I C 528/94
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka B. P. wniosła o pozbawienie wykonalności dwóch tytułów wykonawczych: nakazu zapłaty z 13 listopada 2001 r. (sygn. akt I Nc 5064/01) i nakazu zapłaty z 2 lutego 2004 r. (sygn. akt I Nc 2841/03), oba wydane przez Sąd Rejonowy w Olsztynie i zaopatrzone w klauzulę wykonalności na rzecz Gminy O. jako następcy prawnego wierzyciela. Głównym argumentem powódki był zarzut przedawnienia roszczeń, a także twierdzenie, że nie była najemcą lokalu, którego dotyczyły długi, a jedynie zameldowana, a najemcami byli jej zmarli rodzice. Sąd Rejonowy w Olsztynie, rozpoznając sprawę z powództwa opartego na art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c., częściowo uwzględnił powództwo. Stwierdzono, że roszczenia objęte nakazem zapłaty z 2 lutego 2004 r. (sygn. akt I Nc 2841/03) uległy przedawnieniu w całości, ponieważ wniosek o egzekucję został złożony po upływie 10-letniego terminu od uprawomocnienia się postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności. W odniesieniu do nakazu zapłaty z 13 listopada 2001 r. (sygn. akt I Nc 5064/01), sąd uznał za przedawnione jedynie roszczenia o odsetki ustawowe za okresy po uprawomocnieniu się nakazu, które podlegają 3-letniemu terminowi przedawnienia, podczas gdy roszczenie główne i odsetki wymagalne w dacie uprawomocnienia się nakazu (podlegające 10-letniemu terminowi) nie uległy przedawnieniu. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące wadliwości doręczeń i nadania klauzuli wykonalności, wskazując, że powinny być one podnoszone w odrębnych postępowaniach. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na zasadzie stosunkowego rozdzielenia, z uwzględnieniem wygranej powódki w ok. 71,52%.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem, w tym świadczeń okresowych (odsetek), w kontekście powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, związanej z kolejnością składania wniosków o egzekucję i nadanie klauzuli wykonalności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenia objęte nakazami zapłaty, które zostały zaopatrzone w klauzulę wykonalności, uległy przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, częściowo. Roszczenia z nakazu zapłaty z 2 lutego 2004 r. (sygn. akt I Nc 2841/03) uległy przedawnieniu w całości. Roszczenia z nakazu zapłaty z 13 listopada 2001 r. (sygn. akt I Nc 5064/01) nie uległy przedawnieniu w zakresie należności głównej i odsetek wymagalnych w dacie uprawomocnienia, ale przedawnieniu uległy odsetki za okresy późniejsze, podlegające 3-letniemu terminowi przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd analizował terminy przedawnienia (10-letni dla roszczeń stwierdzonych orzeczeniem i 3-letni dla świadczeń okresowych, w tym odsetek wymagalnych po uprawomocnieniu) oraz przerwanie biegu przedawnienia przez czynności wierzyciela (wnioski o nadanie klauzuli wykonalności i wszczęcie egzekucji). Stwierdzono, że w przypadku nakazu z 2004 r. wniosek o egzekucję złożono po upływie 10 lat od nadania klauzuli. W przypadku nakazu z 2001 r., mimo przerwania biegu przedawnienia, część odsetek podlegała 3-letniemu terminowi i uległa przedawnieniu.
Czy powódka, która nie była najemcą lokalu, może być odpowiedzialna za długi czynszowe wynikające z nakazów zapłaty wydanych przeciwko pierwotnym najemcom?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w ramach powództwa opozycyjnego nie można kwestionować istnienia obowiązku opartego na zdarzeniach sprzed wydania tytułu wykonawczego, chyba że nastąpiło zdarzenie po jego powstaniu. Powódka nie odpowiada za długi spadkowe, a tytuły wykonawcze obejmują jej własne zadłużenie.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że powództwo opozycyjne (art. 840 k.p.c.) pozwala na kwestionowanie wykonalności tytułu na podstawie zdarzeń materialnoprawnych, które nastąpiły po jego powstaniu. Zarzuty dotyczące braku odpowiedzialności powódki za zadłużenie związane z lokalem, które miały miejsce przed wydaniem nakazów, nie mogły być skutecznie podniesione w tym postępowaniu. Podkreślono, że tytuły wykonawcze dotyczyły jej własnego zadłużenia, a nie długów spadkowych.
Czy zarzuty formalne dotyczące doręczenia orzeczeń lub nadania klauzuli wykonalności mogą być podnoszone w powództwie o pozbawienie wykonalności?
Odpowiedź sądu
Nie. Zarzuty dotyczące nieprawidłowego doręczenia orzeczenia należy zgłaszać w postępowaniu, w którym orzeczenie zostało wydane. Zarzuty formalne związane z nadaniem klauzuli wykonalności można podnosić w drodze zażalenia na postanowienie o nadaniu klauzuli.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że powództwo opozycyjne służy kwestionowaniu wykonalności tytułu z przyczyn materialnoprawnych. Kwestie proceduralne, takie jak wadliwość doręczeń czy nadania klauzuli, powinny być rozstrzygane w odpowiednich postępowaniach (np. w sprawie pierwotnej lub w postępowaniu zażaleniowym).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. P. | osoba_fizyczna | powódka |
| Gmina O. | instytucja | pozwana |
| G. P. | osoba_fizyczna | dłużnik (współpozwanym w pierwotnych nakazach) |
| J. P. | osoba_fizyczna | dłużnik (współpozwanym w pierwotnych nakazach) |
| M. R. | osoba_fizyczna | dłużnik (współpozwanym w pierwotnych nakazach) |
| Zakład (...) Sp. z o.o. | spółka | pierwotny wierzyciel |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 840 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części, gdy po powstaniu tytułu nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane, lub gdy tytułem jest orzeczenie sądowe, można oprzeć na zdarzeniach po zamknięciu rozprawy lub zarzucie spełnienia świadczenia.
k.c. art. 125 § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przedawnia się z upływem lat dziesięciu. Roszczenie o świadczenia okresowe należne w przyszłości ulega przedawnieniu trzyletniemu.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia lub stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu w zależności od wyniku sprawy.
u.k.s.c. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Nakazanie ściągnięcia opłaty od strony, która wygrała proces w części, w jakiej powództwo zostało uwzględnione.
Pomocnicze
k.c. art. 123
Kodeks cywilny
Określa czynności przerywające bieg przedawnienia: czynność przed sądem lub innym organem, uznanie roszczenia, wszczęcie mediacji.
k.c. art. 124 § 1
Kodeks cywilny
Po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo.
k.c. art. 124 § 2
Kodeks cywilny
Po przerwaniu przedawnienia przez czynność w postępowaniu sądowym, przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie nie zostanie zakończone.
Dz.U. 2015 poz. 1804 art. 8 § pkt 6
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Określa zasady ustalania wynagrodzenia adwokata z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie roszczeń o odsetki za okresy podlegające 3-letniemu terminowi przedawnienia. • Nieskuteczność egzekucji po upływie 10-letniego terminu przedawnienia od nadania klauzuli wykonalności dla nakazu z 2004 r.
Odrzucone argumenty
Brak odpowiedzialności powódki za długi jako najemcy (sąd uznał, że nie można tego podnosić w powództwie opozycyjnym). • Zarzuty dotyczące wadliwości doręczeń i nadania klauzuli wykonalności (sąd uznał, że powinny być podnoszone w innych postępowaniach). • Przedawnienie roszczenia głównego i odsetek wymagalnych w dacie uprawomocnienia się nakazu z 2001 r. (sąd uznał, że nie uległy przedawnieniu).
Godne uwagi sformułowania
Powództwo z art. 840 k.p.c., jako środek merytorycznej obrony dłużnika, pozwala na zakwestionowanie wykonalności tytułu wykonawczego w drodze badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tym tytułem i w konsekwencji musi być oparte na przyczynach materialnoprawnych. • W rozpoznawanej sprawie, zdarzeniem materialnoprawnym, na którym powódka w głównej mierze opiera powództwo przeciwegzekucyjne jest przedawnienie roszczeń objętych tytułami wykonawczymi. • Okoliczność powyższa oznacza, że powódka nie odpowiada za ewentualne długi spadkowe pozostawione przez w/w. Tymczasem tytuły wykonawcze, których pozbawienia wykonalności domaga się powódka obejmują jej własne zadłużenie, nie zaś zadłużenie wynikające z sukcesji generalnej.
Skład orzekający
Magdalena Wołejko-Czubek
sędzia referent
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem, w tym świadczeń okresowych (odsetek), w kontekście powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, związanej z kolejnością składania wniosków o egzekucję i nadanie klauzuli wykonalności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest śledzenie terminów przedawnienia, nawet w przypadku roszczeń stwierdzonych prawomocnymi orzeczeniami, a także jak działają mechanizmy obrony dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym.
“Dług sprzed lat: czy przedawnienie ratuje przed egzekucją?”
Dane finansowe
WPS: 51 569,25 PLN
pozbawienie-wykonalnosci-nakazu-zaplaty: 29 829,15 PLN
pozbawienie-wykonalnosci-przedawnionych-odsetek: 7054,29 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.