I C 540/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) Bank (...) S.A. w W. domagał się od pozwanej A. N. zapłaty kwoty ponad 73 tys. zł tytułem wynagrodzenia za korzystanie z kapitału kredytu hipotecznego indeksowanego do franka szwajcarskiego, po tym jak umowa została prawomocnie uznana za nieważną wyrokiem Sądu Okręgowego w Toruniu (I C 1322/21) i Sądu Apelacyjnego w Gdańsku (I ACa 805/22). Bank powoływał się na przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 410 k.c. w zw. z art. 405 k.c.), twierdząc, że pozwana uzyskała korzyść z udostępnionego kapitału. Pozwana kwestionowała zasadność żądania, wskazując na brak podstaw prawnych w prawie krajowym i unijnym oraz podnosząc zarzut przedawnienia. Sąd, opierając się na uchwale SN III CZP 6/21 oraz wyroku TSUE w sprawie C-520/21, uznał, że bankowi nie przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału po stwierdzeniu nieważności umowy. Podkreślono, że TSUE wykluczył możliwość żądania przez instytucję kredytową rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału i ustawowe odsetki. Sąd oddalił również powództwo ewentualne dotyczące waloryzacji kapitału, wskazując na zakaz stosowania art. 358¹ § 4 k.c. do stron prowadzących przedsiębiorstwo oraz na sprzeczność takiego roszczenia z zasadami współżycia społecznego. W konsekwencji, sąd umorzył postępowanie w części cofniętego powództwa i oddalił pozostałe żądania, zasądzając od banku na rzecz pozwanej zwrot kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie braku możliwości dochodzenia przez banki wynagrodzenia za korzystanie z kapitału oraz waloryzacji po stwierdzeniu nieważności umów kredytów frankowych, zgodnie z wykładnią TSUE i SN.
Dotyczy spraw, w których umowa kredytu została uznana za nieważną z powodu klauzul abuzywnych i nastąpiło rozliczenie kapitału.
Zagadnienia prawne (3)
Czy bankowi przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału kredytu po stwierdzeniu nieważności umowy z powodu klauzul abuzywnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bankowi nie przysługuje takie roszczenie.
Uzasadnienie
TSUE w sprawie C-520/21 orzekł, że przepisy dyrektywy 93/13 stoją na przeszkodzie wykładni krajowej, zgodnie z którą bank może żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału i ustawowe odsetki. Przyjęcie odmiennego stanowiska niweczyłoby sankcyjny charakter nieważności i założenia dyrektywy.
Czy bank może żądać sądowej waloryzacji wypłaconego kapitału kredytu po stwierdzeniu jego nieważności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bank nie może żądać sądowej waloryzacji.
Uzasadnienie
TSUE w sprawie C-488/23 orzekł, że przepisy dyrektywy 93/13 stoją na przeszkodzie wykładni krajowej, zgodnie z którą bank ma prawo żądać od konsumenta, poza zwrotem kapitału i odsetek, rekompensaty polegającej na sądowej waloryzacji świadczenia w przypadku istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza.
Czy roszczenie banku o zwrot kapitału kredytu po stwierdzeniu jego nieważności jest związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 358¹ § 4 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie jest związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że waloryzacja sądowa jest wykluczona, jeśli świadczenie miało jakikolwiek związek z prowadzonym przedsiębiorstwem. Obowiązek zwrotu wzajemnych świadczeń wynikał z udzielenia kredytu przez bank prowadzący działalność gospodarczą, co oznacza, że roszczenie banku jest związane z jego przedsiębiorstwem.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank (...) S.A. | spółka | powód |
| A. N. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa prawna roszczenia o zwrot korzyści majątkowej uzyskanej bez podstawy prawnej.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Reguluje świadczenie nienależne jako szczególny rodzaj bezpodstawnego wzbogacenia.
Pomocnicze
k.c. art. 358¹ § 3
Kodeks cywilny
Możliwość zmiany wysokości świadczenia pieniężnego w razie istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza.
k.c. art. 358¹ § 4
Kodeks cywilny
Wyłączenie możliwości żądania zmiany wysokości świadczenia przez stronę prowadzącą przedsiębiorstwo, jeżeli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 355
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do umorzenia postępowania w przypadku cofnięcia pozwu.
u.p.b. art. 69 § 1
Ustawa Prawo bankowe
Definicja umowy kredytu bankowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw prawnych do żądania przez bank wynagrodzenia za korzystanie z kapitału po stwierdzeniu nieważności umowy, zgodnie z orzecznictwem TSUE i SN. • Wykluczenie możliwości żądania przez bank sądowej waloryzacji kapitału po stwierdzeniu nieważności umowy. • Roszczenie banku o zwrot kapitału jest związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, co wyklucza waloryzację sądową na podstawie art. 358¹ § 4 k.c. • Roszczenie banku o waloryzację byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, biorąc pod uwagę zachowanie banku przy zawieraniu umowy.
Odrzucone argumenty
Roszczenie banku o zwrot korzyści uzyskanej przez pozwaną z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia (art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c.). • Roszczenie banku o urealnienie wartości wypłaconego kapitału na podstawie art. 358¹ § 3 k.c.
Godne uwagi sformułowania
Prezentowana przez stronę powodową koncepcja, zgodnie z którą w przypadku stwierdzenia nieważności umowy kredytu bankowi przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału mające rekompensować mu lub choćby umniejszać stratę wynikającą z nieważności umowy nie zasługuje na uwzględnienie. • Przyjęcie odmiennego stanowiska niweczyłoby bowiem sankcyjny charakter nieważności i założenia dyrektywy 93/13. • W ten sytuacji Bankowi nie powinna przysługiwać jakakolwiek dodatkowa korzyść z tytułu zawarcia z konsumentem wadliwej prawnie umowy kredytu.
Skład orzekający
Magdalena Glinkiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku możliwości dochodzenia przez banki wynagrodzenia za korzystanie z kapitału oraz waloryzacji po stwierdzeniu nieważności umów kredytów frankowych, zgodnie z wykładnią TSUE i SN."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których umowa kredytu została uznana za nieważną z powodu klauzul abuzywnych i nastąpiło rozliczenie kapitału.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy popularnego problemu kredytów frankowych i potwierdza korzystne dla konsumentów orzecznictwo TSUE i SN, co jest bardzo interesujące dla szerokiego grona odbiorców.
“Bank przegrywa w sądzie: brak prawa do wynagrodzenia za kredyt frankowy po stwierdzeniu jego nieważności!”
Dane finansowe
WPS: 73 538,05 PLN
zwrot kosztów procesu: 5417 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.