I C 5/10

Sąd Okręgowy w SieradzuSieradz2013-12-17
SAOSCywilneprawo zobowiązańŚredniaokręgowy
nieważność ugodyinteres prawnyart. 189 kpcart. 83 kcalimentynakaz zapłatykoszty procesu

Sąd Okręgowy w Sieradzu oddalił powództwo spółki o ustalenie nieważności ugody alimentacyjnej, uznając brak interesu prawnego powoda po prawomocnym uchyleniu nakazu zapłaty.

Spółka z o.o. wniosła o ustalenie nieważności ugody alimentacyjnej zawartej między R. P. i M. P., argumentując, że pozbawiła ona spółkę możliwości zabezpieczenia swoich roszczeń wynikających z nakazu zapłaty. Sąd oddalił powództwo, stwierdzając, że interes prawny powoda wygasł po prawomocnym uchyleniu nakazu zapłaty w innej sprawie, co skutkowało brakiem jego roszczeń wobec R. P.

Powódka (...) Spółka z o.o. w Ł. domagała się ustalenia nieważności ugody alimentacyjnej zawartej między R. P. i M. P. w formie aktu notarialnego, wskazując na jej pozorność i szkodliwość dla spółki, która miała być pozbawiona możliwości zabezpieczenia swoich roszczeń wynikających z nakazu zapłaty. Na wypadek nieuwzględnienia tego żądania, spółka domagała się uznania ugody za bezskuteczną w stosunku do niej na podstawie art. 59 k.c. Sąd Okręgowy w Sieradzu oddalił powództwo, opierając się na braku interesu prawnego powoda. Sąd wskazał, że interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. wymaga istnienia obiektywnej niepewności stanu prawnego lub prawa, która zagraża sferze prawnej powoda. W niniejszej sprawie, prawomocnym wyrokiem w innej sprawie (I C 53/05) uchylono nakaz zapłaty, na podstawie którego powódka dochodziła swoich roszczeń, a powództwo oddalono. W związku z tym, na dzień orzekania w przedmiotowej sprawie, powódka nie wykazała, że jest wierzycielem R. P., a wręcz przeciwnie – istnieje prawomocny wyrok stwierdzający, że obowiązek zapłaty nie istnieje. Tym samym, interes prawny powódki w wydaniu orzeczenia przestał istnieć. Sąd uznał również, że brak roszczeń po stronie spółki wyklucza zastosowanie art. 59 k.c. w odniesieniu do roszczenia ewentualnego. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo i zasądził od powódki na rzecz pozwanej M. P. zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, powódka nie posiada interesu prawnego, ponieważ prawomocne uchylenie nakazu zapłaty skutkuje brakiem roszczeń powódki i tym samym wygaśnięciem jej interesu prawnego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. wymaga istnienia obiektywnej niepewności stanu prawnego lub prawa zagrażającego sferze prawnej powoda. W sytuacji, gdy nakaz zapłaty, na podstawie którego powódka dochodziła roszczeń, został prawomocnie uchylony, a powództwo oddalone, powódka nie wykazała, że jest wierzycielem pozwanego R. P. Brak roszczeń wyklucza istnienie interesu prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

(...) Spółka z o.o. w Ł.

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółka z o.o. w Ł.spółkapowód
R. P.osoba_fizycznapozwany
M. P.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Przez interes prawny należy rozumieć obiektywną, zgodną z prawem potrzebę uzyskania wyroku stwierdzającego istnienie lub nieistnienie stosunku prawnego lub prawa, wynikającą z konkretnego zagrożenia lub naruszenia sfery prawnej powoda.

Pomocnicze

k.c. art. 59

Kodeks cywilny

Sąd może uwzględnić powództwo o ustalenie istnienia stosunku prawnego lub prawa, jeżeli stwierdzi istnienie uzasadnionego interesu prawnego po stronie powoda.

k.c. art. 83

Kodeks cywilny

Pozorność czynności prawnej.

k.p.c. art. 366

Kodeks postępowania cywilnego

Prawomocne orzeczenie sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy oraz inne organy państwowe.

k.p.c. art. 98 § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocne uchylenie nakazu zapłaty w innej sprawie skutkuje brakiem roszczeń powoda i wygaśnięciem jego interesu prawnego w ustaleniu nieważności ugody. Brak roszczeń powoda wyklucza możliwość zastosowania art. 59 k.c.

Odrzucone argumenty

Ugoda alimentacyjna jest nieważna z powodu pozorności i pozbawia powoda możliwości zabezpieczenia swoich roszczeń. Ugoda alimentacyjna jest bezskuteczna w stosunku do powoda na podstawie art. 59 k.c.

Godne uwagi sformułowania

interes prawny należy rozumieć jako obiektywną w świetle obowiązujących przepisów prawnych, to jest wywołaną rzeczywistym narażeniem lub zagrożeniem określonej sfery prawnej, potrzebę uzyskania określonej treści wyroku powódka nie wykazała zatem aby była wierzycielem R. P., a wręcz przeciwnie istnieje prawomocny wyrok sądu stwierdzający, że obowiązek zapłaty określonej w tytule zabezpieczenia jakim jest nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym sumy pieniężnej po stronie pozwanego nie istnieje.

Skład orzekający

Joanna Składowska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie interesu prawnego w sprawach o ustalenie nieważności czynności prawnych, szczególnie w kontekście wygaśnięcia roszczeń."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której nakaz zapłaty został uchylony. Interpretacja interesu prawnego może być różna w zależności od okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zagadnienie interesu prawnego w procesie cywilnym, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, jak prawomocne orzeczenia w innych sprawach mogą wpływać na możliwość prowadzenia kolejnych postępowań.

Czy można unieważnić ugodę, jeśli Twoje roszczenia już nie istnieją? Sąd wyjaśnia kluczowy warunek.

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 3617 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygnatura akt I C 5/10 Dnia 17 grudnia 2013 roku Sąd Okręgowy w Sieradzu – Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: S.S.O. Joanna Składowska Protokolant: sekr. sąd. Jolanta Grelińska po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2013 roku w Sieradzu na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółki z o.o. w Ł. przeciwko R. P. i M. P. o ustalenie nieważności ugody 1. oddala powództwo; 2. zasądza od powoda (...) Spółki z o.o. w Ł. na rzecz pozwanej M. P. 3.617,00 (trzy tysiące sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt C 5/10 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 05 stycznia 2010r. skierowanym do Sądu Okręgowego w Sieradzu, powódka - (...) Spółka z o.o. w Ł. wniosła o ustalenie nieważności ugody w przedmiocie alimentów zawartej pomiędzy pozwanymi R. P. i M. P. w formie aktu notarialnego - Rep A 5986/2009 z dnia 25 września 2009r. Na wypadek nieuwzględnienia zaś tego żądania, na podstawie art. 59 kc domagała się uznania ugody tej za bezskuteczną w stosunku do (...) sp. z o.o. Pozwani powództwa nie uznali i wnieśli o jego oddalenie oraz zasądzenie od powódki na ich rzecz kosztów procesu wg norm przepisanych. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Nakazem zapłaty z 7 lutego 2005r., sygn. akt I Nc 39/04, Sąd Okręgowy w Sieradzu nakazał pozwanym (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. oraz R. P. , aby zapłacili solidarnie powodowi (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. kwotę 2.850.000 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 22 stycznia 2002 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 10.215 złotych tytułem kosztów procesu w terminie dwóch tygodni od doręczenia nakazu. We wniesionych zarzutach od nakazu zapłaty pozwany „ (...) .T.S.” S.A. z siedzibą w W. wnosił o jego uchylenie w całości. (nakaz zapłaty w sprawie I Nc 39/04- tom I-k.42) Wnioskiem z dnia 3 czerwca 2009r., zmodyfikowanym pismem z dnia 29 czerwca 2009r., powódka – M. D. wniosła o dokonanie na podstawie nakazu zapłaty zabezpieczenia poprzez zajęcie wynagrodzenia przysługującego R. P. z tytułu pełnienia funkcji członka Rady Nadzorczej w spółce (...) SA z siedzibą w W. oraz złożenie zajętych pieniędzy na rachunek depozytowy sądu. (kserokopia wniosku powoda z dnia 3 czerwca 2009r. oraz pisma z dnia 29 czerwca 2009r. – k. 37-39, 40) W dniu 25 września 2009r. pozwani zawarli ugodę w formie aktu notarialnego Rep. A (...) , w której R. P. zobowiązał się uiszczać na rzecz żony M. P. tytułem alimentów kwotę 13.900 złotych miesięcznie. Po uzyskaniu klauzuli wykonalności, pozwana wystąpiła do Komornika przy Sądzie Rejonowym w Wieluniu H. P. o egzekucję świadczeń alimentacyjnych, która została skierowana do wynagrodzenia za prace R. P. i jego wierzytelności wobec (...) SA z siedzibą w W. . Wyrokiem z 27 grudnia 2012r. w sprawie I C 53/05 Sąd Okręgowy w Sieradzu uchylił nakaz zapłaty wydany w dniu 7 lutego 2005 r., sygn. akt I Nc 39/04 i powództwo oddalił. Wyrokiem z 09 października 2013r. Sąd Apelacyjny w Łodzi oddalił apelację (...) spółki z o.o. w Ł. od tego orzeczenia. (akta sprawy I C 53/05 Sądu Okręgowego w Sieradzu, odpis wyroku – k. 386)) Sąd zważył: (...) spółka z o.o. w Ł. domagała się w sprawie przedmiotowej ustalenia nieważności umowy na podstawie art. 83 kc z powodu jej pozorności. Legitymację czynną strony powodowej w tym przypadku określa przepis art. art. 189 kpc , zgodnie z którym powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Przez interes prawny w procesie cywilnym należy rozumieć obiektywną w świetle obowiązujących przepisów prawnych, to jest wywołaną rzeczywistym narażeniem lub zagrożeniem określonej sfery prawnej, potrzebę uzyskania określonej treści wyroku, a zatem istnienie obiektywnej niepewności stanu prawnego lub prawa i potrzeby po stronie powodowej jej usunięcia z uwagi na jej sytuację prawną. Powoda występującego z powództwem o udzielenie ochrony prawnej na podstawie art. 189 kpc obciąża obowiązek wykazania faktów uzasadniających interes prawny, o którym mowa w tym przepisie ( art. 6 kc ). Interes ten musi być ponadto zgodny z prawem i zasadami współżycia społecznego, jak również celem, któremu służy art. 189 kpc . Powód musi zatem udowodnić pozwanemu, że pozostaje on w takim związku z określonym stosunkiem prawnym, że stwarza przynajmniej potencjalne zagrożenie prawnie chronionym interesom powoda. W pozwie wskazano, że interes prawny powódki w żądaniu ustalenia nieważności ugody wynika z faktu, iż na skutek pozornych czynności pozwanych, powódka została pozbawiona możliwości zabezpieczenia swoich roszczeń wynikających z nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym. Jednakże po wniesieniu zarzutów zapadł wyrok, w którym nakaz został uchylony, a powództwo oddalone i orzeczenie to się uprawomocniło, co skutkowało powstaniem stanu powagi rzeczy osądzonej w tym zakresie ( art. 366 kpc ). Na dzień wydania orzeczenia w przedmiotowej sprawie, powódka nie wykazała zatem aby była wierzycielem R. P. , a wręcz przeciwnie istnieje prawomocny wyrok sądu stwierdzający, że obowiązek zapłaty określonej w tytule zabezpieczenia jakim jest nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym sumy pieniężnej po stronie pozwanego nie istnieje. Zatem interes prawny powódki w wydaniu orzeczenia przestał istnieć. Brak jakichkolwiek roszczeń po stronie powodowej spółki wyklucza również zastosowanie art. 59 kc , wskazanego jako podstawa prawna roszczenia ewentualnego. Mając na uwadze powyższe, Sąd powództwo oddalił. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 kpc . Na koszty poniesione przez pozwaną złożyły się: wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 3.600 złotych (§ 6 pkt 6 rozporządzenia ministra sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. „w sprawie opłat za czynności radców prawnych...” (Dz.U. Nr 163 poz. 1349) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI