I C 540/15

Sąd Rejonowy w OpocznieOpoczno2016-01-20
SAOSnieruchomościrozgraniczenie nieruchomościŚredniarejonowy
nieruchomościgranicarozgraniczeniedroga sądowapostępowanie administracyjnegeodezjawznowienie granic

Sąd odrzucił pozew o wydanie nieruchomości, uznając, że spór dotyczy ustalenia granicy, co powinno być rozstrzygnięte w postępowaniu administracyjnym.

Powódka J. B. wniosła o nakazanie pozwanemu A. A. wydania pasa nieruchomości, twierdząc, że część jego budynku i podwórka znajduje się na jej działce. Pozwany powołał się na umowę zamiany z 1952 r. i zakwestionował protokół graniczny. Na rozprawie obie strony zgodnie oświadczyły, że spór dotyczy ustalenia linii granicznej. Sąd uznał, że zachodzi niedopuszczalność drogi sądowej, ponieważ rozgraniczenie nieruchomości powinno być najpierw rozstrzygnięte w postępowaniu administracyjnym.

Powódka J. B. pozwała A. A. domagając się wydania pasa nieruchomości, który według niej zajmował pozwany, stanowiąc część jej działki. Powódka przedłożyła dokumentację geodezyjną wskazującą na naruszenie granicy przez budynek i podwórko pozwanego. Pozwany argumentował, że spór wynika z niezaktualizowanych dokumentów prawnych, które nie uwzględniają umowy zamiany z 1952 r., oraz kwestionował protokół graniczny. Na rozprawie obie strony zgodnie potwierdziły, że istota sporu sprowadza się do ustalenia linii granicznej między ich działkami. Sąd Rejonowy w Opocznie, analizując stanowiska stron, uznał, że w sprawie zachodzi czasowa niedopuszczalność drogi sądowej. Zgodnie z przepisami prawa geodezyjnego i kartograficznego, rozgraniczenie nieruchomości jest zasadniczo sprawą administracyjną, która może być przekazana do sądu dopiero po zakończeniu postępowania administracyjnego lub w określonych przypadkach przez organ administracji. Sąd podkreślił, że sądowa droga jest dopuszczalna w sprawach o wydanie nieruchomości tylko wtedy, gdy ustalenie granicy ma charakter wtórny do rozstrzygnięcia o wydaniu nieruchomości, co nie miało miejsca w tej sprawie, gdzie strony zgodnie wskazały na spór o granicę jako główny przedmiot sporu. W konsekwencji, sąd odrzucił pozew na podstawie art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd powszechny nie jest właściwy do rozpoznania sprawy o wydanie nieruchomości, jeśli głównym przedmiotem sporu jest ustalenie linii granicznej, ponieważ taka sprawa powinna być najpierw rozpatrzona w postępowaniu administracyjnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z prawem geodezyjnym i kartograficznym, rozgraniczenie nieruchomości jest sprawą administracyjną. Droga sądowa jest dopuszczalna w sprawach o wydanie nieruchomości tylko wtedy, gdy ustalenie granicy ma charakter wtórny. W tej sprawie strony zgodnie wskazały, że spór dotyczy ustalenia linii granicznej, co wyklucza dopuszczalność drogi sądowej na tym etapie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie pozwu

Strony

NazwaTypRola
J. B.osoba_fizycznapowódka
A. A.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 199 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Niedopuszczalność drogi sądowej.

Pomocnicze

u.p.g.k. art. 29 § 3

Ustawa prawo geodezyjne i kartograficzne

Zasada administracyjnej drogi postępowania rozgraniczeniowego.

u.p.g.k. art. 31 § 4

Ustawa prawo geodezyjne i kartograficzne

Ugoda zawarta przed geodetą ma moc ugody sądowej.

u.p.g.k. art. 33 § 1

Ustawa prawo geodezyjne i kartograficzne

Decyzja administracyjna o rozgraniczeniu nieruchomości.

u.p.g.k. art. 33 § 3

Ustawa prawo geodezyjne i kartograficzne

Przekazanie sprawy do sądu po zaskarżeniu decyzji administracyjnej.

u.p.g.k. art. 34 § 1

Ustawa prawo geodezyjne i kartograficzne

Przekazanie sprawy do sądu, gdy nie doszło do ugody lub wydania decyzji administracyjnej.

u.p.g.k. art. 36

Ustawa prawo geodezyjne i kartograficzne

Wyjątek od zasady administracyjnego postępowania w przypadku rozgraniczenia nieruchomości przez sąd powszechny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spór dotyczy ustalenia linii granicznej, co powinno być rozstrzygnięte w postępowaniu administracyjnym. Droga sądowa w sprawie o wydanie nieruchomości jest niedopuszczalna, gdy ustalenie granicy nie ma charakteru wtórnego.

Godne uwagi sformułowania

spór między stronami w niniejszej sprawie dotyczy ustalenia linii granicznej zachodzi przypadek czasowej niedopuszczalności drogi sądowej rozgraniczenie nieruchomości nie ma charakteru wtórnego do wydania części nieruchomości

Skład orzekający

Zofia Michałowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu w sprawach dotyczących granic nieruchomości i wydania nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy spór o granicę jest głównym przedmiotem sprawy, a nie wtórnym do roszczenia o wydanie nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą właściwości sądu w sporach o granice nieruchomości, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i nieruchomości.

Spór o granicę nieruchomości? Kiedy sąd, a kiedy urząd?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I C 540/15 POSTANOWIENIE Dnia 20 stycznia 2016 r. Sąd Rejonowy w Opocznie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Zofia Michałowska Protokolant: st. sekr. sądowy Elżbieta Lesińska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2016 r. w Opocznie na rozprawie sprawy z powództwa J. B. przeciwko A. A. o wydanie nieruchomości postanawia: odrzucić pozew. Sygn. akt I C 540/15 UZASADNIENIE Powódka J. B. w pozwie z dnia 25 listopada 2015 r. skierowanym przeciwko pozwanemu A. A. wnosiła o nakazanie pozwanemu wydania pasa nieruchomości stanowiącego część jej nieruchomości położonej w K. zapisanej w księdze wieczystej Kw (...) . W uzasadnieniu pozwu podała, że na przedmiotowym pasie gruntu posadowiona jest część budynku mieszkalnego pozwanego, część podwórka i ogródka przydomowego. W 2014 r., aby potwierdzić gdzie jest granica opłaciła geodecie uprawnionemu wznowienie granicy. Pozwany nie podpisał protokołu granicznego oraz nie chciał czynnie uczestniczyć w czynnościach wznowienia, a z tej czynności wynika, że część budynku mieszkalnego, część podwórka i ogródka z przodu domu jest na jej działce – na dowód czego przedłożyła kserokopię dokumentów od geodety. /vide: pozew wraz z uzasadnieniem wraz z załącznikami k. 2-9/. Pozwany A. A. nie uznał powództwa. W piśmie procesowym sporządzonym dnia 12 stycznia 2016 r. powołał się na dobrowolną umowę zamiany sporządzoną dnia 5 sierpnia 1952 r. wskazując, że dokumenty prawne nie uwzględniają tej umowy, chociaż data jej zawarcia wskazuje, że przy pomiarach do założenia ewidencji gruntów w latach 60 zmiany te powinny być uwzględnione. Zakwestionował protokół z ustalenia przebiegu granic w dniu 20 czerwca 2015 r. jako sporządzony na podstawie jednostronnego wskazania strony i bez uwzględnienia stanu spokojnego posiadania. /vide: pismo procesowe pozwanego z dnia 12.01.2016 r. wraz z załącznikami k. 13-24/. Na rozprawie dnia 20 stycznia 2016 r. powódka J. B. i pozwany A. A. zgodnie oświadczyli, że przedmiot sporu sprowadza się do sporu o linię graniczną pomiędzy ich działkami oznaczonymi nr (...) , które rozpoczęły się w 2014 r. /vide: stanowiska stron - skrócony protokół rozprawy z dnia 20.01.2016 r. k. 25-25v – nagranie min. 00:02:20-00:06:45 (koperta) k. 26/. Sąd zważył, co następuje: W ocenie Sądu, z jednoznacznych oświadczeń stron wynika, że spór między stronami w niniejszej sprawie dotyczy ustalenia linii granicznej pomiędzy ich działkami położonymi w K. oznaczonymi w ewidencji gruntów nr 523 i 524. Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie zachodzi przypadek czasowej niedopuszczalności drogi sądowej o której mowa w art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287) rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz w wypadkach określonych w ustawie, sądy. Zasadą jest więc administracyjna droga postępowania rozgraniczeniowego, które bądź kończy się ugodą zawartą przed geodetą mającą moc ugody sądowej (art. 31 ust. 4 cyt. Ustawy), bądź wydaniem decyzji administracyjnej o rozgraniczeniu nieruchomości (art. 33 ust. 1 cyt. Ustawy), która także kończy postępowanie rozgraniczeniowe, gdy nie zostanie przez żadną ze stron zaskarżona, a więc gdy stanie się ostateczna. Dopiero zaskarżenie powyższej decyzji rozgraniczeniowej przez stronę w terminie 14 dni od daty jej doręczenia powoduje przekazanie przez organ administracyjny sprawy o rozgraniczenie do rozpoznania Sądowi powszechnemu (art. 33 ust. 3 cyt. ustawy). Kolejny przypadek przekazania sprawy przez organ administracyjny do rozpoznania stanowi przepis art. 34 cyt. ustawy z dnia 17.V.1989 r., zgodnie z którym jeżeli w toku postępowania przed organem administracji państwowej nie dojdzie do zawarcia ugody co do przebiegu granicy lub nie ma podstaw do wydania decyzji rozgraniczeniowej, o której mowa w art. 33 ust. 1 cyt. ustawy, organ ten umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpoznania sądowi (art. 34 ust. 1 i ust. 2 cyt. ustawy). W obu wskazanych wyżej przypadkach przekazanie sprawy o rozgraniczenie do rozpoznania Sądowi musi być poprzedzone administracyjnym postępowaniem o rozgraniczenie i przekazanie następuje przez organ prowadzący to postępowanie. W przeciwnym razie postępowanie sądowe jest niedopuszczalne. Jest tylko jeden wyjątek od tej zasady administracyjnego postępowania przypadku rozgraniczenia nieruchomości przez sąd powszechny – bez uprzedniego etapu postępowania administracyjnego, który przewiduje art. 36 cyt. ustawy. Może to mieć miejsce w sprawie o wydanie nieruchomości, jeżeli ustalenie przebiegu granicy jest konieczne do orzeczenia w przedmiocie wydania nieruchomości. Sytuacja taka zachodzi wówczas, gdy przyczyną konfliktu i istotą sporu są prawno-materialne przesłanki wydania nieruchomości, a rozstrzygnięcie o rozgraniczeniu jedynie uściśla rozstrzygnięcie sprawy o wydanie nieruchomości, ma więc charakter wtórny. Takie stanowisko przedstawił Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 7 sierpnia 1985 r. w sprawie III CRN 225/85 ( (...) ). W przedmiotowej sprawie same strony potwierdziły na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r., że istota sporu sprowadza się do sporu o linie graniczną pomiędzy ich działkami. Zresztą powódka w pozwie twierdziła, że pozwany zajmuje cześć jej nieruchomości dowodem czego miał być załączony do pozwu szkic ustalenia przebiegu granic z 2015 r. Wobec powyższego w realiach tej sprawy rozgraniczenie nieruchomości nie ma charakteru wtórnego do wydania części nieruchomości. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI