I C 4869/18

Sygn. akt I C 4869/18 Uzasadnienie wyroku z dnia 19 kwietnia 2024 r. W pozwie z dnia 22 sierpnia 2018 r. powód K. I. żądał zasądzenia na swoją rzecz od pozwanego Skarbu Państwa – Dyrektora Aresztu Śledczego w W. – S. kwoty 30 000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz odszkodowania w związku z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że w dniu 4 lipca 2018 r. był w łaźni, niemniej ponieważ aparaty telefoniczne były wolne, chciał zadzwonić do swojej matki, natomiast funkcjonariusz pozwanego nie zezwolił mu na to, przez co naruszył przepisy ustawy. Ponadto, pomimo skarg do sądu penitencjarnego, powód nie otrzymywał gazet, a także nie wydano mu z magazynu nośnika DVD, przez co pozbawiono go możliwości kształcenia. Odmowa wydania z magazynu nośnika DVD nastąpiła ze względu na to, że powód nie jest zatrudniony, niemniej lekarz zabronił powodowi pracować ze względu na stan zdrowia. Stale zdarzały się opóźnienia w dostawach paczek żywnościowych dla powoda. Ponadto przez tydzień powód nie miał zapewnionego czajnika, pomimo tego, że czajniki były wówczas dostępne w magazynie. ( pozew k. 1-1v, k. 24 ) W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa. W uzasadnieniu pozwany podniósł zarzut przedawnienia co do roszczeń powoda związanych z odbywaniem kary pozbawienia wolności w okresie od 30 sierpnia 2013 r. do 6 września 2013 r., wobec tego, że roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Z kolei w okresach odbywania kary pozbawienia wolności od 18 stycznia 2017 do 28 marca 2017 r. i od 26 września 2017 r. do 12 października 2018 r. powód osadzony był w celach, w których na jednego osadzonego przypadało ponad 3 metry kwadratowe zgodnie z art. 110 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego . Ponadto pozwany wskazywał, że w tych okresach powód wielokrotnie był motywowany do podjęcia nauki w przywięziennym Centrum (...) , jednak nie był tym zainteresowany. W związku z tym pozwany powołał się na ocenę okresową powoda z dnia 5 września 2018 r., z której wynika, że skazanemu powodowi zaproponowano możliwość nauki w szkole lub na kursach zawodowych, natomiast powód przyjął to do wiadomości i stwierdził, iż na chwilę obecną nie jest tym zainteresowany. Pozwany podniósł również, że powód, podczas pobytu w zakładzie karnym, otrzymywał wyżywienie odpowiadające danej wartości dziennej według przysługującego mu rodzaju posiłku zgodnie z normą P (podstawowa), stosownie do kwalifikacji powoda, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 września 2003 r. w sprawie określenia wartości dziennej normy wyżywienia oraz rodzaju diet wydawanych osobom osadzonym w zakładach karnych i aresztach śledczych . Z treści dołączonej do odpowiedzi na pozew dokumentacji medycznej wynikało zaś, że powód mógł przebywać w zakładzie karnym oraz mógł być leczony w warunkach zakładu karnego. ( odpowiedź na pozew k. 50-51 ) W piśmie z dnia 21 marca 2022 r. powód wskazał, że podstawę żądanego zadośćuczynienia stanowi także krzywda spowodowana niezapewnieniem bezpieczeństwa przez funkcjonariuszy Służby Więziennej podczas pobytu powoda w aresztach śledczych i zakładach karnych. Powód był świadkiem koronnym w wielu procesach karnych, wobec tego powinien podlegać specjalnej ochronie, w szczególności tożsamość oraz wizerunek powoda powinny być chronione przed współwięźniami, gdyż ze względu na współpracę z organami ścigania powód narażony był na zemstę ze strony współosadzonych. Tymczasem powód wychodził na spacery razem z innymi współosadzonymi, spożywał wspólnie z nimi posiłki, spotykał ich na korytarzach oraz zamieszkiwał z nimi w jednej celi. ( pismo k. 104-108 ) Za podstawę wyroku Sąd Rejonowy przyjął następujące ustalenia: W Areszcie Śledczym w W. K. O. I. odbywał karę pozbawienia wolności w okresie od 30 sierpnia 2013 r. do 6 września 2013 r., a następnie od 18 stycznia 2017 r. do 28 marca 2017 r. oraz od 26 września 2017 r. do 12 października 2018 r. W każdym z tych okresów powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadająca na K. I. jako skazanego, wynosiła nie mniej niż 3 m kw., co było zgodnie z art. 110 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego . Okoliczności te pozostawały poza sporem, a ich prawdziwość nie budziła wątpliwości w świetle dowodu z dokumentu obejmującego notatkę służbową sporządzoną w dniu 30 marca 2021 r. przez chor. M. M. pełniącą służbę w Areszcie Śledczym w W. – S. – k. 52-53. W okresie odbywania kary pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym w W. K. O. I. miał zapewnioną należytą opiekę lekarską. Stan jego zdrowia pozwalał na przebywanie w zakładzie karnym. Mógł on być leczony w warunkach zakładu karnego. Okoliczności te pozostawały poza sporem, a ich prawdziwość nie budziła wątpliwości w świetle dowodu z dokumentu obejmującego przedstawioną przez pozwanego dokumentację medyczną dotyczącą powoda – k. 56-84. W okresie odbywania kary pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym w W. K. O. I. otrzymywał wyżywienie odpowiedniej jakości zgodnie z przepisami wówczas obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 września 2003 r. w sprawie określenia wartości dziennej normy wyżywienia oraz rodzaju diet wydawanych osobom osadzonym w zakładach karnych i aresztach śledczych , a następnie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 lutego 2016 r. w sprawie wyżywienia osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Okoliczności te pozostawały poza sporem, a ich prawdziwość nie budziła wątpliwości w świetle dowodu z dokumentu obejmującego notatkę służbową sporządzoną w dniu 25 marca 2021 r. przez sierż. K. G. pełniącego służbę w Areszcie Śledczym w W. – S. – k. 55. W okresie odbywania kary pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym w W. K. O. I. zakwalifikowany był jako osoba niepaląca wyrobów tytoniowych, niemniej pomimo tego okresowo był umieszczany w celi razem z osobą palącą, co przeszkadzało mu w codziennym funkcjonowaniu. Okoliczność ta wynikała z wiarygodnych w tym zakresie zeznań świadków M. W. – k. 190-192 oraz B. R. – k. 151-152. W Areszcie Śledczym w W. – S. skazanym nie udostępniano czajników. Jeśli skazany chciał korzystać z czajnika, musiał posiadać własny czajnik, który wcześniej musiał zostać sprawdzony i oplombowany. Skazany mógł natomiast skorzystać z aparatu telefonicznego, w celu odbycia rozmowy telefonicznej, raz dziennie, nie dłużej niż 5 minut, po wcześniejszym zgłoszeniu takiego zamiaru w godzinach porannych. Z kolei czasopisma nie były udostępniane skazanym bezpłatnie w celach. Skazani mogli nabywać prasę wyłącznie odpłatnie, wykupując prenumeratę. Okoliczności te wynikały z wiarygodnych w tym zakresie zeznań świadków M. W. – k. 190-192 oraz B. R. – k. 151-152. W okresie odbywania kary pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym w W. K. O. I. wykazywał wprawdzie chęć podjęcia nauki, a nawet był w związku z tym wielokrotnie motywowany, niemniej kiedy proponowano mu podjęcie nauki w szkole lub na kursach zawodowych w przywięziennym Centrum (...) , nie był tym zainteresowany. Grał natomiast w szachy i to interesowało go szczególnie. Okoliczności te pozostawały poza sporem, a ich prawdziwość nie budziła wątpliwości w świetle dowodu z dokumentu obejmującego notatkę służbową sporządzoną w dniu 24 marca 2021 r. przez mjr T. R. pełniącego służbę w Areszcie Śledczym w W. – S. – k. 54. W okresie odbywania kary pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym w W. – S. zdarzały się opóźnienia w wydawaniu K. I. paczek żywnościowych przekazywanych przez jego matkę. Opóźnienia te spowodowane były brakami kadrowymi w Areszcie Śledczym w W. – S. . Z tego samego względu nastąpiło opóźnienie w wydaniu K. I. czajnika przekazywanego przez jego matkę, a ponadto nie został uwzględniony wniosek K. I. o wydanie mu nośnika DVD z magazynu. Okoliczności te wynikały z wiarygodnych w tym zakresie zeznań świadków M. W. – k. 190-192 oraz B. R. – k. 151-152. Powyższy stan faktyczny Sąd Rejonowy ustalił na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego. Wiarygodność przedłożonych przez pozwanego dowodów z dokumentów nie budziła wątpliwości Sądu Rejonowego ani nie była kwestionowana przez strony postępowania. Podstawę ustaleń w powyższym zakresie stanowiły również zeznania świadków M. W. – k. 190-192 oraz B. R. – k. 151-152. Sąd Rejonowy nie znalazł wystarczających podstaw, aby zakwestionować wiarygodność tych zeznań w powyższym zakresie. Zeznania te były jasne, logiczne i spójne, a ponadto wzajemnie ze sobą korespondowały. Ich prawdziwość nie była kwestionowana przez pozwanego i budziła wątpliwości z punktu widzenia reguł doświadczenia życiowego. Wprawdzie świadek M. W. odbywał karę pozbawienia wolności w tej samej jednostce penitencjarnej i częściowo w tym samym czasie, co powód, zaś świadek B. R. była matką powoda. Okoliczności te nie wystarczały jednak do podważenia ich wiarygodności. Treść ich zeznań nie wskazywała na to, aby świadkowie ci zeznawali stronniczo, kierując się jedynie korzyścią powoda. Depozycje tych świadków okazały się rzeczowe, ale tylko częściowo potwierdzały okoliczności podawane przez powoda w pozwie. Dowód z przesłuchania powoda w charakterze strony podlegał pominięciu na podstawie art. 302 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego ze względu na nieusprawiedliwione niestawiennictwo powoda na rozprawie w celu złożenia zeznań, pomimo prawidłowego wezwania. Zgromadzony w sprawie niniejszej materiał dowodowy nie stanowił wystarczającej podstawy do ustalenia, aby powód w jakimkolwiek okresie odbywania kary pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym w W. – S. umieszczony został w celi o powierzchni przypadającej na osadzonego mniejszej, niż 3 m kw. Zgromadzony w sprawie niniejszej materiał dowodowy nie stanowił również wystarczającej podstawy do ustalenia, aby doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda ze względu na niezapewnienie bezpieczeństwa przez funkcjonariuszy Służby Więziennej podczas pobytu powoda w Areszcie Śledczym w W. – S. w związku z tym, że powód był świadkiem koronnym w wielu procesach karnych i wobec tego powinien podlegać specjalnej ochronie, w szczególności gdy chodzi o tożsamość oraz wizerunek. Okoliczności takie nie wynikały ani z zeznań wspomnianych świadków ani z przedstawionych dokumentów. Zgromadzony w sprawie niniejszej materiał dowodowy nie pozwalał także na przyjęcie, aby doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda ze względu na niezapewnienie odpowiedniego wyżywienia. Poza sporem pozostawała okoliczność, że w okresie odbywania kary pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym w W. – S. powód otrzymywał wyżywienie odpowiedniej jakości zgodnie z przepisami wówczas obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 września 2003 r. w sprawie określenia wartości dziennej normy wyżywienia oraz rodzaju diet wydawanych osobom osadzonym w zakładach karnych i aresztach śledczych , a następnie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 lutego 2016 r. w sprawie wyżywienia osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Nie przeczyła temu podnoszona przez świadka M. W. okoliczność, że występowały różnice pomiędzy osadzonymi, jeśli chodzi o otrzymywane posiłki. Nie wystarcza to bowiem do przyjęcia, że w tym zakresie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów prawa, skoro przepisy wymienionych rozporządzeń przewidywały różne rodzaje posiłków wydawanych osobom osadzonym w zakładach karnych i aresztach śledczych, zależnie od kwalifikacji osadzonych do poszczególnych grup. Ponadto zgromadzony w sprawie niniejszej materiał dowodowy nie stanowił wystarczającej podstawy do ustalenia, aby do naruszenia dóbr osobistych powoda doszło ze względu na to, że cele mieszkalne, w których powód przebywał, wyposażone były w przestarzały sprzęt kwaterunkowy. Normy wyposażenia i sprzętu kwaterunkowego cel i innych pomieszczeń służących do obsługi osób osadzonych przewidziane były w przepisach ówcześnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 stycznia 2014 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych, a następnie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2016 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Przepisy tych rozporządzeń określały okresy używalności dla poszczególnych sprzętów kwaterunkowych. Okres używalności to okres, w którym wartość użytkowa sprzętu kwaterunkowego pozwalała na wykorzystanie go zgodnie z przeznaczeniem przez osoby osadzone. Okres używalności liczył się od dnia wydania nowego przedmiotu do użytkowania, a okresy używalności podane w tabelach były okresami minimalnymi, które mogły zostać wydłużone, jeżeli wymienione przedmioty nadal miały właściwości użytkowe. Wobec tego podnoszona przez świadka M. W. okoliczność, że część sprzętów kwaterunkowych stanowiących wyposażenie cel mieszkalnych, w których przebywał m.in. powód, wykazywała cechy zużycia, nie wystarcza do przyjęcia, że w tym zakresie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów prawa. Zgromadzony w sprawie niniejszej materiał dowodowy nie stanowił również wystarczającej podstawy do ustalenia, aby do naruszenia dóbr osobistych powoda doszło ze względu na dyskryminację w dostępie do aparatu telefonicznego, w celu odbycia rozmowy telefonicznej z matką. Z twierdzeń zawartych w pozwie wynikało, że powód w dniu 4 lipca 2018 r. zgłosił chęć rozmowy z matką dopiero o godzinie 17:52, przebywając w łaźni. Z zeznań świadka M. W. wynikało natomiast, że w Areszcie Śledczym w W. – S. skazany mógł skorzystać z aparatu telefonicznego, w celu odbycia rozmowy telefonicznej, raz dziennie, nie dłużej niż 5 minut, z tym że po wcześniejszym zgłoszeniu takiego zamiaru w godzinach porannych. Poza sporem pozostawała okoliczność, że w ten sposób zorganizowane zostało zgłaszanie przez każdego osadzonego w tym zakładzie karnym zamiaru odbycia w danym dniu rozmowy telefonicznej, w szczególności z osobami bliskimi. Zgłoszenia takie, dokonywane w godzinach porannych, realizowane były przez funkcjonariuszy Służby Więziennej w ramach porządku dziennego w kolejnych godzinach, stosownie do potrzeb oraz możliwości. Tak przyjęty sposób udostępniania osadzonym aparatu telefonicznego, w celu odbycia rozmowy telefonicznej, w szczególności z osobami bliskimi, nie prowadził do naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności. Według § 24 ust. 1 tego rozporządzenia skazany mógł skorzystać z samoinkasującego aparatu telefonicznego jeden raz w ciągu dnia, a w uzasadnionych przypadkach dyrektor mógł zezwolić skazanemu na przeprowadzenie dodatkowej rozmowy, z tym że w porządku wewnętrznym zakładu karnego typu półotwartego lub otwartego można było określić większą częstotliwość korzystania przez skazanego z samoinkasującego aparatu telefonicznego. Zgodnie z § 24 ust. 2 tego rozporządzenia realizacja rozmów telefonicznych następowała w kolejności zgłoszeń. Natomiast w myśl § 24 ust. 3 tego rozporządzenia czas korzystania z aparatu telefonicznego, z wyłączeniem rozmów z podmiotami, o których mowa w art. 8 § 3 Kodeksu karnego wykonawczego , tj. obrońcą, pełnomocnikiem będącym adwokatem lub radcą prawnym oraz przedstawicielem niebędącym adwokatem ani radcą prawnym, który został zaaprobowany przez Przewodniczącego I. Europejskiego Trybunału Praw Człowieka do reprezentowania skazanego przed tym Trybunałem, jednorazowo nie mógł przekraczać 5 minut, a porządek wewnętrzny zakładu karnego mógł przewidywać dłuższy czas korzystania z aparatu telefonicznego. Znamienne, że z wyjątkiem zdarzenia mającego miejsce w dniu 4 lipca 2018 r. powód nie zgłaszał roszczeń co do nierealizowania jego uprawnienia do odbywania rozmowy telefonicznej z matką. Brak było jednak wystarczających podstaw do przyjęcia bezprawności oraz zawinienia po stronie funkcjonariusza Służby Więziennej, który odmówił powodowi udostępnienia aparatu telefonicznego, w celu odbycia rozmowy telefonicznej z matką powoda, podczas pobytu powoda w łaźni w dniu 4 lipca 2018 r., ze względu na to, że powód nie zgłosił w tym dniu w godzinach porannych zamiaru odbycia takiej rozmowy telefonicznej. Taki sposób udostępniania osadzonym aparatu telefonicznego, w celu odbywania rozmów telefonicznych z osobami bliskimi, podyktowany był bowiem jedynie względami organizacyjnymi. Nic nie wskazywało zaś na to, aby wdrożeniu takiego rozwiązania organizacyjnego towarzyszył zamiar dyskryminacji niektórych osadzonych, w tym powoda. Nie świadczyło to zatem o naruszeniu dóbr osobistych powoda, tym bardziej że odmowa taka miała charakter incydentalny. Ponadto zgromadzony w sprawie niniejszej materiał dowodowy nie stanowił wystarczającej podstawy do ustalenia, aby do naruszenia dóbr osobistych powoda doszło ze względu na pozbawienie powoda prawa do nauki lub do podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Jak wspomniano bowiem, w okresie odbywania kary pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym w W. – S. powód był wielokrotnie motywowany do podjęcia nauki oraz proponowano mu podjęcie nauki w szkole lub na kursach zawodowych w przywięziennym Centrum (...) , niemniej powód nie był tym zainteresowany. Natomiast okoliczność, że nie został uwzględniony wniosek powoda o wydanie mu nośnika DVD z magazynu nie pozwalała na przyjęcie, że w ten sposób powód pozbawiony został prawa do nauki lub do podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Zgromadzony w sprawie niniejszej materiał dowodowy nie stanowił również wystarczającej podstawy do ustalenia, aby do naruszenia dóbr osobistych powoda doszło ze względu na pozbawienie powoda możliwości korzystania z prasy lub czasopism. Jak wspomniano bowiem również, w Areszcie Śledczym w W. – S. czasopisma nie były udostępniane skazanym bezpłatnie w celach. Żaden przepis ustawy ani rozporządzenia nie przewidywał jednak takiego obowiązku po stronie zakładu karnego. Nie zachodziły natomiast jakiekolwiek przeszkody, aby powód nabywał prasę odpłatnie, wykupując prenumeratę. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie jedynie w części obejmującej żądanie zasądzenia od pozwanego Skarbu Państwa – Dyrektora Aresztu Śledczego W. – S. w W. na rzecz powoda K. I. zadośćuczynienia w kwocie 2 000 zł. Podstawę prawną wyroku stanowiły art. 23, art. 24 § 1, art. 417 § 1 oraz art. 448 Kodeksu cywilnego . Dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach ( art. 23 Kodeksu cywilnego ). Według art. 24 § 1 Kodeksu cywilnego ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w Kodeksie cywilnym może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. W myśl zaś art. 448 Kodeksu cywilnego w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Odpowiedzialność na tych podstawach uzależniona jest zatem od zaistnienia: - bezprawnego zagrożenia lub naruszenia dobra osobistego cudzym działaniem, - krzywdy oraz - związku przyczynowego pomiędzy takim zagrożeniem lub naruszeniem a krzywdą. Według utrwalonej wykładni art. 448 Kodeksu cywilnego przyznanie zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę uzależnione jest od zawinienia, gdy chodzi o bezprawne zagrożenie lub naruszenie dobra osobistego ( por. Gerard Bieniek, Komentarz do art. 448 k.c., w: Jacek Gudowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Księga trzecia. Zobowiązania, LexisNexis 2013, teza 3 i 4 oraz orzeczenia Sądu Najwyższego tam przywołane ). Za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa ( art. 417 §1 Kodeksu cywilnego ). Żądanie zapłaty zadośćuczynienia za krzywdę powoda wyrządzoną naruszeniem i zagrożeniem jego dobra osobistego w postaci zdrowia okazało się usprawiedliwione ze względu na bezprawne i zawinione niedopełnienie obowiązków przez funkcjonariuszy Służby Więziennej pełniących służbę u pozwanego, polegające na niedostatecznym egzekwowaniu przestrzegania, aby skazanych niepalących wyrobów tytoniowych osadzać w celach dla niepalących. Bezprawność wspominanego zaniechania funkcjonariuszy Służby Więziennej nie budziła wątpliwości w świetle przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 1 września 2017 r. w sprawie szczegółowych warunków używania wyrobów tytoniowych, w tym nowatorskich wyrobów tytoniowych, lub papierosów elektronicznych na terenie obiektów jednostek organizacyjnych lub organów podległych lub nadzorowanych przez Ministra Sprawiedliwości i urzędu obsługującego Ministra Sprawiedliwości, a także w środkach przewozu osób używanych przez te podmioty. Zgodnie z art. 33 § 1 ust. 1-3 tego aktu, na terenie aresztów śledczych oraz zakładów karnych typu zamkniętego dopuszcza się możliwość używania wyrobów tytoniowych przez osadzonych w celach mieszkalnych, które są wyodrębnione w taki sposób, aby dym wyrobu tytoniowego, w tym substancje uwalniane za pomocą nowatorskiego wyrobu tytoniowego lub para z papierosów elektronicznych, nie docierał do osób niepalących i nie oddziaływał na nie. Dla osadzonych używających wyrobów tytoniowych wyznacza się odrębne cele mieszkalne. Dopuszcza się używanie wyrobów tytoniowych poza celami mieszkalnymi, o których mowa w ust. 2, w miejscach i w czasie wyznaczonych przez dyrektora aresztu śledczego lub zakładu karnego typu zamkniętego. Miejsca wyznaczone do używania wyrobów tytoniowych, o których mowa w § 2 ust. 2, § 3 ust. 3 oraz § 4 ust. 1: 1) powinny być wyznaczone w taki sposób, aby dym wyrobu tytoniowego, w tym substancje uwalniane za pomocą nowatorskiego wyrobu tytoniowego lub para z papierosów elektronicznych, nie docierał do osób niepalących i nie oddziaływał na nie; 2) nie powinny znajdować się w pobliżu pomieszczeń przeznaczonych do pracy, nauki i służby; 3) powinny być oznaczone w widoczny sposób. Ponadto nawet w poprzednio obowiązującym rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków używania wyrobów tytoniowych na terenie obiektów podlegających Ministrowi Sprawiedliwości oraz w środkach przewozu osób , w § 6 ust. 1 przewidywano, iż na terenie aresztów śledczych dopuszczalne było używanie wyrobów tytoniowych przez osadzonych w celach mieszkalnych, które były wyodrębnione w sposób uniemożliwiający oddziaływanie dymu tytoniowego na osoby niepalące. W myśl § 6 ust. 2 tego rozporządzenia dla osadzonych używających wyrobów tytoniowych należało wyznaczyć odrębne cele mieszkalne. Wątpliwości nie budziło ponadto zawinienie funkcjonariuszy Służby Więziennej, gdy chodzi o wspomniane zaniechanie. W sprawie niniejszej nie ujawniły się jakiekolwiek okoliczności wskazujące na to, aby w Areszcie Śledczym w W. – S. brak było możliwości stosowania obowiązujących przepisów. Skoro odbywający karę pozbawienia wolności powód był osobą niepalącą wyrobów tytoniowych, co potwierdziły zeznania świadków M. W. oraz B. R. , a także dotycząca powoda dokumentacja medyczna, to funkcjonariusze Służby Więziennej pełniący służbę u pozwanego zobowiązani byli do zapewnienia powodowi pobytu w celi mieszkalnej przeznaczonej dla osób niepalących, w której to celi powód jako osoba niepaląca nie byłby narażony na oddziaływanie dymu nikotynowego ze względu na zakwaterowanie w tej celi innej osoby, która pali wyroby tytoniowe. Żądanie zapłaty zadośćuczynienia za krzywdę powoda wyrządzoną naruszeniem i zagrożeniem jego dobra osobistego w postaci zdrowia okazało się usprawiedliwione ze względu na bezprawne i zawinione zaniechanie funkcjonariuszy Służby Więziennej pełniących służbę u pozwanego skutkujące narażeniem powoda na oddziaływanie dymu tytoniowego, w szczególności na jego wdychanie, ze względu na zakwaterowanie w celi mieszkalnej, w której znajdowała się osoba paląca papierosy. Zważywszy na wykazane powyżej zagrożenie dobra osobistego w postaci zdrowia powoda, okres pobytu w Areszcie Śledczym w W. – S. , bezprawne i zawinione zaniechanie przez funkcjonariuszy tego Aresztu Śledczego zapewnienia warunków, w jakich powinien przebywać skazany, Sąd Rejonowy przyjął, jako adekwatną sumę zadośćuczynienia - kwotę 2 000 zł. Wobec pominięcia dowodu z przesłuchania powoda w charakterze strony na podstawie art. 302 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego ze względu na nieusprawiedliwione niestawiennictwo powoda na rozprawie w celu złożenia zeznań, pomimo prawidłowego wezwania, brak było podstaw do precyzyjnego ustalenia zakresu uszczerbku na zdrowiu powoda związanego ze wspomnianym naruszeniem. Zgodnie z § 13 pkt 6 ppkt c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności skazany mógł posiadać w celi mieszkalnej do 5 sztuk książek, oprócz wypożyczonych w zakładzie karnym z biblioteki. Brak było przeszkód, aby audiobook na nośniku DVD, taktować tak samo jak książkę w tym kontekście. Powód wskazywał, że nośnika DVD nie wydano mu ze względu na przerwę w pracy obsługi magazynu. Niewątpliwie po wznowieniu pracy obsługi magazynu, nośnik DVD należało wydać powodowi, czemu pozwany nie przeczył. Wniosek powoda o wydanie nośnika DVD z magazynu nie został jednak uwzględniony ze względu na braki kadrowe w Areszcie Śledczym w W. – S. . Ponadto braki kadrowe powodujące przerwy w pracy obsługi magazynu stanowiły także przyczynę opóźnień w wydawaniu powodowi czajnika oraz paczek żywnościowych przekazanych przez matkę powoda, czemu również pozwany nie przeczył. Powyższe uchybienia niewątpliwie stanowiły pewną uciążliwość dla powoda, lecz nie były tego rodzaju, ani na tyle dokuczliwe, aby mogły usprawiedliwiać zasądzenie od pozwanego odszkodowania lub zadośćuczynienia. Nic nie wskazywało na to, aby wspomnianym uchybieniom towarzyszył zamiar dyskryminacji powoda. Nie prowadziło to zatem do przyjęcia odpowiedzialności pozwanego z tytułu naruszenia dóbr osobistych powoda. Trafny okazał się zarzut przedawnienia co do roszczeń powoda związanych z odbywaniem kary pozbawienia wolności w okresie od 30 sierpnia 2013 r. do 6 września 2013 r. W świetle bowiem art. 442 1 § 1 Kodeksu cywilnego roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się albo przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Pozew w sprawie niniejszej wniesiony został natomiast w dniu 22 sierpnia 2018 r. Niemniej ze zgromadzonego w sprawie niniejszej materiału dowodowego wynikało, że stwierdzone uchybienia miały także w okresach odbywania przez powoda kary pozbawienia wolności od 18 stycznia 2017 do 28 marca 2017 r. i od 26 września 2017 r. do 12 października 2018 r. Uwzględnienie zarzutu przedawnienia co do roszczeń powoda związanych z odbywaniem kary pozbawienia wolności w okresie od 30 sierpnia 2013 r. do 6 września 2013 r. nie usprawiedliwiało zatem oddalenia powództwa w całości. Podstawę zasądzenia od pozwanego Skarbu Państwa – Dyrektora Aresztu Śledczego w W. – S. na rzecz powoda K. I. kwoty 360 zł, tytułem kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty stanowiły art. 98 § 1, 1 1 i 3 w zw. z art. 99 oraz 100 Kodeksu postępowania cywilnego . Według art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 99 Kodeksu postępowania cywilnego przegrywający sprawę powinien zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, w tym wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym. W myśl art. 100 Kodeksu postępowania cywilnego sąd może włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli określenie należnej sumy zależało od oceny sądu. Taki przypadek zachodzi natomiast w razie zasądzenia zadośćuczynienia. Celowe koszty procesu zasądzone od pozwanego jako przegrywającego sprawę na rzecz powoda jako wygrywającego stanowiło wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym w kwocie 240 zł ustalonej według § 8 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, podwyższone o połowę, zważywszy na nakład pracy pełnomocnika związany z prowadzeniem sprawy, w myśl § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu. Podstawę zasądzenia odsetek ustawowych od kosztów procesu stanowił art. 98 § 1 1 Kodeksu postępowania cywilnego , według którego od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Z tych względów Sąd Rejonowy orzekł jak w sentencji. Sędzia Robert Bełczącki (...) Sędzia Robert Bełczącki