Orzeczenie · 2023-10-27

I C 5/22Bank nie moze zarabiac na nieważnej umowie kredytu

Sąd

Sąd Okręgowy w Sieradzu

Miejsce

Sieradz

Data

2023-10-27

SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy

kredyt konsumenckinieważność umowyklauzule abuzywnezwrot kapitałubezpodstawne wzbogacenieprzedawnienieprawo UETSUEkoszty procesu

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Okręgowy w Sieradzu rozpatrywał sprawę z powództwa (...) Bank (...) S.A. przeciwko D. W. o zapłatę. Powód domagał się zwrotu kwoty 162.538,31 zł tytułem kapitału kredytu oraz 73.202,29 zł tytułem zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia w postaci kosztu korzystania z kapitału. W toku postępowania, po uprawomocnieniu się wyroku stwierdzającego nieważność umowy kredytu i rozliczeniu kapitału przez pozwanego, powód cofnął pozew w zakresie zwrotu kapitału, co skutkowało umorzeniem postępowania w tej części. Sąd oddalił pozostałe powództwo dotyczące wynagrodzenia za korzystanie z kapitału, uznając je za niezasadne. Sąd argumentował, że bank nie może czerpać zysku z nieważnej umowy, a żądanie wynagrodzenia wykraczającego poza zwrot kapitału i odsetek za zwłokę jest sprzeczne z prawem UE (Dyrektywa 93/13/EWG) i orzecznictwem TSUE. Sąd oddalił również zarzut przedawnienia podniesiony przez pozwanego, wskazując, że bieg terminu przedawnienia roszczeń banku rozpoczyna się dopiero po podjęciu przez konsumenta świadomej decyzji o niechęci związania umową. Ostatecznie, sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie interpretacji prawa UE dotyczącej skutków stwierdzenia nieważności umów kredytowych z konsumentami z powodu klauzul abuzywnych, w szczególności zakazu żądania przez bank wynagrodzenia wykraczającego poza zwrot kapitału i odsetek za zwłokę.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu konsumenckiego i rozliczeniu kapitału. Interpretacja przepisów o przedawnieniu może być stosowana w podobnych sprawach.

Zagadnienia prawne (3)

Czy bank może żądać od konsumenta zwrotu kosztów korzystania z kapitału kredytu po stwierdzeniu nieważności umowy z powodu klauzul abuzywnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bank nie może żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że takie żądanie jest sprzeczne z celem Dyrektywy 93/13/EWG, która ma na celu odstraszenie nieuczciwych przedsiębiorców i zapewnienie skutecznej ochrony konsumentów. Wykładnia krajowa dopuszczająca takie żądanie podważałaby odstraszający skutek stwierdzenia nieważności umowy i mogłaby prowadzić do sytuacji, w której konsumentowi bardziej opłacałoby się kontynuować wykonywanie umowy z nieuczciwym warunkiem niż skorzystać z praw wynikających z dyrektywy. Sąd powołał się na wyrok TSUE w sprawie C-520/21.

Kiedy rozpoczyna się bieg terminu przedawnienia roszczeń banku po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu konsumenckiego z powodu klauzul abuzywnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Bieg terminu przedawnienia roszczeń banku może rozpocząć się dopiero po podjęciu przez kredytobiorcę konsumenta wiążącej, świadomej, wyraźnej i swobodnej decyzji o tym, że nie chce być związany umową.

Uzasadnienie

Decyzja o związaniu umową zawierającą abuzywne postanowienia leży po stronie konsumenta. Dopóki konsument nie wyrazi w sposób jednoznaczny swojej woli niebycia związanym umową (np. poprzez wytoczenie powództwa o ustalenie nieważności), bank nie może wystąpić z roszczeniem o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia. W tej sprawie bieg terminu przedawnienia rozpoczął się z dniem doręczenia bankowi pozwu złożonego przez pozwanego w poprzedniej sprawie.

Czy roszczenie banku o zwrot kapitału kredytu jest zasadne po stwierdzeniu nieważności umowy i rozliczeniu się pozwanego z kapitału?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, roszczenie o zwrot kapitału zostało umorzone w związku z cofnięciem pozwu przez powoda po tym, jak pozwany rozliczył się z kapitału.

Uzasadnienie

Powód cofnął pozew w zakresie zwrotu kapitału z uwagi na fakt, że pozwany rozliczył się z bankiem po uprawomocnieniu się wyroku stwierdzającego nieważność umowy. Zgodnie z przepisami KPC, sąd umorzył postępowanie w tej części.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Umorzenie postępowania w części i oddalenie powództwa w pozostałym zakresie

Strona wygrywająca

D. W. (pozwany)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
(...) Bank (...) Spółka Akcyjna	spółka	powód
D. W.	osoba_fizyczna	pozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący bezpodstawnego wzbogacenia, który stanowi, że kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.

Pomocnicze

k.p.c. art. 203 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia – aż do wydania wyroku.

k.p.c. art. 355 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd umarza postępowanie w razie cofnięcia pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia.

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Ogólne zasady dotyczące terminów przedawnienia (sześcioletni, trzyletni dla świadczeń okresowych i związanych z działalnością gospodarczą).

k.c. art. 481 § 1 i 2

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego.

k.c. art. 359 § 1

Kodeks cywilny

Odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej, ustawy, orzeczenia sądu lub decyzji innego właściwego organu.

k.c. art. 98 § 1 i 3

Kodeks cywilny

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów postępowania.

Dz.U. z 2023 r., poz. 1964 art. 2 § pkt 7

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Podstawa ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika pozwanego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenie banku o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału jest niezasadne, gdyż bank nie może czerpać zysku z nieważnej umowy. • Żądanie wynagrodzenia wykraczającego poza zwrot kapitału i odsetek za zwłokę jest sprzeczne z prawem UE (Dyrektywa 93/13/EWG) i orzecznictwem TSUE. • Roszczenie banku o zwrot kapitału zostało umorzone w związku z cofnięciem pozwu po rozliczeniu się pozwanego.

Odrzucone argumenty

Roszczenie banku o zwrot kapitału było zasadne. • Roszczenie banku o wynagrodzenie za korzystanie z kapitału nie było przedawnione i było zasadne na gruncie prawa krajowego.

Godne uwagi sformułowania

bank nie może czerpać zysku z nieważnej czynności prawnej • skutek odstraszający dla nieuczciwego przedsiębiorcy • nie można żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału i odsetek za zwłokę

Skład orzekający

Dagmara Kos

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie interpretacji prawa UE dotyczącej skutków stwierdzenia nieważności umów kredytowych z konsumentami z powodu klauzul abuzywnych, w szczególności zakazu żądania przez bank wynagrodzenia wykraczającego poza zwrot kapitału i odsetek za zwłokę."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu konsumenckiego i rozliczeniu kapitału. Interpretacja przepisów o przedawnieniu może być stosowana w podobnych sprawach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Orzeczenie potwierdza korzystną dla konsumentów interpretację prawa UE w kontekście nieważnych umów kredytowych, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.

“Bank nie może zarabiać na nieważnej umowie kredytu – TSUE potwierdza prawa konsumentów!”

Dane finansowe

WPS: 235 740,6 PLN

zwrot kosztów procesu: 10 817 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników