I C 518/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) S.A. z siedzibą w B. wniósł pozew przeciwko J. Ł. o zapłatę kwoty 568,00 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu, wskazując jako podstawę umowę pożyczki z dnia 31.07.2014 r. Pozwana J. Ł. wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut nieważności umowy z powodu jej choroby psychicznej w chwili jej zawierania oraz zarzut przedawnienia. Sąd ustalił, że strony zawarły umowę pożyczki, której pozwana nie zwróciła w całości. Jednakże, sprawa dotycząca tej samej umowy pożyczki i tych samych stron była już przedmiotem postępowania w sprawie I C 1287/16, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Giżycku z dnia 17.10.2017 r., który oddalił powództwo z uwagi na nieważność umowy (art. 82 k.c.). Sąd Okręgowy w Olsztynie utrzymał ten wyrok w mocy. W niniejszej sprawie powód wskazał jako podstawę roszczenia przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu. Sąd, powołując się na art. 199 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania cywilnego, który stanowi, że sąd odrzuci pozew, jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona, uznał, że sprawa została już prawomocnie osądzona. Sąd podkreślił, że tożsamość stron i roszczenia, a także podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, przesądza o powadze rzeczy osądzonej. Wskazał również, że w przypadku nieważności umowy pożyczki, zwrot świadczeń następuje na podstawie art. 395 § 2 k.c., który jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Ponieważ roszczenie o zwrot środków wynikających z nieważnej umowy pożyczki było już przedmiotem prawomocnego osądzenia, sąd odrzucił pozew. O kosztach zastępstwa procesowego z urzędu orzeczono na podstawie przepisów ustawy Prawo o adwokaturze i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaStosowanie art. 199 § 1 pkt 2 kpc w przypadku powtórnego dochodzenia roszczenia, które było już prawomocnie osądzone, oraz interpretacja art. 395 § 2 k.c. jako podstawy zwrotu świadczeń po nieważności umowy.
Dotyczy konkretnego stanu faktycznego, gdzie sprawa była już prawomocnie zakończona.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd powinien odrzucić pozew o zapłatę, jeśli sprawa o to samo roszczenie między tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powinien odrzucić pozew na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 kpc.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że sprawa o zwrot środków z nieważnej umowy pożyczki była już prawomocnie osądzona wyrokiem w innej sprawie między tymi samymi stronami. Tożsamość stron, roszczenia oraz podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia przesądza o powadze rzeczy osądzonej.
Jaka jest właściwa podstawa prawna dochodzenia zwrotu środków pieniężnych po uznaniu umowy pożyczki za nieważną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwą podstawą prawną jest art. 395 § 2 k.c., który jest przepisem szczególnym w stosunku do przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na komentarze prawnicze wskazał, że w przypadku nieważności umowy i konieczności zwrotu świadczeń, zastosowanie ma art. 395 § 2 k.c., a nie przepisy o nienależnym świadczeniu (art. 410 k.c.) czy skutkach odstąpienia od umowy (art. 494 k.c.).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. | spółka | powód |
| J. Ł. | osoba_fizyczna | pozwana |
| adwokat M. K. | inne | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 395 § § 2
Kodeks cywilny
Podstawa prawna dochodzenia zwrotu środków pieniężnych po uznaniu umowy za nieważną, jako przepis szczególny wobec art. 410 k.c. i art. 494 k.c.
Pomocnicze
k.c. art. 82
Kodeks cywilny
k.c. art. 720
Kodeks cywilny
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
k.c. art. 494
Kodeks cywilny
Prawo o adwokaturze art. 29 § ust. 1
Ustawa Prawo o adwokaturze
Dz.U. z 2019 r. poz. 18
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa o to samo roszczenie między tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona. • Nieważność umowy pożyczki skutkuje koniecznością zwrotu świadczeń na podstawie art. 395 § 2 k.c.
Godne uwagi sformułowania
O wystąpieniu stanu powagi rzeczy osądzonej rozstrzyga nie tylko sama tożsamość stron, ale równocześnie tożsamość podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. • Nieważność umowy ma skutek ex tunc, co oznacza, że nie wywołuje ona żadnych skutków prawnych. • Zwrot świadczeń następuje na zasadach określonych przepisem art. 395 § 2 KC, który należy uznać za lex specialis wobec przepisów określających obowiązek zwrotu korzyści uzyskanych tytułem nienależnego świadczenia (art. 410 KC) lub regulujących skutki odstąpienia od umowy wzajemnej (art. 494 KC).
Skład orzekający
Janusz Supiński
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Stosowanie art. 199 § 1 pkt 2 kpc w przypadku powtórnego dochodzenia roszczenia, które było już prawomocnie osądzone, oraz interpretacja art. 395 § 2 k.c. jako podstawy zwrotu świadczeń po nieważności umowy."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego, gdzie sprawa była już prawomocnie zakończona.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważne zasady procesowe dotyczące powagi rzeczy osądzonej i właściwej podstawy prawnej zwrotu świadczeń po nieważności umowy, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy można dochodzić zapłaty, jeśli sprawa była już prawomocnie osądzona? Sąd Rejonowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 568 PLN
wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu: 221,4 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.