I C 509/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd częściowo uwzględnił powództwo banku o zapłatę, zasądzając jedynie kwotę 1.528,12 zł z odsetkami, oddalając resztę żądania z powodu nieudowodnienia zasadności naliczania dodatkowych kosztów.
Powód bank domagał się zapłaty 3.369,44 zł od pozwanego A. K. z tytułu umowy kredytu. Sąd ustalił, że pozwany nie spłacił raty za maj 2021 r. oraz części odsetek, co uzasadniało częściowe uwzględnienie powództwa. Jednakże, bank nie wykazał podstawy do naliczania dodatkowych kosztów, które stanowiły znaczną część dochodzonej kwoty. W związku z tym, sąd zasądził jedynie udowodnioną część zadłużenia (kapitał i odsetki), oddalając resztę żądania i znosząc wzajemnie koszty procesu.
Powód (...) Bank S.A. wniósł o zasądzenie od pozwanego A. K. kwoty 3.369,44 zł wraz z odsetkami, wywodząc roszczenie z umowy kredytu zawartej w 2013 r. Bank wskazywał na niedopełnienie przez pozwanego obowiązków umownych i postawienie całości zadłużenia w stan wymagalności. Pozwany kwestionował zasadność żądania, podnosząc m.in. spłatę zobowiązania, brak wezwania do zapłaty, przedawnienie oraz abuzywność niektórych postanowień umowy. Sąd ustalił, że pozwany zawarł umowę kredytu, która wygasła z upływem terminu. Kluczowym elementem sporu okazało się naliczanie przez bank dodatkowych kosztów, które pozwany kwestionował. Sąd uznał, że bank nie wykazał podstawy faktycznej i prawnej do naliczania tych kosztów, co skutkowało zaliczeniem wpłat pozwanego na poczet kapitału i odsetek w sposób prawidłowy. W konsekwencji, sąd uwzględnił powództwo jedynie w części dotyczącej udowodnionego kapitału (1.519,85 zł) i odsetek (8,27 zł), zasądzając łącznie 1.528,12 zł z należnymi odsetkami. Pozostała część powództwa, obejmująca głównie dodatkowe koszty, została oddalona. Sąd zniósł wzajemnie koszty procesu, biorąc pod uwagę zbliżony stopień wygranej i przegranej stron.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, bank nie wykazał podstawy do naliczania dodatkowych kosztów, co skutkowało uwzględnieniem powództwa jedynie w części dotyczącej udowodnionego kapitału i odsetek.
Uzasadnienie
Sąd zobowiązał pełnomocnika banku do wyjaśnienia podstawy i tytułu naliczania dodatkowych kosztów. Pełnomocnik powołał się jedynie na umowę i OWU, co nie było wystarczające do wykazania zasadności obciążenia pozwanego. Brak sprecyzowania tytułu kosztów uniemożliwił weryfikację ich zasadności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
częściowe uwzględnienie powództwa
Strona wygrywająca
(...) Spółki Akcyjnej w W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki Akcyjnej w W. | spółka | powód |
| A. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
Prawo bankowe art. 69 § ust. 1
Ustawa Prawo bankowe
Definicja umowy kredytu.
u. BFG art. 191 § ust. 1
Ustawa o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji
Instytucja pomostowa wstępuje w miejsce podmiotu w restrukturyzacji w zakresie przejętych praw majątkowych i zobowiązań, w tym do postępowań sądowych.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy oceny postanowień umowy zawieranej z konsumentem pod kątem ich abuzywności.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Określa reguły dowodzenia, tj. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa do zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.p.c. art. 132 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek doręczania odpisów pism procesowych stronom zastępowanym przez profesjonalnych pełnomocników.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzania dowodów z urzędu.
k.p.c. art. 3
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiot dowodu - fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia kosztów procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bank nie wykazał podstawy do naliczania dodatkowych kosztów. Pozwany nie wykazał spłaty raty za maj 2021 r. Przeniesienie praw i obowiązków banku w restrukturyzacji na inny podmiot.
