I C 51/21

Sąd Rejonowy w GłubczycachGłubczyce2022-10-25
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniarejonowy
ubezpieczenie na życieubezpieczeniowy fundusz kapitałowyopłata likwidacyjnaopłata administracyjnaabuzywność klauzulumowa adhezyjnakodeks cywilny

Sąd oddalił powództwo o zwrot opłat likwidacyjnych i administracyjnych w umowie ubezpieczenia na życie, uznając je za zgodne z warunkami umowy i nieabuzywne.

Powódka D.K. domagała się zwrotu 9 076,30 zł tytułem nienależnie pobranych opłat likwidacyjnych i administracyjnych z umowy grupowego ubezpieczenia na życie. Sąd Rejonowy w Głubczycach oddalił powództwo, uznając, że opłaty te były zgodne z ogólnymi warunkami ubezpieczenia, które powódka zaakceptowała. Sąd podkreślił, że opłaty te miały na celu pokrycie kosztów ubezpieczyciela i nie były rażąco wygórowane ani abuzywne.

Sąd Rejonowy w Głubczycach rozpoznał sprawę z powództwa D. K. przeciwko Towarzystwu (...) S.A. o zapłatę kwoty 9 076,30 zł, stanowiącej zwrot rzekomo nienależnie pobranych opłat likwidacyjnych i administracyjnych z umowy grupowego ubezpieczenia na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym. Powódka przystąpiła do umowy w 2010 roku i do grudnia 2020 roku uiszczała składki, z których potrącano 60 zł miesięcznie jako opłatę administracyjną. Po rezygnacji z ubezpieczenia, ubezpieczyciel zwrócił zgromadzony kapitał, potrącając 4% jako opłatę likwidacyjną. Powódka domagała się zwrotu obu tych opłat. Sąd oddalił powództwo, stwierdzając, że umowa miała charakter adhezyjny i była oparta na art. 808 k.c. Powódka zaakceptowała postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia, w tym dotyczące opłaty likwidacyjnej i administracyjnej. Sąd uznał, że opłaty te nie były rażąco wygórowane ani abuzywne, lecz służyły pokryciu kosztów ubezpieczyciela związanych z zarządzaniem aktywami, prowadzeniem rachunków i obsługą umowy. Podkreślono, że ciężar udowodnienia nienależności świadczeń spoczywał na powodce, która nie wykazała zasadności swojego żądania. W konsekwencji, powództwo zostało oddalone, a powódka obciążona kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, opłaty te nie mogą być uznane za nienależne świadczenia ani abuzywne, jeśli są zgodne z ogólnymi warunkami ubezpieczenia zaakceptowanymi przez ubezpieczonego i służą pokryciu uzasadnionych kosztów ubezpieczyciela.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umowa ubezpieczenia miała charakter adhezyjny, ale powódka zaakceptowała jej postanowienia, w tym dotyczące opłat. Opłaty te nie były rażąco wygórowane i służyły pokryciu kosztów ubezpieczyciela, a rozłożenie praw i obowiązków było symetryczne. Ciężar udowodnienia nienależności świadczeń spoczywał na powodce.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

NazwaTypRola
D. K.osoba_fizycznapowódka
Towarzystwo (...) S.A.spółkapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 808

Kodeks cywilny

Umowa ubezpieczenia na cudzy rachunek.

Pomocnicze

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na stronie, która z niego wywodzi skutki prawne.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek przedstawienia dowodów przez strony.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 108

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek wzajemnego zniesienia lub zasądzenia kosztów procesu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłaty likwidacyjne i administracyjne są zgodne z ogólnymi warunkami ubezpieczenia. Opłaty te służą pokryciu kosztów ubezpieczyciela i nie są rażąco wygórowane. Powódka zaakceptowała postanowienia umowy, w tym dotyczące opłat. Ciężar udowodnienia nienależności świadczeń spoczywa na powodce.

Odrzucone argumenty

Opłaty likwidacyjne i administracyjne zostały pobrane nienależnie. Opłaty likwidacyjne i administracyjne są abuzywne.

Godne uwagi sformułowania

Umowa grupowego ubezpieczenia na życie i dożycie ma charakter umowy adhezyjnej Postanowienia regulujące wysokość opłat likwidacyjnych nie są nakierowane na uzyskanie przez ubezpieczyciela korzyści majątkowej a jedynie mają na cele dążenie do pokrycia poniesionych przez niego kosztów. Rozłożenie praw i obowiązków jest rozłożone w tej umowie symetrycznie. Nie sposób uznać, że opłata likwidacyjna oraz opłaty administracyjne zostały wobec powódki D. K. ustalone na rażąco wygórowanym poziomie i dlatego też, w ocenie Sądu, nie daje to żadnych podstaw do stwierdzenia o abuzywności tych postanowień umownych. Ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie, spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne

Skład orzekający

Krzysztof Chruszczewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności i zasadności pobierania opłat likwidacyjnych i administracyjnych w umowach ubezpieczenia na życie z UFK, pod warunkiem zgodności z OWU i braku abuzywności."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnych warunków umowy i stanu faktycznego; ocena abuzywności jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego produktu finansowego (ubezpieczenie z UFK) i kwestii opłat, które budzą wątpliwości konsumentów. Interpretacja sądu w zakresie abuzywności jest istotna dla rynku.

Czy opłaty w Twoim ubezpieczeniu na życie są legalne? Sąd rozstrzyga spór o UFK.

Dane finansowe

WPS: 9076,3 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt: I C 51/21 upr WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 października 2022 roku Sąd Rejonowy w Głubczycach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Krzysztof Chruszczewski Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Baron po rozpoznaniu w dniu 27 września 2022 roku. sprawy z powództwa D. K. przeciwko Towarzystwu (...) S.A. o zapłatę 1. oddala powództwo. 2. kosztami postepowania w całości obciąża powódkę D. K. , pozostawiając referendarzowi sądowemu szczegółowe wyliczenie tych kosztów. Sygn. akt I C 51/21upr UZASADNIENIE Powódka D. K. wystąpiła z pozwem przeciwko Towarzystwu (...) S.A. o zasądzenie od tego pozwanego na jej rzecz kwoty 9 076,30 zł, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 29 stycznia 2021 roku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Pozwane Towarzystwo (...) S.A. wniosło o oddalenie powództwa D. K. w całości. Sąd ustalił: Powódka D. K. w dniu 7 października 2010 roku złożyła deklarację przystąpienia do umowy grupowego ubezpieczenia na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym (...) . Do miesiąca grudnia 2020 roku uiszczała ona miesięczne składki na to ubezpieczenie. Ze składki tej potrącana była kwota 60,00 zł jako opłata administracyjna za zarządzanie. Łącznie z tego tytułu potrącono kwotę 7 380,00 zł. Wobec złożenia przez D. K. rezygnacji z tej umowy ubezpieczenia ubezpieczyciel poinformował ją, że umowa została rozwiązana. Ubezpieczyciel w dniu 28 stycznia 2021 roku zamknął rachunek, na który wpłacane były składki na ubezpieczenie i zwrócił D. K. zgromadzony przez nią kapitał, potrącając z tej kwoty w oparciu o ogólne warunki ubezpieczenia 4% z tego kapitału, to jest kwotę 1 696,30 zł, jako opłatę likwidacyjną. Powódka D. K. pismem z dnia 26 lutego 2021 roku domagała się od Towarzystwa (...) S.A. zwrotu opłaty likwidacyjnej oraz pobranych opłat administracyjnych łącznie kwoty 9 076,30 zł. Ubezpieczyciel nie znalazł jednak podstaw do zwrotu żądanej przez D. K. kwoty. / dowód: niesporne, dokumenty k. 14 – 30, zeznania świadka M. S. k. 91 - 97 oraz zeznania powódki D. K. k. 120 / Sąd zważył, co następuje: W ocenie Sądu powództwo D. K. nie zasługuje na uwzględnienie. Umowa grupowego ubezpieczenia na życie i dożycie, do której przystąpiła powódka D. K. ma charakter umowy adhezyjnej a jej konstrukcja oparta jest na przepisie art. 808 k.c. , jako ubezpieczenie na cudzy rachunek. Powódka D. K. zaakceptowała wszystkie postanowienia Warunków (...) w tym także ten, iż w przypadku wcześniejszej rezygnacji z ubezpieczenia ubezpieczyciel dokonuje całkowitego wykupu i wypłaca ubezpieczonemu kwotę równą wartości rachunku pomniejszoną o opłatę likwidacyjną, w wysokości wskazanej w Tabeli Opłat i Limitów Składek. Postanowienia regulujące wysokość opłat likwidacyjnych nie są nakierowane na uzyskanie przez ubezpieczyciela korzyści majątkowej a jedynie mają na cele dążenie do pokrycia poniesionych przez niego kosztów. Aktywa Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego są zmienne i w przypadku bardzo dużego spadku wartości tych aktywów, przy wcześniejszej rezygnacji z ubezpieczenia, koszty poniesione przez ubezpieczyciela mogą zostać niepokryte. Opłata likwidacyjna jest konsekwencją takiej konstrukcji umowy ubezpieczeniowej, która daje także korzyści ubezpieczonemu. Rozłożenie praw i obowiązków jest rozłożone w tej umowie symetrycznie. Ubezpieczony ma korzyść w postaci nie pobierania od niego opłat pokrywających koszty poniesione przez ubezpieczyciela na początku ubezpieczenia ale z drugiej strony jeżeli ubezpieczony zrezygnuje z ubezpieczenia przed terminem, do którego umowa została zawarta to ponosi koszt w postaci opłaty likwidacyjnej. W przypadku powódki D. K. opłata likwidacyjna stanowiła 4% zgromadzonego kapitału. Powódka D. K. zaakceptowała także postanowienia Warunków (...) co do opłaty administracyjnej za zarządzanie, która stanowi opłatę przeznaczoną na pokrycie kosztów obsługi umowy ubezpieczenia a w szczególności kosztów związanych z zarządzaniem aktywami, prowadzeniem rachunków i rejestru aktywów oraz przechowywaniem aktywów Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego. Opłata ta stanowi także wynagrodzenie ubezpieczyciela za bieżącą obsługę każdej umowy ubezpieczenia. Część opłaty administracyjnej przeznaczona jest także na pokrycie opłaty za ryzyko udzielanej ochrony ubezpieczeniowej. Opłata ta służy także pokryciu kosztu inicjalnego, który został pokryty ze środków ubezpieczyciela. W przypadku powódki D. K. opłata administracyjna została ustalona na kwotę 60,00 zł miesięcznie. Uwzględniając powyższe ustalenia i rozważania nie sposób uznać, że opłata likwidacyjna oraz opłaty administracyjne zostały wobec powódki D. K. ustalone na rażąco wygórowanym poziomie i dlatego też, w ocenie Sądu, nie daje to żadnych podstaw do stwierdzenia o abuzywności tych postanowień umownych. W tym stanie rzeczy nie można uznać pobrania przez ubezpieczyciela od powódki D. K. opłat administracyjnych oraz opłaty likwidacyjnej za świadczenia nienależne. Należy w tym miejscu podkreślić, że przy rozpoznawaniu przez Sąd zgłoszonego roszczenia, przede wszystkim należy mieć na względzie podstawową zasadę postępowania cywilnego, że ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie, spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne, w zakresie umożliwiającym sądowi sprawdzenie zasadności zgłoszonego roszczenia ( art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c. ). Dlatego też, skoro powódka D. K. nie wykazała w sprawie za pomocą środków dopuszczalnych według przepisów kodeksu postępowania cywilnego , że zachodzą okoliczności uzasadniające zgłoszone przez nią w pozwie żądanie, to Sąd uznał, że jej roszczenie nie może zostać uwzględnione, a powództwo jako bezzasadne podlega oddaleniu. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnione jest treścią przepisów art. 98 k.p.c. oraz art.108 k.p.c. Szczegółowe rozliczenie kosztów procesu zostanie sporządzone przez referendarza sądowego po uprawomocnieniu się wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI