I C 517/20

Sąd Rejonowy w PiszuPisz2022-07-06
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokarejonowy
kredytprawo bankowewypowiedzenie umowyrestrukturyzacjawymagalnośćkuratorkoszty procesu

Sąd oddalił powództwo banku o zapłatę, uznając wypowiedzenie umowy kredytu za nieskuteczne z powodu braku wdrożenia procedury restrukturyzacji zadłużenia zgodnie z Prawem bankowym.

Bank (...) S.A. pozwał M. W. i K. W. o zapłatę 3 294,16 zł tytułem zadłużenia z umowy kredytu odnawialnego. Bank wypowiedział umowę z powodu braku spłaty, jednak kurator pozwanych podniósł zarzut niewdrożenia procedury restrukturyzacji z art. 75c Prawa bankowego. Sąd uznał, że bank nie zastosował się do przepisów, które nakazują wezwanie do spłaty i umożliwienie restrukturyzacji przed wypowiedzeniem umowy. W związku z tym, wypowiedzenie uznał za nieskuteczne, a powództwo oddalił.

Powódka (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. domagała się od pozwanych M. W. i K. W. zapłaty kwoty 3 294,16 zł wraz z odsetkami, wynikającej z umowy kredytu odnawialnego. Bank wypowiedział umowę z powodu braku spłaty zadłużenia. W trakcie postępowania ustanowiono kuratora dla nieznanych z miejsca pobytu pozwanych, który wniósł o oddalenie powództwa. Kurator podniósł kluczowy zarzut dotyczący naruszenia przez bank procedury określonej w art. 75c ustawy Prawo bankowe. Zgodnie z tym przepisem, bank przed wypowiedzeniem umowy kredytu, gdy kredytobiorca jest w opóźnieniu ze spłatą, ma obowiązek wezwać go do zapłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych, oraz poinformować o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Sąd, analizując materiał dowodowy, ustalił, że bank najpierw wypowiedział umowę kredytu, a dopiero po upływie okresu wypowiedzenia wezwał pozwanych do zapłaty i poinformował o możliwości restrukturyzacji. Taka sekwencja działań została uznana przez sąd za wadliwą i niezgodną z bezwzględnie obowiązującym przepisem art. 75c Prawa bankowego. Sąd podkreślił, że procedura restrukturyzacji musi poprzedzać wypowiedzenie umowy i nie może być przeprowadzona po jego złożeniu. W związku z tym, że wypowiedzenie umowy kredytu było nieskuteczne, całe zadłużenie nie stało się wymagalne, a tym samym powództwo banku o zapłatę zostało oddalone. Sąd przyznał również kuratorowi wynagrodzenie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, wypowiedzenie umowy kredytu jest nieskuteczne, jeśli bank nie wdrożył procedury określonej w art. 75c Prawa bankowego, która nakazuje wezwanie do spłaty i umożliwienie restrukturyzacji przed wypowiedzeniem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 75c Prawa bankowego ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wymaga, aby bank najpierw wezwał kredytobiorcę do zapłaty z możliwością restrukturyzacji, a dopiero potem, w przypadku bezskuteczności, złożył oświadczenie o wypowiedzeniu umowy. Sekwencja działań banku w tej sprawie była odwrotna, co czyni wypowiedzenie wadliwym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

Pozwani

Strony

NazwaTypRola
(...) Bank (...) Spółka Akcyjnaspółkapowódka
M. W.osoba_fizycznapozwana
K. W.osoba_fizycznapozwana
A. P.osoba_fizycznakurator

Przepisy (4)

Główne

pr. bank. art. 75c

Ustawa Prawo bankowe

Przepis nakazuje bankowi wezwanie kredytobiorcy do spłaty z wyznaczeniem terminu nie krótszego niż 14 dni roboczych oraz poinformowanie o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia przed wypowiedzeniem umowy. Procedura ta ma charakter bezwzględnie obowiązujący i musi poprzedzać wypowiedzenie.

Pomocnicze

k.c. art. 58 § § 1

Kodeks cywilny

Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej art. 1 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 2 pkt 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewdrożenie przez bank procedury restrukturyzacji zadłużenia zgodnie z art. 75c Prawa bankowego przed wypowiedzeniem umowy kredytu.

Godne uwagi sformułowania

powódka dokonała wypowiedzenia umowy pożyczki w wadliwy sposób, bez wdrożenia procedury wynikającej z przepisu art. 75c ustawy Prawo bankowe. bank nie może swobodnie wypowiedzieć umowy kredytowej, gdy kredytobiorca popadł w opóźnienie ze spłatą kredytu. Procedura wynikająca z art. 75c ustawy nie może być przeprowadzona także po złożeniu oświadczenia o wypowiedzeniu umowy kredytu. Tego w rozpatrywanym przypadku nie było.

Skład orzekający

Jakub Błesiński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niewłaściwe procedury banków przy wypowiadaniu umów kredytowych i konieczność stosowania art. 75c Prawa bankowego."

Ograniczenia: Dotyczy umów kredytowych zawartych po wejściu w życie art. 75c Prawa bankowego i sytuacji opóźnienia w spłacie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak rygorystyczne są przepisy dotyczące ochrony konsumentów w umowach kredytowych i jak błędy proceduralne banku mogą prowadzić do oddalenia powództwa, nawet przy istniejącym zadłużeniu.

Bank przegrał sprawę o zapłatę przez błąd proceduralny. Czy Twoja umowa kredytowa jest bezpieczna?

Dane finansowe

WPS: 3294,16 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I C 517/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 lipca 2022 r. Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia Jakub Błesiński Protokolant: sekretarz sądowy Paula Milewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2022 roku sprawy z powództwa (...) Banku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. przeciwko M. W. i K. W. o zapłatę o r z e k a: I. Oddala powództwo. II. Przyznaje A. P. kwotę 360,00 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora dla nieznanych z miejsca pobytu pozwanych, którą nakazuje wypłacić z zaliczki zapisanej pod pozycją 50002973286 sum depozytowych Sądu Rejonowego w Piszu. UZASADNIENIE (...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wytoczyła powództwo przeciwko K. W. i M. W. o zapłatę solidarnie kwoty 3 294,16 złotych z odsetkami umownymi za opóźnienie w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego NBP liczonymi od kwoty 2 738,38 zł od dnia 19.11.2020r. do dnia zapłaty. Nadto powódka wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanych solidarnie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że w dniu 28.10.2011r. pomiędzy stronami zawarta została umowa kredytu odnawialnego w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym o nr (...) na cele konsumpcyjne w formie limitu kredytowego w kwocie 3 000 zł, który został zaewidencjonowany na rachunku o nr (...) . W związku z brakiem spłaty powstałego zadłużenia, powódka wypowiedziała ww. umowę pismem z dnia 20.09.2017r., co spowodowało, że całe zadłużenie wraz z odsetkami i należnymi opłatami stało się zadłużeniem przeterminowanym i wymagalnym, od którego naliczane są odsetki za opóźnienie we wskazanej wyżej wysokości. Przed wytoczeniem powództwa powódka skierowała do pozwanych wezwanie do zapłaty, jednak pozostało ono bezskuteczne. Zarządzeniem z dnia 12 stycznia 2021 roku Sąd Rejonowy w Piszu na wniosek powódki ustanowił dla nieznanych z miejsca pobytu pozwanych kuratora w osobie A. P. będącej pracownikiem tut. Sądu. Kurator w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości. W uzasadnieniu podniósł zarzut nie udowodnienia wdrożenia procedury wynikającej z przepisu art. 75c ustawy Prawo bankowe , tj. poinformowania pozwanych przed wypowiedzeniem umowy kredytu o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Sąd ustalił, co następuje: W dniu 28 października 2011 roku pomiędzy (...) Bankiem (...) Spółką Akcyjną z siedzibą w W. , a K. W. i M. W. zawarta została umowa kredytu odnawialnego w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym o nr (...) na cele konsumpcyjne w formie limitu kredytowego w kwocie 3 000 zł, który został zaewidencjonowany na rachunku o nr (...) . (dowód: umowa kredytu odnawialnego k. 11-14) W związku z brakiem spłaty zadłużenia wymagalnego, wynoszącego na dzień 20 września 2017 roku 3 100,58 złotych, pismem z dnia 20 września 2017 roku (...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wypowiedziała ww. umowę kredytu z zachowaniem dwumiesięcznego okresu wypowiedzenia liczonego od dnia następującego po dniu doręczenia tego wypowiedzenia. Jednocześnie Bank poinformował, że brak spłaty zadłużenia wymagalnego przed upływem terminu wypowiedzenia spowoduje, że Bank podejmie czynności w celu uzyskania tytułu wykonawczego. Korespondencja skierowana do K. W. i M. W. na adres zamieszkania wskazany przez nich w umowie kredytu, zawierająca ww. oświadczenie Banku o wypowiedzeniu umowy kredytu, wróciła nieodebrana z placówki pocztowej po dwukrotnym awizowaniu z adnotacją doręczyciela „adresat wyprowadził się”. (dowód: pismo z 20.09.2017r.. wraz z dowodem doręczenia k. 15-16 i 17-18) W związku z wypowiedzeniem umowy kredytu, pismem z 25 stycznia 2018 roku (...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wezwała K. W. i M. W. do zapłaty w terminie 7 dni zadłużenia z tytułu umowy kredytu odnawialnego w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym o numerze (...) , które na dzień sporządzenia pisma wynosiło 2 964,79 złotych. Jednocześnie Bank poinformował o możliwości złożenia w terminie 7 dni wniosku o zawarcie porozumienia lub umowy ugody, ustalających warunki spłaty zadłużenia. Powyższa korespondencja, wysłana do K. W. i M. W. na adres zamieszkania wskazany przez nich w umowie kredytu, wróciła nieodebrana z placówki pocztowej po dwukrotnym awizowaniu z adnotacją doręczyciela „adresat nie zamieszkuje”. (dowód: pismo z 25.01.2018r. wraz z dowodem doręczenia k. 7-8, 9-10; szczegółowe rozliczenie kredytu w rachunku k. 21-23v) Sąd zważył, co następuje: Roszczenie powódki podlegało oddaleniu. Podkreślić należy, iż żądanie swoje powódka wywodziła z faktu postawienia całego zobowiązania w stan wymagalności w związku z wypowiedzeniem umowy kredytu łączącej ją z pozwanymi, a tym samym winna była wykazać, iż wypowiedzenie to było skuteczne, tym bardziej, że okoliczność ta była kwestionowana przez stronę pozwaną. Zgodnie z art. 75c ust. 1-6 ustawy Prawo bankowe , jeżeli kredytobiorca opóźnia się ze spłatą zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu, bank wzywa go do dokonania spłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych. W wezwaniu, o którym mowa w ust. 1 , bank informuje kredytobiorcę o możliwości złożenia, w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania, wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Bank powinien, na wniosek kredytobiorcy, umożliwić restrukturyzację zadłużenia poprzez zmianę określonych w umowie warunków lub terminów spłaty kredytu, jeżeli jest uzasadniona dokonaną przez bank oceną sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy. Restrukturyzacja, o której mowa w ust. 1 , dokonywana jest na warunkach uzgodnionych przez bank i kredytobiorcę. Bank, w przypadku odrzucenia wniosku kredytobiorcy o restrukturyzację zadłużenia, przekazuje kredytobiorcy, bez zbędnej zwłoki, szczegółowe wyjaśnienia, w formie pisemnej, dotyczące przyczyny odrzucenia wniosku o restrukturyzację. Przepisy ust. 1-5 stosuje się odpowiednio do umów pożyczek pieniężnych. Zdaniem Sądu, powódka dokonała wypowiedzenia umowy pożyczki w wadliwy sposób, bez wdrożenia procedury wynikającej z przepisu art. 75c ustawy Prawo bankowe . Uwzględniając treść wspomnianego przepisu uznać należy, że bank nie może swobodnie wypowiedzieć umowy kredytowej, gdy kredytobiorca popadł w opóźnienie ze spłatą kredytu. W pierwszej kolejności bank winien doręczyć kredytobiorcy wezwanie oraz odczekać do upływu dodatkowego terminu, wyznaczonego w wezwaniu (nie krótszego niż 14 dni roboczych), na spłatę zadłużenia. Dopiero po upływie tego terminu może złożyć wobec kredytobiorcy oświadczenie woli w sprawie wypowiedzenia umowy kredytowej. W przypadku, gdy powyższe przesłanki nie zostały spełnione, czynność prawna banku polegająca na wypowiedzeniu umowy jest nieważna ( art. 58 § 1 k.c. ). W szczególności nie prowadzi ona do wymagalności wierzytelności banku o spłatę tej części kredytu, co do której kredytobiorca nie pozostawał w opóźnieniu. Procedura wynikająca z art. 75c ustawy nie może być przeprowadzona także po złożeniu oświadczenia o wypowiedzeniu umowy kredytu. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, tym samym wypowiedzenie umowy kredytu nie może być konwalidowane poprzez późniejsze działania. Wskazany przepis prawa bankowego stanowi w całości przepis semidyspozytywny. Może zostać zmieniony w umowie kredytu albo osobnym porozumieniu jedynie na korzyść kredytobiorcy, na przykład przez wydłużenie terminu na złożenie wniosku w sprawie restrukturyzacji kredytu (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 15.04.2019r. w sprawie V ACa 663/18, L. ; podobnie wyrok Sądu Apelacyjnego w B. z 19.07.2018r. w sprawie I ACa 285/18) . Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy zauważyć, iż powódka w pierwszej kolejności wypowiedziała umowę kredytu z zachowaniem okresu wypowiedzenia, po upływie którego to okresu, pismem z dnia 25 stycznia 2018 roku wezwała pozwanych do zapłaty w terminie 7 dni zadłużenia z tytułu przedmiotowej umowy, informując jednocześnie o możliwości złożenia w terminie 7 dni wniosku o zawarcie porozumienia lub umowy ugody, ustalających warunki spłaty zadłużenia. Podkreślić należy, że od banku jako profesjonalisty należy oczekiwać, aby działania upominawcze były zgodne z dyspozycją art. 75c prawa bankowego i tym samym poprzedzały właściwe wypowiedzenie umowy. Z samej istoty upomnienia wynika, że stanowi ono rodzaj skarcenia, napomnienia, przypomnienia, lecz nie ukarania. Sekwencja oświadczeń powodowego banku powinna być taka, że w pierwszej kolejności winien on wezwać kredytobiorcę do zapłaty, z poinformowaniem o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację, a następnie, w przypadku bezskutecznego upływu wyznaczonego terminu, złożyć oświadczenie o wypowiedzeniu umowy. Tego w rozpatrywanym przypadku nie było. Mając powyższe na uwadze, uznając roszczenie powódki za niezasadne, na podstawie powołanego przepisu Sąd powództwo oddalił. Na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 09.03.2018r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz.U. z 2018r. poz. 536) w zw. z § 2 pkt 3) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015., poz. 1800 ze zm.), Sąd przyznał kuratorowi A. P. , mając na względzie rodzaj sprawy, stopień jej zawiłości i nakład pracy kuratora, wynagrodzenie w kwocie 360 złotych, które nakazał w całości wypłacić z zaliczki wpłaconej przez powódkę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI