I C 512/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa S. M. oraz jego małoletnich córek D. M. (1) i D. M. (2) przeciwko m. st. W. o ustalenie ich uprawnienia do lokalu socjalnego. Egzekucja eksmisji z zajmowanego lokalu była prowadzona na podstawie wyroku zaocznego z 2008 r., który nakazał opróżnienie lokalu i jednocześnie orzekł o braku uprawnienia pozwanych do lokalu socjalnego. Powodowie argumentowali, że mimo braku takiego rozstrzygnięcia w wyroku eksmisyjnym, ich sytuacja życiowa, w tym samotne wychowywanie małoletnich dzieci przez S. M. i brak możliwości zamieszkania w innym miejscu, uzasadnia przyznanie im lokalu socjalnego. Sąd, odwołując się do przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów, w tym art. 14 ust. 4 i art. 24, a także orzecznictwa Sądu Najwyższego, uznał, że prawo do lokalu socjalnego może być ustalone w osobnym powództwie, nawet jeśli pierwotny wyrok eksmisyjny nie przyznał takiego prawa. Sąd podkreślił, że przepis art. 14 ust. 4 ustawy nakłada na sąd obowiązek orzeczenia o braku uprawnienia do lokalu socjalnego tylko w sytuacji, gdy osoby te mogą zamieszkać w innym lokalu. W przypadku powodów, którzy samowolnie zajmowali lokal, ale których sytuacja życiowa była szczególnie usprawiedliwiona, sąd uznał, że prawo do lokalu socjalnego przysługuje. W związku z tym, sąd uwzględnił powództwo, orzekając o uprawnieniu powodów do lokalu socjalnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie prawa do lokalu socjalnego w osobnym powództwie, interpretacja art. 14, 24 i 35 ustawy o ochronie praw lokatorów, ochrona praw małoletnich i osób w trudnej sytuacji życiowej w kontekście eksmisji.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, gdzie wyrok eksmisyjny nie rozstrzygnął o prawie do lokalu socjalnego, a sytuacja życiowa osób eksmitowanych jest szczególnie trudna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd może orzec o uprawnieniu do lokalu socjalnego w osobnym powództwie, jeśli pierwotny wyrok eksmisyjny nie przyznał takiego prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może orzec o uprawnieniu do lokalu socjalnego w osobnym powództwie, nawet jeśli pierwotny wyrok eksmisyjny nie przyznał takiego prawa, pod warunkiem spełnienia przesłanek ustawowych.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 14 ust. 4 i art. 24 ustawy o ochronie praw lokatorów oraz orzecznictwie Sądu Najwyższego, które dopuszcza takie powództwo w sytuacji, gdy sytuacja życiowa osób eksmitowanych, zwłaszcza małoletnich i ich opiekunów, jest szczególnie usprawiedliwiona, a nie mają one możliwości zamieszkania w innym lokalu.
Czy przepis art. 35 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, dotyczący zawieszenia postępowania egzekucyjnego przez komornika, ma zastosowanie do wyroków wydanych po wejściu w życie ustawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązki komornika określone w art. 35 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów aktualizują się jedynie w sytuacji, gdy orzeczenie nakazujące opróżnienie lokalu zostało wydane przed wejściem w życie ustawy (przed dniem 10 lipca 2001 r.).
Uzasadnienie
Sąd dokonał wykładni systemowej art. 35 ustawy, uznając go za przepis szczególny o ścisłej wykładni, który nie obejmuje sytuacji, gdy wyrok eksmisyjny został wydany po wejściu w życie ustawy.
Czy prawo do lokalu socjalnego przysługuje osobie, która samowolnie zajmuje lokal i wobec której nakazano opróżnienie, zgodnie z art. 24 ustawy o ochronie praw lokatorów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Prawo do lokalu socjalnego nie przysługuje, chyba że przyznanie lokalu socjalnego byłoby w świetle zasad współżycia społecznego szczególnie usprawiedliwione.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 6/05), która wyjaśnia, że przepis ten jest adresowany do gminy, a sąd w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu nie orzeka co do lokalu socjalnego, ale osoba taka może wytoczyć odrębne powództwo o ustalenie uprawnienia, jeśli sytuacja jest szczególnie usprawiedliwiona.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. M. | osoba_fizyczna | powód |
| D. M. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| D. M. (2) | osoba_fizyczna | powód |
| m. st. W. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
u.o.p.l. art. 14 § ust. 1 i 3
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Sąd nie może orzec o braku uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego wobec małoletniego oraz sprawującego nad taką osobą opiekę i wspólnie z nią zamieszkałą, chyba że osoby te mogą zamieszkać w innym lokalu niż dotychczas używany.
u.o.p.l. art. 14 § ust. 4
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Sąd nie może orzec o braku uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego wobec małoletniego oraz sprawującego nad taką osobą opiekę i wspólnie z nią zamieszkałą, chyba że osoby te mogą zamieszkać w innym lokalu niż dotychczas używany.
u.o.p.l. art. 24
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Prawo do lokalu socjalnego nie przysługuje osobie, która samowolnie zajmuje lokal i wobec której sąd nakazał opróżnienie lokalu, chyba że przyznanie lokalu socjalnego byłoby w świetle zasad współżycia społecznego szczególnie usprawiedliwione. Przepis ten jest adresowany do gminy, a nie do sądu.
Pomocnicze
u.o.p.l. art. 35 § ust. 1
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Jeśli w toku postępowania egzekucyjnego okaże się, że obowiązkiem opróżnienia lokalu objęta jest osoba, o której mowa w art. 14 ust. 4, komornik m. in. zawiesza postępowanie egzekucyjne oraz zawiadamia tę osobę, że może wystąpić z powództwem o ustalenie uprawnienia do lokalu socjalnego. Wykładnia systemowa wskazuje, że obowiązki te aktualizują się jedynie w sytuacji, gdy orzeczenie nakazujące opróżnienie lokalu zostało wydane przed wejściem w życie ustawy.
u.o.p.l. art. 35 § ust. 4
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Przepis ten jest przepisem szczególnym, którego wykładnia powinna być ścisła, wykluczająca interpretację zmierzającą do udzielenia ochrony prawnej poza wypadkami wyraźnie w ustawie przewidzianymi.
k.c.
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sytuacja życiowa powodów (samotne wychowywanie małoletnich, brak innego lokalu) uzasadnia przyznanie lokalu socjalnego. • Prawo do lokalu socjalnego może być ustalone w osobnym powództwie, nawet jeśli pierwotny wyrok eksmisyjny nie przyznał takiego prawa. • Art. 14 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów nakłada na sąd obowiązek orzeczenia o braku uprawnienia do lokalu socjalnego tylko w sytuacji, gdy osoby te mogą zamieszkać w innym lokalu.
Odrzucone argumenty
Wyrok eksmisyjny z 2008 r. orzekł o braku uprawnienia do lokalu socjalnego, co jest wiążące. • Art. 35 ustawy o ochronie praw lokatorów nie ma zastosowania do wyroków wydanych po wejściu w życie ustawy. • Powodowie samowolnie zajmowali lokal, co zgodnie z art. 24 ustawy wyklucza prawo do lokalu socjalnego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd nie może orzec o braku uprawnienia do otrzymania lokalu socjalnego wobec małoletniego oraz sprawującego nad taką osobą opiekę i wspólnie z nią zamieszkałą, chyba że osoby te mogą zamieszkać w innym lokalu niż dotychczas używany. • Jak jednak wynika z wykładni systemowej art. 35 ustawy o ochronie praw lokatorów, obowiązki te aktualizują się jedynie w sytuacji określonej w jego ust. 1, a więc jeśli orzeczenie nakazujące opróżnienie lokalu zostało wydane przed wejściem w życie ustawy (przed dniem 10 lipca 2001 r.). • Prawo do lokalu socjalnego nie przysługuje osobie, która samowolnie zajmuje lokal i wobec której sąd nakazał opróżnienie lokalu, chyba że przyznanie lokalu socjalnego byłoby w świetle zasad współżycia społecznego szczególnie usprawiedliwione. • Przepis ten adresowany jest do gminy, a nie do sądu.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie prawa do lokalu socjalnego w osobnym powództwie, interpretacja art. 14, 24 i 35 ustawy o ochronie praw lokatorów, ochrona praw małoletnich i osób w trudnej sytuacji życiowej w kontekście eksmisji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, gdzie wyrok eksmisyjny nie rozstrzygnął o prawie do lokalu socjalnego, a sytuacja życiowa osób eksmitowanych jest szczególnie trudna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak prawo chroni najsłabszych, nawet jeśli pierwotne orzeczenie było niekorzystne. Podkreśla znaczenie indywidualnej sytuacji życiowej w kontekście eksmisji.
“Czy można dostać lokal socjalny, nawet jeśli wyrok eksmisyjny tego zabronił? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.