I C 527/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia banku o zwrot części kapitału kredytu frankowego (119.970,49 zł) oraz o wynagrodzenie za korzystanie z tego kapitału (41.050,27 zł) po tym, jak umowa kredytowa została wcześniej uznana za nieważną wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie (sygn. akt I C 272/21). Pozwany W. B. wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc m.in. zarzut przedawnienia oraz kwestionując zasadność roszczeń banku. Sąd Okręgowy w Olsztynie, rozpoznając sprawę z powództwa banku, zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 119.970,49 zł tytułem zwrotu kapitału kredytu, uznając roszczenie za zasadne na podstawie przepisów o nienależnym świadczeniu (art. 405 i 410 k.c.). Sąd stwierdził, że roszczenie nie uległo przedawnieniu, ponieważ sukcesywne spłaty dokonywane przez pozwanego stanowiły uznanie niewłaściwe przerywające bieg terminu przedawnienia. Jednocześnie sąd oddalił żądanie banku dotyczące wynagrodzenia za korzystanie z kapitału, powołując się na przepisy dyrektywy UE o ochronie konsumentów, które wykluczają możliwość dochodzenia przez bank dodatkowych świadczeń po stwierdzeniu nieważności umowy z powodu abuzywnych klauzul. Sąd podkreślił, że bank nie może czerpać korzyści z sytuacji powstałej na skutek własnego bezprawnego działania. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na zasadzie stosunkowego ich rozdzielenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasad rozliczeń po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu frankowego, w szczególności brak roszczenia banku o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału oraz brak przedawnienia roszczenia o zwrot kapitału w przypadku uznania niewłaściwego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu frankowego i rozliczeń między stronami.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie banku o zwrot kapitału kredytu wypłaconego w wykonaniu nieważnej umowy kredytu frankowego uległo przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie nie uległo przedawnieniu, ponieważ sukcesywne spłaty dokonywane przez pozwanego stanowiły uznanie niewłaściwe przerywające bieg przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sukcesywne spłaty należności przez pozwanego, nawet po zainicjowaniu postępowania, stanowiły uznanie niewłaściwe w rozumieniu art. 123 § 1 pkt 2 k.c., co przerwało bieg przedawnienia. Zastosowano trzyletni termin przedawnienia właściwy dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą.
Czy bankowi przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie przez kredytobiorcę z kapitału kredytu po stwierdzeniu nieważności umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bankowi nie przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zasądzenie wynagrodzenia za korzystanie z kapitału penalizowałoby konsumenta i zachęcało banki do stosowania abuzywnych klauzul, co jest sprzeczne z celem dyrektywy 93/13/EWG. Brak jest podstawy prawnej w polskim prawie cywilnym dla takiego roszczenia, a jego uwzględnienie stanowiłoby obejście przepisów i celów dyrektywy.
Czy sąd może dokonać waloryzacji świadczenia pieniężnego banku w przypadku unieważnienia umowy kredytu frankowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może dokonać waloryzacji świadczenia banku.
Uzasadnienie
Waloryzacja sądowa wymaga istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza, co nie miało miejsca w tej sprawie. Ponadto, strona prowadząca przedsiębiorstwo (bank) nie może wystąpić z żądaniem waloryzacji, gdy świadczenie pozostaje w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zastosowanie waloryzacji byłoby obejściem przepisów i celów dyrektywy 93/13/EWG.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank (...) Spółka Akcyjna | spółka | powód |
| W. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa prawna roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia.
k.c. art. 410 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Definicja i skutki świadczenia nienależnego.
Pomocnicze
k.c. art. 117 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące przedawnienia roszczeń.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Terminy przedawnienia, w tym trzyletni dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą.
k.c. art. 120 § § 1
Kodeks cywilny
Rozpoczęcie biegu przedawnienia.
k.c. art. 123 § § 1 pkt 2
Kodeks cywilny
Przerwanie biegu przedawnienia przez uznanie roszczenia.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zastosowanie przepisu o nadużyciu prawa podmiotowego.
k.c. art. 359 § § 1
Kodeks cywilny
Odsetki jako świadczenie związane z korzystaniem z kapitału.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Odsetki ustawowe za opóźnienie.
k.c. art. 224 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Obowiązki samoistnego posiadacza w dobrej wierze.
Prawo bankowe art. 5 § ust. 1 pkt 3
Ustawa Prawo bankowe
Czynności bankowe, w tym udzielanie kredytów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie banku o zwrot kapitału nie uległo przedawnieniu z uwagi na uznanie niewłaściwe przez pozwanego. • Brak podstawy prawnej dla roszczenia banku o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału po unieważnieniu umowy. • Ochrona konsumenta wynikająca z dyrektywy UE wyklucza zasądzenie dodatkowych świadczeń od konsumenta na rzecz banku po stwierdzeniu nieważności umowy z powodu abuzywnych klauzul.
Odrzucone argumenty
Roszczenie banku o zwrot kapitału uległo przedawnieniu. • Bankowi przysługuje roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału. • Bankowi przysługuje prawo do waloryzacji świadczenia.
Godne uwagi sformułowania
każde przejście wartości majątkowej z jednej osoby na drugą musi być prawnie uzasadnione • roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia mającego taki charakter w chwili jego spełnienia staje się wymagalne już z tą datą • sukcesywne spłaty należności łącznie do 17 maja 2021 r. doszło do przerwania biegu przedawnienia • ratio legis przepisu art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13/EWG jest zniechęcający skutek wywierany na przedsiębiorców • zasądzenie na rzecz banku wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z kapitału penalizowałoby w istocie nie bank, lecz kredytobiorcę • w polskim systemie prawnym brak jakiegokolwiek przepisu mogącego stanowić podstawę prawną przedmiotowego roszczenia • nie jest kwestią przypadku, że koncepcja ta pojawiła się niedługo po ogłoszeniu przez TSUE korzystnego dla konsumentów wyroku w sprawie C-260/18 • przedsiębiorca nie może czerpać korzyści gospodarczych z sytuacji powstałej na skutek własnego bezprawnego działania
Skład orzekający
Krystian Szeląg
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasad rozliczeń po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu frankowego, w szczególności brak roszczenia banku o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału oraz brak przedawnienia roszczenia o zwrot kapitału w przypadku uznania niewłaściwego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu frankowego i rozliczeń między stronami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu kredytów frankowych i rozliczeń po stwierdzeniu nieważności umowy, z silnym naciskiem na ochronę konsumenta i interpretację prawa unijnego.
“Bank przegrywa walkę o wynagrodzenie za kredyt frankowy po unieważnieniu umowy – kluczowa ochrona konsumenta!”
Dane finansowe
WPS: 161 020,76 PLN
zwrot kapitału kredytu: 119 970,49 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.