I C 54/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa w B. wniosła o zasądzenie od Skarbu Państwa odszkodowania w wysokości 104.865,85 zł, twierdząc, że orzeczenie Sądu Rejonowego w Bełchatowie z dnia 14.12.2011 r. (sygn. akt III RC 360/11) ustanawiające z datą wsteczną rozdzielność majątkową między Z. K. a G. K. (1) było rażąco niezgodne z prawem. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim oddalił powództwo. Sąd uznał, że podstawą żądania odszkodowania powinien być art. 417¹ § 2 KC, który wymaga stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem we właściwym postępowaniu, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Powódka nie była stroną postępowania o rozdzielność majątkową i nie mogła kwestionować orzeczenia w zwykłym trybie. Sąd analizował przesłanki ustanowienia rozdzielności majątkowej z datą wsteczną, wskazując na faktyczną separację małżonków od 2005 roku oraz przestępstwo popełnione przez G. K. (1), które naraziło majątek wspólny na szkodę. Sąd uznał, że orzeczenie Sądu Rejonowego nie było rażąco niezgodne z prawem, a jedynie stanowiło jedną z możliwych interpretacji przepisów. Wartość przedmiotu sporu wynosiła 104.865,85 zł, a zasądzone koszty procesu 5.400,00 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa za niezgodne z prawem orzeczenia sądowe, w szczególności wymogu prejudykatu oraz możliwości dochodzenia roszczeń przez podmioty niebędące stronami postępowania, w którym zapadło kwestionowane orzeczenie.
Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z rozdzielnością majątkową małżonków i egzekucją komorniczą.
Zagadnienia prawne (2)
Czy orzeczenie sądu ustanawiające rozdzielność majątkową z datą wsteczną, wydane w sprawie, w której strona dochodząca odszkodowania nie brała udziału, może stanowić podstawę do dochodzenia odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem wydanie tego orzeczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli orzeczenie nie zostało prawomocnie stwierdzone jako niezgodne z prawem we właściwym postępowaniu, a strona dochodząca odszkodowania nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych lub nie mogła z nich skorzystać z uwagi na brak statusu strony w postępowaniu, w którym orzeczenie zostało wydane.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem orzeczenie wymaga stwierdzenia tej niezgodności w odrębnym postępowaniu (prejudykat), chyba że strona nie mogła skorzystać z przysługujących jej środków prawnych. Powódka nie była stroną postępowania o rozdzielność majątkową i nie mogła go kwestionować, a jej próby zablokowania egzekucji okazały się bezskuteczne. Sąd nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa w orzeczeniu Sądu Rejonowego.
Jakie są przesłanki ustanowienia rozdzielności majątkowej między małżonkami z datą wsteczną zgodnie z art. 52 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego?
Odpowiedź sądu
Sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z datą wcześniejszą niż dzień wytoczenia powództwa w wyjątkowych wypadkach, w szczególności, jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu. Ważnym powodem może być sytuacja zagrażająca interesowi majątkowemu jednego z małżonków lub dobra rodziny, a także fakt prowadzenia lub możliwość prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego, jeśli przemawia za tym dobro rodziny lub współmałżonka dłużnika.
Uzasadnienie
Sąd analizował przesłanki z art. 52 KRO, wskazując na faktyczną separację małżonków od 2005 roku oraz przestępstwo popełnione przez G. K. (1), które naraziło majątek wspólny na szkodę. Sąd uznał, że te okoliczności uzasadniały ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną, chroniąc współmałżonka dłużnika.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa w B. | spółka | powódka |
| Skarb Państwa reprezentowany przez Sąd Rejonowy w Bełchatowie zastępowany przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 417¹ § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.
k.r.i.o. art. 52 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej.
k.r.i.o. art. 52 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Rozdzielność majątkowa powstaje z dniem oznaczonym w wyroku, który ją ustanawia. W wyjątkowych wypadkach sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa, w szczególności, jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 424¹b
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadku prawomocnych orzeczeń, od których skarga nie przysługuje, odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem można domagać się bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w postępowaniu ze skargi, chyba że strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy w zakresie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Orzeczenie Sądu Rejonowego nie było rażąco niezgodne z prawem. • Powódka nie wykazała przesłanek do dochodzenia odszkodowania na podstawie art. 417¹ § 2 KC. • Powódka nie mogła skorzystać z drogi sądowej do stwierdzenia niezgodności z prawem orzeczenia, w którym nie brała udziału.
Odrzucone argumenty
Orzeczenie Sądu Rejonowego o rozdzielności majątkowej z datą wsteczną było rażąco niezgodne z prawem. • Powódka poniosła szkodę w wyniku wydania tego orzeczenia.
Godne uwagi sformułowania
Niezgodność z prawem prawomocnego orzeczenia, co do zasady, nie powinna być przedmiotem samodzielnych ustaleń sądu w procesie o naprawienie szkody. • Niezgodność z prawem w rozumieniu art. 424¹ KPC w związku z art. 417¹ § 2 KC ma charakter kwalifikowany i zachodzi tylko wtedy, gdy przy wydaniu orzeczenia dopuszczono się rażąco błędnej wykładni prawa lub rażąco niewłaściwego zastosowania prawa w zakresie regulacji istotnych i nie uzasadniających odmiennych ocen. • Zamieszkiwanie małżonków w jednym domu jednorodzinnym, a nie wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego, po dacie powstania orzeczonej przez Sąd Rejonowy w Bełchatowie rozdzielności, jest okolicznością nieistotną dla oceny zgodności z obowiązującymi przepisami orzeczenia kwestionowanego przez powoda.
Skład orzekający
Dorota Krawczyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa za niezgodne z prawem orzeczenia sądowe, w szczególności wymogu prejudykatu oraz możliwości dochodzenia roszczeń przez podmioty niebędące stronami postępowania, w którym zapadło kwestionowane orzeczenie."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z rozdzielnością majątkową małżonków i egzekucją komorniczą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność dochodzenia odszkodowania od państwa za błędy sądowe i podkreśla znaczenie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego oraz przestrzegania procedur prawnych.
“Czy można żądać odszkodowania od państwa za błąd sądu, jeśli nie było się stroną postępowania?”
Dane finansowe
WPS: 104 865,85 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.