I C 531/23

Sąd Okręgowy w SieradzuSieradz2024-04-11
SAOSAdministracyjneprawo administracyjneŚredniaokręgowy
weterynariasalmonellaodszkodowaniedecyzje administracyjneSkarb Państwaodpowiedzialność deliktowaprawo żywnościowekontrola urzędowa

Sąd Okręgowy w Sieradzu oddalił powództwo hodowczyni kur o zapłatę ponad 4 milionów złotych odszkodowania od Skarbu Państwa, uznając, że roszczenia nie były objęte ustawową odpowiedzialnością Skarbu Państwa ani nie wykazano niezgodności z prawem decyzji administracyjnych.

Powódka, hodowczyni kur, domagała się od Skarbu Państwa ponad 4 milionów złotych odszkodowania w związku z decyzjami Powiatowego Inspektora Weterynarii dotyczącymi wykrycia Salmonelli w jej stadzie. Sąd Okręgowy w Sieradzu oddalił powództwo, odmawiając odrzucenia pozwu, ale uznając, że żądane kwoty nie mieszczą się w zakresie odpowiedzialności Skarbu Państwa określonej w ustawie, a także z powodu niedochowania przez powódkę terminu do wniesienia powództwa oraz braku prejudykatu stwierdzającego niezgodność z prawem decyzji administracyjnych.

Powódka M. K., prowadząca hodowlę kur, wniosła o zasądzenie od Skarbu Państwa - Powiatowego Inspektora Weterynarii w P. kwoty ponad 4 milionów złotych odszkodowania. Roszczenie wynikało z decyzji administracyjnych nakładających zakazy związane z wykryciem pałeczek Salmonella w jej stadzie, które miały skutkować stratami finansowymi. Sąd Okręgowy w Sieradzu, po rozpoznaniu sprawy, oddalił powództwo. Sąd najpierw odmówił odrzucenia pozwu, wskazując, że droga sądowa była dopuszczalna, a decyzja administracyjna odmawiająca odszkodowania nie zamykała drogi do dochodzenia praw przed sądem cywilnym. Następnie sąd rozważył podstawy prawne powództwa. Stwierdził, że odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 49 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt jest odpowiedzialnością szczególną, ograniczoną do ściśle określonych szkód, które nie obejmowały strat poniesionych przez powódkę na sprzedaży jaj na obróbkę cieplną czy utraconych korzyści. Ponadto, sąd wskazał na niedochowanie przez powódkę miesięcznego terminu do wniesienia powództwa po doręczeniu decyzji odmawiającej odszkodowania. Powódka próbowała również oprzeć swoje żądanie na odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa (art. 417 k.c.), jednak sąd uznał, że w tym przypadku zastosowanie miałby art. 417¹ § 2 k.c., który wymaga uzyskania prejudykatu stwierdzającego niezgodność z prawem decyzji administracyjnych, a takiego prejudykatu powódka nie przedstawiła. Wobec braku podstaw prawnych do uwzględnienia powództwa, sąd oddalił je w całości. Rozstrzygnięcie o kosztach obejmowało zasądzenie od powódki na rzecz Skarbu Państwa kwoty 15 000 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego oraz przyznanie adwokatowi z urzędu wynagrodzenia w wysokości 18 450 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie tego przepisu jest odpowiedzialnością szczególną i ograniczoną do szkód wprost wskazanych w ustawie, które nie obejmowały strat poniesionych przez powódkę na sprzedaży jaj na obróbkę cieplną czy utraconych korzyści.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 49 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt określa specyficzny zakres odpowiedzialności Skarbu Państwa, który nie obejmuje wszystkich szkód wynikających z chorób zakaźnych zwierząt, a jedynie te enumeratywnie wymienione, takie jak koszty zabicia zwierząt czy zniszczenia produktów na nakaz organu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Powiatowy Inspektorat Weterynarii w P.

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznapowódka
Skarb Państwa - Powiatowy Inspektorat Weterynarii w P.organ_państwowypozwany
Skarb Państwa - Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiejorgan_państwowypozwanego (koszty zastępstwa prawnego)
J. G.osoba_fizycznapełnomocnik z urzędu

Przepisy (15)

Główne

u.o.z.z.c.z. art. 49 § ust. 1, 5, 11

Ustawa o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt

Określa szczegółowy zakres odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody związane z chorobami zakaźnymi zwierząt, nie obejmujący wszystkich strat poniesionych przez posiadacza zwierząt.

k.c. art. 417 § 1 § 2

Kodeks cywilny

Odpowiedzialność za szkodę wynikłą z wydania prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji wymaga uprzedniego stwierdzenia ich niezgodności z prawem w odrębnym postępowaniu (prejudykat).

Pomocnicze

k.p.c. art. 199

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 361 § § 2

Kodeks cywilny

k.c. art. 417

Kodeks cywilny

k.p.a. art. 145

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 152

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

rozp. MS ws. opłat adwokackich art. § 2 pkt 8

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

rozp. MS ws. kosztów pomocy z urzędu art. § 4 ust. 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu

Rozporządzenie 1069/2009 art. art. 40

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009

rozp. MRiRW ws. programu Salmonella art. ust. 2.1 załącznika

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lutego 2019 r. w sprawie wprowadzenia „Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach kur niosek gatunku G. gallus” na lata 2019 i 2020

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakres odpowiedzialności Skarbu Państwa na podstawie art. 49 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt jest ograniczony do szkód wprost wskazanych w ustawie. Powódka nie dochowała miesięcznego terminu do wniesienia powództwa po otrzymaniu decyzji odmawiającej odszkodowania. Brak prejudykatu stwierdzającego niezgodność z prawem decyzji administracyjnych uniemożliwia dochodzenie odszkodowania na podstawie art. 417¹ § 2 k.c. Żądane przez powódkę kwoty (straty na sprzedaży jaj, utracone korzyści) nie mieszczą się w katalogu szkód objętych ustawową odpowiedzialnością Skarbu Państwa.

Odrzucone argumenty

Roszczenie powódki oparte na art. 49 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt powinno zostać uwzględnione. Decyzje administracyjne były niezgodne z prawem i stanowiły podstawę do dochodzenia odszkodowania na podstawie art. 417 k.c. Sąd powinien dopuścić dowody z zeznań świadków, opinii biegłych oraz zwrócić się o dokumenty w celu pełnego ustalenia stanu faktycznego i zasadności roszczenia.

Godne uwagi sformułowania

Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności za wszystkie szkody spowodowane chorobą zakaźną zwierząt, ale jedynie za te wprost wskazane w ustawie. Wyczerpanie drogi administracyjnej otwiera uprawnionemu możliwość domagania się odszkodowania przed sądem powszechnym. Odpowiedzialność z art. 417¹ § 2 k.c. stanowi lex specialis wobec art. 417 k.c.

Skład orzekający

Tomasz Choczaj

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkody związane z chorobami zakaźnymi zwierząt oraz wymogi formalne przy dochodzeniu odszkodowania od decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z wykryciem Salmonelli i przepisów ustawy o ochronie zdrowia zwierząt. Wymóg prejudykatu przy dochodzeniu odszkodowania od decyzji administracyjnych jest ugruntowany.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii odpowiedzialności odszkodowawczej państwa w specyficznym obszarze weterynarii, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i odszkodowawczym.

Ponad 4 miliony złotych odszkodowania od Skarbu Państwa? Sąd Okręgowy wyjaśnia, kiedy państwo musi płacić za choroby zwierząt.

Dane finansowe

WPS: 4 177 814 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 531/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 kwietnia 2024 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Tomasz Choczaj Protokolant: Dominika Górecka po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2024 roku w Sieradzu na rozprawie sprawy z powództwa M. K. przeciwko Skarbowi Państwa - Powiatowemu Inspektoratowi Weterynarii w P. o zapłatę 1. odmawia odrzucenia pozwu; 2. oddala powództwo; 3. zasądza od powódki M. K. na rzecz pozwanego Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 15 000,00 zł (piętnaście tysięcy złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty; 4. przyznaje adwokatowi J. G. kwotę 18 450,00 zł (osiemnaście tysięcy czterysta pięćdziesiąt złotych) brutto tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu, którą nakazuje wypłacić z środków budżetowych Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Sieradzu. Sygn. akt I C 531/23 UZASADNIENIE M. K. wniosła o zasądzenie od Skarbu Państwa - Powiatowego Inspektora Weterynarii w P. na jej rzecz kwoty 4 177 814,00 zł, w tym kwoty: 4 164 350,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 6 maja 2022 r. do dnia zapłaty i 13 464,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 26 lipca 2022 r. do dnia zapłaty. Ponadto wniosła o przyznanie adwokatowi J. G. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej przez niego na jej rzecz z urzędu zwiększonych o połowę, które nie zostały opłacone ani w całości, ani w części. Pozwany wniósł o odrzucenie pozwu, ewentualnie oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powódki na jego rzecz kosztów procesu. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Powódka prowadziła gospodarstwo rolne, w ramach którego hodowała kury. Gospodarstwo to podlegało kontroli Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w P. . Przeprowadzano badania urzędowe oraz właścicielskie, tj. przeprowadzane we własnym zakresie przez właściciela gospodarstwa. Pierwsze z nich odbywały się raz w roku, pobierano próbki z paszy, wody i ściółki. Miały one potwierdzić, że gospodarstwo funkcjonuje prawidłowo. W dniu 17 czerwca 2019 r. przeprowadzono okresową kontrolę hodowli powódki. Wykazała ona nieterminowe badanie właścicielskie stada od ostatniego dnia ich pobrania, tj. 27 lutego 2019 r. w kierunku pałeczek Salmonella. Przedmiotowe próbki pobierane były w ramach realizowania przez hodowcę „Krajowego Programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach kur niosek gatunku G. G. ” na lata 2019 i 2020. Spisano protokół, a następnie Powiatowy Inspektor Weterynarii w P. wszczął postępowanie administracyjne, które zakończyło się wydaniem decyzji nr (...) z 18 czerwca 2019 r., na mocy której zakazano powódce wprowadzania na rynek jaj konsumpcyjnych pozyskanych z kurnika 1 w okresie od 13 czerwca 2019 r. do czasu uzyskania ujemnego wyniku badania próbek pobranych przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w P. na wniosek hodowcy i na jego koszt. Powyższy zakaz nie dotyczył kierowania jaj do zakładu przetwórstwa, w którym zostaną poddane obróbce cieplnej gwarantującej zniszczenie pałeczek Salmonella. Decyzja ta posiadała rygor natychmiastowej wykonalności. Powódka zaskarżyła powyższą decyzję, jednakże (...) Wojewódzki Lekarz Weterynarii w Ł. utrzymał ją w mocy, (dowód: certyfikat - k. 35; decyzja (...) - k. 84 - 84 verte i k. 163 - 163 verte; decyzja (...) - k. 85 - 87 i k. 164 - 166) . W dniu 21 czerwca 2019 r. przeprowadzono kolejne badanie w kurniku 1 powódki, które nie wykazało obecności pałeczek Salmonella. Stado powódki odzyskało status wolny pod względem pałeczek Salmonella i od tego momentu pozyskiwane przez nią jaja mogły zostać wprowadzone na rynek. Kolejne badania urzędowe z inicjatywy powódki przeprowadzono 25 września 2019 r. Pobrano wtedy próbki z okładzin na obuwie w stadzie kur niosek utrzymywanych w kurniku 1. Sprawozdanie z badań nr (...) (...)- (...) z 30 września 2019 r., które wpłynęło do Powiatowego Inspektora Weterynarii w P. , wykazało dodatni wynik w kierunku serotypów Salmonella objętych programem (...) w stadzie kur niosek powódki. W dniu 4 października 2019 r. przeprowadzono dochodzenie epizootyczne m.in. w kierunku ustalenia źródła ogniska Salmonelli oraz dróg szerzenia się zakażenia pałeczkami Salmonella, (dowód: sprawozdanie z badań (...) (...)- (...) - k. 69, k. 90-90 verte i k. 171-171 verte) . Pobrano również próby do badania z drugiego kurnika, paszy oraz wody i otrzymano wyniki ujemne. Powiatowy Lekarz Weterynarii w P. wydał decyzję nr (...) z 4 października 2019 r., na mocy której nakazano powódce: w przypadku przeznaczenia jaj do spożycia przez ludzi, przemieszczenie jaj pozyskanych z kurnika nr 1 od dnia 25 września 2019 r. wyłącznie do zakładu przetwórczego, w którym zostaną poddane obróbce cieplnej, gwarantującej wyeliminowanie wszystkich serotypów Salmonella, mających znaczenie dla zdrowia publicznego, po wcześniejszym poinformowaniu o dacie przemieszczenia Powiatowego Lekarza Weterynarii w P. . Wskazał na sposób postępowania z jajami, który był określony w ust. 2 w części D załącznika II do rozporządzenia nr (...) . Ponadto nakazał przetrzymywanie jaj pozyskanych z kurnika nr 1 w warunkach uniemożliwiających rozprzestrzenienie zakażenia; unieszkodliwienie zwłok wszystkich sztuk drobiu padłego pochodzącego z kurnika nr 1 - zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) (Dz. Urz. WE L 300 z 14.11.2009, str. 1, ze zm.), zwanego dalej „Rozporządzeniem 1069/2009" oraz przyjętymi środkami wykonawczymi - zgodnie z art. 40 tego rozporządzenia; zniszczenie pasz lub ich zagospodarowanie poprzez zastosowanie środków kontroli gwarantujących pełną inaktywację pałeczek Salmonella w przypadku gdy zostanie uzyskany wynik dodatni badania laboratoryjnego próbek paszy w kierunku obecności serotypów Salmonella objętych programem; zniszczenie lub zagospodarowanie ściółki oraz odchodów, które mogły ulec skażeniu, w sposób wykluczający zanieczyszczenie pałeczkami Salmonella - zgodnie z rozporządzeniem (...) oraz środkami wykonawczymi przyjętymi zgodnie z art. 40 tego rozporządzenia; izolację drobiu znajdującego się w gospodarstwie w poszczególnych kurnikach, w których drób jest utrzymywany; zastosowanie właściwych produktów biobójczych przed wejściami do kurników i wyjściami z nich, jak również wjazdami na teren gospodarstwa i wyjazdami z tego gospodarstwa; po zakończeniu cyklu produkcyjnego oczyszczenie i odkażenie kurnika, w którym był przetrzymywany drób ze stada zakażonego, otoczenia kurnika, środków transportu oraz pozostałych przedmiotów, które mogły ulec skażeniu, pod nadzorem Powiatowego Lekarza Weterynarii w P. ; podjęcie przez działań mających na celu poprawę warunków zoohigienicznych oraz bezpieczeństwa epizootycznego w gospodarstwie, o których mowa w ust. 2.1 załącznika do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 lutego 2019 r. w sprawie wprowadzenia „Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach kur niosek gatunku G. gallus” na lata 2019 i 2020 (Dz. U. 2019, poz. 346). Tym samym zakazano powódce: wprowadzania drobiu do gospodarstwa oraz wyprowadzania z gospodarstwa bez zgody Powiatowego Lekarza Weterynarii w P. ; przemieszczania drobiu ze stada zakażonego, chyba że drób, na wniosek hodowcy, zostanie przemieszczony do rzeźni w celu poddania ubojowi, (dowód: decyzja nr (...) - k. 167 - 168 verte) . W tym samym dniu powódka złożyła wniosek o pobranie kontrprób urzędowych w kurniku 1 z uwagi na ujemny wynik badania urzędowego prób pobranych 17 września 2019 r. (sprawozdanie z badań (...) (...)- (...)- (...) z dnia 20.09.2019 r.) w tym samym kurniku celem weryfikacji wyniku badania właścicielskiego z 25 września 2019 r. Powódka przeprowadziła również prywatne badanie przedmiotowego kurnika. Decyzją nr (...) z 7 października 2019 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w P. nakazał powódce: wycofanie z obrotu jaj konsumpcyjnych znajdujących się na rynku, pozyskanych w okresie od dnia 25 września 2019 r. do dnia 29 września 2019 r. i pochodzących z jej gospodarstwa; poddanie obróbce cieplnej jaj, o których mowa w pkt 1, gwarantującej zabicie wszystkich pałeczek Salmonella; po opróżnieniu pakowni jaj z jaj konsumpcyjnych przeprowadzenie oczyszczenia i odkażenia pomieszczeń, sprzętu i pozostałych przedmiotów w pakowni jaj oraz środka transportu, które mogły ulec skażeniu, pod nadzorem Powiatowego Lekarza Weterynarii w P. . Zakazał powódce wprowadzania do obrotu jaj konsumpcyjnych znajdujących się w pakowni jaj pozyskanych w okresie od dnia 26 września 2019 r. do dnia 4 października 2019 r. pochodzących z jej gospodarstwa. Powyższy zakaz nie dotyczył kierowania jaj do zakładu przetwórstwa, w którym zostaną poddane obróbce cieplnej gwarantującej zniszczenie pałeczek Salmonella, (dowód: pismo - k. 27; sprawozdanie z badań - k. 91 - 91 verte; decyzja nr (...) - k. 88 - 89 i k. 169 - 170) . W dniu 10 października 2019 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w P. nie wyraził zgody na ponowne przeprowadzenie badania w stadzie powódki z uwagi na możliwość skażenia środowiska między 17 a 25 września 2019 r., nakazał wykonanie badania w zatwierdzonym przez Głównego Lekarza Weterynarii laboratorium metodą akredytowaną, a także podjęcie wszelkich działań w celu zapewnienia bezpieczeństwa żywności. W dniu 14 października 2019 r. z Zakładu (...) w P. im. T. Ł. , (...) w K. , otrzymano kolejny dodatni wynik badania właścicielskiego w kierunku Salmonella E. opisany w sprawozdaniu z badań nr (...) z 8 października 2019 r. w tym samym stadzie kur niosek utrzymywanych w kurniku 1. W dniu 11 października 2019 r. kury pochodzące z tego kurnika przemieszczono do ubojni, a w dniu 14 grudnia 2019 r. dokonano sprzedaży kur pochodzących z drugiego kurnika, należącego do powódki. W dniu 27 stycznia 2020 r. z Zakładu (...) w Ł. otrzymano dodatni wynik badania w kierunku (...) , opisany w sprawozdaniu z badań o numerze (...) (...)- (...) z 27 stycznia 2020 r. Zostało ono przeprowadzone z inicjatywy powódki w celu ustalenia obecności pałeczek Salmonella w oborniku pozostałym w kurnikach po sprzedaży kur z gospodarstwa, (dowód: sprawozdanie z badań (...) - k. 172 - 172 verte; sprawozdanie z badHW-Ł- (...)- (...) - k. 92 i k. 173) . W dniu 1 lipca 2020 r. otrzymano ujemne wyniki badania właścicielskiego w kierunku Salmonella w kurnikach 1 oraz 1a z 29 czerwca 2020 r. ( (...) (...)- (...) oraz (...) (...)- (...) ), a 13 lipca 2020 r. - ujemne wyniki badania właścicielskiego w kierunku Salmonella w kurnikach 1 i 1a z 9 lipca 2020 r. ( (...) oraz (...) ). W dniu 9 lipca 2020 r. przedmiotowe gospodarstwo przeszło kontrolę wraz z przekazaniem informacji, jakie działania musi podjąć powódka w celu ponownego zasiedlenia kurnika. W dniu 3 listopada 2020 r. do Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w P. wpłynęło pismo Głównego Lekarza Weterynarii w sprawie wniosku powódki o uchylenie decyzji (...) z 4 października 2019 r. W związku z powyższym w gospodarstwie powódki 10 listopada 2020 r. odbyła się kontrola doraźna w zakresie wykonania nakazów zawartych w decyzji (...) . Powódka nie wniosła uwag do protokołu. W dniu 19 listopada 2020 r. wezwano powódkę w celu złożenia wyjaśnień w sprawie uchylenia decyzji (...) w części dotyczącej zagospodarowania obornika. W dniu 2 grudnia 2020 r. przesłano zawiadomienie o zebraniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z nim przez stronę w terminie 7 dni. W dniu 16 grudnia 2020 r. wydano decyzję nr (...) o odmowie uchylenia decyzji (...) w części dotyczącej zagospodarowania obornika. W dniu 20 stycznia 2021 r. organ otrzymał z Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii w Ł. opinię Państwowego Instytutu (...) w sprawie pomiotu po zakażonym stadzie kur niosek przez Salmonella E. , stwierdzającą istnienie ryzyka rozprzestrzeniania zakażenia poprzez bezpośrednie zastosowanie obornika w celach nawożenia oraz konieczności pobrania próbek bakteriologicznych w celu stwierdzenia lub wykluczenia obecności pałeczek Salmonella przed podjęciem dalszych czynności. W dniu 27 października 2021 r. pobrano próby obornika z pustego kurnika 1 w celu stwierdzenia lub wykluczenia występowania w nim pałeczek Salmonella spp. Przeprowadzono kontrolę doraźną w gospodarstwie, która wykazała brak obecności kur w gospodarstwie, stan kurnika spełniał wymogi bioasekuracji drobiu. W sprawozdaniu z badań z Zakładu (...) w Ł. o nr (...) (...)- (...)- (...) z 2 listopada 2021 r. otrzymano wynik niestwierdzający obecności pałeczek Salmonella spp. w badanym oborniku. W dniu 10 listopada 2021 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w P. wysłał do powódki pismo wyrażające zgodę na zastosowanie w glebie przedmiotowego obornika bez jego uprzedniego przetworzenia. Zwrócił się również z prośbą o przekazanie informacji o dalszym postępowaniu w gospodarstwie (konieczność oczyszczenia i dezynfekcji kurnika pod nadzorem Powiatowego Lekarza Weterynarii w P. i przeprowadzenia badania na skuteczność wykonanego mycia i odkażenia kurnika w celu uchylenia decyzji nakładającej na podmiot nakazy i zakazy w związku z wystąpieniem Salmonelli w roku 2019). Pismo zostało odebrane przez powódkę 16 listopada 2021 r., (dowód: decyzja nr (...) z potwierdzeniem odbioru - k. 174 - 176; sprawozdanie z kontroli z protokołem z oględzin - k. 93 - 104 i k. 180 - 190; opinia - k. 105 - 106 verte) . Pismem, które wpłynęło do pozwanego 7 kwietnia 2022 r., powódka wniosła o wszczęcie postępowania w sprawie przyznania jej odszkodowania na podstawie ustawy o ochronie zwierząt i zwalczaniu chorób zakaźnych oraz o wydanie przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w P. decyzji o przyznaniu odszkodowania na podstawie ustawy o ochronie zwierząt i zwalczaniu chorób zakaźnych. Pismem z 5 maja 2022 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii poinformował powódkę o odmowie uznania jej roszczenia. Decyzją nr (...) z 26 lipca 2022 r. Powiatowego Lekarza Weterynarii w P. odmówił przyznania odszkodowania. Została ona doręczona powódce 29 lipca 2022 r., (dowód: pismo - k. 47; decyzja nr (...) wraz z potwierdzeniem odbioru - k. 79 - 83 i k. 191-195) . Powyższy stan faktyczny jest w zasadzie bezsporny, gdyż został oparty na niekwestionowanym przez strony nieosobowym materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Z uwagi na to, że wystarczającym dla rozstrzygnięcia sprawy było oparcie stanu faktycznego na złożonych przez strony dokumentach, Sąd pominął wnioski stron o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków wskazanych w pozwie i odpowiedzi na pozew, wniosek powódki o dopuszczenie dowody z opinii biegłych, wniosek powódki o zwrócenie się do Powiatowego Inspektora Weterynarii o załączenie dokumentów wskazanych w pkt 3 pozwu i wniosek stron o dopuszczenie dowodu z zeznań stron. Ponadto zrealizowanie powyższych wniosków doprowadziłoby do znacznego przedłużenia postępowania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należało odnieść się do wniosku pozwanego o odrzucenie pozwu. Zgodnie z treścią art. 199 k.p.c. , Sąd odrzuci pozew: jeżeli droga sądowa jest niedopuszczalna; jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona; jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli powód nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej powodem zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej powoda i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej powodem, uniemożliwiającego jej działanie, sąd odrzuci pozew dopiero wówczas, gdy brak nie będzie uzupełniony zgodnie z przepisami kodeksu. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie zachodzą powyższe powody do odrzucenia pozwu. Trzeba też zwrócić uwagę na to, że fakt wydania decyzji odmawiającej wypłaty odszkodowania nie zamknął powódce drogi do dochodzenia swoich praw w postępowaniu cywilnym. Zgodnie bowiem z treścią art. 49 ust. 8 ustawy z 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, decyzja w sprawie odszkodowania wydana przez powiatowego lekarza weterynarii jest ostateczna. Posiadacz zwierzęcia niezadowolony z tej decyzji może w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia wnieść powództwo do sądu rejonowego. Tryb przewidziany ustawą nie oznacza zaskarżenia decyzji do sądu, jako organu odwoławczego i obowiązku rozpoznania zasadności decyzji administracyjnej w ramach podstaw w niej wskazanych. Wyczerpanie drogi administracyjnej otwiera uprawnionemu możliwość domagania się odszkodowania przed sądem powszechnym. Oznacza to obowiązek sądu rozważenia zasadności odmowy wypłaty odszkodowania nie tylko w ramach podstaw wskazanych w decyzji, ale w płaszczyźnie wszystkich obowiązków podmiotu prowadzącego działalność nadzorowaną, których naruszenie może stanowić podstawę odmowy przyznania odszkodowania, (patrz wyrok Sądu Najwyższego z 13 listopada 2014 r., V CSK 35/14, LEX nr 1628960). Podstawę prawną swojego powództwa powódka upatruje również właśnie w treści powyższego przepisu art. 49. Zgodnie z ust. 1, 5 i 11 tego przepisu, odszkodowanie przysługuje m.in. za kury zabite lub poddane ubojowi z nakazu organów Inspekcji Weterynaryjnej albo za takie zwierzęta padłe w wyniku zastosowania zabiegów nakazanych przez te organy przy zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zwalczania; zniszczone z nakazu organu Inspekcji Weterynaryjnej przy zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zwalczania produkty pochodzenia zwierzęcego w rozumieniu przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego, jaja wylęgowe, pasze oraz sprzęt, które nie mogą być poddane odkażaniu. Podmiotowi, który poniósł koszty związane z zabiciem lub ubojem zwierząt, transportowaniem zwierząt lub zwłok zwierzęcych albo unieszkodliwieniem zwłok zwierzęcych, wykonując nakazy, o których mowa w ust. 1 i 5, przysługuje ze środków budżetu państwa zwrot faktycznie poniesionych wydatków. Decyzja w sprawie odszkodowania wydana w niniejszej sprawie przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w P. jest ostateczna. Jak wskazano wcześniej, strona niezadowolona z tej decyzji może w terminie miesiąca od jej doręczenia, wnieść powództwo do sądu rejonowego. Odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 49 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt , jest odpowiedzialnością szczególną, nie obejmującą pełnego odszkodowania, o jakim mowa w art. 361 § 2 k.c. Jest zbliżona do odpowiedzialności ponoszonej na podstawie art. 46 ust. 1 oraz art. 49-50 ustawy z dnia 13 października 1995 r. - prawo łowieckie . W jednym i w drugim przypadku brak jest podmiotu bezpośredniego odpowiedzialnego za powstanie szkody (rozprzestrzenianie się choroby zakaźnej - brak możliwości bezpośredniej pieczy nad zwierzyną wolną), a szkoda ta powstaje najczęściej na skutek przypadkowego splotu okoliczności, jest to więc odpowiedzialność na zasadzie ryzyka, a nawet nie za własne czyny. W przypadku odpowiedzialności Skarbu Państwa na podstawie art. 49 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt i zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt dochodzi aspekt celu zabicia zwierząt - to jest interes społeczny w postaci ochrony zdrowia i życia (patrz wyrok Sądu Najwyższego z 3 lipca 2019 r., II CSK 424/18, LEX nr 2690816). Zatem pomimo braku odpowiedzialności Skarbu Państwa na zasadach ogólnych, przyjmuje on na siebie obowiązek pokrycia szkód związanych z chorobami zakaźnymi zwierząt. Jednakże Skarb Państwa nie ponosi odpowiedzialności za wszystkie szkody spowodowane chorobą zakaźną zwierząt, ale jedynie za te wprost wskazane w ustawie. Kwota 4 177 814,00 zł żądana przez powódkę zawierała wysokość poniesionej przez nią straty na sprzedaży jaj na obróbkę cieplną, koszty wprowadzenia obornika na rynek (badań, patentu, worków, pakowania), utracone korzyści - potencjalny zysk ze sprzedaży wprowadzonego obornika na rynek, z jaj zniesionych przez stare i młode kury w okresie od wydania decyzji pozwanego z 4 października 2019 r. do 31 października 2022 r. (z przerwami). Nie są one jednak objęte odpowiedzialnością odszkodowawczą Skarbu Państwa w świetle art. 49 przywołanej wcześniej ustawy. Jednakże przede wszystkim powództwo powódki oparte na tym przepisie nie zasługiwało na uwzględnienie z uwagi na niedotrzymanie przez nią terminu wynikającego z tego przepisu. Powódka odebrała decyzję nr (...) w dniu 29 lipca 2022 r. Natomiast pozew został nadany 6 grudnia 2022 r. Zatem miesięczny termin nie został przez nią zachowany. Powódka oparła swoje żądanie także na instytucji odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa za szkody wyrządzone bezprawnym zachowaniem, w tym wydaniem prawomocnych decyzji administracyjnych, które według niej są niezgodne z prawem ( art. 417 k.c. ). Zdaniem Sądu podstawą odpowiedzialności w niniejszej sprawie może być jedynie art. 417 1 § 2 k.c. , a nie art. 417 k.c. Zatem powódka musi wykazać, że dysponuje prejudykatem wymaganym przez ten przepis. Odpowiedzialność z art. 417 1 § 2 k.c. stanowi lex specialis wobec art. 417 k.c. Dotyczy kwestii odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej, a mianowicie szkody wynikłej z wydania prawomocnego orzeczenia albo ostatecznej decyzji. Wymaga jednak uprzedniego uzyskania prejudykatu, to jest orzeczenia przesądzającego o niezgodności z prawem określonego orzeczenia sądowego, czy też administracyjnego. W myśl bowiem art. 417 1 § 2 k.c. , jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Obecnie ugruntowany jest pogląd w doktrynie i orzecznictwie, iż ustalenia niezgodności z prawem ostatecznych decyzji administracyjnych służą następujące prejudykaty: decyzja wydana wskutek wznowienia postępowania ( art. 145 - 152 k.p.a. ), decyzja wydana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ( art. 156 k.p.a. ), orzeczenie sądu administracyjnego uwzględniającego skargę na decyzję ( art. 145 p.p.s.a. ). W niniejszej sprawie brak jest prejudykatu, który stwierdzałby niezgodność przedmiotowych decyzji z prawem i z tego powodu Sąd w niniejszej sprawie nie może stwierdzić, że są one niezgodne z prawem. Ponadto powódka nie wskazała, co zarzuca tym decyzją, dlaczego działania pozwanego noszą cechy niezgodnych z prawem. Nie wykazała, że wydawanie tych decyzji nie należało do kompetencji Powiatowego Inspektora Weterynarii w P. . Mając powyższe na uwadze należało powództwo oddalić, o czym Sąd orzekł, jak w pkt 2 wyroku. O kosztach zastępstwa prawnego należnych pozwanemu Sąd orzekł, jak w pkt 3 wyroku, na podstawie art. 98 k.p.c. i 99 k.p.c. , zasądzając od powódki na jego rzecz kwotę 15 000,00 zł, ustaloną na podstawie § 2 pkt 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn., Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.). Z uwagi na to, że powódka korzystała w niniejszej sprawie z pomocy profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego dla niej z urzędu, Sąd przyznał mu wynagrodzenie w wysokości 18 450,00 zł, które zostało ustalone stosownie do treści § 2 pkt 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn., Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.) w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tekst jedn., Dz. U. z 2023 r., poz. 2631) i w zw. z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z 27 lutego 2024 r., SK 90/22, o czym orzekł, jak w pkt 4 wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI