I C 499/15

Sygn. akt I C 499/15 UZASADNIENIE Wyroku z dnia 02 lipca 2015r. Powódka (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. domagała się zasądzenia na swoją rzecz od pozwanego K. K. kwoty 35.129,37 zł. wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 16 lutego 2001 roku do dnia zapłaty, a także zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że wyrokiem z dnia 08 października 2013r. wydanym w sprawie o sygn. akt III K 1180/08 Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w W. uznał oskarżonego K. K. za winnego tego, że w okresie od 11.01.2001r. do 15.02.2001r. pełniąc funkcję Prezesa Zarządu Sp. z o.o. (...) z siedzibą w S. działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru i w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził spółkę z o.o. (...) z siedzibą w W. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy w kwocie 35.129,37 zł. w ten sposób, że składając faktury szczegółowo wymienione w pkt. I sentencji wyroku, wprowadził w błąd spółkę (...) co do zamiaru zapłacenia za pobrany towar, za co oskarżonemu K. K. Sąd wymierzył karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowych zawieszeniem wykonania kary na okres próby 4 lat. Równocześnie, Sąd orzekł wobec oskarżonego K. K. obowiązek naprawienia szkody w całości, poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonej (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwoty 35.129,37 zł. W dalszej kolejności, strona powodowa wskazała, iż na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego od w/w wyroku, Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 16 lipca 2014r. uchylił wyrok Sądu I instancji w zakresie orzeczenia obowiązku naprawienia szkody przez oskarżonego – ze względu na fakt, iż w związku z nowelizacją kodeksu karnego Sąd nie mógł orzec środka karnego w postaci obowiązku naprawienia szkody z urzędu, a wniosek pełnomocnika pokrzywdzonej spółki w tym zakresie był spóźniony. Natomiast w pozostałym zakresie, Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu I instancji z dnia 08.10.2013r. Powodowa spółka wywodzi swoje żądanie wobec pozwanego na podstawie art. 415 k.c. z obowiązku naprawienia szkody wywołanej czynem zabronionym pozwanego K. K. , która do dnia wytoczenia powództwa nie została naprawiona. Strona powodowa wskazała również, iż wysokość żądanego od pozwanego odszkodowania stanowi suma niezapłaconych faktur o nr (...) na kwotę 24.574,19 zł., 1981/01/01 na kwotę 6.226,06 zł. i nr 2098/01/01 na kwotę 4.329,12 zł. Pozwany K. K. domagał się oddalenia powództwa w całości oraz zasądzenia na jego rzecz od powódki kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa. Uzasadniając swoje żądanie w pisemnej odpowiedzi na pozew, pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia, wskazując, iż zgodnie z art. 442 § 2 k.c. roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat 10 od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie zobowiązanej do naprawienia szkody, a 10 letni termin przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody wywołanej czynem zabronionym liczony od dnia popełnienia przestępstwa, który w przedmiotowej sprawie został ustalony na okres od 11.01.2001r. do dnia 15.02.2001r. upłynął w lutym 2011r., tym samym powództwo winno zostać oddalone jako przedawnione (odpowiedź na pozew – k. 47-48). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: (...) sp. z o.o. z siedzibą w S. świadczyła usługi w zakresie ochrony osób i mienia, a także wykonywała, konserwowała i nadzorowała systemy alarmowe. Funkcję prezesa zarządu początkowo sprawował A. O. , natomiast uchwałą z dnia 11 stycznia 2001r. do pełnienia funkcji prezesa zarządu został powołany K. K. . Spółka (...) od stycznia 2000r. znajdowała się w trudnej sytuacji finansowej, zaczęła tracić płynność finansową, nieterminowo regulowała zwoje zobowiązania. Abstrahując od powyższego, Spółka z o.o. (...) stale współpracowała z (...) Sp. z o.o. i mimo swej trudnej sytuacji finansowej nabyła od spółki (...) towar w postaci sprzętu elektronicznego do instalacji antywłamaniowych za łączną cenę 64.074,45 zł. wystawiając faktury VAT o nr: (...) na kwotę 28.139,21 zł., (...) na kwotę 14.182,59 zł., 407/01/01 na kwotę 6.226,06 zł., 2098/01/01 na kwotę 4.329,12 zł. i (...) na kwotę 5.358,24 zł. Pomimo wielokrotnych wezwań do zapłaty, Spółka (...) nie uregulowała swoich zobowiązań w stosunku do Spółki (...) . W dniu 27.02.2003r. Sąd Okręgowy w Szczecinie wydał w sprawie o sygn. akt VIII GC 442/2002 nakaz zapłaty, nakazując wówczas pozwanej Spółce (...) z o.o. zapłatę na rzecz spółki (...) kwoty 64.071,45 zł., jednakże pozwana nie zastosowała się do nakazu zapłaty, a egzekucja prowadzona w celu wyegzekwowania w/w kwoty okazała się bezskuteczna. Powodowa spółka złożyła zawiadomienie do Prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa na jej rzecz przez Prezesa zarządu spółki (...) K. K. , w następstwie czego K. K. został oskarżony o to, że w okresie od 16.11.2000r. do dnia 15.02.2001r. w W. pełniąc funkcję Prezesa Zarządu spółki (...) działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, z góry powziętym zamiarem doprowadził spółkę (...) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 64.071 zł., wprowadzając ją w błąd co do zamiaru zapłacenia za pobrany towar, działając tym samym na szkodę spółki. Wyrokiem z 08 października 2013r. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w W. III Wydział Karny w sprawie o sygn. akt III K 1180/08 w ramach zarzucanego aktem oskarżenia czynu uznał oskarżonego K. K. za winnego tego, że w okresie od 11.01.2001r. do dnia 15.02.2001r. pełniąc funkcję prezesa zarządu (...) sp. z o.o. z siedzibą w S. , działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy w kwocie 35.129,37 zł., w ten sposób, że składając faktury wymienione w pkt. I sentencji wyroku, wprowadził w błąd wyżej wymienioną spółkę co do zamiaru zapłacenia za pobrany towar, tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. , za co wymierzył mu karę 1 roku pozbawienia wolności, warunkowo zawieszając wykonanie orzeczonej kary na okres próby lat 4. W punkcie IV wyroku orzeczono wobec oskarżonego obowiązek naprawienia szkody w całości, poprzez zapłatę na rzecz spółki (...) kwoty 35.129,37 zł. ( dowód: odpis wyroku z dnia 08.10.2013r wraz z uzasadnieniem – k. 16-27). Na skutek apelacji złożonej przez oskarżonego zaskarżającego wyrok z dnia 08.10.2013r. w całości i wnoszącego o uniewinnienie go od popełnienia zarzucanego mu czynu, Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z dnia 16 lipca 2014r. wydanym w sprawie o sygn. akt IX Ka 436/14 zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił orzeczenie o zastosowaniu środka karnego w postaci obowiązku naprawienia szkody, a w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok Sądu I instancji utrzymał w mocy. W pisemnym uzasadnieniu wyroku z dnia 16.07.2014r. Sąd Okręgowy wskazał, że warunkiem możliwości orzeczenia przez Sąd środka karnego w postaci obowiązku naprawienia szkody było złożenie stosownego wniosku przez pokrzywdzonego, który to wniosek w przedmiotowej sprawie był spóźniony, a Sąd nie mógł orzec środka karnego w postaci zobowiązania oskarżonego do naprawienia szkody, z urzędu ( dowód: odpis wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 16 lipca 2014r. wraz z uzasadnieniem – k. 28-37). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wyżej wymienionych dokumentów urzędowych, odpisów i poświadczonych kopii dokumentów oraz twierdzeń samych stron, w tym pozwanego nie zakwestionowanych bądź wprost przyznanych, które na podstawie art. 230 k.p.c. w zw. z art. 229 k.p.c. Sąd przyjął za udowodnione. Strony nie kwestionowały autentyczności powyżej powołanych dokumentów, ani ich treści. Sąd również nie miał wątpliwości co do ich wartości dowodowej, jako dowodów o charakterze obiektywnym i z oczywistych względów nie podlegających kwestionowaniu. Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości. Powódka wywodziła swe roszczenie na podstawie art. 415 k.c. stanowiącego „Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia”. Szkoda w majątku powódki powstała w wyniku czynu zabronionego pozwanego K. K. , którego popełnienie zostało stwierdzone (ustalone) prawomocnym wyrokiem skazującym sądu karnego. Zgodnie z art. 11 k.p.c. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Sąd w postępowaniu cywilnym jest związany ustaleniami sądu karnego co do faktów, które stanowiły znamiona przypisanego sprawcy przestępstwa. Związanie dotyczy ustalonych w sentencji wyroku znamion przestępstwa, a także okoliczności jego popełnienia dotyczących czasu i miejsca to jest elementów stanu faktycznego przestępstwa. Niemożliwym jest zatem, aby strona procesu cywilnego mogła podważać w procesie cywilnym ustalenia wyroku karnego co do popełnienia przestępstwa przez osobę skazaną. Do obalenia tych ustaleń może dojść tylko przez wzruszenie prawomocnego wyroku karnego za pomocą nadzwyczajnych środków zaskarżenia, a takie w przedmiotowej sprawie nie zostały przez strony podjęte. Co istotne, należy także wskazać, iż zgodnie z art. 244 § 1 k.p.c. dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Załączone przez powódkę odpisy wyroków Sądu I i II instancji, stanowią dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 244 k.p.c. , które korzystają z domniemania prawdziwości (autentyczności) i zgodności danych w nich zawartych z rzeczywistym stanem faktycznym. Przenosząc powyższe uregulowania na grunt niniejszej sprawy Sąd ocenił, że powódka słusznie wywodzi swą szkodę z przestępczego działania pozwanego. Na dowód swych twierdzeń załączyła dokumenty urzędowe w postaci odpisów prawomocnych wyroków. Twierdzenia powódki nie budziły wątpliwości Sądu; charakter popełnionego czynu zabronionego, znamiona jakie swym działaniem wyczerpał pozwany bezsprzecznie wskazują, że w wyniku jego działania, w majątku powódki powstała szkoda w wysokości 35.129,37 zł. Co więcej szkoda stanowiła w tej sprawie znamię czynu zabronionego, którą ustalił Sąd karny, dlatego też w przekonaniu Sądu obecnie orzekającego, Sąd cywilny związany jest wysokością szkody ustaloną w prawomocnym wyroku karnym skazującym. Zgodnie z obecną linią orzeczniczą Sąd cywilny może samodzielnie ustalić wysokość szkody w postępowaniu o zapłatę odszkodowania za przestępcze działanie ustalone w wyroku karnym, niemniej jedynie w sytuacji kiedy szkoda nie stanowiła znamienia czynu zabronionego. W przedmiotowej sprawie szkoda stanowiła znamię czynu zabronionego, a tym samym Sąd cywilny jest i w tym zakresie związany wyrokiem karnym. Pozwany żądając oddalenia powództwa w całości, podniósł zarzut przedawnienia skierowanego przeciwko niemu roszczenia. W ocenie Sądu orzekającego, zarzut przedawnienia roszczenia jest jednak zarzutem chybionym. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie i doktrynie stanowiskiem, przepis art. 4421 k.c. stosuje się nie tylko do roszczeń powstałych po nowelizacji kodeksu cywilnego , ale także do wcześniej powstałych roszczeń z tytułu czynów niedozwolonych i nieprzedawnionych w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej kodeks cywilny , a zatem w dniu 10 sierpnia 2007r. Powołany przepis nie znajduje zastosowania do roszczeń deliktowych, które na podstawie wcześniej obowiązującej regulacji prawnej (przewidującej krótszy, bo 10-letni okres przedawnienia) uległy przed tym terminem przedawnieniu. Zgodnie z powyższym należy uznać, iż skoro roszczenie powoda względem pozwanego nie przedawniło się do dnia 10 sierpnia 2007r., to z pewnością mają do niego zastosowanie przepisy obowiązujące po nowelizacji, a zatem art. 4421 § 2 k.p.c. przewidujący 20 letni termin przedawnienia dla roszczeń o naprawienie szkody, liczony od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. W konsekwencji, podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia roszczenia wraz z argumentacją przez pozwanego zaprezentowaną – uznać należało za oczywiście bezzasadny. Konkludując, Sąd w oparciu o powołane wyżej regulacje prawne, w tym przepis art. 415 k.c. zasądził od pozwanego K. K. na rzecz powoda (...) Spółki z o.o. z siedzibą w W. kwotę 35.129,37 zł. wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 16 lutego 2001r. (jako dnia następnego po czasie popełnienia przez pozwanego na szkodę powoda przestępstwa) do dnia zapłaty (pkt. I sentencji wyroku). Orzeczenie o odsetkach znajduje swoje uzasadnienie w przepisie art. 481 § 1 i § 2 k .c. O kosztach procesu (pkt. II sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. , zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania, w myśl której strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Nie ulega wątpliwości, że powód wygrał proces w całości. Z tego też względu koszty procesu zostały w całości zasądzone od pozwanego K. K. na rzecz powoda (...) Spółki z o.o. z siedzibą w W. w kwocie łącznej 4.174 zł. obejmującej: a) opłatę stosunkową od pozwu = 1.757 zł., b) wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 2.400 zł. ustalone na podstawie Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013r., poz. 490) oraz c) opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. ZARZĄDZENIE Odpis wyroku z dnia 02 lipca 2015r. wraz z uzasadnieniem doręczyć pełn. pozwanego – radcy prawnemu K. M. . K. . 14 dni W. , dnia 22 lipca 2015r.