconego. Zasądzono również zwrot kosztów procesu na rzecz powódki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienie to jest abuzywne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzula przyznająca bankowi nieograniczoną swobodę w ustalaniu kursu przeliczeniowego jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta, uzależniając go ekonomicznie od banku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zasądzenie
Strona wygrywająca
M. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Bank (...) S.A. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienie umowy zawieranej z konsumentem, które nie zostało indywidualnie uzgodnione, nie kształtuje praw i obowiązków strony w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy, nie jest abuzywne. Postanowienia umowne, które naruszają te zasady, nie wiążą konsumenta, jeżeli ich postanowienia lub wykonanie umowy są sprzeczne z dobrymi obyczajami lub rażąco naruszają interesy konsumenta – postanowienia te nie są skuteczne, a w przypadkach, gdy nie można ich było związać z innymi postanowieniami umowy, umowa w tej części nieważna.
k.c. art. 410 § § 1
Kodeks cywilny
Przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu stosuje się również do świadczenia nienależnego.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźnił się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
k.c. art. 481 § § 1 i § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźnił się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej NBP i 3,5 punktów procentowych.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu, zgodnie z którą strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Pomocnicze
rozp. MS z dn. 22.10.2015 r. art. § 2 pkt 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Określa stawkę minimalną opłaty za czynności radcy prawnego w sprawach o zapłatę.
k.c. art. 385²
Kodeks cywilny
Ocena, czy postanowienie umowy zawiera klauzulę niedozwoloną, następuje według stanu z chwili zawarcia umowy; w razie zmiany stosunków późniejsza ocena jest możliwa, jeżeli strony inaczej postanowiły. W razie sporu o zasadność użycia klauzuli abuzywnej, ciężar dowodu, że postanowienie zostało indywidualnie uzgodnione, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzula przeliczeniowa kursu waluty jest abuzywna. Umowa kredytu jest nieważna od początku z powodu abuzywności klauzuli. Bank nie poinformował o ryzyku walutowym. Pozwany bank jest bezpodstawnie wzbogacony o nadpłacone kwoty.
Godne uwagi sformułowania
Postanowienie zawarte w § 15 ust. 7 Części ogólnej umowy jest abuzywne w świetle art. 385¹ § 1 k.c. umowa z dnia 13 września 2008 r. była ab initio bezwzględnie nieważna Orzecznictwo sądowe w tzw. sprawach frankowych jest obecnie ustabilizowane
Skład orzekający
Tadeusz Kotuk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul przeliczeniowych w kredytach frankowych i konsekwencji nieważności umowy. Uzasadnienie dla konsumentów dochodzących zwrotu nadpłat."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego sformułowania klauzuli i braku informacji o ryzyku. Orzecznictwo w sprawach frankowych jest ustabilizowane, ale każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu kredytów frankowych i potwierdza ugruntowaną linię orzeczniczą w zakresie abuzywności klauzul, co jest istotne dla wielu konsumentów i prawników.
“Bank musi zwrócić miliony z kredytu frankowego! Sąd uznał umowę za nieważną od początku.”
Dane finansowe
zwrot nadpłaty kredytu: 19 727,47 CHF
zwrot nadpłaty kredytu: 1871,16 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I C 546/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 listopada 2024 r. Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny: Przewodniczący: sędzia Tadeusz Kotuk Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2024 r. w G. sprawy z powództwa M. K. przeciwko (...) Bankowi (...) S.A. w W. o zapłatę I. zasądza od pozwanego (...) Banku (...) S.A. w W. na rzecz powódki M. K. kwoty: a. 19.727,47 CHF (dziewiętnaście tysięcy siedemset dwadzieścia siedem franków szwajcarskich i czterdzieści siedem centymów) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za okres od dnia 26 lipca 2024 r. do dnia zapłaty, b. 1.871,16 zł (jeden tysiąc osiemset siedemdziesiąt jeden złotych szesnaście groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za okres od dnia 26 lipca 2024 r. do dnia zapłaty; II. zasądza od pozwanego (...) Banku (...) S.A. w W. na rzecz powódki M. K. kwotę 6.417 zł (sześć tysięcy czterysta siedemnaście złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za okres od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty – tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 546/24 UZASADNIENIE Stan faktyczny W 2008 r. M. K. spłacała kredyt zaciągnięty w złotówkach w Banku (...) . W obiegu informacyjnym wówczas przekazywano sugestie, że najkorzystniejsze dla kredytobiorców są kredyty powiązane z frankiem szwajcarskim, dlatego powódka udała się do doradcy kredytowego ( (...) ), aby doradził jej, czy rzeczywiście w jej wypadku będzie to dobre rozwiązanie. Doradca finansowy potwierdził obiegowe informacje, upewnił powódkę, że nie wiąże się z tym żadne ryzyko. Powódka nie miała żadnej szczególnej wiedzy ani doświadczenia praktycznego w zakresie funkcjonowania rynku walutowego. Umowa została zawarta na wzorcu przedstawionym przez bank (...) S.A. w G. (umowa z dnia 13 września 2008 r., nr (...) 08- (...) ). Powódka nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej. Kredyt był przeznaczony na cele mieszkaniowe. Był udzielony w złotych, denominowany do franka szwajcarskiego, na sumę 45.876,04 CHF, na okres do września 2038 r. Spłaty miały być dokonywane w złotówkach, w równowartości kwot wyrażonych w (...) , do przeliczeń wysokości rat miał być stosowany kurs sprzedaży tej waluty według Tabeli kursów obowiązującej w kredytującym banku w dniu spłaty (§ 15 ust. 7 Części ogólnej umowy). W dniu 17 maja 2013 r. strony zawarły (...) do w/w umowy umożliwiające kredytobiorcy spłaty bezpośrednio w walucie odniesienie oraz precyzujące zasady ustalania kursów przeliczeniowych na potrzeby spłat kredytu. Dowód: zeznania powódki umowa, k. 27-34 porozumienie, k. 35 Bank wypłacił kredyt w dwóch transzach: 47.000 zł (22.09.2008 r.) oraz 51.121,14 zł (16.10.2008 r.). Kredyt został w całości spłacony do 23 maja 2013 r. Łącznie powódka spłaciła 99.992,30 zł oraz 19.727 CHF. Okoliczności bezsporne (k. 42-44) Pozwany bank jest następcą prawnym banku zawierającego umowę. Okoliczność bezsporna Ocena dowodów Zeznania powódki są wiarygodne, szczere. Dokumenty prywatne złożone przez strony nie były kwestionowane co do autentyczności i mocy dowodowej. Część materiału dowodowego przedstawionego przez powoda została pominięta bez zastrzeżeń (k. 118). Kwalifikacja prawna Postanowienie zawarte w § 15 ust. 7 Części ogólnej umowy jest abuzywne w świetle art. 385 1 § 1 k.c. , gdyż przyznaje wyłącznie przedsiębiorcy niekontrolowaną swobodę wyznaczania kursu przeliczeniowego waluty odniesienia ( (...) ), co jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i narusza interesy konsumenta, uzależniając go ekonomicznie od banku. Skutkiem eliminacji tego postanowienia jest konkluzja, że umowa nie mogła być wykonywana, a jednocześnie nie istniała możliwość zastąpienia inkryminowanej klauzuli innym przepisem prawa (Sąd podzielił w tym zakresie w całości obszerną argumentację powódki zawartą w uzasadnieniu pozwu). Z tych przyczyn należy stwierdzić, że umowa z dnia 13 września 2008 r. była ab initio bezwzględnie nieważna . Fakt, że kredyt stanowił „refinansowanie” wcześniejszego, nie ma żadnego wpływu na możliwość ustalenia abuzywności postanowień tej kolejnej umowy. Przy zawieraniu spornej umowy bank (ani pośrednik) nie przedstawili powódce wystarczających i odpowiednich informacji ostrzegających przed ryzykiem walutowym. Wcześniejsze kredyt nie był powiązany z walutą obcą. Późniejsze „porozumienie” do spornej umowy było nieskuteczne skoro umowa ta od początku była bezwzględnie nieważna. Ogólnoświatowy kryzys finansowy będący następstwem upadku amerykańskiego banku inwestycyjnego jesienią 2008 r. i wynikające z tego perturbacje walutowe nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż były to zdarzenia mające miejsce już po zawarciu spornej umowy. Wysokość roszczenia dochodzonego pozwem jest prawidłowo oznaczona, powódka dochodziła tylko nadwyżki spłat ponad wypłacony jej kapitał. Pozwany jest więc bezpodstawnie wzbogacony o kwoty dochodzone pozwem. Wymagalność roszczenia nastąpiła po doręczeniu odpisu pozwu pozwanemu. Sąd nie bada w niniejszej sprawie faktycznie realizowanych przez bank metod przeliczeń kursowych, gdyż na potrzeby stwierdzenia abuzywności klauzul umownych nie jest to okoliczność istotna prawnie (por. art. 385 2 k.c. ). Podsumowując, Sąd w całości podzielił poglądy i wywody prawne powódki, nie zgadzając się jednocześnie z chybionymi argumentami strony pozwanej. Należy jednocześnie zauważyć, że obie strony naruszyły procedurę przedstawiając swoje pisemne wywody w formie rażąco odbiegającej od wymogu zwięzłości. Orzecznictwo sądowe w tzw. sprawach frankowych jest obecnie ustabilizowane i nie ma potrzeby ani obowiązku prawnego kazuistycznego rozważania zasadności i słuszności poszczególnych judykatów. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w punkcie I. sentencji na mocy art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 455 k.c. w zw. z art. 481 § 1 i § 2 k.c. Koszty O kosztach orzeczono na mocy art. 98 k.p.c. Na zasądzone na rzecz powódki koszty składa się: opłata sądowa od pozwu (1.000 zł), opłata za czynności radcy prawnego w stawce minimalnej (5.400 zł, § 2 pkt 6 rozp. MS z dn. 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, ze zm.), opłata skarbowa od pełn. (17 zł) oraz odsetki od kosztów (punkt II.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI