I 1 Ca 523/20
Podsumowanie
Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, uznając, że koszty wynagrodzenia pełnomocnika w postępowaniu likwidacyjnym nie pozostają w adekwatnym związku przyczynowym ze szkodą, jeśli poszkodowany nie wykazał konieczności poniesienia tych wydatków.
Powód dochodził odszkodowania, w tym zwrotu kosztów wynagrodzenia pełnomocnika za postępowanie likwidacyjne. Sąd Rejonowy zasądził część roszczenia, ale oddalił żądanie zwrotu kosztów pełnomocnika, uznając brak adekwatnego związku przyczynowego ze szkodą. Powód wniósł apelację, zarzucając obrazę przepisów prawa procesowego i błędną ocenę dowodów. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podkreślając, że koszty pomocy prawnej w postępowaniu likwidacyjnym podlegają ocenie pod kątem konieczności i racjonalności ich poniesienia, a ciężar wykazania tych okoliczności spoczywa na poszkodowanym, czego powód nie uczynił.
Sprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę odszkodowania w związku ze szkodą komunikacyjną, w tym zwrotu kosztów wynagrodzenia pełnomocnika działającego w postępowaniu likwidacyjnym. Sąd Rejonowy w Lipnie zasądził od pozwanego (...) S.A. w W. na rzecz powoda G. D. kwotę 7672,38 zł z odsetkami, ale oddalił powództwo w części dotyczącej zwrotu 900 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika przedsądowego. Sąd I instancji uznał, że koszty te nie wchodziły w zakres szkody i nie pozostawały w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem. Powód wniósł apelację, zarzucając obrazę art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. i błędną ocenę materiału dowodowego. Sąd Okręgowy we Włocławku oddalił apelację, wskazując na wadliwą konstrukcję zarzutów apelacyjnych, ale jednocześnie kontrolując zastosowanie prawa materialnego z urzędu. Sąd podkreślił, że ocena zasadności roszczenia o zwrot kosztów pełnomocnika musi być powiązana z badaniem związku przyczynowego, rozumianego jako konieczność i racjonalność poniesienia tych wydatków. Powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 75/11), sąd stwierdził, że nie w każdym przypadku skorzystanie z pomocy pełnomocnika pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym ze szkodą. Samo dążenie do wygody nie uzasadnia zwrotu kosztów. Zwrot jest możliwy, gdy stan zdrowia, kwalifikacje osobiste lub sytuacja życiowa poszkodowanego usprawiedliwiają potrzebę zasięgnięcia pomocy w celu sprawnego i efektywnego przebiegu postępowania. Ciężar wykazania tych okoliczności spoczywa na poszkodowanym. W niniejszej sprawie powód, będąc osobą młodą (39 lat) i nie wykazując nieporadności ani problemów zdrowotnych uniemożliwiających samodzielne prowadzenie sprawy, nie udowodnił konieczności poniesienia kosztów pełnomocnika w postępowaniu likwidacyjnym. W związku z tym, sąd uznał brak adekwatnego związku przyczynowego i oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, koszty te nie podlegają zwrotowi, jeśli poszkodowany nie wykazał konieczności i racjonalności ich poniesienia, a ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na nim.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że samo skorzystanie z pomocy pełnomocnika w postępowaniu likwidacyjnym nie jest wystarczające do uznania związku przyczynowego. Konieczne jest wykazanie, że stan zdrowia, kwalifikacje osobiste lub sytuacja życiowa poszkodowanego usprawiedliwiały potrzebę zasięgnięcia pomocy prawnej w celu sprawnego i efektywnego przebiegu postępowania. Powód nie przedstawił takich dowodów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddala apelację
Strona wygrywająca
pozwany
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. D. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) S.A. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Określa zakres obowiązku naprawienia szkody, ograniczając go do szkód będących normalnym następstwem danego zdarzenia.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji przez sąd drugiej instancji.
Pomocnicze
k.c. art. 361 § § 2
Kodeks cywilny
Określa zasadę pełnego odszkodowania, która nie wyklucza uwzględnienia kosztów pełnomocnika, jeśli spełnione są przesłanki związku przyczynowego.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd, zarzucany przez apelującego jako naruszony.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dopuszczalności dowodu, zarzucany przez apelującego jako naruszony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Koszty pełnomocnika w postępowaniu likwidacyjnym nie zawsze pozostają w adekwatnym związku przyczynowym ze szkodą. Ciężar wykazania konieczności i racjonalności poniesienia kosztów pełnomocnika spoczywa na poszkodowanym. Brak dowodów na nieporadność, problemy zdrowotne lub inne okoliczności usprawiedliwiające skorzystanie z pomocy pełnomocnika w postępowaniu likwidacyjnym.
Odrzucone argumenty
Koszty wynagrodzenia pełnomocnika w postępowaniu likwidacyjnym stanowią szkodę podlegającą naprawieniu. Obraza przepisów prawa procesowego (art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c.) poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
nie w każdym przypadku skorzystanie z pomocy pełnomocnika (specjalisty) pozostaje z wypadkiem w związku przyczynowym, który może być uznany za adekwatny nie może być tu mowy o jakimkolwiek automatyzmie Samo np. dążenie do wygody i ujęcia obowiązków poszkodowanemu nie uzasadnia takiego związku, gdyż niedogodność stanowi dolegliwość o charakterze niemajątkowym, nie podlegającą reżimowi odszkodowawczemu. ciężar wykazania tych okoliczności spoczywa na osobie poszkodowanej.
Skład orzekający
Mariusz Nazdrowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy zwrotu kosztów pełnomocnika w postępowaniu likwidacyjnym, gdy poszkodowany nie wykazał konieczności poniesienia tych wydatków."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy poszkodowany nie wykazał konkretnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z pomocy pełnomocnika w postępowaniu likwidacyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się odszkodowaniami, ponieważ precyzuje kryteria zwrotu kosztów pomocy prawnej w postępowaniu likwidacyjnym, podkreślając ciężar dowodu po stronie poszkodowanego.
“Kiedy sąd zwróci Ci koszty pełnomocnika w szkodzie? Kluczowe zasady z orzecznictwa.”
Dane finansowe
WPS: 900 PLN
odszkodowanie: 7672,38 PLN
zwrot kosztów procesu: 3411,51 PLN
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I 1 Ca 523/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 czerwca 2021 r. Sąd Okręgowy we Włocławku Sekcja Odwoławcza I Wydziału Cywilnego w składzie: Przewodniczący: SSO Mariusz Nazdrowicz po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2021 r. we Włocławku na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa G. D. przeciwko (...) S.A. w W. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Lipnie z dnia 28 października 2020 r., sygn. akt I C 264/19 oddala apelację. Sygn. akt I 1 Ca 523/20 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy w Lipnie zasądził od pozwanego (...) S.A. w W. na rzecz powoda G. D. łącznie kwotę 7672,38 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 18 września 2018 r. do dnia zapłaty (pkt 1 i 2), oddalił powództwo w pozostałej części (pkt 3 i 4) i zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3411,51 ł tytułem zwrotu kosztów procesu. G. D. dochodził m. in. odszkodowania w związku ze szkodą, jakiej doznał w wypadku komunikacyjnym, którego sprawca był ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej u strony pozwanej. W jego ramach domagał się zapłaty kwoty 900 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, który reprezentował go na etapie przedsądowym (w postępowaniu likwidacyjnym). Oddalając powództwo w tej części Sąd I instancji uznał, że koszty te nie wchodziły w zakres szkody, a nadto nie pozostawały w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem powodującym szkodę. Apelację od powyższego wyroku w części oddalającej powództwo we wskazanym zakresie wniósł powód zrzucając obrazę przepisów prawa procesowego tj. art. 233 § 1 kc w z art. 227 kpc wskutek dokonania dowolnej oceny materiału dowodowego, brak jego wszechstronnego rozważenia i w konsekwencji błędne uznanie, że poniesione przez niego koszty (wydatki) na etapie przedsądowym nie pozostają w adekwatnym związku przyczynowym ze szkodą. Powołując się na powyższe skarżący wniósł o zmianę wyroku w zakwestionowanej części i zasądzenie dalszej kwoty 900 zł ze wskazanymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie oraz stosowną zmianę rozstrzygnięcia o kosztach procesu. Ponadto żądał zasądzenia kosztów procesu za drugą instancję. Pozwany nie zajął stanowiska odnośnie złożonego środka odwoławczego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja wobec braku uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu. Przed przystąpieniem do omówienia jej zasadności należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na konstrukcję zarzutów apelacji, które – aczkolwiek środek odwoławczy został sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika – nie zostały poprawnie sformułowane. Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy koszty związane z reprezentowaniem pokrzywdzonego przez pełnomocnika w postępowaniu likwidacyjnym pozostają w tym konkretnym przypadku w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem wywołującym szkodę. Chodzi więc o prawidłowość zastosowania lub nie art. 361 § 1 kc , co nie ma nic wspólnego z ustaleniami faktycznymi. Jest zresztą rzeczą charakterystyczną, że w uzasadnieniu apelacji w ogóle brak jest odniesienia do rzekomo wadliwych ustaleń i w żaden sposób nie wyjaśniono, na czym miałyby one polegać. Jednakże wadliwa konstrukcja zarzutów apelacyjnych nie zwalnia Sądu II instancji od obowiązku skontrolowania prawidłowości zastosowania prawa materialnego, gdyż obrazę tych przepisów Sąd odwoławczy bierze pod uwagę z urzędu. Zasada pełnego odszkodowania , o której mowa w art. 361 § 2 kc nie sprzeciwia się możliwości uwzględnienia wspomnianych kosztów jako podlegającej wyrównaniu szkody majątkowej: oceny zasadności roszczenia o zwrot kosztów pełnomocnika występującego w postępowaniu szkodowym trzeba jednak łączyć z badaniem związku przyczynowego rozumianego jako konieczność i racjonalność ich poniesienia. W ślad za poglądem wyrażonym przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 marca 2012 roku III CZP 75/11 OSNC 2012/7-8/81 – do której zresztą odwoływały się obie strony - należy powtórzyć, że nie w każdym przypadku skorzystanie z pomocy pełnomocnika (specjalisty) pozostaje z wypadkiem w związku przyczynowym, który może być uznany za adekwatny. Inaczej mówiąc – na co zwrócił uwagę Sąd Okręgowy we Włocławku w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 listopada 2020 roku, sygn. I 1 Ca 131/20, nie publ., - nie może być tu mowy o jakimkolwiek automatyzmie. Samo np. dążenie do wygody i ujęcia obowiązków poszkodowanemu nie uzasadnia takiego związku, gdyż niedogodność stanowi dolegliwość o charakterze niemajątkowym, nie podlegającą reżimowi odszkodowawczemu. W związku takim natomiast pozostaje sięgnięcie po pomoc prawną w okolicznościach, w których stan zdrowia, kwalifikacje osobiste lub sytuacja życiowa poszkodowanego usprawiedliwiają potrzebę zasięgnięcia pomocy w celu sprawnego, efektywnego i ekonomicznie opłacalnego przebiegu postępowania. Naturalnie ciężar wykazania tych okoliczności spoczywa na osobie poszkodowanej. Niewątpliwie jednak powód niczego takiego nie udowodnił. Apelujący najwyraźniej przyjmuje, że już samo skorzystanie ze wspomnianej pomocy skutkuje obowiązkiem zrekompensowania powstałych stąd wydatków w ramach obowiązku naprawienia szkody. Stanowisko to jest jednak – jak wyżej wspomniano – błędne. G. D. w dniu zgłoszenia wypadku miał 39 lat, był więc osobą młodą. Nic nie świadczy o jego nieporadności lub by stan zdrowia uniemożliwiał mu osobiste prowadzenie sprawy w postępowaniu likwidacyjnym, które zresztą miało standardowy przebieg. Nie sposób w tych warunkach przy braku stosownych dowodów przyjąć, by zachodził wspomniany adekwatny związek przyczynowy między kosztami działającego w imieniu powoda w postępowaniu likwidacyjnym pełnomocnika a zdarzeniem skutkującym odpowiedzialnością odszkodowawczą. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy we Włocławku na podstawie art. 385 kpc orzekł jak w sentencji. SSO Mariusz Nazdrowicz.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę