I C 49/15

Sąd Rejonowy w Nowym Dworze MazowieckimNowy Dwór Mazowiecki2015-07-13
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniarejonowy
czynsz najmupodwyżka czynszuochrona praw lokatorówzasady współżycia społecznegosytuacja materialnakoszty procesuart. 5 k.c.ustawa o ochronie praw lokatorów

Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powodów część dochodzonego czynszu najmu, oddalając powództwo w pozostałym zakresie, a także nie obciążył pozwanej kosztami procesu ze względu na jej trudną sytuację materialną.

Powodowie domagali się zapłaty zaległego czynszu najmu od pozwanej E.M. za lokal mieszkalny. Pozwana kwestionowała wysokość podwyżki czynszu, powołując się na zasady współżycia społecznego i swoją trudną sytuację materialną. Sąd, po analizie przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów oraz wcześniejszych orzeczeń, zasądził część dochodzonej kwoty, uznając podwyżkę za zasadną w określonym zakresie, ale jednocześnie, ze względu na sytuację materialną pozwanej, nie obciążył jej kosztami procesu.

Sprawa dotyczyła roszczenia powodów W.N. i M.N. o zapłatę zaległego czynszu najmu od pozwanej E.M. w kwocie 14.602,68 zł. Powodowie nabyli lokal zajmowany przez pozwaną i zaproponowali nową umowę najmu z podwyższonym czynszem do 1.200 zł. Pozwana nie zgodziła się na podwyżkę i płaciła dotychczasową kwotę. Sąd Rejonowy w Nowym Dworze Mazowieckim, po analizie przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów, ustalił, że wypowiedzenie czynszu zostało dokonane prawidłowo, a pozwana przekroczyła termin na zakwestionowanie podwyżki. Wcześniejsze postępowanie dotyczące nieważności oświadczenia o podwyżce czynszu zostało oddalone. Sąd uznał, że podwyżka czynszu do 1.200 zł była uzasadniona, uwzględniając opinię biegłego i wartość rynkową czynszu. Obliczona należność za okres od kwietnia 2013 r. do czerwca 2014 r. wyniosła 12.168,90 zł. Sąd zasądził tę kwotę z ustawowymi odsetkami. Jednocześnie, z uwagi na trudną sytuację materialną pozwanej (emerytura, zasiłek pielęgnacyjny, koszty utrzymania i spłata kredytów), sąd, stosując art. 102 k.p.c., nie obciążył jej kosztami procesu, uznając to za szczególnie uzasadniony przypadek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, podwyżka czynszu była zasadna w kwocie 1.200 zł miesięcznie, z uwzględnieniem kosztów eksploatacji, zwrotu nakładów i godziwego zysku, a także wartości rynkowej czynszu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że właściciel prawidłowo wypowiedział dotychczasową wysokość czynszu, a pozwana przekroczyła termin na jego zakwestionowanie. Podwyżka była zgodna z przepisami ustawy i opinią biegłego, a jej wysokość nie była wygórowana.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zasądzenie części dochodzonego roszczenia

Strona wygrywająca

powodowie

Strony

NazwaTypRola
W. N.osoba_fizycznapowód
M. N.osoba_fizycznapowód
E. M.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (7)

Główne

u.o.p.l. art. 8a § ust. 1 i 2

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Właściciel może podwyższyć czynsz, wypowiadając jego dotychczasową wysokość z zachowaniem 3-miesięcznego terminu wypowiedzenia, najpóźniej na koniec miesiąca kalendarzowego.

Pomocnicze

u.o.p.l. art. 8a § ust. 5 pkt 1

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Lokator może odmówić przyjęcia podwyżki ze skutkiem rozwiązania umowy najmu.

u.o.p.l. art. 8a § ust. 5 pkt 2

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Lokator może zakwestionować podwyżkę w sądzie, wnosząc pozew o ustalenie jej niezasadności lub zasadności w innej wysokości.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

Odsetki ustawowe za opóźnienie.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. § 6 pkt 5 w zw. z § 2 pkt 3

Podstawa przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowość wypowiedzenia czynszu zgodnie z ustawą o ochronie praw lokatorów. Przekroczenie przez pozwaną terminu do zakwestionowania podwyżki czynszu. Uzasadniona wysokość podwyżki czynszu, zgodna z wartością rynkową i opinią biegłego. Brak podstaw do zastosowania art. 5 k.c. (nadużycie prawa) w działaniach powodów. Trudna sytuacja materialna pozwanej jako podstawa do zastosowania art. 102 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Dochodzenie podwyższonego czynszu stanowi nadużycie prawa (art. 5 k.c.). Podwyżka czynszu była wygórowana i nieuzasadniona. Pozwana nie została prawidłowo poinformowana o podwyżce. Niesprawiedliwość wynikająca z żądania zapłaty kwoty stanowiącej znaczną część wartości rynkowej mieszkania od osoby utrzymującej się z emerytury.

Godne uwagi sformułowania

nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami zasady współżycia społecznego przemawiają za takim rozstrzygnięciem (w kwestii kosztów)

Skład orzekający

Sylwia Sylwester-Furman

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podwyżki czynszu najmu, stosowanie art. 5 k.c. w sprawach o zapłatę, a także zasady orzekania o kosztach procesu w oparciu o art. 102 k.p.c. w kontekście trudnej sytuacji materialnej strony."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych sprawy, w tym wcześniejszych postępowań i sytuacji materialnej pozwanej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między prawem właściciela do uzyskania godziwego zysku a ochroną praw lokatora, zwłaszcza w kontekście jego trudnej sytuacji materialnej. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu na podstawie zasad współżycia społecznego jest również interesujące.

Czy właściciel mieszkania może żądać podwyższonego czynszu od emerytki? Sąd rozstrzyga konflikt interesów.

Dane finansowe

WPS: 14 602,68 PLN

czynsz najmu: 12 168,9 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. I C 49/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lipca 2015 roku Sąd Rejonowy w Nowym Dworze Mazowieckim Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Sylwia Sylwester-Furman Protokolant: aplikant radcowski Adrian Zajkowski po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2015 roku w Nowym Dworze Mazowieckim na rozprawie sprawy z powództwa W. N. , M. N. przeciwko E. M. o zapłatę I. zasądza od pozwanej E. M. solidarnie na rzecz powodów W. N. i M. N. kwotę 12.168,90 zł (dwanaście tysięcy sto sześćdziesiąt osiem złotych 90/100) z ustawowymi odsetkami od dnia 28 sierpnia 2014r. do dnia zapłaty; II. oddala powództwo w pozostałym zakresie; III. nie obciąża powódki kosztami procesu; IV. przyznaje adwokatowi D. J. od Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim wynagrodzenie w kwocie 2.952 zł (dwa tysiące dziewięćset pięćdziesiąt dwa złote), w tym 23 % VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. UZASADNIENIE wyroku Sądu Rejonowego w Nowym Dworze Mazowieckim z dnia 13 lipca 2015r. Pozwem z dnia 4 listopada 2011 roku powodowie W. N. i M. N. , reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli o zasądzenie na ich rzecz solidarnie przez pozwaną E. M. kwoty 14.602,68 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 28 sierpnia 2014r. do dnia zapłaty oraz zwrot kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego. Na uzasadnienie wskazali, że dochodzona pozwem kwota stanowi należny powodom czynsz w wysokości 811,26 zł z tytułu najmu lokalu stanowiącego własność powodów za okres od stycznia 2013 roku do czerwca 2014 roku. Kwota dochodzonego czynszu stanowi różnicę pomiędzy kwotą uiszczaną dotychczas przez pozwaną, a kwotą żądaną przez powodów po podwyższeniu czynszu. Pozwana mimo wezwania do zapłaty nie uregulowała zadłużenia. Powodowie wskazali również, że wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2014 roku Sąd Okręgowy (...) w W. w sprawie (...) oddalił apelację pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w N. w sprawie (...) oddalającego roszczenie pozwanej o ustalenie nieważności oświadczenia W. N. o podwyższenie czynszu lokalu nr (...) położonego w N. przy ul. (...) (k. 7-8). Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym w dniu 20 listopada 2014r. powództwo strony powodowej zostało uwzględnione w całości (k.23). Pozwana E. M. w zakreślonym terminie złożyła sprzeciw od powyższego nakazu zapłaty, w którym wniosła o oddalenie powództwa w całości jako bezzasadnego i zwrócenie jej kosztów postępowania oraz zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (k.28-30). Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2015 r. Sąd Rejonowy w Nowym Dworze Mazowieckim zwolnił powódkę E. M. od kosztów sądowych w całości oraz ustanowił dla E. M. pełnomocnika z urzędu (k. 39). W piśmie procesowym z dnia 8 kwietnia 2015 r. pełnomocnik pozwanej wniósł o oddalenie powództwa w całości w oparciu o art. 5 k.c. , ze względu na fakt, iż roszczenie wywodzone przeciwko pozwanej przez powodów pozostaje w oczywistej sprzeczności z szeroko pojętymi zasadami współżycia społecznego, wobec czego takie działanie nie może być uważane za wykonywanie prawa a co za tym idzie nie może podlegać ochronie prawnej. Z ostrożności procesowej o ile oddalenie powództwa na zasadzie art. 5 k.c. nie zostałoby uwzględnione, pełnomocnik powódki wniósł o oddalenie powództwa w części tj. ponad kwotę 12.168,90 zł mając na względzie fakt, że powodowie w sformułowanym powództwie nie uwzględnili ustawowego okresu wypowiedzenia wynikającego z art. 8a ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (u.o.p.l.). Wniósł także o rozłożenie na zasadzie art. 320 k.p.c. na raty zasądzonego ewentualnie roszczenia mając na względzie sytuację materialną pozwanej (k.56-60) Do zamknięcia rozprawy stanowiska stron nie uległy zmianie. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Pozwana E. M. zajmowała lokal nr (...) położony w N. przy ulicy (...) na podstawie przydziału z dnia 1 grudnia 1960 r. Do maja 2012 roku właścicielem lokalu była (...) Spółdzielnia (...) w N. , na rzecz której powódka ponosiła jedynie opłaty wynikające z eksploatacji lokalu i nie płaciła czynszu najmu (okoliczności bezsporne pomiędzy stronami). W 2012 roku pozwana otrzymała pismo ze spółdzielni z propozycją wykupu mieszkania w tym roku, lecz nie skorzystała z tej możliwości (zeznania pozwanej E. M. – k. 88-89, zeznania świadka T. N. –k.75-77 ). Na podstawie umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu oraz sprzedaży z dnia 4 maja 2012 roku, sporządzonej w formie aktu notarialnego rep (...) , właścicielami tego lokalu zostali małżonkowie W. i M. N. . Lokal został sprzedany za kwotę 49.800 zł (akt notarialny z dnia 4 maja 2012 r. rep (...) k. 53-59 akt (...) ) . Powodowie zakupili lokal zajmowany przez pozwaną jako zabezpieczenie dla wnuka Powodowie zainwestowali w zakup mieszkania swoje oszczędności, a brakującą część ceny nabycia lokalu (10.000 zł) powódka pożyczyła od siostry. (zeznania powódki M. N. – k. 87-88) Z końcem sierpnia 2012 roku właściciele przedmiotowego lokalu W. N. i M. N. zaproponowali na piśmie powódce nową treść umowy najmu, ustalając wysokość czynszu najmu na kwotę 1.200 zł. Powódka nie zgodziła się na podwyżkę czynszu i płaciła jedynie czynsz w dotychczasowej wysokości tj. w kwocie 388,74 zł. Syn W. i M. N. T. N. podejmował próby negocjacji wysokości czynszu z pozwaną i jej synem A. S. (1) , które okazały się bezskuteczne (zeznania świadka T. N. k75-77., zeznania powódki M. N. k.87-88, zeznania świadka A. S. (2) – k. 77-79, częściowo zeznania pozwanej E. M. k.88-89). Pismem z dnia 30 listopada 2012 r. pozwani wypowiedzieli E. M. umowę najmu z dotychczasową wysokością czynszu, wskazując iż od dnia 1 stycznia 2013 r. powódkę obowiązuje umowa z dnia 30 sierpnia 2012 r. z wysokością czynszu określoną na kwotę 1.200 zł. Powyższe pismo zostało doręczone E. M. w dniu 3 grudnia 2012 r. (pismo z dnia 30 listopada 2012 r. wraz z dowodem nadania i dowodem doręczenia k. 31-33 akt (...) ). Przedmiotowy lokal mieszkalny nr (...) jest położony w N. przy ul. (...) w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Lokal jest położony na pierwszym piętrze, składa się z jednego pokoju, widnej kuchni, łazienki z WC oraz przedpokoju. Powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 30,80 m2. Do lokalu przylega balkon o powierzchni 3,77 m2. Dla lokalu Sąd Rejonowy w N. prowadzi księgę wieczystą KW (...) . Z własnością lokalu związany jest udział (...) w nieruchomości wspólnej, którą stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokalu. Lokal wyposażony jest w instalację elektryczną (nie wymieniana od nowości w dobrym stanie), wodę zimną, bojler do ciepłej wody użytkowej, kanalizację i centralne ogrzewanie. Kanalizacja jest w złym stanie technicznym. W lokalu od 1960 r. nie był wykonywany remont ani wymiana instalacji. W lokalu brak jest gazu. Wartość rynkowa czynszu najmu przedmiotowego lokalu wynosi 794 zł (opinia biegłego sądowego z zakresu (...) k. 80-99 (...) ). Ustalony przez pozwanego czynsz w wysokości 1.200 zł obejmuje kwotę 388,74 zł należną Wspólnocie Mieszkaniowej z tytułu eksploatacji lokalu i części wspólnej nieruchomości (w tym 202,74 zł opłat niezależnych od właściciela) oraz kwotę 62,25 zł tytułem 1,5% zwrotu nakładów na zakup lokalu i kwotę 749,01 zł tytułem godziwego zysku ze stosunku najmu (okoliczności bezsporne, opinia biegłego sądowego z zakresu (...) k. 80-99 akt (...) ). Wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2014 roku Sąd Okręgowy (...) w W. w sprawie (...) oddalił apelację E. M. od wyroku Sądu Rejonowego w N. w sprawie (...) oddalającego roszczenie pozwanej o ustalenie nieważności oświadczenia W. N. o podwyższenie czynszu lokalu nr (...) położonego w N. przy ul. (...) . ( wyrok sądu I instancji wraz z uzasadnieniem k.127 i k.131-138 akt (...) oraz wyrok sądu II instancji k. 169 akt (...) ). Pozwana dowiadywała się w Urzędzie Miasta w N. o możliwości przyznania jej mieszkania komunalnego, lecz została poinformowana, że lokal taki nie byłby jej przyznany ze względu na zbyt duże dochody. Pozwana nie występowała oficjalnie z wnioskiem o przyznanie jej takiego lokalu. (zeznania pozwanej E. M. k. 88-89, zeznania świadka A. S. (2) k. 77-79, pismo z Urzędu Miasta – k. 93) Pozwana opuściła lokal będący własnością powodów z dniem 1 lipca 2014r. i wyprowadziła się do domu odziedziczonego po rodzicach, który do chwili śmierci (w marcu 2013 roku) zajmowała jej siostra. Budynek wymagał remontu. Pozwana i jej syn zaciągnęli kredyty w bankach i pożyczkę u znajomych w łącznej wysokości około 40.000 zł, które przeznaczyli na prace remontowe. ( zeznania pozwanej E. M. k. 88-89, zeznania świadka A. S. (2) k. 77-79) E. M. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, jej jedyny dochód stanowi emerytura wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym w łącznej wysokości 1.250,73 zł netto, aktualne bieżące miesięczne koszty utrzymania pozwanej wynoszą według niej około 750 zł (500 zł – rachunki, 200 zł - leki i 50 zł – telefon). W ponoszeniu kosztów utrzymania pomaga jej syn. Powódka zaciągnęła kredyty na ok. 10.000 zł w trzech bankach i z tego tytułu spłaca raty w łącznej wysokości 358,21 zł. Wskazała także na koszty opłat za śmieci w wysokości 20 zł , za wodę w wysokości 20,52 zł, podatek od nieruchomości w wysokości 70 zł, opłaty za gaz – 451,50 zł za okres od listopada 2014 do października 2015. (zeznania pozwanej E. M. k. 88-89, zeznania świadka A. S. (2) k. 77-79oświadczenie pozwanej o stanie majątkowym k. 31-35, , dowody wpłat kredytu – k. 64-66, wyciąg z konta – k. 63, zaświadczenie ZUS k. 36, dowód uiszczenia opłaty za śmieci – k. 67, faktura VAT za wodę – k. 68, decyzja dot. podatku od nieruchomości i dowód wpłaty – k. 69 i 70, rachunek za gaz – k. 71, rachunek za telefon – k. 72). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych powyżej dowodów w postaci dokumentów dołączonych do akt sprawy i dokumentów dopuszczonych z akt (...) , zeznań świadków, zeznań powódki i pozwanej. Sąd uznał dowody z dokumentów za wiarygodne, gdyż ich moc dowodowa nie budziła wątpliwości, a ich treść nie była przez strony kwestionowana, w związku z czym Sąd mógł uznać wykazane nimi okoliczności za ustalone na podstawie art. 229 k.p.c. i 230 k.p.c. Sąd dał wiarę w całości zeznaniom powódki i zeznaniom świadków, gdyż były spójne, logiczne i nie pozostawały w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym. Sąd uznał zeznania pozwanej ze wiarygodne w części, nie dając wiary w zakresie, w którym twierdziła o braku negocjacji wysokości czynszu z synem powodów. W pozostałym zakresie Sąd dał wiarę pozwanej, w szczególności co do jej sytuacji majątkowej, gdyż znalazło to potwierdzenie w załączonych przez nią dokumentach. Zeznania pozwanej były chaotyczne i niespójne także w zakresie jej twierdzeń odnośnie skorzystania z możliwości wykupu mieszkania od spółdzielni. Pozwana raz twierdziła, że otrzymała takie pismo z propozycją wykupu, potem że nie. Ostatecznie pozwana przyznała, że takie pismo otrzymała i nie skorzystała z możliwości wykupu. Sąd oceniając wiarygodność pozwanej miał na względzie jej wiek i emocje, które wiązały się ze składaniem zeznań przed Sądem. Sąd zważył co następuje: Zgodnie z art. 8a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie praw lokatorów , mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie kodeksu cywilnego (dalej u.o.p.l.) właściciel może podwyższyć czynsz albo inne opłaty za używanie lokalu, wypowiadając jego dotychczasową wysokość, najpóźniej na koniec miesiąca kalendarzowego, z zachowaniem terminów wypowiedzenia. Termin wypowiedzenia wysokości czynszu albo innych opłat za używanie lokalu wynosi 3 miesiące, chyba że strony w umowie ustalą termin dłuższy. Komentowana ustawa, w obecnym jej brzmieniu ustalonym na mocy ustaw zmieniających u.o.p.l. z 17 grudnia 2004 r., a także orz. TK z 19 kwietnia 2005 r. (K 4/05, OTK-A 2005, Nr 4, poz. 37) do podstawowych form ochrony praw lokatorów zalicza ograniczenie swobody ustalania wysokości czynszu oraz swobody odnośnie do częstotliwości podwyższania czynszu za używanie lokalu. W dalszym ciągu są to ograniczenia krępujące właściciela - ale ograniczenia mieszczące się w ramach zasady proporcjonalnej ochrony praw lokatorów i praw właścicieli. W świetle art. 8a i 9 cyt. ustawy właściciel, po pierwsze, może podwyższyć czynsz za używanie jego lokalu, a po drugie, może to czynić raz na 6 miesięcy. Właściciel może więc podwyższyć czynsz albo inne opłaty za używanie lokalu, wypowiadając jego dotychczasową wysokość, najpóźniej na koniec miesiąca kalendarzowego, z zachowaniem terminów wypowiedzenia. Wypowiedzenie jest jednostronnym oświadczeniem woli, które odpowiadać musi regule z art. 61 k.c. Termin wypowiedzenia wysokości czynszu albo innych opłat za używanie lokalu wynosi 3 miesiące, chyba że strony w umowie ustalą termin dłuższy. Wypowiedzenie wysokości czynszu albo innych opłat za używanie lokalu powinno być pod rygorem nieważności dokonane na piśmie. W niniejszej sprawie przesłanki te zostały wykazane. Pismem z dnia 30 listopada 2012 roku powodowie wypowiedzieli E. M. umowę najmu z dotychczasową wysokością czynszu, wskazując iż od dnia 1 stycznia 2013 roku pozwaną obowiązuje umowa z dnia 30 sierpnia 2012 r. z wysokością czynszu określoną na kwotę 1.200 zł. Powyższe pismo zostało doręczone E. M. w dniu 3 grudnia 2012 roku. Należy wskazać, że zgodnie z art. 8a ust. 5, 6a i 6b u.o.p.l. w ciągu 2 miesięcy od dnia wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 1, lokator może: odmówić na piśmie przyjęcia podwyżki ze skutkiem rozwiązania stosunku prawnego, na podstawie którego lokator zajmuje lokal, z upływem okresu wypowiedzenia (art. 8a ust. 5 pkt 1) albo zakwestionować podwyżkę, wnosząc do sądu pozew o ustalenie, że podwyżka jest niezasadna albo jest zasadna, lecz w innej wysokości; udowodnienie zasadności podwyżki ciąży na właścicielu (art. 8a ust. 5 pkt 1). W przypadku określonym w ust. 5 pkt 1 lokator jest obowiązany uiszczać czynsz albo inne opłaty za używanie lokalu w dotychczasowej wysokości do dnia rozwiązania stosunku prawnego, na podstawie którego lokator zajmuje lokal; w przypadku określonym w ust. 5 pkt 2 lokator jest obowiązany uiszczać czynsz albo inne opłaty za używanie lokalu w dotychczasowej wysokości do dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu kończącego postępowanie w sprawie, z zastrzeżeniem ust. 6b; w przypadku zaś, gdy lokator nie skorzysta z prawa przysługującego mu na podstawie ust. 5, wówczas od upływu terminu wypowiedzenia jest obowiązany uiszczać czynsz albo inne opłaty za używanie lokalu w wysokości wynikającej z wypowiedzenia. W przypadku uznania przez sąd podwyżki wysokości czynszu albo innych opłat za używanie lokalu za zasadną, choćby w innej wysokości niż wynikająca z wypowiedzenia, obowiązkiem lokatora jest zapłata kwoty odpowiadającej różnicy między podwyższonym a dotychczasowym czynszem albo innymi opłatami za używanie lokalu, za okres od upływu terminu wypowiedzenia. W przedmitowej sprawie wykazano, że pozwana wniosła sprawę o ustalenie podwyżki za nieuzasadnioną i powództwo w tym zakresie zostało prawomocnie oddalone w sprawie (...) , która toczyła się przed tutejszym Sądem. Z uzasadnienia ww. wyroku wynika, że Sąd oddalił powództwo na podstawie art. 8a u.o.p.l. z uwagi na przekroczenie dwumiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 8a pkt 5 u.o.p.l. Jednakże mając na uwadze, że E. M. przekroczyła przepisany termin jedynie o kilka dni Sąd w sprawie (...) rozważył tę sytuację w świetle zasad współżycia społecznego wynikających z art. 5 k.c. Uznał jednak, że nie zachodzą okoliczności przemawiające za uwzględnieniem powództwa E. M. . Zważył na okoliczność, że E. M. nie została poinformowana przez syna N. o podwyżce w sposób nagły, a wiedzę o planowanej zmianie wysokości czynszu posiadała już niewątpliwie we wrześniu 2012 roku, przy czym nie domagała się przedstawienia przyczyny i jej kalkulacji, konsekwentnie odmawiając jakichkolwiek negocjacji w sprawie wysokości czynszu. Ponadto Sąd w sprawie (...) uznał, że powództwo E. M. nie zasługiwało na uwzględnienie także z uwagi na przesłanki merytoryczne. W ocenie Sądu Rejonowego dokonana przez pozwanego W. N. i jego małżonkę podwyżka czynszu nie była wygórowana ani nieuzasadniona i jest zgodna z art. 8a ust. 4- 4a-4e u.o.p.l. Kwota 1.200 zł ustalona przez właściciela lokalu jako nowa wysokość czynszu obejmowała swoim zakresem także kwotę 388,74 zł - tytułem partycypowania w kosztach utrzymania części nieruchomości wspólnej i ryczałtowych opłat za wywóz śmieci i media (w tym opłaty niezależne od właściciela w wysokości 202,74 zł) należne Wspólnocie Mieszkaniowej, jak również kwotę 62,25 zł z tytułu 1,5% zwrot nakładów na zakup lokalu. Oznaczało to godziwy zysk z ustalonej przez pozwanego nowej wysokości czynszu najmu wynoszący 749,01 zł, co było zbliżone do wartości rynkowej czynszu najmu przedmiotowego lokalu. Zdaniem Sądu Rejonowego godziwy zysk wynajmującego z czynszu najmu winien pozostawać w związku z wielkościami, które odpowiadają wartości czynszów rynkowych, a odnoszenie tej wartości do miernika – średniego oprocentowania bonów skarbowych oraz obligacji – nie znajduje żadnego uzasadnienia (por. komentarz Karoliny Wyrwińskiej do art.8a u.o.p.l., LEX). Mając na względzie postępowanie dowodowe przeprowadzone w niniejszej sprawie oraz dowody wnioskowane przez powodów w sprawie (...) , a zwłaszcza zapadłe w tej sprawie rozstrzygnięcie, Sąd uznał roszczenie powodów o zasądzenie różnicy pomiędzy czynszem uiszczanym przez pozwaną, a czynszem podwyższonym za usprawiedliwione co do zasady. Odnosząc się do argumentacji strony pozwanej, w pierwszej kolejności należy wskazać, że Sąd nie znalazł podstaw do oddalenia powództwa w oparciu o art. 5 k.c. Przepis ten stanowi, że nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Powoływanie się na naruszenie zasad współżycia społecznego wymaga wskazania, jaka konkretnie zasada została naruszona, oraz wskazania pełnej treści powoływanej zasady (por. wyr. SN z dnia 14 października 1998 r., II CKN 928/97, OSNC 1999, nr 4, poz. 75, z aprobującą glosą M. Niedośpiała, PiP 2000, z. 3, s. 101; orz. SN z dnia 20 grudnia 2006 r., IV CSK 263/06, Lex nr 257664; orz. SA w Krakowie z dnia 6 czerwca 2006 r., II AKa 86/06, KZS 2006, z. 7-8, poz. 108). W niniejszej sprawie pozwana nie sprecyzowała jaka konkretnie zasada współżycia społecznego miałaby być naruszona, powoływała się na to, że dochodzenie od niej zapłaty podwyższonego czynszu stanowiło nadużycie prawa, gdyż stanowiło podwyżkę o 300% w porównaniu z dotychczas przez nią opłacanym czynszem do spółdzielni. Podważała także, by można było uznać tę podwyżkę za „godziwy zysk”, argumentując, że dochodzona pozwem kwota za czynsz za 18 miesięcy stanowi niemal 1/3 wartości rynkowej mieszkania, a ona utrzymuje się jedynie z emerytury. W ocenie Sądu nie doszło jednak po stronie powodów do nadużycia prawa względem pozwanej. Należy zauważyć, że powodowie także są osobami w podeszłym wieku i zakupili lokal zajmowany przez pozwaną jako zabezpieczenie na starość i zainwestowali w nie całe swoje oszczędności. Na brakującą część kwoty zakupu tego lokalu powódka pożyczyła pieniądze od siostry, które musiała zwrócić. W tej sytuacji logicznym jest, że powodowie byli nastawieni (kupując lokal z lokatorem) na uzyskanie dochodu z wynajmu lokalu, chociażby na spłatę zaciągniętego zobowiązania. Również w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, podwyżka czynszu nie była nadmiernie wygórowana, mając na uwadze doświadczenie życiowe, a także opinię biegłego rzeczoznawcy sporządzoną w sprawie (...) . Ponadto nie powinno umykać uwadze, że pozwana była współwłaścicielką innej nieruchomości przeznaczonej na cele mieszkaniowe, ponadto miała realną możliwość wykupienia mieszkania, a jego cena nie odbiegała znacząco od kosztów prac remontowych, które pozwana poczyniła wraz z synem do zaadaptowania odziedziczonej nieruchomości. Mając na względzie cytowaną powyżej treść art. 8a u.o.p.l. wobec oddalenia jej powództwa o uznanie podwyżki czynszu za niezasadną, pozwana jest zobowiązana do zapłaty kwoty odpowiadającej różnicy między podwyższonym, a dotychczasowym czynszem za okres od upływu terminu wypowiedzenia do czasu opuszczenia przez nią lokalu. Różnica pomiędzy czynszem podwyższonym (1.200 zł), a czynszem uiszczanym przez pozwaną (388,74 zł) wynosiła 811,26 zł. Okres wypowiedzenia biegł od 1 stycznia 2013 roku do 31 marca 2013 roku. Stąd powodowie mogli żądać podwyższonego czynszu od 1 kwietnia 2013 roku do 31 czerwca 2014 roku. Należna powodom kwota wynosiła zatem 12.168,90 zł (15 x 811,26 zł). Mając powyższe na uwadze Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powodów kwotę 12.168,90 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 28 sierpnia 2014 roku do dnia zapłaty, a w pozostałym zakresie powództwo oddalił. O odsetkach orzeczono zgodnie z żądaniem pozwu od dnia 28 sierpnia 2014 roku tj. od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się wyroku oddalającego roszczenie E. M. o uznanie podwyżki czynszu za niezasadne. Sąd orzekł o odsetkach w oparciu o art. 481 k.c. w zw. z art. 8a ust. 6a pkt 2 i ust. 6b u.o.p.l. Orzekając o kosztach procesu, Sąd kierował się zasadą słuszności wyrażoną w treści przepisu art. 102 k.p.c. , zgodnie z którym w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Sąd podziela jednocześnie stanowisko przedstawione w orzecznictwie, iż „zastosowanie przez sąd art. 102 k.p.c. powinno być oceniane z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego w całokształcie okoliczności, które uzasadniają odstępstwo od podstawowych zasad decydujących o rozstrzygnięciu w przedmiocie kosztów procesu. Do kręgu tych okoliczności należy zaliczyć zarówno fakty związane, jak również niezwiązane z przebiegiem procesu. Do pierwszych zaliczane są między innymi: podstawa oddalenia żądania, zgodność zamiarów stron w sprawach dotyczących stosunku prawnego, który może być ukształtowany tylko wyrokiem, szczególna zawiłość lub precedensowy charakter sprawy albo subiektywne przekonanie powoda co do zasadności zgłoszonego roszczenia - trudne do zweryfikowania a limine, a ponadto sposób prowadzenia procesu przez stronę przegrywającą albo niesumienne lub oczywiście niewłaściwe postępowanie strony wygrywającej, która w ten sposób wywołała proces i koszty połączone z jego prowadzeniem (postanowienie SN z dnia 26 września 2012 r., II CZ 95/12, LEX nr 1232771). W związku z powyższym, Sąd pomimo uwzględnienia powództwa w znacznej części w całości odstąpił od obciążenia pozwanej obowiązkiem ponoszenia kosztów procesu, na które składały się koszty zastępstwa procesowego powodów, z uwagi na okoliczność, iż w ocenie Sądu zasady współżycia społecznego przemawiają za takim rozstrzygnięciem. Pozwana została zwolniona od kosztów sądowych, co jednak nie zwalnia jej z obowiązku zwrotu kosztów zastępstwa procesowego stronie przeciwnej. Sąd miał jednak na względzie, że pozwana E. M. jest osobą w podeszłym wieku, samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury i zasiłku pielęgnacyjnego w łącznej wysokości 1.250 zł netto miesięcznie, z czego oprócz kosztów utrzymania i kosztów leczenia, spłaca także częściowo zadłużenie zaciągnięte na remont domu, do którego zdecydowała się wyprowadzić w związku z podwyżką czynszu przez powodów. Mając na uwadze powyższe Sąd w punkcie III sentencji wyroku na podstawie art. 102 k.p.c. odstąpił od obciążenia pozwanej E. M. kosztami procesu. Z uwagi na okoliczność, iż powódka była reprezentowana przez adwokata – pełnomocnika ustanowionego z urzędu Sąd w punkcie IV sentencji wyroku na podstawie § 6 pkt 5 w zw. z § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przyznał adwokatowi D. J. wynagrodzenie w kwocie 2.952 zł, w tym 23% VAT, za reprezentowanie pozwanej z urzędu i nakazał jego wypłacenie z sum Skarbu Państwa. Nowy Dwór Mazowiecki, 31 lipca 2015r. ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) 3. (...)

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI