I C 534/21

Sygn. akt I C 534/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 5 marca 2025 roku Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący sędzia Marcin Polit Protokolant sekretarz sądowy Zuzanna Kurek po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2025 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa M. C. przeciwko P. P. o zapłatę i ustalenie I. zasądza od pozwanej P. P. na rzecz powódki M. C. kwotę 72 398,07 zł (siedemdziesiąt dwa tysiące trzysta dziewięćdziesiąt osiem złotych i siedem groszy) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 14 września 2018 roku do dnia zapłaty; II. oddala powództwo w pozostałej części; III. zasądza od pozwanej P. P. na rzecz powódki M. C. kwotę 247,01 zł (dwieście czterdzieści siedem złotych i jeden grosz) tytułem zwrotu kosztów procesu; IV. nakazuje pobranie na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Warszawie tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych: 1. od powódki M. C. kwoty 4 914,19 zł (cztery tysiące dziewięćset czternaście złotych i dziewiętnaście groszy), w tym kwoty 3 672,83 zł (trzy tysiące sześćset siedemdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt trzy grosze) – wyłącznie z roszczenia zasądzonego na jej rzecz w punkcie I niniejszego orzeczenia, 2. od pozwanej P. P. kwoty 4 585,50 zł (cztery tysiące pięćset osiemdziesiąt pięć złotych i pięćdziesiąt groszy). Sygn. akt I C 534/21 UZASADNIENIE Pozwem wniesionym do tut. Sądu w dniu 14 września 2018 roku (data prezentaty – k. 5) powódka M. C. domagała się: 1) zasądzenia od pozwanej P. P. na rzecz powódki kwoty 127 500 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty – tytułem zadośćuczynienia za utratę zdrowia, doznaną krzywdę, ból i cierpienie, 2) zasądzenia od pozwanej P. P. na rzecz powódki kwoty 2 000 zł tytułem kosztów leczenia, zakupu produktów leczniczych i dojazdu do placówek medycznych poniesionych do dnia wniesienia pozwu, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, 3) zasądzenia od pozwanej P. P. na rzecz powódki kwoty 20 000 zł tytułem wyłożenia z góry sumy potrzebnej na koszty dalszego leczenia, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, 4) zasądzenia od pozwanej P. P. na rzecz powódki kwoty 500 zł tytułem zwrotu zapłaconej przez powódkę ceny zabiegu wykonanego przez pozwaną, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, 5) ustalenia, że P. P. odpowiada za wszystkie skutki zdrowotne i ich konsekwencje mogące wystąpić u M. C. w przyszłości, a będące następstwem zabiegu z dnia 27 czerwca 2018 roku 6) zasądzenia kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (pozew – kk . 5-8). W odpowiedzi na pozew wniesionej w dniu 16 listopada 2019 roku (data stempla pocztowego – k. 275) pozwana P. P. wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powódki na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Pozwana podnosiła m.in., że:  przeprowadzony przez pozwaną zabieg nie naruszał jakichkolwiek dobrych praktyk, standardów ani zasad ostrożności wymagających do jego przeprowadzenia i został przeprowadzony w sposób standardowy dla tego rodzaju zabiegów, przy zastosowaniu markowych preparatów, mających niezbędne atesty i badania, które zezwalały na ich stosowanie w medycynie estetycznej,  skutki zabiegu, jakie wystąpiły u powódki były niemożliwe do przewidzenia,  nie jest prawdą, że powódka nie miała świadomości co do ew. konsekwencji zabiegu,  pozwana dążyła do odwrócenia skutków zabiegu – kontaktowała się z powódką drogą SMS, sugerowała spotkanie się z lekarzem, zawiozła ją na wizytę, wspierała ją,  to powódka mogła przyczynić się do powstania szkody, poprzez choćby wpływ farby do włosów nałożonej przez fryzjerkę czy zastosowanie przez lekarza hialuronidazy ponad 2 doby od zabiegu, podczas gdy wg literatury przedmiotu powinna ona być dokonywana w czasie 24 godzin od momentu wprowadzenia kwasu (odpowiedź na pozew – kk . 264-269). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 27 czerwca 2018 roku M. C. stawiła się w gabinecie kosmetycznym P. P. (prowadzony w W. przy ul. (...) , posługując się nazwą „ (...) ”) na umówioną wcześniej wizytę celem wykonania zabiegu obejmującego m.in. makijaż permanentny oraz iniekcję kwasu hialuronowego, w tym celem usunięcia tzw. lwiej zmarszczki. Przed zabiegiem P. P. nie udzieliła M. C. żadnych informacji na temat ewentualnych powikłań, skutków ubocznych zabiegu usunięcia tzw. lwiej zmarszczki, danych dotyczących preparatu – nazwy składu, pochodzenia, numeru seryjnego itd., nie został też przedstawiony żaden dokument stanowiący zgodę na wykonanie zabiegu. Przed przystąpieniem do tego zabiegu P. P. dokonała znieczulenia. Następnie w trakcie wykonywania zabiegu, po wbiciu igły nastąpił krwotok (wykonująca zabieg zaordynowała pacjentce samodzielne przytrzymanie wacika w miejscu wystąpienia uszkodzenia skóry), a kolejno znaczny siniak. P. P. uspokajała M. C. , że zasinienie ustąpi, a następnie zabieg został dokończony. Za zabieg dotyczący konkretnie usunięcia tzw. lwiej zmarszczki M. C. zapłaciła cenę 500 zł. Po dokonaniu zabiegu M. C. odczuwała znaczne dolegliwości bólowe oraz w dalszym ciągu obecne było duże zasinienie na czole, zmiany rumieniowe, strupy, o czym informowała P. P. drogą telefoniczną (SMS), która to bagatelizowała zagrożenie, zalecała jedynie zażycie leków przeciwbólowych ( (...) ), masowanie miejsce ostrzykiwań i zapewniała, iż zasinienie ustąpi. W dniu 29 czerwca 2018 roku M. C. odczuwała ogromny ból głowy oraz dostrzegła w zasinionym miejscu ropę. P. P. , w odpowiedzi na kolejne próby kontaktu, odpowiadała w uspokajającym tonie, jednak po zwróceniu uwagi przez fryzjerkę, u której M. C. była na strzyżeniu, że czoło wygląda niepokojąco, P. P. dała jej kontakt do znajomego lekarza, a następnie zawiozła ją na wizytę (zdjęcia – kk . 73-78; wydruki ze strony internetowej – kk . 64-68; wydruki korespondencji SMS – kk . 80-185; zeznania świadek E. M. – protokół kk . 229v.-230; zeznania powódki – protokół kk . 478v.-479; zeznania pozwanej – protokół k. 481v.-482). Po rozmowie telefonicznej z lekarzem w dniu 29 czerwca 2018 roku M. C. stawiła się na konsultację medyczną w Centrum (...) przy ul. (...) w W. do lekarza M. W. , w ramach której stwierdzono objawy martwicy skóry środkowej części czoła – „obraz kliniczny wskazuje na martwicę skóry czoła w przebiegu zatkania tętnicy/tętnic w okolicy gładzizny czoła, poprzez podany kwas hialuronowy”. Zastosowano leczenie: antybiotykoterapię doustną, leki rozszerzające naczynia krwionośne, miejscowe maści rozszerzające naczynia krwionośne, próbę rozpuszczenia kwasu hialuronowego za pomocą podania niewielkiej ilości hialuronidazy „na ślepo”, leki przeciwzapalne, miejscową terapię wspomagającą gojenie. Skierowano również na konsultację dermatologiczną. W dniu 3 lipca 2018 roku w tej samej poradni wykonano zabieg mezoterapii podania na obszarze martwicy autologicznej masy bogatopłytkowej (...) (osoczem bogatopłytkowym) (skierowanie – k. 49; zaświadczenie (...) – k. 50). W dniu 20 lipca 2018 roku M. C. trafiła do Przychodni (...) MSWiA w W. . Następnie skierowano ją w trybie pilnym do poradni specjalistycznej dermatologicznej z rozpoznaniem zatkania skóry i martwicy, na wizytę tego samego dnia. W ramach tej wizyty u pacjentki rozpoznano: zmiany sino-rumieniowe z miejscowym zanikiem tkanki podskórnej z miejscowym wyłysieniem, z nieznaczną palpacyjną bolesnością, w centralnej części czoła. Wykonano badanie trichoskopowe, w ramach którego stwierdzono, że obraz odpowiada martwicy skóry (częściowej) na obszarze unaczynienia tętnicy nadbloczkowej oraz częściowo tętnicy nadoczodołowej lewej. W ramach badania USG wskazano, że obraz USG sugeruje uszkodzenie wskazanej tętnicy oraz zakrzepicę z cechami rekanalizacji żyły nadbloczkowej oraz dalsze występowanie stanu zapalnego. Wydano skierowanie do poradni neurologicznej (skierowanie – k. 51; karta ambulatoryjna – kk . 52-57; zaświadczenie lekarskie i skierowanie – k. 58; wynik badania USG – k. 59; zeznania świadka R. M. – protokół kk . 230-230v.). W dniu 23 lipca 2018 roku w ramach wizyty kontrolnej w (...) Szpitalu (...) MSWiA w W. , stwierdzono stan podobny jak przy poprzedniej wizycie. Na wizycie w dniu 25 lipca 2018 roku stwierdzono nieznaczną poprawę, dyskretną redukcję zmian sino-rumieniowych. Pacjentka zgłaszała dolegliwości bólowe, epizody pojawiania się treści ropnej. Zalecono utrzymanie dotychczasowego leczenia, a do tego włączono dodatkowo maść ( D. (...) ). Na wizycie w dniu 2 sierpnia 2018 roku stwierdzono poprawę, choć w dalszym ciągu występowały epizody pojawiania się treści surowiczej/ropnej (karta ambulatoryjna – kk . 52-57). Wezwaniem do zapłaty z dnia 9 lipca 2018 roku pełnomocnik M. C. wezwał P. P. do zapłaty na rzecz M. C. : 1) kwoty 100 000 zł tytułem zadośćuczynienia za utratę zdrowia, doznaną krzywdę, ból i cierpienie; 2) kwoty 50 000 zł tytułem kosztów leczenia, rehabilitacji, kosztów dojazdu do placówek medycznych, w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma, a nieuregulowanie należności miało spowodować skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego. Pismo zostało odebrane w dniu 19 lipca 2018 roku (wezwanie do zapłaty – kk . 60-61; potwierdzenie odbioru – kk . 62-63). Roszczenie nie zostało spełnione (okoliczność bezsporna). Jednorazowe uczestnictwo w szkoleniu (kurs w stosowaniu kwasu hialuronowego usieciowanego w zabiegach estetycznych), w którym uczestniczyła P. P. , nie powoduje nabycia właściwego poziomu wiedzy praktycznej, która pozwalałaby na wykonywanie skomplikowanego zabiegu iniekcji niezmiernie trudnego obszaru, jakim są zmarszczki pionowe czoła czyli tzw. lwie zmarszczki – powinna to być cała seria szkoleń pod opieką specjalistów dermatologów. P. P. nie rozpoznała niewłaściwej reakcji pozabiegowej, jaką było wystąpienie zatoru oraz nie posiadała odpowiedniego przygotowania do postępowania w przypadku wystąpienia powikłań – nie posiadała hialuronidazy, ani osoby, która mogłaby dokonać rozpuszczenia zaaplikowanego kwasu hialuronowego. Zabieg ten został wykonany przy użyciu preparatu, który nie posiadał odpowiednich certyfikatów, jego instrukcja jest jedynie w języku (...) , nieznany jest jego producent, co powoduje znaczące zwiększenie wystąpienia niepożądanych powikłań i trudnych do przewidzenia oraz oceny skutków pozabiegowych. Brak było też jakiejkolwiek dokumentacji opisującej przebieg procedury, tj. dokładnego miejsca podania preparatu, ilości jego podania, wyglądu skóry po aplikacji, samopoczucia pacjentki, a informacje te są ważne, bowiem pozwalają na precyzyjne wykonanie ewentualnej korekty poprzez rozpuszczenie kwasu. P. P. naruszyła też zasady zachowania sterylności, kiedy w wyniku krwawienia zaordynowała M. C. samodzielne przytrzymanie wacika w miejscu wystąpienia uszkodzenia skóry. Dodatkowo bliskość zakładu fryzjerskiego, który generuje swoiste zanieczyszczenia ze ścinanych włosów, oparów farb, rozjaśniaczy czy rozpylanych kosmetyków do włosów, z pewnością nie wpłynęła na właściwe zachowanie sterylności w miejscu wykonywania zabiegu. Wszystko to świadczy o braku zachowania właściwych zasad sanitarno-epidemiologicznych i higienicznych, który mógł mieć wpływ na wystąpienie późniejszych powikłań u powódki. Sam fakt wystąpienia powikłań świadczy jednoznacznie, iż zabieg został źle wykonany. Czoło jest bardzo mocno ukrwioną częścią ciała, w związku z czym trzeba zachować szczególną ostrożność przy tego typu zabiegach. Fakt, iż wystąpił zator, mógł wynikać z tego, że nakłucie celem podania preparatu mogło trafić w naczynie krwionośne bądź blisko tego naczynia, co spowodowało ucisk. Takie powikłanie jest widoczne natychmiast i natychmiast (w ciągu 24 godzin) powinna być podana hialuronidaza, celem niedoprowadzenia do martwicy. To jednak nie nastąpiło. M. C. w żaden sposób nie przyczyniła się do powstania szkody poprzez wykonanie fryzjerskich zabiegów kosmetycznych czy też mezoterapii osoczem bogatopłytkowym. Powikłania pozabiegowe w postaci zasinienia, zaczerwienienia i pieczenia czoła, opuchlizny i silnych bólów głowy, a następnie proces martwiczy skóry czoła oraz jednostek włosowych, wywołał u M. C. cierpienie fizyczne i psychiczne. Obecnie proces leczenia został zakończony, lecz obecne są widoczne blizny, które stanowią ewidentne oszpecenie i nie będą nigdy wykazywać pełnej funkcjonalności i struktury, które skóra posiadała przed urazem. Można następnie stosować jedynie tzw. rehabilitację dermatologiczną, celem zmniejszenia widoczności blizny, wypłaszczenia zanikowych blizn. Nie ma jednak możliwości, by taka blizna zniknęła całkowicie. Nie jest możliwe określenie