I C 514/19

Sygn. akt I C 514/19 UZASADNIENIE Pozwem wniesionym 5 września 2019 roku powód M. P. wniósł o zasądzenie od pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej w G. ul. (...) kwoty 8.837,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 1 czerwca 2019 roku do dnia zapłaty oraz zasądzenia kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu powód wskazał, że 11 marca 2019 roku na skutek silnego wiatru na samochód powoda spadła pokrywa włazu na dach, co spowodowało uszkodzenie pokrywy silnika i przedniej szyby. W odpowiedzi na pozew pozwana Spółdzielnia Mieszkaniowa w G. ul. (...) wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwana wskazała, że zdarzenie z 11 marca 2019 roku miało cechy siły wyższej. Zawiadomiona o toczącym się postępowaniu (...) Spółka Akcyjna w Ł. nie zgłosiła swojego udziału w sprawie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 11 marca 2019 roku na terenie zarządzanym przez Spółdzielnię Mieszkaniową w G. ul. (...) doszło do uszkodzenia pojazdu mechanicznego marki V. (...) o nr rej. (...) , należącego do M. P. na skutek upadku włazu na dach budynku położonego przy ulicy (...) w G. . Okoliczność bezsporna. Właz na dach budynków zarządzanych przez Spółdzielnię Mieszkaniową w G. ul. (...) waży więcej, niż 10 kg. Powierzchnia wynosi koło 1 m2. Z włazów korzystają wszyscy lokatorzy, zdarzała się konieczność domykania ich. Włazy nie były 11 marca 2019 roku zabezpieczone łańcuchami. Właz jest z deski obitej blachą. Po tym zdarzeniu zamontowano łańcuchy. W dniu zdarzenia spadły 3 takie włazy. Dowód: zeznania świadka J. P. k. 114-114v, zeznania świadka S. Związek k. 115, dokumentacja zdjęciowa k. 32-34, zeznania świadka A. K. k. 102v, Pojazd mechaniczny marki V. (...) o nr rej. (...) , należący do M. P. , stał 11 marca 2019 roku zaparkowany w miejscu nieprzeznaczonym do parkowania na terenie oznaczonym znakiem D-40, na drodze pożarowej pod budynkiem nr (...) . Na drodze pożarowej nie ma oznaczonych miejsc do parkowania. M. P. miał zawartą z pozwaną umowę najmu miejsca postojowego nr 22 na wydzielonym terenie na ul. (...) w G. , z którego nie korzystał. Dowód: zeznania świadka S. Związek k. 114v, dokumentacja zdjęciowa k. 53, 56-62, umowa najmu k. 74-75, zeznania świadka A. K. k. 102v, zeznania świadka J. S. k. 102v-103, zeznania świadka M. G. k. 113v-114, zeznania świadka R. K. k. 119 Uszkodzeniu w pojeździe mechanicznym marki V. (...) o nr rej. (...) , należącym do M. P. , na skutek zdarzenia z 11 marca 2019 roku, uległa pokrywa silnika i przednia szyba. W pojeździe na moment zamknięcia rozprawy dokonano wymiany szyby na zamiennik o wartości 600 zł. Wartość szkody wyniosła 3.806,93 zł brutto. Dowód: zeznania świadka B. G. k. 113v, częściowo przesłuchanie M. P. w charakterze strony k. 119-119v, opinia biegłego z zakresu techniki motoryzacyjnej R. J. k. 138-140, opinia uzupełniająca k. 175-179 Ubezpieczyciel powoda, (...) Spółka Akcyjna w Ł. , decyzją z 2 kwietnia 2019 roku odmówiła uznania odpowiedzialności z uwagi na siłę wyższą, będącą przyczyną opadnięcia włazu. Dowód: pismo z 2 kwietnia 2019 roku k. 94 Pismem z 23 maja 2019 roku pozwana została wezwana do zapłaty kwoty objętej żądaniem pozwu. Okoliczność bezsporna. Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uwzględnił dokumenty zawarte w aktach, których strony nie kwestionowały, a co do których brak było podstaw do odmówienia wiarygodności. Sąd częściowo odmówił wiary powodowi w zakresie uszkodzeń innych elementów pojazdu, niż szyba i maska, jako sprzecznych z dokumentacją fotograficzną, opinią biegłego i zeznaniami świadków. Podstawa materialnoprawna zgłoszonych żądań opiera się na treści art. 415 k.c. Zdarzenie miało miejsce na terenie zarządzanym przez Spółdzielnię Mieszkaniową w G. ul. (...) , co było poza sporem. Stosownie do treści art. 61 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.) właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy, a także zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Z kolei w myśl art. 5 ust. 2 ustawy obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7. Przenosząc powyższą regulację na płaszczyznę przedmiotowej sprawy należy wyraźnie stwierdzić, że w dacie wystąpienia szkody właz wyjściowy na dach budynku nr (...) przy ulicy (...) w ogóle nie zabezpieczony przed ewentualnymi skutkami warunków atmosferycznych, w tym podmuchów porywistego wiatru. Okoliczność ta została potwierdzona nie tylko przez załączoną dokumentację zdjęciową, ale również w pełni korespondującą ze sobą relację powoda i świadków. Wynika z niej, że w dniu 11 marca 2019 roku właz wyjściowy, o powierzchni 1 m 2 i ważący ponad 10 kg, był jedynie osadzony we wnęce poszycia dachowego bez jakiegokolwiek przymocowania do ściany budynku. Taki stan nie mógł wyeliminować, a nawet zmniejszyć w żaden sposób ryzyka zdmuchnięcia elementu konstrukcyjnego przez wiatr, co ostatecznie skutkowało uszkodzeniem pojazdu powoda (spadek włazu na maskę i szybę zaparkowanego samochodu). W dniu zdarzenia właz nie był w ogóle zabezpieczony również przed ingerencją osób trzecich. Zgodna relacja powoda i świadków potwierdza, że przez wiele lat przed 2019 rokiem właz nie był zamknięty w sposób trwały, co umożliwiało wejście na dach mieszkańcom (montaż anten satelitarnych). Zdarzało się, że właz pozostawał niedomknięty, za co odpowiedzialność również spoczywa na pozwanej. Godzi się również zauważyć, że w realiach zmieniającego się klimatu, a także występujących od lat zjawisk atmosferycznych w postaci burz, odnotowanie prędkości podmuchu wiatru (w porywie) do 90 km/h nie stanowi okoliczności ekstraordynaryjnej, w szczególności niemożliwej do przewidzenia. Tym bardziej, że G. położone są na płaskowyżu. Innymi słowy tego rodzaju podmuchu wiatru nie sposób uznać za huraganowy, a tym samym próbować oceniać warunki atmosferyczne z dnia 11 marca 2019 roku w kontekście siły wyższej, co miałoby uzasadniać brak odpowiedzialności zarządcy obiektu. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że Spółdzielnia Mieszkaniowa w G. ul. (...) zaniechała wykonania ciążących na niej obowiązków w zakresie utrzymania obiektu w należytym stanie, zapewniającym bezpieczne jego użytkowanie, co doprowadziło do poderwania włazu wejściowego na dach, a następnie jego upadku na samochód M. P. . Jednocześnie nie wystąpiły jakiekolwiek obiektywne okoliczności uniemożliwiające prawidłowe zabezpieczenie włazu. Jak wykazał zebrany materiał dowodowy, już po samym zdarzeniu było możliwe zastosowanie przez pracowników spółdzielni łańcuchów, które przymocowano do ściany, a nadto zabezpieczono kłódką. W tym kontekście zaktualizowały się przesłanki odpowiedzialności spółdzielni mieszkaniowej za skutki zdarzenia z dnia 11 marca 2019 roku na gruncie art. 415 k.c. , w szczególności adekwatny związek przyczynowy między samym zaniechaniem ze strony ubezpieczonego, a zaistniałą szkodą ( art. 361 § 1 k.c. ). Podkreślenia jednak wymaga, że nie wszystkie wydatki pozostające w związku przyczynowym ze zdarzeniem szkodzącym mogą być refundowane, istnieje bowiem obowiązek wierzyciela zapobiegania szkodzie i zmniejszania jej rozmiarów ( art. 354 § 2, art. 362 k.c. ). Na dłużniku ciąży w związku z tym obowiązek zwrotu wydatków celowych i ekonomicznie uzasadnionych, pozwalających na wyeliminowanie negatywnych dla poszkodowanego następstw, niedających się wyeliminować w inny sposób, z zachowaniem rozsądnej proporcji między korzyścią wierzyciela a obciążeniem dłużnika. Zgodnie z opinią biegłego R. J. wartość szkody w pojeździe powoda wyniosła 3.806,93 zł brutto. Odnosząc się do prywatnej opinii biegły wskazał, że powód zawyżył koszty napraw i w wycenie nie uwzględniono korekt. Nadto zgodnie z opinią biegłego część ujętych w wycenie uszkodzeń nie miała związku z przedmiotowym zdarzeniem. Uszkodzenie reflektora nie mogło mieć miejsca w okolicznościach wskazanych przez powoda. Również z zeznań świadków wynika, że w pojeździe marki V. (...) o nr rej. (...) na skutek zdarzenia z 11 marca 2019 roku doszło jedynie do uszkodzenia szyby i pokrywy silnika. Biegły stwierdził także, że pokrywa silnika była wcześniej naprawiana w sposób nie technologiczny i lakierowana (grubość warstwy 116 do 127 mikronów). W opinii uzupełniającej biegły szczegółowo odniósł się do problemu rodzaju stosowanego lakieru oraz wskazał, że nie tylko pokrywa silnika wykazuje znaczne odstępstwa od grubości fabrycznego lakieru, lecz taką cechę posiadają również: błotnik przedni lewy, drzwi tylne lewe, błotnik tylny lewy, pokrywa bagażnika, drzwi przednie prawe, drzwi tylne prawe, błotnik tylny prawy, dach nadwozia. Opinia w ocenie Sądu jest zupełna i profesjonalna. Powyższej oceny nie zmieniają pominięte przez Sąd dane uzyskane do dealera marki V. , albowiem w istocie potwierdzają one tezy opinii biegłego. W ocenie Sądu znaczenia dla wartości szkody nie ma naprawienie pojazdu przez powoda przy użyciu tańszego zamiennika. Szkoda jest zobiektywizowanym ubytkiem w majątku i do woli poszkodowanego należy decyzja, w jaki sposób naprawi szkodę w ramach otrzymanej rekompensaty. Zgodnie z art. 362 k.c. jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron. Nie budzi wątpliwości Sądu, że pojazd mechaniczny marki V. (...) o nr rej. (...) , należący do M. P. , został 11 marca 2019 roku zaparkowany na drodze pożarowej za znakiem D-40 strefa zamieszkania. Jest to obszar, w którym obowiązują szczególne zasady ruchu drogowego, w tym zakaz postoju w innym miejscu niż wyznaczone w tym celu ( art. 49 ust. 2 pkt 4 ustawy prawo o ruchu drogowym ). M. P. dla wygody zaparkował 11 marca 2019 roku pojazd poza miejscem wyznaczonym do tego celu i wbrew obowiązującym przepisom pomimo, że powód posiada zabezpieczone miejsce parkingowe, z którego nie skorzystał 11 marca 2019 roku, a które to działanie uchroniłoby go przed powstaniem szkody. Z tego względu Sąd uznał, że M. P. w 50% przyczynił się do powstania szkody. Tym samym kwota w wysokości 3.806,93 zł brutto po uwzględnieniu przyczynienia się 50% dała kwotę 1.903,46 zł. W pozostałym zakresie powództwo podlegało oddaleniu. Zgodnie z obowiązującą w postępowaniu cywilnym zasadą ciężaru dowodu ( art. 6 k.c. ) strony zobowiązane są do wykazania faktów, z których wywodzą dla siebie korzystne skutki prawne. Oznacza to, że powód miał obowiązek udowodnić w szczególności wysokość utraty wartości handlowej pojazdu, jak również konieczności poniesienia kosztów prywatnej ekspertyzy. Obowiązek przedstawiania okoliczności faktycznych i dowodów spoczywa na stronach, których aktywna postawa ma istotne znacznie w przebiegu procesu cywilnego, tzn. ma być "siłą napędową" procesu cywilnego. Takie uregulowanie nie oznacza, że sąd jest biernym obserwatorem przebiegu postępowania. Ustawodawca pozostawił sądowi prawo do przeprowadzenia z urzędu dowodów niewskazanych przez stronę ( art. 232 zdanie drugie k.p.c. ), jednak ta aktywność ma charakter uzupełniający i nie może prowadzić do naruszenia zasady "równości broni" stron. W toku niniejszej sprawy nie wystąpiły jednak żadne szczególne okoliczności, które uzasadniałyby wyżej opisaną ingerencję ze strony Sądu w zaoferowany przez uczestników procesu materiał dowodowy. Pozwana nie wykazała wystarczającej inicjatywy dowodowej w kierunku udowodnienia zaistnienia siły wyższej. Rozstrzygnięcie w zakresie odsetek Sąd oparł na treści art. 481 § 1 k.c. , zgodnie z którym wierzyciel ma prawo żądać odsetek w przypadku, gdy dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia. Pozwana została wezwana do zapłaty pismem z 23 maja 2019 roku, zatem uzasadnionym jest żądanie odsetek za opóźnienie od 1 czerwca 2019 roku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 100 i art. 108 § 1 k.p.c. stosunkowo rozdzielając koszty i pozostawiając szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu, z tym ustaleniem, że powód wygrał w 22 % a pozwany w 78 %. Sygn. akt I C 514/19 ZARZĄDZENIE 1. odnotować; 2. odpis wyroku uzasadnieniem doręczyć zgodnie z wnioskiem 3. kal. 14 dni G. , dnia 14 grudnia 2020 roku