I C 524/16

Sygn. akt: I C 524/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 lutego 2017 roku Sąd Rejonowy w Człuchowie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Sądu Rejonowego Anna Wołujewicz Protokolant: sekr. sądowy Joanna Mucha po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2017 roku w Człuchowie sprawy z powództwa (...) sp. z o.o. sp. k. z siedzibą we W. przeciwko D. W. , P. W. o zapłatę oddala powództwo Sygn. akt I C 524/16 UZASADNIENIE Powód (...) Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą we W. wniósł pozew przeciwko P. W. i małoletniej D. W. o zapłatę kwoty 14 813,24 zł z odsetkami umownymi naliczanymi według zmiennej stopy procentowej stanowiącej czterokrotność stopy kredytu lombardowego NBP, nie wyższej jednak niż dwukrotność sumy stopy referencyjnej NBP i 5,5 punktów procentowych (odsetki maksymalne za opóźnienie), od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, oraz o zasądzenie solidarnie kosztów procesu, do rozpoznania w postępowaniu upominawczym. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż w dniu 17 sierpnia 2009 roku K. P. zawarła z pierwotnym wierzycielem (...) im. (...) z siedzibą w G. umowę pożyczki na kwotę 39 000,00 zł. P. jednak zmarła w dniu 16 sierpnia 2010 roku, nie regulując wszystkich należności wynikających z zawartej umowy, a roszczenie o zwrot pożyczki stało się wymagalne z dniem ustania członkostwa pożyczkobiorcy. Powód podkreślił, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania spadkowego postanowieniem z dnia 26 września 2014 roku wydanym w sprawie I Ns 377/13 Sąd Rejonowy w Człuchowie ustalił krąg spadkobierców zmarłej K. P. , do którego należą również pozwane. Powód wskazał, iż nabył od pierwotnego wierzyciela przedmiotową wierzytelność i wezwał pozwane do zapłaty całej należności z tytułu niezapłaconej pożyczki, jednak nie wywiązały się one z nałożonego zobowiązania. Pozwane P. W. oraz małol. D. W. – reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego E. W. – wniosły o oddalenie powództwa w całości, ewentualnie, na wypadek uwzględnienia powództwa w całości bądź w części, zamieszczenie w wyroku zastrzeżenia, iż pozwanym przysługuje prawo powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczoną odpowiedzialność za długi spadkowe do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. Pozwane zakwestionowały żądanie powoda zarówno co do zasady, jak i wysokości oraz podniosły zarzut przedawnienia roszczenia. Podkreślały, iż powód nie wykazał sposobu wyliczenia zarówno należności głównej, jak i należności ubocznych, nie przedstawił harmonogramu spłat pożyczki, w związku z czym nie wykazał wymagalności poszczególnych rat. Dodatkowo wskazały, iż pozwane nabyły przedmiotowy spadek po K. P. z dobrodziejstwem inwentarza. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: K. P. w dniu 13 maja 2003 roku stała się członkiem (...) . ( bezsporne, nadto dowód: deklaracja członkowska k. 87-88 ) W dniu 17 sierpnia 2009 roku (...) im. (...) z siedzibą w G. na podstawie zawartej umowy pożyczki konsumenckiej udzielił pożyczkobiorczyni K. P. pożyczki w kwocie 39 000,00 zł na okres od dnia 17 sierpnia 2009 roku do dnia 10 lipca 2014 roku na warunkach określonych w umowie i Regulaminie udzielania kredytów i pożyczek (...) . Spłata pożyczki rozłożona została na 59 miesięcznych rat w wysokości 920,86 zł każda, przy czym wysokość ostatniej raty określono na kwotę 921,09 zł. ( dowód: umowa pożyczki konsumenckiej nr (...) z dnia 17/08/2009r. k 13-13v, Regulamin udzielania kredytów i pożyczek k. 14-14v, aktualny plan spłat pożyczki nr 6 z dnia 17/08/2009r. k. 91-92 ) K. P. od dnia 10 września 2009 roku do dnia 10 sierpnia 2010 roku dokonała spłaty pożyczki w łącznej kwocie 11 050,32 zł. ( bezsporne, nadto dowód: wyciąg z rachunku k. 93-94 ) K. P. zmarła w dniu 16 sierpnia 2010 roku i w tym też dniu ustało jej członkostwo w (...) . ( bezsporne, nadto dowód: odpis skrócony aktu zgonu k. 15, statut (...) k. 95-101v ) W dniu 23 grudnia 2013 roku (...) im. (...) z siedzibą w G. zawarła z powodem (...) Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą we W. umowę przelewu wierzytelności, na podstawie której powód nabył m.in. wierzytelność przysługującą wobec K. P. . ( dowód: umowa przelewu wierzytelności z dnia 23/12/2013r. wraz z wykazem wierzytelności k. 10-12v ) Postanowieniem z dnia 26 września 2014 roku wydanym w sprawie I Ns 377/13 Sąd Rejonowy w Człuchowie stwierdził, że spadek po K. P. na podstawie ustawy nabyły jej wnuki M. P. i N. P. , każde z nich w 1/3 części oraz P. W. i D. W. , każda z nich w 1/6 części, z tym że nabycie spadku nastąpiło z dobrodziejstwem inwentarza. ( bezsporne, nadto dowód: postanowienie Sądu Rejonowego w Człuchowie z dnia 26/09/2014r. wydane w sprawie I Ns 377/13 k. 40 ) Powód zawiadomił pozwane P. W. oraz D. W. – jako spadkobierczynie K. P. – iż nabył wierzytelność przysługującą wobec zmarłej z tytułu umowy pożyczki nr (...) , a następnie wezwał je do zapłaty kwoty 13 617,07 zł tytułem zwrotu świadczenia wynikającego z pożyczki udzielonej K. P. . ( dowód: zawiadomienie o przelewie wierzytelności z dnia 06/06/2014r. k. 43-46, k. 47-50, przedsądowe wezwanie do zapłaty wystawione na D. W. z dnia 23/02/2015r. k. 18 wraz z potwierdzeniem odbioru k. 19, przedsądowe wezwanie do zapłaty wystawione na D. W. z dnia 23/03/2016r. k. 20 wraz z potwierdzeniem odbioru k. 21, przedsądowe wezwanie do zapłaty wystawione na P. W. z dnia 23/02/2015r. k. 22 wraz z potwierdzeniem odbioru k. 23, przedsądowe wezwanie do zapłaty wystawione na P. W. z dnia 23/03/2016r. k. 24 wraz z potwierdzeniem odbioru k. 26 ) Pozew w niniejszej sprawie wniesiony został w dniu 03 września 2016 roku. ( porównaj: data stempla pocztowego na kopercie k. 55 ) Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Powód wywodził swoje roszczenia z wierzytelności nabytej w dniu 23 grudnia 2013 roku od (...) im. (...) z siedzibą w G. powstałej z tytułu umowy pożyczki zawartej z K. P. w dniu 17 sierpnia 2009 roku. Powód dochodził swojego roszczenia od spadkobierców zmarłej dłużniczki tj. P. W. oraz D. W. – na które przeszedł obowiązek zmarłej na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Człuchowie z dnia 26 września 2014 roku wydanego w sprawie I Ns 377/13. Pozwane zakwestionowały natomiast powództwo zarówno co do zasady, jak i co do wysokości, wskazując, iż co prawda nabyły spadek po zmarłej K. P. , jednak nabycie spadku nastąpiło z dobrodziejstwem inwentarza, a z uwagi na datę wymagalności zobowiązania wynikającego z przedmiotowej umowy, podniosły zarzut przedawnienia roszczenia. W świetle art. 922 § 1 k.c. prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na spadkobierców. W niniejszej sprawie spadkobiercami zmarłej K. P. niewątpliwie są pozwane P. W. i D. W. , które na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Człuchowie z dnia 26 września 2014 roku nabyły spadek po zmarłej K. P. z dobrodziejstwem inwentarza ( dowód: postanowienia k. 40 ). Sąd ustalił przy tym, iż spadkobiercy zmarłej nie dokonali dotychczas działu spadku. W konsekwencji, stosownie do art. 1034 § 1 k.c. ich odpowiedzialność za długi spadkowe jest solidarna, zaś konstrukcja solidarności przesądza o tym, że każdy odpowiada za cały dług spadkowy ( art. 366 § 1 k.c. ). Stosownie do treści art. 509 § 1 k.c. , wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. W myśl art. 509 § 1 k.c. , wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. Zgodnie zaś z przepisem art. 513 § 1 k.c. , dłużnikowi przysługują przeciwko nabywcy wierzytelności wszelkie zarzuty, które miał przeciwko zbywcy w chwili powzięcia wiadomości o przelewie. Na mocy umowy przelewu wierzytelności dotychczasowy wierzyciel przenosi wierzytelność na osobę trzecią, która wstępuje w miejsce cedenta, przy czym strona pozwana nie kwestionowała faktu zawarcia, jak i skuteczności umowy cesji. Umowa ta skutkuje sukcesją syngularną o charakterze translatywnym – wierzytelność przechodzi na cesjonariusza w postaci niezmienionej, w jakiej przysługiwała cedentowi, w szczególności co do jej wysokości, należności ubocznych oraz ewentualnego jej przedawnienia. W tym miejscu zauważyć należy, iż roszczenie powoda wywodzi się z umowy pożyczki zawartej w dniu 17 sierpnia 2009 roku pomiędzy pierwotnym wierzycielem (...) im. (...) z siedzibą w G. a pożyczkobiorczynią K. P. . Do umowy tej znajdują zastosowanie przepisy art. 720 k.c. w zw. z art. 3 ust. 1 obowiązującej w dniu zawarcia umowy pożyczki ustawy z dnia 14 grudnia 1995 roku o spółdzielczych kasach oszczędnościowo – kredytowych (Dz. U. z 1996 r., Nr 1, poz. 2 z późn. zm.). Na skutek śmierci K. P. w dniu 16 sierpnia 2010 roku – na mocy § 15 statutu (...) im. (...) ( dowód: k. 95-101v ) – ustało jej członkostwo w (...) im. (...) z siedzibą w G. . Natomiast zgodnie z treścią art. 28 powołanej wyżej ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo - kredytowych , w razie ustania członkostwa roszczenie o zwrot pożyczki lub kredytu staje się wymagalne z dniem ustania członkostwa , roszczenie powoda stało się zatem wymagalne właśnie z dniem 16 sierpnia 2010 roku. Zgodnie z art. 118 k.c. , jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Przy czym bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie ( art. 120 § 1 k.c. ). Istotną w niniejszej sprawie jest okoliczność, że do zastosowania trzyletniego terminu przedawnienia nie jest wymagane, aby obie strony stosunku prawnego, z którego wywodzi się roszczenie majątkowe, prowadziły działalność gospodarczą. Wystarczy, że działalność gospodarczą prowadzi tylko strona dochodząca roszczenia, które wiąże się z tą działalnością. Bezspornym jest, iż umowa, która – zdaniem powoda jest podstawą dochodzonego roszczenia – zawarta została z podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą – (...) im. (...) z siedzibą w G. , w związku z czym do niniejszej sprawy zastosowanie ma 3-letni termin przedawnienia przedmiotowego roszczenia. Z analizy akt niniejszej sprawy wynika, iż wierzytelność, która jest przedmiotem niniejszego postępowania, stała się wymagalna z dniem 16 sierpnia 2010 roku tj. z dniem śmierci K. P. . Nadto nie wynika, aby do czasu wniesienia niniejszego pozwu tj. do dnia 03 września 2016 roku dokonano jakiejkolwiek czynności mającej na celu przerwanie biegu przedawnienia. Zgodnie bowiem z treścią art. 123 § 1 pkt 1 k.c. bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia. Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przerywa bieg przedawnienia i do czasu zakończenia postępowania wywołanego tym wnioskiem, uprawniony nie może podjąć innej czynności mogącej przerwać bieg przedawnienia. ( porównaj: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2004 roku III CZP 101/03, OSNC 2005/4/58 ). Po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo. Zgodnie z art. 117 § 2 k.c. ten, przeciwko komu przysługuje dane roszczenie (podmiot zobowiązaniowy), po upływie określonego czasu, ma możliwość uchylenia się od jego zaspokojenia. Upływ czasu oznacza w istocie, że podmiot zobowiązany staje się stroną, która decyduje o zaspokojeniu roszczenia. Ma on bowiem możliwość albo powołania się na przedawnienie, albo dobrowolnego zaspokojenia uprawnionego. Przy czym ma on w tym zakresie pełną swobodę i może dokonać tego w dowolny sposób, w tym także per facta concludentia . W ocenie Sądu podniesiony przez pozwane zarzut przedawnienia zasługuje na uwzględnienie, ponieważ powód skutecznie wniósł pozew o zapłatę do tut. Sądu dopiero w dniu 03 września 2016 roku, natomiast roszczenie powoda uległo przedawnieniu z dniem 16 sierpnia 2013 roku. W oparciu o powyższe, uwzględniając podniesiony przez pozwaną zarzut przedawnienia roszczenia, powództwo w niniejszej sprawie podlegało oddaleniu.