konkretnej metody i dokładnej ilości zabiegów, a tym bardziej ich kosztów. Aby skutecznie próbować skorygować blizny będące następstwem niewłaściwie wykonanego zabiegu należy wykonać serie różnych łączonych zabiegów – 4-8 w odstępach 4-6 tygodni z wykorzystaniem lasera frakcyjnego CO2 i/lub lasera frakcyjnego erbowego – koszt pojedynczego zabiegu to 400-1 000 zł. Zabiegi laserowe w celu poprawy ich skuteczności i jednocześnie zmniejszeniu ilości ich wykonywania można połączyć z innymi zabiegami z zakresu medycyny estetycznej, tj. (...) (osocze bogatopłytkowe) – koszt to ok. 400-600 zł, dermapenem – koszt to ok. 400-600 zł, czy też przeszczepem tkanki tłuszczowej – koszt to ok. 800-1 500 zł (opinia biegłego – kk . 345-355; ustna opinia uzupełniająca biegłego – protokół k. 438; zeznania świadka M. W. – protokół kk . 466-467; certyfikat ukończenia kursu – kk . 270-273; zdjęcia – k. 473). Na skutek dolegliwości zdrowotnych występujących po zabiegu M. C. doznała też cierpienia psychicznego, w postaci ciężkiego stresu i zaburzeń adaptacyjnych – zaburzeń snu i odżywiania, wystąpiła zwiększona płaczliwość, problemy z koncentracją, spadek aktywności, trudności z wykonywaniem codziennych czynności (historia zdrowia i choroby, zaświadczenie od psychologa – k. 286). M. C. otrzymała od lekarza medycyny estetycznej Ł. Ś. wycenę leczenia zmian bliznowatych czoła, zgodnie z którą leczenie to obejmuje:  10 zabiegów osocza bogatopłytkowego/fibryny w interwałach 2-4 tygodnie, każdy zabieg 1 000 zł, sumarycznie 10 000 zł,  laser frakcyjny – 5-8 zabiegów w interwale co 2 miesiące z pominięciem okresów słonecznych – każdy zabieg 700 zł, sumarycznie ok 5 600 zł,  podcięcie blizny z podłożeniem kwasu hialurownowego pod bliznę – 5 zabiegów, każdy zabieg 600 zł, sumarycznie 3 000 zł,  redukcja przebarwień – 400 zł za zabieg, przypuszczalnie 4-6 zabiegów w interwale miesięcznym, sumarycznie ok. 2 400 zł. Przypuszczalny czas leczenia określono na ok. 2 lata. Efekt terapeutyczny jest niepewny, prawdopodobnie nie dojdzie do pełnego wyleczenia (wycena leczenia – k. 470). Z kolei Centrum (...) przy ul. (...) w W. udzieliło informacji, iż:  koszt zabiegu laserem frakcyjnym to ok. 1 200-1 400 zł, przy czym jest konieczność wykonania co najmniej 5 zabiegów  koszt zabiegu osocza bogatopłytkowego to 700-1 200 zł (wiadomość mailowa – k. 471). M. C. poniosła koszty leczenia, zakupu produktów leczniczych i dojazdu do placówek medycznych w łącznej kwocie 1 898,07 zł, na co składały się poszczególne kwoty: 1 200 zł, 120,80 zł, 197,60 zł, 279,20 zł, 36,80 zł i 108,40 zł (paragony i faktury VAT – kk . 45-47). Stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie przedłożonych do akt dokumentów, których prawdziwości żadna ze stron nie kwestionowała i Sąd również nie znalazł podstaw do podważania ich wiarygodności z urzędu. Przede wszystkim Sąd oparł się na opinii biegłego sądowego z zakresu dermatologii, dermatologii estetycznej i chorób zawodowych skóry, dr n. med. A. W. , na okoliczności: a) prawidłowości wykonania przez pozwaną zabiegu wstrzyknięcia kwasu hialuronowego powódce, zakresu niezbędnych informacji podlegających udzieleniu przed zabiegiem tego rodzaju osobie poddającej się zabiegowi oraz dotrzymania przez pozwaną wymogów w zakresie zapewnienia opieki pozabiegowej oraz zgodności tych działań ze wskazaniami wiedzy fachowej oraz standardów opieki nad osobą poddawaną takiemu zabiegowi, dodatkowo na okoliczność szkody wyrządzonej powódce przez pozwaną, zakresu cierpień i powikłań zdrowotnych doznanych przez powódkę, jej stanu zdrowia i koniecznego zakresu leczenia, w tym koniecznych procedur medycznych, stopnia ich dolegliwości i ich szacunkowych kosztów wg cen obowiązujących na rynku miejscowym w W. oraz możliwości odwrócenia wszystkich skutków wyrządzonej szkody; b) możliwości przyczynienia się przez powódkę do powstania szkody poprzez wykonanie fryzjerskich zabiegów koloryzacyjnych, mezoterapii osoczem bogatopłytkowym, poprzez niedostosowanie się przez powódkę do zaleceń lekarza i brakiem dawkowania kwasu antyosoczowego. Ww. opinia, a także pisemna opinia uzupełniająca stanowiąca odpowiedzi na pytania stron ( kk . 385-391), zostały wydane zgodnie ze standardami przyjętymi przy opracowywaniu tego rodzaju dokumentów, po wnikliwym i szczegółowym zbadaniu dokumentacji medycznej. Zdaniem Sądu nie zachodziły żadne okoliczności podważające wiedzę, kompetencje, doświadczenie czy bezstronność biegłego. Powyższe potwierdziła ustna opinia uzupełniająca wydana na rozprawie (protokół kk . 437-439). Zeznania wymienionych świadków, a także dowód z przesłuchania stron Sąd również uznał za wiarygodne uzupełnienie pozostałego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo co do zasady zasługiwało na uwzględnienie. Strona powodowa domagała się zapłaty zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, a także kwoty pieniężnej z tytułu odszkodowania. Jako podstawę prawną dochodzonego roszczenia o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę wskazano art. 445§1 k.c. w zw. z art. 444 k.c. , natomiast roszczenia o odszkodowanie – zwrot kosztów wynikłych z konieczności naprawienia szkody, w postaci kosztów leczenia, zakupu produktów leczniczych, dojazdów do placówek medycznych, kosztów dalszego leczenia wyłożonych z góry, zwrotu ceny zabiegu – art. 444§1 k.c. Nie ulega wątpliwości, że nieudany zabieg kosmetyczny, tak samo jak zabieg medyczny w przypadku zaistnienia błędu w sztuce lekarskiej, może stanowić podstawę faktyczną do dochodzenia roszczeń z tytułu odszkodowania i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, co wynika wprost choćby z wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 16.11.2011 r. (sygn. VI ACa 665/11, LEX nr 1299023). W uzasadnieniu tego orzeczenia SA stwierdził, że osobie uprawnionej przysługuje w takim wypadku prawo wyboru jednego z reżimów odpowiedzialności osoby zobowiązanej do naprawienia szkody, a w wypadku gdy taki wybór nie zostanie dokonany, np. przez samo wskazanie faktów uzasadniających żądanie pozwu albo określenie podstawy prawnej roszczeń, obowiązkiem sądu jest podjęcie decyzji, jakie przepisy powinny być podstawą rozstrzygnięcia, przy uwzględnieniu sytuacji poszkodowanego i kierowaniu się prymatem tej zasady odpowiedzialności, która dla pozwanego jest korzystniejsza. SA w ww. sprawie co prawda uznał, że umowę, której przedmiotem było przeprowadzenie zabiegu depilacji laserowej (a zatem zabieg kosmetyczny), należy zakwalifikować jako umowę o świadczenie usług, do której, zgodnie z art. 750 k.c. , mają odpowiednie zastosowanie przepisy o zleceniu, jednak w ocenie Sądu nie ma przeciwwskazań do uznania, że powódka może wywodzić swoją odpowiedzialność odszkodowawczą zarówno na podstawie art. 471 k.c. , tj. z tytułu niewłaściwego wykonania zobowiązania (a zatem w ramach odpowiedzialności kontraktowej) oraz jednocześnie z tytułu uszkodzenia ciała, a zatem na podstawie art. 444§1 k.c. (w ramach odpowiedzialności deliktowej), a w konsekwencji uznania, że odpowiedzialność ta wyraża się w zbiegu odpowiedzialności deliktowej i kontraktowej po myśli art. 443 k.c. Ponadto przepisem, w świetle którego pozwana może ponieść odpowiedzialność, jest art. 472 k.c. , tj. z uwagi na niezachowanie należytej staranności. Jednocześnie należy pamiętać, iż przepis art. 471 k.c. przewiduje domniemanie, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik ponosi odpowiedzialność, a więc okoliczności powstałych najczęściej z jego winy lub niedołożenia należytej staranności przez osoby, za które ponosi on odpowiedzialność. Dla zwolnienia się od odpowiedzialności dłużnik winien obalić to domniemanie przeciwdowodem, czyli poprzez wykazanie, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie nastąpiło z przyczyn, za które nie ponosi odpowiedzialności. Aby ustalić powyższe, oprócz zgromadzenia dokumentacji medycznej, konieczne było przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Nie ulega wątpliwości, że zdarzeniem, z którego powódka wywodziła powstanie szkody, był wykonany przez pozwaną zabieg, w ramach prowadzonej przez pozwaną działalności gospodarczej. Nie był to zabieg medyczny, a zabieg tzw. medycyny estetycznej, zabieg kosmetyczny, polegający na wprowadzeniu pod skórę kwasu hialuronowego, który miał służyć usunięciu zmarszczki, a zatem wyłącznie celom estetycznym, poprawie wyglądu. Mimo tego, że w niniejszej sprawie nie mogą znaleźć bezpośredniego zastosowania przepisy ściśle odnoszące się do działalności leczniczej, procedury medycznej, albowiem zabieg taki nie stanowi świadczenia zdrowotnego w rozumieniu art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1287 z późn. zm.), to jednocześnie nie sposób uznać, by osoba wykonująca taki zabieg (kosmetolog) była zwolniona z dochowania należytej staranności w zakresie udzielenia osobie, na rzecz której dokonywany jest zabieg, rzetelnych informacji dotyczących możliwego ryzyka wystąpienia skutków ubocznych – co więcej, w orzecznictwie postuluje się wręcz zaostrzenie kryteriów odnoszących się do zgody na zabieg kosmetyczny, w porównaniu do zgody na zabieg leczniczy. Skoro w wypadku zabiegu kosmetycznego nie występuje konieczność, ani nawet zalecenie jego zastosowania, takie jak w przypadku zabiegu medycznego, a jedynie dobrowolność, chęć upiększenia, poprawy samopoczucia, to tym bardziej pacjent powinien być świadomy wszystkich, także tych mniej możliwych do przewidzenia, skutków ingerencji w ciało ludzkie, nawet jeżeli nie stwarzają one ryzyka wyższego niż przeciętne. Wskazuje się, że „nawet jeżeli istnieje tylko cień podejrzenia negatywnych skutków zabiegu – pacjent powinien być w pełni jednoznacznie o tym poinformowany” (wyrok SN z 5.09.1980 r., II CR 280/80, OSPiKA 1981, nr 10, poz. 170; także wyrok SO w Łodzi z 13.10.2015 r., III Ca 683/15, LEX nr 2130578). Na to, że w wypadku zabiegów kosmetycznych zakres tego obowiązku musi być szerszy, wskazywał również Sąd Apelacyjny w przywołanym wyżej wyroku w sprawie VI ACa 665/11. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy nie może znaleźć aprobaty argumentacja pozwanej, z której wynikało, iż niejako sam fakt przystąpienia do zabiegu powódki miał świadczyć o tym, że miała ona świadomość konsekwencji wykonanego zabiegu. Nic na to nie wskazuje. Powódka nie mogła przypuszczać, że zabieg może wiązać się z tak znacznymi komplikacjami zdrowotnymi jak wystąpienie zasinienia, treści ropnej, a wręcz martwicy tkanek. Co więcej, sama pozwana nie miała dostatecznej świadomości i wiedzy dotyczącej tego, w jaki sposób należy postępować z zasinieniem, jakie wystąpiło u powódki, a co następnie przerodziło się w martwicę tkanek. Wynika to wprost z przedłożonej do akt sprawy korespondencji SMS – strony tuż po zabiegu nadal miały kontakt, powódka była słusznie zaniepokojona swoim stanem zdrowia, natomiast pozwana przez pewien czas bagatelizowała zagrożenie, uspokajała powódkę, że dolegliwości ustąpią, a dopiero po zwróceniu uwagi przez fryzjerkę, iż czoło powódki wygląda niepokojąco, podjęła próbę większej pomocy, poleciła lekarza, zawiozła na wizytę lekarską. Tymczasem to, co należało zrobić, to w ciągu 24 godzin dokonać rozpuszczenia kwasu hialuronowego poprzez zaaplikowanie hialuronidazy, co nie nastąpiło. Wszystko to skutkowało dalszymi bolesnymi dla powódki konsekwencjami, koniecznością podjęcia intensywnego, kosztownego leczenia, niewątpliwym cierpieniem fizycznym i psychicznym, dyskomfortem w związku ze swoim wyglądem. Dla Sądu oczywistym bowiem jest, że dla tak młodej kobiety (powódka w okresie, w którym wykonany był zabieg, miała 32 lata) tego typu utrata estetyki wyglądu jest powodem dużego cierpienia. O tym, iż zabieg został wykonany nieprawidłowo – czemu nieskutecznie próbowała zaprzeczać strona pozwana – świadczy sam fakt wystąpienia powikłań w postaci zasinienia, zaczerwienienia i pieczenia czoła, opuchlizny i silnych bólów głowy, a następnie procesu martwiczego skóry czoła. Powikłania te wystąpiły od razu w trakcie wykonywania zabiegu (krwotok, zasinienie) i bezpośrednio po nim. Powikłania wystąpiły prawdopodobnie na skutek nakłucia w niewłaściwym miejscu, tj. w naczynie krwionośne bądź blisko tego naczynia, co spowodowało zator i dalsze niepożądane następstwa. Czoło jest bowiem bardzo mocno ukrwioną częścią ciała, w związku z czym trzeba zachować szczególną ostrożność przy tego typu zabiegach, a skoro wystąpiły takie powikłania, to najwyraźniej takiej ostrożności pozwana nie zachowała. Nie znajdują oparcia w faktach twierdzenia pozwanej, jakoby dochowała należytej staranności, albowiem zabieg został wykonany przy zastosowaniu markowych preparatów, mających niezbędne atesty i badania, które zezwalały na ich stosowanie w medycynie estetycznej. Pozwana co prawda przedłożyła do akt sprawy certyfikaty preparatów, jakie stosuje w gabinecie, sporządzone w języku francuskim, jednak w ocenie biegłego nie było to wystarczająca gwarancja tego, iż użyty do zabiegu preparat jest sprawdzony i bezpieczny. Nieznane jest jego pochodzenie ani skład, nie jest też wiadome, jakie środki ostrożności przy jego stosowaniu powinny być zachowane. Sąd taką ocenę biegłego w pełni przyjmuje. Nie został stworzony też żaden dokument na okoliczność tego, w jaki sposób szczegółowo zabieg ten został wykonany, co zresztą przyznała sama pozwana, a jak podkreślił biegły, informacje te są ważne, bowiem pozwalają na precyzyjne wykonanie ewentualnej korekty poprzez rozpuszczenie kwasu. Pozwana nie posiadała w gabinecie hialuronidazy, ani osoby, która mogłaby dokonać rozpuszczenia zaaplikowanego kwasu hialuronowego. Biegły zwrócił też uwagę na fakt, iż gabinet pozwanej położony jest w bliskim sąsiedztwie do zakładu fryzjerskiego – choć w tym akurat aspekcie brak jest jednoznacznych przesłanek, by akurat to miało wpływ na powikłania powódki, to nie ulega wątpliwości, że zakład fryzjerski generuje zanieczyszczenia z m.in. oparów farb, rozjaśniaczy czy rozpylanych kosmetyków do włosów, co z pewnością nie wpływa korzystnie na uszkodzoną skórę i nie świadczy o zachowaniu dostatecznego poziomu sterylności gabinetu. Jednocześnie biegły wykluczył, jakoby powódka w jakikolwiek sposób sama przyczyniła się do powstania szkody, czy to poprzez wykonanie fryzjerskich zabiegów kosmetycznych, czy to mezoterapii osoczem bogatopłytkowym, a zatem zarzut pozwanej w oparciu o art. 362 k.c. był całkowicie bezzasadny. Wszystkie powyższe okoliczności, które należy traktować jako uchybienia, nieprawidłowości w postępowaniu pozwanej, w ocenie Sądu świadczą niezbicie, iż zabieg został wykonany nieprawidłowo, przy niezachowaniu należytej staranności (po myśli art. 472 k.c. ) i stanowił bezpośrednią przyczynę dolegliwości fizycznych i psychicznych powódki, jej niewątpliwej szkody i krzywdy. Strona powodowa wykazała zatem zarówno zaistnienie szkody – wystąpienie negatywnych następstw zdrowotnych i w efekcie konieczność intensywnego, kosztownego leczenia, pogorszony komfort życia związany z pogorszoną estetyką jej wyglądu, jak również związek przyczynowo-skutkowy ( art. 361 k.c. ) pomiędzy wadliwym działaniem pozwanej, jako nienależycie wykonującą zobowiązanie w postaci wadliwie wykonanego zabiegu kosmetycznego, a tą szkodą. Kompensacyjna funkcja zadośćuczynienia oznacza, że przyznana suma pieniężna ma stanowić przybliżony ekwiwalent poniesionej szkody niemajątkowej, wynagradzać doznane cierpienia fizyczne i psychiczne oraz ułatwiać przezwyciężenie ujemnych przeżyć. Jakkolwiek nie może naprawić krzywdy już doznanej, to w braku lepszego środka powinna dać pokrzywdzonemu rodzaj satysfakcji oraz umożliwiać zaspokojenie pragnień wykraczających poza zaspokojenie zwykłych potrzeb życiowych (wyrok SN z 26.11.2019 r., sygn. IV CSK 386/18, OSG 2020 nr 1, poz. 1, str. 3). Wysokość przyznanej sumy pieniężnej tytułem zadośćuczynienia zależy w ogromnej mierze od uznania sądu – nie istnieją żadne precyzyjne przesłanki ani żaden taryfikator, który pozwoliłby określić, jaka kwota jest zasadna w danym przypadku. Niewątpliwie przedmiotowe zdarzenie związane z nieudanym zabiegiem zaważyło na wyglądzie i samopoczuciu powódki, wiązało się z dużym cierpieniem, koniecznością leczenia, a w efekcie pozostałą blizną, której całkowite wyeliminowanie nie jest możliwe, a co najwyżej jej maskowanie, zmniejszenie jej widoczności. Z drugiej strony mimo wszystko jednak proces leczenia został zakończony i aktualnie, poza oszpeceniem spowodowanym blizną, powódka nie odczuwa już żadnych dolegliwości zdrowotnych. Z tego względu należało uznać żądaną kwotę 127 500 zł tytułem zadośćuczynienia za wygórowaną. W przekonaniu Sądu kwota 50 000 zł jest adekwatna w świetle opisanej krzywdy i spełniająca należycie swą funkcję kompensacyjną, a jednocześnie nie jest nadmierna. Natomiast w zakresie roszczenia o odszkodowanie Sąd uznał za zasadne zasądzenie łącznej kwoty 22 398,07 zł. Na tą kwotę składają się kwoty: 1) 1 898,07 zł tytułem kosztów leczenia, zakupu produktów leczniczych i dojazdu do placówek medycznych poniesionych do dnia wniesienia pozwu – kwota ta została wykazana paragonami i fakturami VAT na kwoty: 1 200 zł, 120,80 zł, 197,60 zł, 279,20 zł, 36,80 zł i 108,40 zł; 2) 20 000 zł tytułem kosztów dalszego leczenia – jak przyznał biegły, aby skutecznie próbować skorygować blizny będące następstwem niewłaściwie wykonanego zabiegu, należy wykonać serie różnych łączonych zabiegów z wykorzystaniem lasera frakcyjnego (4-8 serii, cena 1 zabiegu to ok. 400-1 000 zł) czy zabiegów osocza bogatopłytkowego (cena 1 zabiegu to ok. 400-600 zł), zaś jak wynika z przedłożonej przez powódkę do akt sprawy wyceny leczenia zmian bliznowatych czoła wykonanej przez lekarza medycyny estetycznej Ł. Ś. , przewidywany łączny koszt wszystkich zabiegów obejmuje ok. 21 000 zł – z uwagi na powyższe, mając też na uwadze treść art. 322 k.p.c. , żądanie w tym zakresie jest uzasadnione; 3) 500 zł tytułem zwrotu zapłaconej przez powódkę ceny zabiegu wykonanego przez pozwaną – co nie było kwestionowane przez samą pozwaną. W przedmiocie odsetek Sąd orzekł zgodnie z żądaniem pozwu na podstawie art. 481§1 k.c. w zw. z art. 455 k.c. Wezwaniem do zapłaty z dnia 9 lipca 2018 roku, a doręczonym w dniu 19 lipca 2018 roku, powódka wezwała pozwaną do zapłaty kwoty 100 000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz 50 000 zł tytułem odszkodowania. W piśmie zakreślono termin 7 dni na spełnienie żądania, a zatem na dzień wniesienia pozwu roszczenia należy uznać już za wymagalne. W konsekwencji roszczenie pieniężne ponad zasądzone ww. kwoty tytułem zadośćuczynienia i odszkodowania należało uznać za nieudowodnione, a powództwo w tym zakresie podlegało oddaleniu. Nie mogło także podlegać uwzględnieniu żądanie ustalenia odpowiedzialności pozwanej za wszystkie skutki zdrowotne i ich konsekwencje występujące u powódki na przyszłość, a to z uwagi na treść art. 442 1 k.c. Zgodnie z §1 tego przepisu, roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia; jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Tym samym brak jest interesu prawnego w dochodzeniu takiego roszczenia, albowiem gdyby zaistniała kolejna szkoda (krzywda), tj. ujawniłyby się zupełnie nowe dolegliwości zdrowotne, które byłyby skutkiem nieudanego zabiegu, to powódka w dalszym ciągu może domagać się na drodze sądowej odszkodowania i zadośćuczynienia, w terminach określonych ww. przepisem. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w punktach I-II sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98§1 i §3 k.p.c. oraz art. 100 k.p.c. Powódka wygrała sprawę w wymiarze 48,27%, zaś pozwana w wymiarze 51,73%. Na koszty poniesione przez powódkę w łącznej kwocie 6 317 zł złożyły się kwoty: 5 400 zł tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, 400 zł tytułem uiszczonej części opłaty od pozwu oraz 500 zł tytułem uiszczonej zaliczki na wynagrodzenie biegłego. 48,27% z tej kwoty wynosi 3 049,22 zł. Z kolei pozwana poniosła koszty w kwotach: 5 400 zł tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa – łącznie 5 417 zł. 51,73% z tej kwoty stanowi 2 802,21 zł. Po kompensacie tych kwot koszty należne na rzecz powódki wynoszą 247,01 zł (3 049,22 – 2 802,21 = 247,01) i w takiej wysokości należało je zasądzić od pozwanej, o czym orzeczono jak w punkcie III sentencji wyroku. W przedmiocie nieuiszczonych kosztów sądowych Sąd orzekł jak w punkcie IV sentencji wyroku na podstawie art. 98§1 i art. 100 k.p.c. w zw. z art. 113 ust. 1 u.k.s.c. Na kwotę 9 499,69 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych złożyły się kwoty 893,90 zł, 1 049,49 zł oraz 456,30 wypłacone tymczasowo ze środków Skarbu Państwa tytułem pokrycia wynagrodzeń za sporządzenie opinii biegłego (postanowienia – k. 362, k. 394, k. 446), a także nieuiszczona opłata od pozwu, z której powódka była zwolniona, w kwocie 7 100 zł. Stosownie do ww. wyniku sprawy należało więc nakazać pobranie od powódki kwoty 4 914,19 zł oraz od pozwanej kwoty 4 585,50 zł, przy czym koszty należne od powódki należało zasądzić wyłącznie z roszczenia zasądzonego na jej rzecz w punkcie I orzeczenia na podstawie art. 113 ust. 2 pkt 1 u.k.s.c.