Orzeczenie · 2024-05-21

I C 504/24

Sąd
Sąd Okręgowy w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2024-05-21
SAOSCywilneodpowiedzialność odszkodowawczaŚredniaokręgowy
pełnomocnik z urzęduodpowiedzialność Skarbu Państwalegitymacja biernapostępowanie cywilnekoszty zastępstwa procesowego

Powód G. K. wniósł pozew o zapłatę kwoty 213 610 562 zł przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Okręgowego w (...) oraz Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Apelacyjnego (...). Roszczenie wynikało z faktu, że powód przegrał wcześniejszą sprawę cywilną przeciwko trzem biegłym sądowym (sygn. akt I C 379/22; SA I ACa 1013/22). Sąd Okręgowy w (...) ustanowił dla powoda pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia skargi na wyrok Sądu Apelacyjnego. Powód zarzucił wyznaczonej adwokat P. D. nieetyczne zachowanie, brak współpracy, nienależyte udzielanie pomocy prawnej, niesporządzenie opinii o możliwości wniesienia skarg kasacyjnych ani samych skarg, a także brak reakcji na jego projekty skarg, co miało spowodować straty materialne w dochodzonej wysokości. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił powództwo jako oczywiście bezzasadne na posiedzeniu niejawnym, stosując art. 191¹ § 3 kpc. Sąd uznał, że jednostki organizacyjne Skarbu Państwa, które ustanowiły pełnomocnika z urzędu, nie posiadają legitymacji biernej w tej sprawie. Zgodnie z orzecznictwem (m.in. wyrok SN I CSK 607/15), pełnomocnik z urzędu działa samodzielnie i odpowiada wobec strony za swoje działania, a nie organ procesowy, który go ustanowił. Udzielenie pełnomocnictwa przez sąd ma charakter blankietowy, a dopiero wyznaczenie konkretnego adwokata przez właściwą radę tworzy stosunek pełnomocnictwa. Wszelkie uchybienia pełnomocnika obciążają jego, a nie sąd. Dlatego pozew powinien być skierowany przeciwko konkretnemu pełnomocnikowi, a nie przeciwko jednostkom organizacyjnym Skarbu Państwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie braku legitymacji biernej Skarbu Państwa w sprawach dotyczących odpowiedzialności pełnomocników z urzędu oraz możliwości oddalenia pozwu na posiedzeniu niejawnym z powodu oczywistej bezzasadności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku legitymacji biernej pozwanych jednostek organizacyjnych Skarbu Państwa. Interpretacja art. 191¹ kpc.

Zagadnienia prawne (2)

Czy jednostki organizacyjne Skarbu Państwa, które ustanowiły pełnomocnika z urzędu dla strony, ponoszą odpowiedzialność odszkodowawczą za jego ewentualne uchybienia w prowadzeniu sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jednostki organizacyjne Skarbu Państwa nie ponoszą odpowiedzialności za zachowania pełnomocnika z urzędu i nie posiadają legitymacji biernej w takiej sprawie.

Uzasadnienie

Pełnomocnik z urzędu działa samodzielnie i odpowiada wobec strony za swoje działania. Ustanowienie pełnomocnika przez sąd ma charakter blankietowy, a odpowiedzialność za jego błędy spoczywa na nim samym, a nie na organie procesowym, który go ustanowił.

Czy sąd może oddalić powództwo na posiedzeniu niejawnym bez nadawania sprawie dalszego biegu, jeśli jest ono oczywiście bezzasadne z powodu braku legitymacji procesowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może oddalić powództwo na posiedzeniu niejawnym bez doręczania odpisu pozwu czy rozpoznawania wniosków dowodowych, jeśli jest ono oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 191¹ § 3 kpc.

Uzasadnienie

Przepis art. 191¹ § 3 kpc dopuszcza oddalenie powództwa na posiedzeniu niejawnym w przypadku oczywistej bezzasadności, co obejmuje również brak legitymacji procesowej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
Skarb Państwa - Prezes Sądu Okręgowego w (...), Skarb Państwa - Prezes Sądu Apelacyjnego (...)

Strony

NazwaTypRola
G. K.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Prezes Sądu Okręgowego w (...)organ_państwowypozwany
Skarb Państwa - Prezes Sądu Apelacyjnego (...)organ_państwowypozwany

Przepisy (5)

Główne

kpc art. 191¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może oddalić powództwo na posiedzeniu niejawnym bez nadawania sprawie biegu, jeżeli jest ono oczywiście bezzasadne.

Pomocnicze

kpc art. 191¹ § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w przypadku oddalenia powództwa na posiedzeniu niejawnym.

kpc art. 118 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ustanowienie adwokata lub radcy prawnego przez sąd jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa procesowego.

kpc art. 118 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Adwokat lub radca prawny ustanowiony przez sąd jest obowiązany zastępować stronę w zakresie wynikającym z art. 91 kpc.

kpc art. 91

Kodeks postępowania cywilnego

Określa zakres umocowania pełnomocnika procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Jednostki organizacyjne Skarbu Państwa nie posiadają legitymacji biernej w sprawie odpowiedzialności za działania pełnomocnika z urzędu. • Pełnomocnik z urzędu odpowiada samodzielnie wobec strony, a nie organ procesowy. • Powództwo jest oczywiście bezzasadne z powodu braku legitymacji biernej pozwanych.

Odrzucone argumenty

Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za działania pełnomocnika z urzędu ustanowionego przez sąd. • Pełnomocnik z urzędu nie działa samodzielnie i nie ponosi indywidualnej odpowiedzialności.

Godne uwagi sformułowania

Samo udzielenie pełnomocnictwa przez organ procesowy ma charakter blankietowy • Pełnomocnik z urzędu tego pełnomocnictwa wypowiedzieć nie może; może je natomiast wypowiedzieć strona, dla której został on ustanowiony • Pełnomocnik z urzędu odpowiada wobec strony na rzecz której ma działać za negatywne następstwa swoich działań • Nie odpowiada za nie – odnosząc to do realiów sprawy – Sąd Okręgowy w (...) który blankietowo przyznał powodowi prawo do pomocy prawnej z urzędu • Pozew winien być skierowany przeciwko konkretnemu pełnomocnikowi

Skład orzekający

Tadeusz Trojanowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie braku legitymacji biernej Skarbu Państwa w sprawach dotyczących odpowiedzialności pełnomocników z urzędu oraz możliwości oddalenia pozwu na posiedzeniu niejawnym z powodu oczywistej bezzasadności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku legitymacji biernej pozwanych jednostek organizacyjnych Skarbu Państwa. Interpretacja art. 191¹ kpc.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię odpowiedzialności za działania pełnomocników z urzędu i stanowi przykład zastosowania przez sąd procedury oddalenia pozwu na posiedzeniu niejawnym. Jest to interesujące dla prawników procesowych.

Czy Skarb Państwa zapłaci za błędy adwokata z urzędu? Sąd Okręgowy odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 213 610 562 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst