I C 504/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód G. K. wniósł pozew o zapłatę kwoty 213 610 562 zł przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Okręgowego w (...) oraz Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Apelacyjnego (...). Roszczenie wynikało z faktu, że powód przegrał wcześniejszą sprawę cywilną przeciwko trzem biegłym sądowym (sygn. akt I C 379/22; SA I ACa 1013/22). Sąd Okręgowy w (...) ustanowił dla powoda pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia skargi na wyrok Sądu Apelacyjnego. Powód zarzucił wyznaczonej adwokat P. D. nieetyczne zachowanie, brak współpracy, nienależyte udzielanie pomocy prawnej, niesporządzenie opinii o możliwości wniesienia skarg kasacyjnych ani samych skarg, a także brak reakcji na jego projekty skarg, co miało spowodować straty materialne w dochodzonej wysokości. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił powództwo jako oczywiście bezzasadne na posiedzeniu niejawnym, stosując art. 191¹ § 3 kpc. Sąd uznał, że jednostki organizacyjne Skarbu Państwa, które ustanowiły pełnomocnika z urzędu, nie posiadają legitymacji biernej w tej sprawie. Zgodnie z orzecznictwem (m.in. wyrok SN I CSK 607/15), pełnomocnik z urzędu działa samodzielnie i odpowiada wobec strony za swoje działania, a nie organ procesowy, który go ustanowił. Udzielenie pełnomocnictwa przez sąd ma charakter blankietowy, a dopiero wyznaczenie konkretnego adwokata przez właściwą radę tworzy stosunek pełnomocnictwa. Wszelkie uchybienia pełnomocnika obciążają jego, a nie sąd. Dlatego pozew powinien być skierowany przeciwko konkretnemu pełnomocnikowi, a nie przeciwko jednostkom organizacyjnym Skarbu Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie braku legitymacji biernej Skarbu Państwa w sprawach dotyczących odpowiedzialności pełnomocników z urzędu oraz możliwości oddalenia pozwu na posiedzeniu niejawnym z powodu oczywistej bezzasadności.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku legitymacji biernej pozwanych jednostek organizacyjnych Skarbu Państwa. Interpretacja art. 191¹ kpc.
Zagadnienia prawne (2)
Czy jednostki organizacyjne Skarbu Państwa, które ustanowiły pełnomocnika z urzędu dla strony, ponoszą odpowiedzialność odszkodowawczą za jego ewentualne uchybienia w prowadzeniu sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jednostki organizacyjne Skarbu Państwa nie ponoszą odpowiedzialności za zachowania pełnomocnika z urzędu i nie posiadają legitymacji biernej w takiej sprawie.
Uzasadnienie
Pełnomocnik z urzędu działa samodzielnie i odpowiada wobec strony za swoje działania. Ustanowienie pełnomocnika przez sąd ma charakter blankietowy, a odpowiedzialność za jego błędy spoczywa na nim samym, a nie na organie procesowym, który go ustanowił.
Czy sąd może oddalić powództwo na posiedzeniu niejawnym bez nadawania sprawie dalszego biegu, jeśli jest ono oczywiście bezzasadne z powodu braku legitymacji procesowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może oddalić powództwo na posiedzeniu niejawnym bez doręczania odpisu pozwu czy rozpoznawania wniosków dowodowych, jeśli jest ono oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 191¹ § 3 kpc.
Uzasadnienie
Przepis art. 191¹ § 3 kpc dopuszcza oddalenie powództwa na posiedzeniu niejawnym w przypadku oczywistej bezzasadności, co obejmuje również brak legitymacji procesowej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. K. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Prezes Sądu Okręgowego w (...) | organ_państwowy | pozwany |
| Skarb Państwa - Prezes Sądu Apelacyjnego (...) | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
kpc art. 191¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może oddalić powództwo na posiedzeniu niejawnym bez nadawania sprawie biegu, jeżeli jest ono oczywiście bezzasadne.
Pomocnicze
kpc art. 191¹ § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w przypadku oddalenia powództwa na posiedzeniu niejawnym.
kpc art. 118 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ustanowienie adwokata lub radcy prawnego przez sąd jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa procesowego.
kpc art. 118 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Adwokat lub radca prawny ustanowiony przez sąd jest obowiązany zastępować stronę w zakresie wynikającym z art. 91 kpc.
kpc art. 91
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zakres umocowania pełnomocnika procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Jednostki organizacyjne Skarbu Państwa nie posiadają legitymacji biernej w sprawie odpowiedzialności za działania pełnomocnika z urzędu. • Pełnomocnik z urzędu odpowiada samodzielnie wobec strony, a nie organ procesowy. • Powództwo jest oczywiście bezzasadne z powodu braku legitymacji biernej pozwanych.
Odrzucone argumenty
Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za działania pełnomocnika z urzędu ustanowionego przez sąd. • Pełnomocnik z urzędu nie działa samodzielnie i nie ponosi indywidualnej odpowiedzialności.
Godne uwagi sformułowania
Samo udzielenie pełnomocnictwa przez organ procesowy ma charakter blankietowy • Pełnomocnik z urzędu tego pełnomocnictwa wypowiedzieć nie może; może je natomiast wypowiedzieć strona, dla której został on ustanowiony • Pełnomocnik z urzędu odpowiada wobec strony na rzecz której ma działać za negatywne następstwa swoich działań • Nie odpowiada za nie – odnosząc to do realiów sprawy – Sąd Okręgowy w (...) który blankietowo przyznał powodowi prawo do pomocy prawnej z urzędu • Pozew winien być skierowany przeciwko konkretnemu pełnomocnikowi
Skład orzekający
Tadeusz Trojanowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie braku legitymacji biernej Skarbu Państwa w sprawach dotyczących odpowiedzialności pełnomocników z urzędu oraz możliwości oddalenia pozwu na posiedzeniu niejawnym z powodu oczywistej bezzasadności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku legitymacji biernej pozwanych jednostek organizacyjnych Skarbu Państwa. Interpretacja art. 191¹ kpc.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną kwestię odpowiedzialności za działania pełnomocników z urzędu i stanowi przykład zastosowania przez sąd procedury oddalenia pozwu na posiedzeniu niejawnym. Jest to interesujące dla prawników procesowych.
“Czy Skarb Państwa zapłaci za błędy adwokata z urzędu? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 213 610 562 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.