I C 541/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z powództwa D.G. i I.G. przeciwko (...) S.A. Oddział w Polsce o ustalenie nieważności umowy kredytu hipotecznego nr (...) z 2008 roku oraz zapłatę. Początkowo powodowie domagali się ustalenia nieważności umowy i zapłaty 96 565,28 zł, a następnie modyfikowali powództwo, żądając zasądzenia kwot 428 418,21 zł lub 743 265,01 zł jako świadczenia nienależnego. Sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej żądania ustalenia nieważności umowy, ponieważ powodowie cofnęli pozew w tym zakresie. W pozostałej części, uznając klauzule dotyczące indeksacji do CHF za abuzywne i niespełniające wymogów art. 385¹ k.c., sąd zasądził od pozwanego banku na rzecz powodów kwotę 68 300,33 zł. Kwota ta stanowi zwrot wpłat dokonanych w złotówkach w okresie od 2008 do 2011 roku, przed zawarciem aneksu zmieniającego sposób spłaty na walutę CHF. Sąd uznał, że po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych umowa nie mogła utrzymać się w mocy, jednakże powodowie spłacili kredyt, co wykluczyło ich interes prawny w żądaniu ustalenia nieważności. Roszczenie pieniężne zostało uwzględnione jedynie w zakresie wpłat dokonanych w PLN, ponieważ dalsze spłaty odbywały się w CHF na mocy aneksu, a powodowie nie wykazali zgody pozwanego na zwrot tych kwot w PLN. Powództwo w pozostałej części oddalono. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania, stosunkowo je rozdzielając.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUznawanie klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytów frankowych za abuzywne i konsekwencje prawne dla umowy.
Dotyczy umów kredytów indeksowanych do waluty obcej zawartych z konsumentami, gdzie klauzule nie były indywidualnie negocjowane. Rozstrzygnięcie o zwrocie wpłat ograniczone do okresu przed zawarciem aneksu o spłacie w walucie obcej.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienia umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, dotyczące sposobu ustalania kursu waluty i wysokości rat, mogą być uznane za niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne) w rozumieniu art. 385¹ k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te mogą być uznane za niedozwolone, jeśli nie zostały indywidualnie uzgodnione, kształtują prawa i obowiązki konsumenta sprzecznie z dobrymi obyczajami, rażąco naruszają jego interesy, a jednocześnie nie określają głównych świadczeń stron w sposób jednoznaczny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzule waloryzacyjne w umowie kredytu indeksowanego do CHF spełniają przesłanki abuzywności: brak indywidualnego uzgodnienia, sprzeczność z dobrymi obyczajami, rażące naruszenie interesów konsumenta oraz niejednoznaczność w określaniu głównych świadczeń. Pozwalały one bankowi na jednostronne ustalanie kursu waluty bez obiektywnych kryteriów, co stanowiło dodatkowe, ukryte wynagrodzenie dla banku.
Czy po stwierdzeniu abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowie kredytu indeksowanego do waluty obcej, umowa może utrzymać się w mocy w pozostałej części?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w ocenie sądu, po wyeliminowaniu klauzul określających sposób wyliczenia kwoty zobowiązania i wysokości rat, utrzymanie mocy obowiązującej umowy staje się niemożliwe, gdyż traci ona postanowienia istotne dla jej bytu.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości UE, wskazując, że nie można uzupełniać umowy przez zastąpienie wyeliminowanych klauzul przepisami dyspozytywnymi lub kursami NBP, co prowadzi do upadku całej umowy w tej części.
Czy powodowie mają interes prawny w żądaniu ustalenia nieważności umowy kredytu, która została już w całości spłacona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powodowie nie mają interesu prawnego w żądaniu ustalenia nieważności umowy, która została już wykonana (spłacona).
Uzasadnienie
Mimo stwierdzenia nieważności umowy w pewnym zakresie z powodu klauzul abuzywnych, fakt całkowitej spłaty kredytu przez powodów wykluczył ich interes prawny w dochodzeniu ustalenia tej nieważności na drodze sądowej.
Czy powodowie mogą żądać zwrotu rat kredytu spłaconych w złotych po zawarciu aneksu zmieniającego sposób spłaty na walutę obcą (CHF)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko w zakresie wpłat dokonanych w złotówkach przed zawarciem aneksu. Zwrotu dalszych wpłat dokonanych w CHF nie można dochodzić w złotówkach bez zgody dłużnika.
Uzasadnienie
Sąd zasądził zwrot kwoty 68 300,33 zł, która stanowiła wpłaty w PLN dokonane przed zawarciem aneksu. Po zawarciu aneksu, spłaty odbywały się w CHF zgodnie z umową, a pozwany nie wyraził zgody na zwrot tych kwot w PLN, co uniemożliwiło uwzględnienie dalszych roszczeń pieniężnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. G. | osoba_fizyczna | powód |
| I. G. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) (Spółka Akcyjna) Oddział w Polsce | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 385¹ § §1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawartej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to jednak postanowień określających główne świadczenia stron, jeżeli zostały one sformułowane w sposób jednoznaczny.
p.b. art. 69 § ust. 1
Ustawa Prawo bankowe
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Pomocnicze
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Bezzasadnie wzbogacony obowiązany jest do jego zwrotu w całości lub w części, w jakiej wzbogacenie nastąpiło z jego majątku.
k.c. art. 410 § §1
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia stosuje się również do świadczenia nienależnego.
k.c. art. 358 § §1
Kodeks cywilny
Jeżeli przedmiotem zobowiązania od chwili jego powstania jest waluta obca, spełnienie świadczenia następuje w walucie polskiej według kursu waluty obcej ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu wymagalności świadczenia, chyba że ustawa, orzeczenie sądowe lub postanowienie umowy zastrzega inaczej.
k.p.c. art. 355
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd umarza postępowanie, jeżeli powód cofnął pozew lub strony zawarły ugodę.
k.p.c. art. 203 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Pozew może być cofnięty przez powodów w całości lub w części.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie, niezbędne koszty celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
p.b. art. 42e § ust. 2
Ustawa Prawo bankowe
Bank krajowy wstępuje z mocy prawa we wszystkie prawa i obowiązki banku zagranicznego związane z działalnością oddziału.
u.k.s.c. art. 13a
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzule waloryzacyjne w umowie kredytu indeksowanego do CHF są abuzywne. • Po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych umowa nie może utrzymać się w mocy. • Powodowie mają prawo do zwrotu wpłat dokonanych w złotówkach przed zawarciem aneksu o spłacie w CHF.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o ustalenie nieważności umowy po jej spłacie. • Żądanie zwrotu rat spłaconych w CHF w złotówkach po zawarciu aneksu bez zgody pozwanego. • Roszczenie o zapłatę kwoty 428 418,21 zł lub 743 265,01 zł jako świadczenia nienależnego.
Godne uwagi sformułowania
nie można zastąpić kursu waluty ustalanego przez pozwany bank kursem ustalanym przez Narodowy Bank Polski • nieuczciwy warunek zawarty w umowie między przedsiębiorcą a konsumentem • nie posiadali zdolności kredytowej do udzielenia im kredytu hipotecznego w walucie PLN i w siedzibie (...) został im zaproponowany kredyt we frankach szwajcarskich • nie było możliwości zmiany jej warunków, jej postanowienia nie były do końca zrozumiałe dla kredytobiorców
Skład orzekający
Marcin Polit
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznawanie klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytów frankowych za abuzywne i konsekwencje prawne dla umowy."
Ograniczenia: Dotyczy umów kredytów indeksowanych do waluty obcej zawartych z konsumentami, gdzie klauzule nie były indywidualnie negocjowane. Rozstrzygnięcie o zwrocie wpłat ograniczone do okresu przed zawarciem aneksu o spłacie w walucie obcej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy popularnego problemu kredytów frankowych i abuzywnych klauzul, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród konsumentów i prawników. Pokazuje praktyczne konsekwencje wadliwych umów.
“Kredyt we frankach: Sąd zasądził zwrot części wpłat od banku po stwierdzeniu abuzywności klauzul!”
Dane finansowe
WPS: 523 984,21 PLN
zwrot wpłat: 68 300,33 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.