Odrzucone argumenty
Spłata całego kredytu przez pozwanego. Brak doręczenia pozwanemu wezwania do zapłaty. Abuzywność postanowień umowy. Przedawnienie roszczenia.
Godne uwagi sformułowania
ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne to na stronach spoczywa obowiązek powoływania i przedstawiania sądowi wybranych przez siebie dowodów instytucja pomostowa wstępuje w miejsce podmiotu w restrukturyzacji w zakresie przejętych praw majątkowych i zobowiązań, w tym do postępowań sądowych brak jest w umowie takich postanowień, które można uznać za abuzywne powódka wygrała postępowanie w 45% zaś pozwany w 55 %
Skład orzekający
Karol Kowalski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zasadności naliczania dodatkowych kosztów przez banki, ciężar dowodu w zakresie spłaty zobowiązań, skutki przymusowej restrukturyzacji banku."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przymusowej restrukturyzacji banku i braku wykazania przez bank podstaw do naliczania dodatkowych kosztów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie przez bank podstawy naliczania dodatkowych kosztów, a także jak działa przymusowa restrukturyzacja banku. Jest to ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie bankowym i procesowym.
“Bank nie wykazał kosztów? Sąd ograniczył zasądzenie do udowodnionej kwoty!”
Dane finansowe
WPS: 3369,44 PLN
kwota główna: 1528,12 PLN
kapitał: 1519,85 PLN
odsetki: 8,27 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I C 509/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 sierpnia 2023 roku Sąd Rejonowy w Tczewie I Wydział Cywilny, w składzie: Przewodniczący: asesor sądowy Karol Kowalski Protokolant: starszy sekretarz sądowy Magdalena Műller po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2023 roku w Tczewie na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej w W. przeciwko A. K. o zapłatę I. zasądza od pozwanego A. K. na rzecz powoda (...) Spółki Akcyjnej w W. kwotę 1.528,12 zł (tysiąc pięćset dwadzieścia osiem złotych dwanaście groszy) wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonymi od kwoty 1.519,85 zł (tysiąc pięćset dziewiętnaście złotych osiemdziesiąt pięć groszy) od dnia 8 sierpnia 2022 roku do dnia zapłaty, oraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 8,27 zł (osiem złotych osiemdziesiąt dwadzieścia siedem groszy) od dnia 20 stycznia 2022 roku do dnia zapłaty; II. oddala powództwo w pozostałym zakresie; III. znosi wzajemnie pomiędzy stronami koszty procesu. Sygn. akt I C 509/22 UZASADNIENIE wyroku z dnia 31 sierpnia 2023 r. Pozwem złożonym w Sądzie Rejonowym w Tczewie w dniu 16 sierpnia 2023 r. powód (...) Bank S.A. wniósł o zasądzenie od pozwanego A. K. kwoty 3.369,44 zł wraz z odsetkami w wysokości czterokrotności stopy lombardowej od kwoty 2.983,32 zł od dnia 8 sierpnia 2022 r. do dnia zapłaty; odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 8,27 zł od dnia wniesienia pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym; odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 377,85 zł od dnia wniesienia pozwu. Jednocześnie powód wniósł o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania (k. 4-7). W uzasadnieniu pozwu wskazano, że w dniu 28 sierpnia 2013 r. strony zawarły umowę kredytu wraz z umową rachunku bankowego. Umowa została zawarta na okres 96 miesięcy. Powód prawidłowo wykonywał postanowienia umowne, jednakże pozwany nie wywiązywał się z przyjętych na siebie zobowiązań umownych. Pismem z 23 czerwca 2021 r. powód wezwał pozwanego do spłaty wymagalnego zadłużenia, jednocześnie pouczając go o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację długu. Wezwanie okazało się bezskuteczne. W związku z powyższym, z dniem 30 sierpnia 2021 r. całość zadłużenia została postawiona w stan wymagalności. Na kwotę dochodzoną pozwem składają się: kapitał w kwocie 2.983,32 zł; odsetki za opóźnienie od 25 lipca 2021 r. do 24 sierpnia 2021 r. w kwocie 8,27 zł; odsetkami za opóźnienie od 25 lipca 2021 r. do 7 sierpnia 2022 r. w kwocie 377,85 zł. W toku postępowania, na mocy decyzji Zarządu Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z 29 września 2022 r. wszczęto przymusową restrukturyzację wobec (...) Bank S.A. w W. , na skutek czego przedsiębiorstwo tego podmiotu zostało przeniesione na (...) S.A. w W. - obecnie (...) S.A. w W. (k. 92). Zarządzeniem z dnia 20 czerwca 2023 r. (k. 218) przewodniczący zwrócił odpowiedź na pozew wraz z załącznikami, albowiem pomimo oświadczenia radcy prawnego reprezentującego pozwanego, na skutek zarzutu profesjonalnego pełnomocnika reprezentującego powódkę co do tego, iż nie otrzymała odpowiedzi na pozew, pełnomocnik pozwanego nie przedłożył dowodu nadania odpisu pozwu, co prowadziło do wniosku, że nie wykonał obowiązku z art. 132 § 1 k.p.c. Procesową sankcją w takiej sytuacji jest zwrot pisma. Podczas rozprawy w dniu 20 czerwca 2023 r. pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki na jego rzecz zwrotu kosztów procesu (k. 218). Uzasadniając swoje stanowisko odwołał się do zarzutów podnoszonych w piśmie z dnia 23 maja 2023 r. (k. 204), tj. zobowiązanie pozwanego wygasło na skutek spłaty kredytu, powódka nie przesłała pozwanemu wezwania do zapłaty oraz zawiadomienia, nie wykazano wysokości roszczenia a przedłożony wyciąg z ksiąg rachunkowych nie może być wiarygodnym dowodem, umowa nie została skutecznie wypowiedziana, nie przedstawiono końcowego rozliczenia, nie wskazano które konkretnie raty i w jakiej wysokości nie zostały zapłacone, roszczenie powódki przedawniło się. S ąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 28 sierpnia 2013 r. A. K. zawarł z (...) Bank S.A. w W. umowę kredytu nr (...) wraz z umową rachunku bankowego. Bank udzielił kredytu w kwocie 104.324,33 zł na okres 96 miesięcy z przeznaczeniem na zakup pojazdu V. (...) (96.500 zł), opłacenie prowizji bankowej (5.216,22 zł) oraz opłatę za objęcie ochroną ubezpieczeniową (2.608,11 zł). Zgodnie z umową kredytobiorca był zobowiązany do zwrotu kapitału w kwocie 104.324,33 zł oraz zapłaty odsetek w łącznej kwocie 52.848,28 zł. Termin zakończenia umowy przypadał na dzień 25 sierpnia 2021 r. ( Dow ód: umowa kredytu wraz z umow ą rachunku bankowego k. 22-27) Pismem z dnia 23 czerwca 2021 r. (...) Bank S.A. w W. wezwała A. K. do zapłaty kwot: 2.886,02 zł, 32,89 zł, 6,54 zł. Wskazano, iż w przypadku braku spłaty bank podejmie kolejne czynności windykacyjne. Pismo doręczono adresatowi w dniu 2 lipca 2021 r. Z kolei pismem z dnia 30 sierpnia 2021 r. (...) Bank S.A. skierował do A. K. ostateczne wezwanie do zapłaty. Pismo doręczono adresatowi w dniu 10 września 2021 r. ( Dow ód: pismo z dnia 23 czerwca 2021 r. k. 33; potwierdzenie dor ęczenia k. 34-35; pismo z dnia 30 sierpnia 2021 r. k. 36; potwierdzenie doręczenia k. 38-39) A. K. uiszczał comiesięczne raty z tytułu spłaty kredytu. Wyjątek stanowi rata należna za maj 2021 r. kiedy to nie dokonał wpłaty. W toku spłat kredytodawca obciążał A. K. dodatkowymi kosztami, w różnych wysokościach, np. po 274,41 zł (październik i listopad 2016 r.), 203,20 zł (październik, listopad i grudzień 2017 r. oraz styczeń 2018 r.), 167 zł (sierpień 2022 r.) oraz wielokrotnie kwotami 3,90 zł, 15 zł, 0,80 zł. Uiszczane w raty w pierwszej kolejności zaliczano na poczet naliczonych kosztów w efekcie czego powstawała niedopłata w należności za kapitał i odsetki umowne. ( Dow ód: szczeg ółowe rozliczenie umowy k. 171-202) W czasie trwania umowy A. K. samodzielnie ubezpieczał pojazd o czym informował bank. ( Dow ód: zeznania pozwanego k. 218) W dniu 29 września 2022 r. Zarząd Bankowego Funduszu Gwarancyjnego wydał decyzję o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji wobec (...) Bank S.A. w W. . Na mocy wydanej decyzji przedsiębiorstwo podmiotu w restrukturyzacji zostało z dniem 3 października 2022 r. przeniesione do instytucji pomostowej – Banku (...) Spółki Akcyjnej w W. . Z dniem 13 października 2022 r. Bank (...) Spółka Akcyjna zmienił firmę na (...) Spółka Akcyjna . ( Dowody: Decyzja Z. ądu Bankowego Funduszu Gwarancyjnego – k. 71-76; informacja odpowiadająca odpisowi pełnemu KRS nr (...) – k. 69-70) S ąd zważył co następuje: Stan faktyczny spraw Sąd ustalił na podstawie dokumentów złożonych do akt sprawy, których treść i autentyczność nie budzi wątpliwości Sądu. Sąd w zasadniczej części dał również wiarę zeznaniom pozwanego, albowiem były one spójne z pozostałym materiałem dowodowym. Pozwany potwierdził, że zawierał umowę kredytu. Sąd nie dał jednak wiary jego zeznaniom w zakresie w jakim twierdził, że doszło do spłaty całego kredytu – z przedłożonego przez powoda zestawienia wynika bowiem, że nie uiszczono raty w maju 2021 r., a pozwany nie przedłożył żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że dokonał wpłaty w tym czasie. Przechodząc do oceny prawnej wskazać należy, iż powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części. W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii legitymacji czynnej. Powództwo w niniejszej sprawie wytoczyła (...) Bank S.A. w W. . W dniu 29 września 2022 r. wydano decyzję o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji wobec (...) Bank S.A. w W. , poprzez przeniesienie przedsiębiorstwa z dniem 3 października 2022 r. do instytucji pomostowej – Banku (...) Spółki Akcyjnej w W. , która 13 października 2022 r. zmieniła firmę na (...) Spółka Akcyjna . Z treści tej decyzji wynika, że z dniem 3 października 2022 r. do instytucji pomostowej Bank (...) S.A. , utworzonej przez (...) zgodnie z art. 181 ust. 1 oraz art. 185 ust. 1, ust. 3 i ust. 5 ustawy o (...) , zostanie przeniesione ze skutkiem określonym w art. 191 ust. 1 ustawy o (...) przedsiębiorstwo (...) , obejmujące ogół praw majątkowych G. Noble według stanu na koniec dnia wszczęcia przymusowej restrukturyzacji, tj. 30 września 2022 r., ujętych w jego ewidencji, w tym ewidencji księgowej lub informatycznych systemach księgowych, z wyłączeniem praw majątkowych wskazanych w Decyzji, oraz zobowiązania G. Noble, według stanu na koniec dnia wszczęcia przymusowej restrukturyzacji, tj. 30 września 2022 r., ujęte w jego ewidencji, w tym ewidencji księgowej lub informatycznych systemach księgowych, z wyłączeniem zobowiązań wskazanych w Decyzji. Do Banku (...) zostaną przeniesione m.in. wszystkie depozyty klientów G. Noble, a także kredyty w złotych. Wśród wyłączeń znajdują się m.in. prawa majątkowe i zobowiązania dotyczące umów kredytów hipotecznych denominowanych w walucie obcej lub indeksowanych kursem waluty obcej wraz z roszczeniami z nich wynikającymi. Zgodnie z art. 191 ust. 1 ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym , systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji (teks. jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2253 ze zm.), z dniem określonym w decyzji, o której mowa w art. 188 ust. 1 pkt 2 i 3, instytucja pomostowa wstępuje w miejsce podmiotu w restrukturyzacji w zakresie przejętych praw majątkowych i zobowiązań, w tym do postępowań sądowych. Z przepisu wynika, iż w zakresie wskazanym w decyzji dochodzi do sukcesji o charakterze matarialnoprawnym. Instytucja pomostowa wstępuje więc w prawa i obowiązki banku w restrukturyzacji w części w jakiej nabyła przedsiębiorstwo. Dochodzone w niniejszej sprawie roszczenie z tytułu umowy kredytu w złotych było objęte wyżej wymienioną decyzją, albowiem nie należy do kategorii praw majątkowych objętej wyłączeniem. Jak wynika z przytoczonego przepisu, skutkiem sukcesji materialnoprawnej jest także wstąpienie do postępowań sądowych instytucji pomostowej w miejsce podmiotu w restrukturyzacji w zakresie przejętych praw majątkowych i zobowiązań. Uznać więc należy, iż wskazana regulacja formułuje podstawę przekształcenia podmiotowego w procesie, która następuje ex lege , a więc bez konieczności podejmowania w tym zakresie decyzji procesowych. W konsekwencji (...) S.A. w W. wstąpił w miejsce dotychczasowego powoda i jest legitymowany czynnie w niniejszym postępowaniu. Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ustawy Prawo bankowe , przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. Z definicji kredytu można wysnuć wniosek, iż umowa ma charakter dwustronnie zobowiązujący, gdyż kredytodawca zobowiązany jest do udzielenia kredytu, a później uprawniony jest do otrzymania spłaty, natomiast kredytobiorca ma uprawnienie do otrzymania przedmiotu kredytu i obowiązany jest do późniejszej spłaty. Poza sporem pozostawało, iż pozwany zawarł z (...) Bank S.A. w W. umowę o kredyt. Umowa ta wygasła na skutek upływu terminu na jaki została zawarta. Już na tym etapie rozważań można więc wskazać, że bezzasadne są zarzuty dotyczące niewykazania podstawy faktycznej żądania. Powód przedłożył bowiem umowę kredytową, pod którą widnieje podpis pozwanego. Sam pozwany w czasie zeznań wskazywał, że zawierał tę umowę i ją spłacał. W tych warunkach nie można więc twierdzić, że nie doszło do zawarcia umowy. Trudno więc nie dostrzec braku korelacji podniesionych zarzutów z depozycjami pozwanego podczas rozprawy. Zarzuty dotyczące braku doręczenia pozwanemu pism z banku również nie są zasadne. Kwestia ta nie ma bowiem wpływu na treść rozstrzygnięcia. Po pierwsze, w pismach tych, wbrew twierdzeniom strony pozwanej, nie wypowiedziano umowy, a jedynie wzywano pozwanego do zapłaty. Nie mają więc one znaczenia nawet dla ustalenia daty wymagalności roszczenia. Po drugie, nawet gdyby uznać, że pozwany nie został poinformowany o zadłużeniu, to nie dezaktualizuje obowiązku jego spłaty. Nadto nie wiadomo na jakiej podstawie pozwany formułuje obowiązek przedstawienia kredytobiorcy rozliczenia umowy, na czym miałoby ono polegać i jakie miałoby nieść za sobą skutki. Najdalej idący zarzut pozwanego polega na twierdzeniu, iż spłacił zobowiązanie w całości. W ocenie Sądu nie znalazł on potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Zgodnie z treścią art. 6 k.c. , ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Przepis ten określa reguły dowodzenia, tj. przedmiot dowodu oraz osobę, na której spoczywa ciężar udowodnienia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaznaczyć też trzeba, że przy rozpoznawaniu sprawy na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego rzeczą Sądu nie jest zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie, ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ( art. 232 k.p.c. ). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach ( art. 3 k.p.c. ), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie ( art. 227 k.p.c. ) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (por. wyrok Sądu Najwyższego z 17 grudnia 1996 r., sygn. akt I CKU 45/96, publ. OSNC 1997 nr 6-7 poz. 76). To strony dysponują przedmiotem postępowania i są w najwyższym stopniu zainteresowane jego wynikiem, wobec czego to na nich, co do zasady, ciąży obowiązek powoływania i przedstawiania sądowi wybranych przez siebie dowodów. Zaprzeczenie dokonane przez stronę procesową powoduje, że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności stają się sporne i muszą być udowodnione. W razie ich nie udowodnienia Sąd oceni je na niekorzyść strony, na której spoczywał ciężar dowodu, chyba że miał możność przekonać się o prawdziwości tych twierdzeń na innej podstawie (tak m. in. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 kwietnia 1975 r., sygn. akt III CRN 26/75, LEX nr 7692). W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, iż to na pozwanym spoczywał ciężar wykazania, iż uiścił wszystkie raty kredytu, a zobowiązanie wygasło na skutek spełnienia. Brak zapłaty jest bowiem okolicznością negatywną – powód nie może obiektywnie wykazać, że nie otrzymał pieniędzy. Natomiast to pozwany może dowodzić swoich twierdzeń o okolicznościach pozytywnych, tj. o zapłacie, za pomocą różnych środków dowodowych – w szczególności dokumentów. Jak ustalił Sąd analizując przedłożone przez stronę powodową rozliczenie umowy kredytowej, pozwany w maju 2021 r. nie wpłacił należnej raty, natomiast uiszczał wcześniejsze oraz późniejsze. Pomimo wezwania strona pozwana nie przedłożyła dowodu dokonania tej wpłaty. Takim dowodem, wbrew twierdzeniom pełnomocnika pozwanego, nie jest potwierdzenie złożenia dyspozycji przelewu (k. 208). Wynika z niego, że data operacji, data dostarczenia, data waluty to 24.03.2021 r. Z kolei w tytule przelewu wskazano „spłata raty kredytu samochodowego za marzec 2021”. Jasno wynika z tego dokumentu, iż dyspozycja przelewu dotyczyła należności za marzec 2021 r. Fakt, iż na dokumencie widnieje pieczątka i podpis pracownika banku z datą 19.05.2021 r. nie świadczy o tym, że przelew dotyczył należności za maj 2021 r., lecz o tym, że tego dnia wystawiono ten dokument. Strona pozwana nie przedłożyła żadnego innego dowodu, poza zeznaniami pozwanego, z którego wynikałoby, że doszło do spłaty tej raty. Wobec tego Sąd uznał te twierdzenia za niewykazane. Zarzut przedawnienia jest oczywiście bezzasadny. W niniejszej sprawie termin przedawnienia wynosił 3 lata. Zaległość powstała w 2021 r., zaś pozew w epu wniesiono w styczniu 2022 r. Niewątpliwie nie doszło więc do przedawnienia. Chybiony jest również zarzut abuzywności postanowień umowy. W myśl art. 3851 § 1 k.c. , postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Powyższe przesłanki muszą zostać spełnione łącznie. Działanie wbrew dobrym obyczajom rozumie się w judykaturze jako wprowadzanie do umowy klauzul, które godzą w równowagę kontraktową stron takiego stosunku; rażące naruszenie interesów konsumenta oznacza zaś nieusprawiedliwioną dysproporcję - na niekorzyść konsumenta - praw i obowiązków stron, wynikających z umowy (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 2005 r., I CK 832/04, opubl. Biul. SN Nr 11/2005 poz. 13 oraz z dnia 3 lutego 2006 r., I CK 297/05, opubl. Biul. SN Nr 5-6/2006 poz. 12, z dnia 27 października 2006 r., I CSK 173/06, opubl.). Ocena rzetelności określonego postanowienia wymaga zatem rozważenia indywidulanego rozkładu obciążeń, kosztów i ryzyka, jakie wiąże się z przyjętymi rozwiązaniami oraz zbadania jak wyglądałyby prawa lub obowiązki konsumenta w sytuacji, w której postanowienie to nie zostałoby zastrzeżone. Pomijając kwestię tego, czy pozwany działał jako konsument w ramach przedmiotowej umowy, w ocenie Sądu, brak jest w umowie takich postanowień, które można uznać za abuzywne. W szczególności postanowienia dotyczące prowizji bankowej nie mają takiego charakteru. Ustalono ją bowiem na poziomie 5% kwoty kredytu, a więc nie jest ona wygórowana. Biorąc pod uwagę, że umowa miała trwać 96 miesięcy, to znajduje ona uzasadnienie w konieczności zapewnienia obsługi tego kredytu. Jako taka nie jest więc źródłem dodatkowego wzbogacenia banku, lecz ma na celu pokrycie realnych kosztów obsługi kredytu. Podczas rozprawy pozwany podniósł zarzut co do zasadności naliczania dodatkowych kosztów. Z przedłożonego zestawienia dot. kredytu wynika, że pozwany był wielokrotnie obciążany dodatkowymi kosztami np. po 274,41 zł (październik i listopad 2016 r.), 203,20 zł (październik, listopad i grudzień 2017 r. oraz styczeń 2018 r.), 167 zł (sierpień 2022 r.) oraz wielokrotnie kwotami 3,90 zł, 15 zł, 0,80 zł. Pozwany zeznając podczas rozprawy wskazywał, iż podczas trwania umowy powstał pomiędzy nim a bankiem spór co do kwestii ubezpieczenia samochodu. Podnosił, iż ubezpieczył samochód we własnym zakresie o czym informował bank, lecz ten nie przyjmował tego do wiadomości. Nie ma jednak wiedzy na jakiej podstawie, w jakiej wysokości i z jakiego tytułu naliczano koszty. Jak wskazywał, być może miało to związek z ubezpieczeniem pojazdu. Ten zarzut w ocenie Sądu zasługiwał na uwzględnienie. Zarządzeniem z dnia 22 czerwca 2023 r. zobowiązano pełnomocnika powódki do wyjaśnienia na jakiej podstawie i z jakiego tytułu naliczano dodatkowe koszty wskazane w przedłożonym rozliczeniu umowy (k. 230). W odpowiedzi pełnomocnik wskazał jedynie, że podstawą była umowa oraz OWU wraz z tabelą prowizji i oprocentowania kredytu (k. 234-235). W świetle prezentowanych wcześniej rozważań należy stwierdzić, iż zaprzeczenie przez pozwanego zasadności naliczania dodatkowych kosztów powoduje, iż ciężar udowodnienia roszczenia w tym zakresie spoczywał na stronie powodowej. Trzeba bowiem zauważyć, że pozwany zasadniczo spłacał raty kredytu – które zaliczano na naliczone koszty, co powodowało, że powstawały zaległości po stronie kapitału i odsetek, które powódka dochodzi w niniejszym postępowaniu. Zdaniem Sądu powódka nie wykazała, aby istniały podstawy do naliczania tych kosztów. W przedłożonej odpowiedzi na zobowiązanie Sądu nie sprecyzowano ani z jakiego tytułu naliczano te koszty (np. czy mają one związek z ubezpieczeniem auta, kosztami korespondencji kierowanej do pozwanego, czy czynnościami windykacyjnymi), ani jaka podstawa umowna pozwalała na obciążania pozwanego dodatkowymi kosztami. W gruncie rzeczy nie wiadomo więc z czego wynikają te koszty oraz czy faktycznie po stronie banku powstały takie wydatki, które winien zwrócić pozwany. Skoro brak jest uzasadnienia faktycznego co do ich naliczania, to nie sposób znaleźć adekwatnej postawy umownej pozwalającej na obciążanie kosztami kredytobiorcy – tym bardziej, że nawet profesjonalny pełnomocnik powódki nie wskazuje wprost takiej podstawy. W świetle powyższych uwag Sąd uznał, że powód wykazał swoje żądanie co do kwoty 1.519,85 zł z tytułu zaległego kapitału. Zgodnie z przedłożonym zestawieniem (k. 197) tyle wynosi bowiem zaległa rata za maj 2021 r. przeznaczona na kapitał. Jak wskazano wcześniej, pozwany nie wykazał, aby dokonał spłaty tej raty. Za zasadne należało uznać żądanie w zakresie kwoty 8,27 zł z tytułu zaległych odsetek umownych. Z zestawienia dotyczącego rozliczenia kredytu wynika, że w maju 2021 r. wymagalna rata odsetek umownych wynosiła 32,89 zł – tę kwotę pozwany winien zapłacić w ramach miesięcznej raty, czego nie uczynił. Nie było podstaw do zasądzenia kwoty wyższej niż domagała się strona powodowa z omawianego tytułu (zaległych odsetek kapitałowych), albowiem stanowiłoby to wyjście poza granice żądania. O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 § 1 k.c. Od kwoty 1.519,85 zł należało zasądzić odsetki maksymalne za opóźnienie od dnia 8 sierpnia 2022 r. albowiem w tej dacie roszczenie było już wymagalne. Z kolei od 8,27 zł należało zasądzić odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia 20 stycznia 2022 r. (data wniesienia pozwu w epu k. 41). W pozostałym zakresie powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Skoro powódka bezzasadnie naliczała dodatkowe koszty, to nieprawidłowe było zaliczenia na ich poczet wpłat dokonywanych przez pozwanego. Gdyby zaliczano je prawidłowo na kapitał i odsetki kapitałowe, to nie powstałaby zaległość (przekraczająca nieuiszczoną jedną ratę). Z tej przyczyny za niewykazane uznać należy także żądanie w zakresie skapitalizowanych odsetek za opóźnienie, skoro naliczano je od nieprawidłowej kwoty. Jednocześnie strona powodowa nie wskazała w jaki sposób dokonała wyliczenia tej kwoty co uniemożliwia weryfikacje żądania w tym zakresie, w szczególności, że po maju 2021 r. pozwany dokonywał dalszych wpłat. Mając na uwadze powyższe Sąd uwzględnił powództwo w części, o czym orzekł w punkcie I., zaś w punkcie II. oddalił powództwo w pozostałym zakresie. O kosztach orzeczono w punkcie III. wyroku na podstawie art. 100 k.p.c. znosząc je wzajemnie. Jak przyjmuje się w orzecznictwie, koszty procesu winny zostać wzajemnie zniesione tylko wówczas, gdy strony w równym lub też zbliżonym stopniu wygrały i przegrały proces, a przy tym poniosły koszty procesu w takim samym stosunku (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 29 marca 2019 r., sygn. akt I ACa 458/18, LEX nr 2669428). Powódka wygrała postępowanie w 45% zaś pozwany w 55 %. Powódka poniosła koszty w postaci: opłaty od pozwu – 200 zł, wynagrodzenia pełnomocnika – 900 zł. Pozwany poniósł koszty w postaci: wynagrodzenia pełnomocnika - 900 zł, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa – 17 zł. Ewentualne zastosowanie stosunkowego rozdzielenia kosztów prowadzi do wniosku, że kwota jaką należałoby zasądzić dla strony tytułem zwrotu kosztów procesu jest niewielka. Mając więc na uwadze, że strony wygrały proces w podobnym zakresie, a nadto poniosły koszty w zbliżonej wysokości, należało między stronami wzajemnie znieść koszty procesu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI