I C 486/18

Sygn. akt I C 486/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 czerwca 2018 r. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Monika Świerad Protokolant: Martyna Miczek po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2018 r. w Nowym Sączu na rozprawie z powództwa: K. D. (1) i P. D. przeciwko: (...) S.A. w W. o zapłatę I. zasądza od strony pozwanej (...) S.A. w W. na rzecz powódki K. D. (1) ustawowe odsetki od dnia 31.03.2015 r. do dnia 31.12.2015 r. i odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia 01.01.2016 r. do dnia 27.07.2017 r. liczone od kwoty 97.500 zł (dziewięćdziesiąt siedem tysięcy pięćset złotych); II. zasądza od strony pozwanej (...) S.A. w W. na rzecz powoda P. D. ustawowe odsetki od dnia 31.03.2015 r. do dnia 31.12.2015 r. i odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia 01.01.2016 r. do dnia 27.07.2017 r. liczone od kwoty 97.500 zł (dziewięćdziesiąt siedem tysięcy pięćset złotych); III. zasądza od strony pozwanej (...) S.A. w W. na rzecz powodów K. D. (1) i P. D. kwoty po 24.675 zł (dwadzieścia cztery tysiące sześćset siedemdziesiąt pięć złotych) tytułem skapitalizowanej renty w okresie od 07.01.2011 r. do 21.11.2016 r.; IV. umarza postępowanie w zakresie żądania zapłaty na rzecz powodów kwot po 97.500 zł (dziewięćdziesiąt siedem tysięcy pięćset złotych); V. oddala powództwo w pozostałym zakresie; VI. nakazuje ściągnąć od strony pozwanej (...) S.A. w W. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Nowym Sączu kwotę 12.218 zł (dwanaście tysięcy dwieście osiemnaście złotych) tytułem kosztów postępowania; VII. zasądza solidarnie od powodów K. D. (1) i P. D. na rzecz strony pozwanej (...) S.A. w W. kwotę 5.855 zł (pięć tysięcy osiemset pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego; VIII. w pozostałym zakresie nie obciąża powodów obowiązkiem zwrotów na rzecz strony pozwanej kosztów procesu. SSO Monika Świerad Sygn. akt I C 486/18 UZASADNIENIE wyroku z 22 czerwca 2018 roku K. D. (2) , reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego - ojca P. D. , wystąpiła z pozwem przeciwko (...) S.A. w W. o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kwoty 600.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz kwoty 2.500,00 zł miesięcznie tytułem renty. Ponadto domagała się zasądzenia od pozwanego kosztów w procesu według nrom przepisanych (k. 1). W uzasadnieniu pozwu K. D. (2) wskazała, że w dniu 07 stycznia 2011 r. w S. uległa wypadkowi drogowemu, w wyniku którego doznała ciężkich obrażeń ciała - złamania sklepienia czaszki, stłuczenia mózgu, krwiaka pourazowego czaszkowego nad - i podtwardówkowego, obrzęku pourazowego mózgu. Na sutek wypadku znajdowała się w stanie wegetatywnym. K. D. (2) podała, że do wypadku doszło podczas przechodzenia przez jezdnię w sąsiedztwie oznaczonego przejścia dla pieszych i po pokonaniu przez nią połowy jezdni. Samochód, który uderzył w K. D. (2) kierowany był przez R. D. i posiadał polisę OC wystawioną przez pozwanego. K. D. (2) podkreśliła, że przed zdarzeniem była całkowicie zdrowa i sprawna, natomiast wypadek całkowicie przekreślił jej szanse na normalną przyszłość. K. D. (2) zdana jest trwale na pomoc osób trzecich. W zakresie żądanej renty K. D. (2) podała, że wskazana przez nią kwota renty obejmuje przede wszystkim koszty zapewnienia jej całodobowej opieki. K. D. (2) podniosła również, że żądane kwoty uwzględniają już ewentualne przyczynienie się jej do zdarzenia. W odpowiedzi na pozew pozwany (...) SA ostatecznie wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania (k. 46-47, 68-69, 75-76). Pozwany wskazał, że przed złożeniem pozwu K. D. (2) nie zwróciła się do niego ze zgłoszeniem szkody, a zatem niemożliwym dotychczas było przeprowadzenie postępowania likwidacyjnego. Postępowanie likwidacyjne przez pozwanego zostało przeprowadzone po otrzymaniu pozwu. Pozwany podał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania likwidacyjnego K. D. (2) wypłacono kwotę 45.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia, jednak wobec stanowiska pozwanego, iż to wyłącznie powódka spowodowała zdarzenie z dnia 07 stycznia 2011 r. i ponosi wyłączną winę za wypadek, pozwany wskazał, że wypłacone świadczenie jest świadczeniem nienależnym. Pozwany podkreślił, że Prokuratora Rejonowa w Nowym Sączu umorzyła postępowanie wobec R. D. z uwagi na brak znamion czynu zabronionego, o czym pozwany nie wiedział, przyznając K. D. (2) świadczenie. W toku śledztwa ustalono, że to K. D. (2) przechodząc przez jezdnię nie zachowała szczególnej ostrożności i nie ustąpiła pierwszeństwa pojazdowi, jak też nie obserwowała zbliżającego się pojazdu, czym pozbawiła się możliwości uniknięcia wypadku. Zachowanie K. D. (2) doprowadziło do sytuacji kolizyjnej i było wyłączną przyczyną zdarzenia. Zdaniem pozwanego brak jest podstaw do przypisania R. D. błędów w taktyce lub technice jazdy, które miałyby związek ze zdarzeniem. W piśmie procesowym z 29 stycznia 2017 r. K. D. (2) sprecyzowała żądanie pozwu, domagając się zasądzenia od pozwanego kwoty 600.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 31 października 2013 r. oraz zasądzenia renty na zwiększone potrzeby w kwocie 2.500,00 zł miesięcznie (k. 180-181). W uzasadnieniu K. D. (2) wskazała, że data naliczania odsetek jest właściwa z uwagi na dzień doręczenia pozwanemu pozwu w niniejszej sprawie. K. D. (2) wskazała również, że od początku akceptowała swoje przyczynienie się do zdarzenia, jednak jej zdaniem wynosi ono 50%. Całkowita bowiem kwota należna jej tytułem zadośćuczynienia, która zrekompensuje jej krzywdę, wynosi 1.200.000,00 zł. Na rozprawie w dniu 14 lutego 2017 r. pełnomocnik K. D. (2) sprecyzował, że żądanie zapłaty odsetek dotyczy odsetek za opóźnienie (k. 192/2 od 00:21:54). Sąd Okręgowy w Nowym Sączu wyrokiem z dnia 27 lutego 2017 r., sygn. akt I C 1247/13: po rozpoznaniu sprawy z powództwa K. D. (2) reprezentowanej przez opiekuna prawnego K. D. (1) przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W. o zadośćuczynienie i rentę: I. zasądził od strony pozwanej (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz powódki K. D. (2) kwotę 195.000 zł wraz odsetkami ustawowymi od dnia 31 marca 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. i odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty; II. zasądził od strony pozwanej na rzecz powódki rentę w kwotach po 700 zł płatną do rąk opiekuna prawnego powódki K. D. (1) do 10-tego dnia każdego następującego po sobie miesiąca począwszy od marca 2017 roku; III. oddalił powództwo w pozostałym zakresie; IV. nie obciążył powódki obowiązkiem zwrotu na rzecz strony pozwanej kosztów procesu; V. nakazał ściągnąć od strony pozwanej (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Nowym Sączu kwotę 12.132,95 zł tytułem części opłaty od pozwu, od uiszczenia której powódka była zwolniona oraz tytułem części wydatków tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa; VI. nieuiszczonymi kosztami sądowymi obciążył Skarb Państwa. Po wydaniu wyroku, Sąd powziął informację, że powódka zmarła w dniu 25 listopada 2016 r., o czym Sąd nie został powiadomiony przez jej pełnomocnika. W związku z tym, postanowieniem z 20 marca 2017 r. Sąd Okręgowy zawiesił postępowanie w sprawie (k. 205). Następie postanowieniem z dnia 29 czerwca 2017 r. podjął postępowanie z udziałem spadkobierców zmarłej K. D. (2) – jej rodziców, tj. K. D. (1) i P. D. . Powodowie K. D. (1) i P. D. sprecyzowali żądanie pozwu w piśmie z dnia 26.04.2017 roku - k. 208 domagając się zasądzenia na ich rzecz kwot po 300.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 31.10.2013 r. oraz zasądzenia od pozwanego na ich rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. W piśmie z dnia 5.06.2017 roku - 219 zażądali też kwot po 1.250 zł miesięcznie tytułem renty, poczynając od dnia 7 stycznia 2011 r. do dnia 25 listopada 2016 r. Strona pozwana apelacją zaskarżyła w/w wyrok w części, to jest w pkt I ,ll i V zarzucając : 1.naruszenie prawa materialnego art. 922 § 2 k.c. przez zasądzenie na rzecz K. D. (2) renty w kwotach po 700 zł miesięcznie od marca 2017, w sytuacji gdy powódka w w/w dacie nie żyła ( zmarła 25.11.2016 r.) 2.naruszenie przepisów prawa materialnego art. 363 § 2 k.c. i art. 481 § 1 k.c. - poprzez zasądzenie odsetek ustawowych od kwoty 195.000 zł od 31 marca 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. i ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty - w sytuacji gdy zadośćuczynienie zasądzone zostało wg aktualnej wartości pieniądza oraz gdy w zakresie roszczenia o zadośćuczynienie rozstrzygające znaczenie ma ocena Sądu, a w konsekwencji data wyrokowania stanowi początek terminu biegu odsetek za opóźnienie a nadto sprawa została zawieszona w związku ze śmiercią powódki K. D. (2) i podjęta dopiero po zgłoszeniu się następców prawnych. Wskazując na powyższe strona pozwana (...) S.A. wniosła o : 1. zmianę zaskarżonego wyroku w pkt I i zasądzenie na rzecz następców prawnych powódki K. D. (2) - powodów K. D. (1) i P. D. kwot po 97.500 zł (łącznie 195.000 zł) z ustawowymi odsetkami od dnia wyrokowania, tj. od 27.02.2017 r. i oddalenie powództwa w pozostałym zakresie; 2. zmianę wyroku w pkt .II i oddalenie powództwa w części dotyczącej renty; 3.zasądzenie kosztów sądowych na rzecz Skarbu Państwa stosownie do wyniku procesu; 4.zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego - tj. opłaty od apelacji i kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Wyrokiem z dnia 16.03.2018 roku do sygn. I ACa 1233/17 - k. 260, sprostowanym postanowieniem z dnia 16.03.2018 roku - k. 262 Sąd Apelacyjny w Krakowie uchylił wyrok w zaskarżonym zakresie w całości i zniósł postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością odnośnie czynności od dnia 25 listopada 2016r. i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Nowym Sączu do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego. Pismem procesowym z dnia 12.06.2018r. powodowie K. D. (1) i P. D. podtrzymali dotychczasowe stanowisko w sprawie wyrażone w pismach z dnia 26.04.2017r oraz 5.06.2017r. odnośnie renty i odsetek, wnieśli o zasądzenie od strony pozwanej (...) SA w W. na ich rzecz ustawowych odsetek od dnia 31.10.2013r. do dnia 31 grudnia 2015r. i odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 1.01.2016r. do dnia zapłaty tj. 27.07.2017r. liczonych od kwoty 195.000zł. oraz zasadzenie na rzecz powodów kosztów procesu według norm przepisanych. ( k. 276 – 277 ). Podali, że strona pozwana wypłaciła powodom w dniu 27.07.2016r. kwotę 195.000zł. w jego prawomocnej, niezaskarżonej części, kwestionując wyrok w zakresie rozstrzygnięcia odnośnie odsetek. W zakresie żądania odsetek podtrzymali dotychczasową argumentację. Na rozprawie w dniu 20.06.2018r. oraz pismem procesowym z dnia 20.06.2018r. strona pozwana przyznała, że kwota 195.000 zł. została wypłacona powodom. Wniosła o oddalenie żądania w zakresie zasądzenia renty po 1.250zł. miesięcznie od 7.01.2011r do 25.11.2016r. jak i ustawowych odsetek od kwoty 195.000zł. od dnia 31.10.2013r. do 31.12.2015r. i ustawowych odsetek za opóźnienie od 1.01.2016r. do dnia zapłaty, zarzucając, że powodowie nie zaskarżyli wyroku sądu I instancji z 27.02.2017r. ani w zakresie renty oraz ustawowych odsetek, a zatem dla powodów wyrok jest prawomocny. Sąd Apelacyjny stwierdził nieważność postępowania w granicach zaskarżenia, a od wyroku Sadu I instancji apelację złożyła tylko strona pozwana. Z ostrożności procesowej podała, że powodowie zaniechali postępowania dowodowego w części dotyczącej renty, do czego byli zobligowani na mocy art. 6 kpc . Sąd rozpoznając sprawę przyjął wysokość renty na zwiększone potrzeby na kwotę 700zł. z uwzględnieniem przyczynienia się poszkodowanej K. D. (2) , w związku z czym żądanie zasądzenia renty na rzecz każdego z powodów po 1.250zł. jest bezzasadne. Wniosła o oddalenie roszczeń powodów sprecyzowanych w piśmie z dnia 12.06.2018r. i zasądzenie od powodów na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, z uwzględnieniem wypłaty na rzecz powodów kwoty 195.000zł., gdyż są w stanie te koszty uiścić oraz kosztów sądowych na rzecz Skarbu Państwa z uwzględnieniem wyniku procesu . Wniosła o oddalenie żądania renty na rzecz K. D. (2) w kwotach po 700zł. od marca 2017r. – zasądzonej w pkt II wyroku z dnia 27.02.2017r. w związku ze śmiercią K. D. (2) w dniu 25.11.2017r. oraz o zasądzenie ustawowych odsetek od kwoty 195.000zł. zadośćuczynienia od daty wyrokowania tj. od 27.02.2017r. z argumentacją zawartą w apelacji. ( k. 281 – 283 ) Na rozprawie w dniu 22.06.2018r. powodowie cofnęli żądanie zapłaty na ich rzecz kwoty 195.000zł. wobec zapłaty tej kwoty w dniu 27.07.2018r. Podali, że wyrok sądu I instancji z 27.02.2017r. został uchylony w granicach zaskarżenia, jednak przesłanką jego uchylenia była nieważność postępowania z uwagi na śmierć powódki. Strona pozwana wyraziła zgodę na cofnięcie żądania w zakresie kwoty 195.000zł. Przyznała, że kwota 195.000zł. wpłynęła na konto powodów w dniu 27.07.2017r. – przelew został wykonany w dniu 26.07.2018r. ( k. 285 ) Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 07 stycznia 2011 r. około godz. 16:00 przy ul. (...) w S. doszło do potrącenia K. D. (2) przez kierującego pojazdem R. (...) nr rej. (...) R. D. . Do potrącenia K. D. (2) doszło poza przejściem dla pieszych, a kierujący pojazdem był trzeźwy. W chwili zdarzenia K. D. (2) była osoba małoletnią, miała 15 lat. Pasażer samochodu R. (...) - J. D. , w toku czynności rozpoznawczych prowadzonych przez Policję zeznał, że w chwili zdarzenia było ciemno i nie świeciły się lampy uliczne. K. D. (2) szła pochylona, głowę miała opuszczoną, nosiła kaptur i nie patrzyła w kierunku samochodu. Ubrana była w ciemną odzież bez odblasków. Świadek zdarzenia J. M. , który był pasażerem samochodu, jadącego w stronę przeciwną, zeznał, że K. D. (2) była ubrana w ciemną odzież i nie kontrastowała z otoczeniem, a wokół była szaro i ciemno. Świadek D. K. , który kierował pojazdem nadjeżdżającym z naprzeciwka, zeznał, że w chwili zdarzenia warunki pogodowe były złe, nawierzchnia byłam mokra, było ciemno, nie świeciły się latarnie, a piesza nie patrzyła w stronę samochodu R. (...) . Postanowieniem z 15 lutego 2011 r. prokurator wszczął śledztwo w sprawie wypadku drogowego, w wyniku którego K. D. (2) doznała obrażeń ciała stanowiących chorobę długotrwałą i zagrażającą życiu w myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.k. - tj. o przestępstwo z art. 177 § 2 k.k. Postanowieniem z 12 grudnia 2012 r. prokurator ostatecznie umorzył śledztwo w sprawie wypadku drogowego z dnia 07 stycznia 2011 r. wobec stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że nie można przyjąć, by do wypadku doszło w wyniku naruszenia przez kierującego pojazdem marki R. (...) zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a to piesza naruszyła podstawowe zasady poruszania się po drodze, jednocześnie od kierującego nie można było oczekiwać, że przewidzi wtargnięcie pieszej na jezdnię. Nie przyczynił się on zatem do wypadku i nie miał możliwości uniknięcia potrącenia pieszej. (dowód: w aktach śledztwa 2Ds 1542/12/Sp: notatka urzędowa k. 1, protokół badania alkomatem k. 2, protokół przesłuchania świadka k. 16, 18, 19, postanowienie z dnia 15 lutego 2011 r. k. 32, postanowienie z dnia 12 grudnia 2012 r. k. 220-223) Po wypadku K. D. (2) została przewieziona do Szpitala (...) w K. , gdzie była hospitalizowana na Oddziale Anestezjologii i Intensywnej Terapii. Rozpoznano u niej uraz wielomiejscowy, krwiak śródmózgowy, nadtwardówkowy, podtwardówkowy, podczepcowy, obrzęk mózgu, złamanie w obrębie prawobocznej ściany zatoki klinowej, złamanie łuski kości skroniowej i ciemieniowej prawej oraz łuski kości potylicznej lewej, wodogłowie, zakażenie płynu mózgowo-rdzeniowego, zapalenie bakteryjne płuc. Podczas hospitalizacji K. D. (2) była operowana, wykonano kraniotomię, ewakuowano krwiaka podczepcowego, nadtwardówkowego i podtwardówkowego, założono dren oraz zestaw do pomiaru ciśnienia śródczaszkowego do komory bocznej prawej. Stosowano terapię przeciwobrzękową, antybiotykoterapię, żywienie pozajelitowe. W czasie pobytu w szpitalu powódka przeszła zapalenie płuc, a w wyniku bronchoskopii usunięto treść ropną. K. D. (2) w stanie stabilnym, wydolną oddechowo i krążeniowo z niedowładem i niereagującą na polecenia i ból, karmioną przez sondę przekazano do dalszego leczenia na oddziale neurologicznym. W dniu 03 lutego 2011 r. K. D. (2) przeniesiono na Oddział Neurochirurgii, gdzie była usprawniana i rehabilitowana. Od 07 lutego do 25 lutego 2011 r. K. D. (2) przebywała na Oddziale Anestezjologii i Intensywnej Terapii Szpitala (...) w K. . Podczas hospitalizacji założono jej zastawkę komorowo-otrzewnową, wykonano tracheostomię i P. . K. D. (2) podjęła samodzielne oddychanie, jednak pozostawała bez kontaktu z otoczeniem. W stanie ogólnym stabilnym przekazano ją do leczenia w oddziale neurologicznym. Dnia 28 marca 2011 r. u K. D. (2) ponownie wykonano bronchoskopię. W dniu 02 czerwca 2011 r. K. D. (2) została wypisana do domu w stanie poprawiającym się, przytomna, bez kontaktu słownego, niespełniająca poleceń, reagująca na ból z niedowładem po lewej stronie z rurką tracheotomiczną i odżywiana przez P. . Od 17 czerwca do 07 lipca 2012 r. K. D. (2) była hospitalizowana na oddziale neurochirurgii Szpitala (...) w K. , dokąd przewieziono ją z (...) szpitala w N. . Podczas hospitalizacji usunięto jej zastawkę z drenami i zaimplementowano drenaż po drugiej stronie. W dniach 27 sierpnia - 20 września 2013 r. K. D. (2) była ponownie przyjęta na oddział neurochirurgii, gdzie wykonano rewizję zastawki i implementację drenu obwodowego do prawego przedsionka serca. (dowód: karta informacyjna leczenia szpitalnego k. 13-14, karta informacyjna leczenia szpitalnego k. 15-17, wykaz czynności podjętych podczas hospitalizacji k. 21-23, wykaz czynności podjętych podczas hospitalizacji k. 24, notatka z zabiegu operacyjnego k. 25, notatka z implementacji zastawki k. 26, notatka z zabiegu P. k. 27, notatka z pozostałych zabiegów k. 28, karta informacyjna leczenia k. 31,karta informacyjna leczenia ambulatoryjnego k. 32, opis badania TK głowy k. 33, karty informacyjne k. 34-35 i k. 37) W dniu 09 listopada 2011 r. wobec K. D. (2) wydano orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności i niezdolności do pracy. Z orzeczenia wynika, że wymaga ona zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze, pomoce techniczne ułatwiające funkcjonowanie, korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. W dniu 16 stycznia 2013 r. orzeczono o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych indywidualnych dla K. D. (2) . ( dowód: orzeczenie o stopniu niepełnosprawności k. 10, orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych k. 29-30) Na skutek wypadku K. D. (2) znajdowała się w stanie wegetatywnym. Opiekę nad nią sprawowali jej rodzice. Matka K. D. (2) w tym celu zrezygnowała z pracy w sklepie, gdzie zarabiała najniższe wynagrodzenie. K. D. (2) była osobą leżącą, podłączoną do aparatury wspomagającej oddychanie. Opieka nad nią obejmowała ciągłą konieczność kontrolowania ułożenia głowy. Rodzice K. D. (2) przeznaczali około 300,00 - 400,00 zł miesięcznie na leki, kupowali pampersy, w ilości 180 sztuk miesięcznie. Przygotowywali dla niej zmiksowane posiłki Ze względu na swój stan, K. D. (2) wymagała dostępu do żywności o lepszej jakości. Korzystała również z rehabilitacji w wymiarze 1,5 godziny dziennie. Była narażona w większym stopniu na zakażenia. W lipcu 2014 r. przebywała na oddziale intensywnej terapii w związku z zatrzymaniem akcji serca i sepsą. W związku z wypadkiem potrzeby K. D. (2) trwale się zwiększyły w zakresie opieki, pampersów, jedzenia, zakupu leków, zapobiegania i leczenia odleżyn, zakupu i korzystania ze sprzętu ortopedycznego. K. D. (2) pozostawała pod opieką fundacji - organizacji pożytku publicznego, która przekazywała na jej rzecz dochody z 1%. Przed wypadkiem z dnia 07 stycznia 2011 r. K. D. (2) uczęszczała do III klasy gimnazjum, udzielała się charytatywnie, planowała studia z zakresu hotelarstwa. (dowód: zeznania przedstawiciela ustawowego powódki P. D. od 00:20:06 k. 90) W chwili zdarzenia pojazd R. (...) nr rej. (...) , którym kierował R. D. , posiadał ubezpieczenie OC w pozwanym towarzystwie ubezpieczeń (okoliczność bezsporna) Po zdarzeniu z 07 stycznia 2011 r. K. D. (2) nie zgłosiła pozwanemu szkody. O zaistnieniu szkody pozwany powziął informację w wyniku doręczenia mu w toku niniejszej sprawy odpisu pozwu. Wraz z otrzymaniem odpisu pozwu pozwany wszczął postępowanie likwidacyjne. W wyniku przeprowadzonego postępowania likwidacyjnego, na mocy decyzji z 24 stycznia 2014 r. pozwany przyznał K. D. (2) zadośćuczynienie za krzywdę w kwocie 45.000,00 zł. (dowód: w aktach szkody (...) : decyzja z 24 stycznia 2014 r. k. 74). Do wypadku doszło w obszarze zabudowanym, gdzie dozwolona prędkość w porze dziennej wynosiła 50 km/h, a w rejonie wypadku ulica biegnie prosto i jest pozioma. Ulica posiada po jednym pasie ruchu w każdą stronę, a pasy są oddzielone podwójną linią ciągłą. Wzdłuż lewej strony jezdni ustawione są lampy uliczne z żarówkami sodowymi dającymi żółte światło rozproszone. Odległość od miejsca, w którym K. D. (2) przechodziła jezdnię do najbliższego przejścia dla pieszych wynosiła 44 m. Dnia 7 stycznia 2015 r. o godzinie 16:00 oświetlenie uliczne było wyłączone. Nieoświetlone i niekontrastowe przeszkody były bezproblemowo widoczne i rozpoznawalne z odległości 150-200 m. Oświetlenie uliczne włączono o godzinie 16:06, a zmrok utrudniający rozpoznawanie nieoświetlonych przeszkód zapadł o godzinie 16:20, a całkowite ciemności o godzinie 16:30. Wypadek polegał na potrąceniu K. D. (2) , która przechodziła jezdnię ze strony lewej ku prawnej, poza zlokalizowanym w pobliżu oznakowanym przejściem dla pieszych. Potrącenie mające charakter uderzenia w głowę lewym przednim słupkiem dachowym samochodu R. (...) pociągnęło za sobą rozległe skutki osobowe. Nic nie przeczy przyjęciu informacji pochodzących od kierującego R. D. , że przed wypadkiem rozwijał prędkość 50-60 km/h. Każde przekroczenie prędkości 50 km/h stanowiłoby naruszenie art. 20 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym i w tym specyficznym potrąceniu mogło wpływać na powiększenie skutków zdarzenia. Oględziny przeprowadzone ściśle w miejscu, dacie i godzinie zdarzenia wykazały, że przy całkowitym zachmurzeniu w dniu 07 stycznia o godz. 16 w S. zapadający zmierzch jest na tyle mało intensywny, że nie ma problemów z rozpoznaniem nieoświetlonych przeszkód z odległości rzędu 150 - 200 m. Dotychczasowe opracowania rekonstrukcyjne z akt postępowania przygotowawczego dotyczyły intensywnych, czy wręcz całkowitych ciemności i w związku z tym miarodajność tamtych ustaleń ulega podważeniu. Bezpośrednią przyczyną wypadku było zachowanie pieszej K. D. (2) , która nie zachowując nakazanej szczególnej ostrożności i nie ustępując pierwszeństwa kierującemu samochodem R. (...) weszła na tor jazdy samochodu wymuszając na kierującym działania wybitnie już ratunkowe. Kierujący samochodem R. (...) nie wykorzystał fizycznie istniejącej możliwości uniknięcia potrącenia. Warunkiem była, wynikająca z obowiązku zachowania szczególnej ostrożności, obserwacja jezdni i podjęcie reakcji natychmiast po odsłonięciu sylwetki pieszej. K. D. (2) stworzyła sytuację kolizyjną, której kierujący zobowiązany był zapobiegać, w związku czym przyczynienie się kierującego należało ocenić na poziomie 1/3, a pieszej na poziomie 2/3. (dowód: - opinia biegłego sądowego dr inż. A. K. k. 100-121). K. D. (2) pozostaje bez kontaktu słownego i wzrokowego, nie reaguje na głos i hałas. W badaniu neurologicznym rozpoznano u niej rozlane uszkodzenie kory mózgowej i struktur podkorowych. W badaniu psychologicznym stwierdzono, że K. D. (2) jest osobą całkowicie zależną od innych osób. Nie nawiązuje kontaktu, nie porozumiewa się, nie sygnalizuje potrzeb, nie mówi, nie chodzi. W związku z wypadkiem z 07 stycznia 2011 r. K. D. (2) doznała urazu czaszkowo-mózgowego pod postacią krwiaka śródmózgowego, nadtwardówkowego, podtwardówkowego i podczepcowego z obrzękiem mózgu z wodogłowiem, złamania w obrębie prawobocznej ściany zatoki klinowej, złamania łuski kości skroniowej i ciemieniowej prawej oraz łuski kości potylicznej lewej. U K. D. (2) nastąpił trwały uszczerbek na zdrowiu w łącznej wysokości 210%. Rokowania co do jakiejkolwiek poprawy stanu zdrowia K. D. (2) były zdecydowanie niekorzystne, bo jej mózgowie uległo praktycznie całkowitemu zniszczeniu. K. D. (2) wymagała biologicznej opieki w wymiarze 24 godziny na dobę, leczenia objawowego, leczenia zakażeń, wynikających ze stanu obłożnego i rehabilitacji w zakresie, który umożliwia sprawną opiekę pielęgnacyjną nad nią. (dowód: opinia (...) w K. k. 159-162) Po uchyleniu wyroku z dnia 27.02.2017 roku do sygn. I C 1247/13 w części zaskarżonej apelacją strony pozwanej (...) SA i zniesieniu postępowania w zakresie dotkniętym nieważnością Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Postanowieniem z 11 kwietnia 2014 r. w sprawie I Ns 255/13 Sąd Okręgowy w Nowym Sączu ubezwłasnowolnił całkowicie powódkę K. D. (2) . Opiekunem prawnym dla całkowicie ubezwłasnowolnionej K. D. (2) ustanowiono jej matkę K. D. (1) . (dowód:, postanowienie z dnia 16.07.2014 roku k. 183, w aktach sprawy I Ns 255/13: postanowienie z dnia 11 kwietnia 2014 r.) Postanowieniem z dnia 11.05.2016 roku do sygn. I RNS 73/16 Sąd Rejonowy w Nowym Sączu III Wydział Rodzinny zezwolił opiekunowi prawnemu całkowicie ubezwłasnowolnionej K. K. (1) D. na popieranie jej imieniem powództwa wytoczonego imieniem K. D. (2) przez P. D. do Sądu Okręgowego w Nowym Sączu przeciwko (...) SA o zadośćuczynienie i rentę. (dowód: postanowienie z dnia 11 maja 2016 r. k. 182, w aktach sprawy (...) 73/16: postanowienie z dnia 11 maja 2016 r.) Powódka K. D. (2) zmarła w dniu 25 listopada 2016 r. Spadkobiercami K. D. (2) są: jej rodzice K. D. (1) i P. D. którzy dziedziczą po 1/2 części spadku. (dowód: skrócony odpis aktu zgonu k. 203 akt poświadczenia k. 211) W dniu 27.07.2017r. strona pozwana (...) SA w W. wypłaciła na rzecz powodów: K. D. (1) i P. D. kwotę 195.000zł. zadośćuczynienia. (okoliczność bezsporna ) Powyższy stan faktyczny w zakresie niezbędnym do ponownego rozpoznania sprawy określonym w wyroku SA w Krakowie I Wydział Cywilny do sygn. I ACa 1233/17 sprostowanym postanowieniem z dnia 16.03.2018 roku Sąd ustalił w oparciu dokumenty: opinię biegłych z Zakładu Medycyny Sądowej (...) J. C. M. w K. , dokumenty znajdujące się w aktach sprawy I Ns 255/13 (...) 73/16, aktach Szkody PL 2013102102246, aktach śledztwa 2DS 1541/12/Sp jak również zeznania świadka R. D. oraz zeznania powoda P. D. . Moc dowodowa dokumentów nie budziła wątpliwości tut. Sądu Ustaleń w zakresie przebiegu i przyczyn wypadku z dnia 7.1.2011 roku, przyczynienia się uczestników do wypadku Sąd dokonał w oparciu o opinię biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków dr inż. A. K. . Opinia biegłego była dla Sądu rzeczowa i fachowa, a wnioski biegłego jasne i logiczne, podparte oględzinami miejsca zdarzenia w podobnych okolicznościach i warunkach, bowiem biegły udał się na miejsce zdarzenia w dniu 07 stycznia 2015 r., a więc w dniu odpowiadającym dniowi, w którym doszło do zdarzenia z udziałem powódki i dokonał oględzin miejsca zdarzenia w godzinach 15:30-17:00, tj. w godzinach odpowiadających zdarzeniu, do którego doszło w dniu 7 stycznia 2011 r. około godz. 16:00. Biegły zapoznał się również z dokumentami zalegającymi w aktach niniejszej sprawy oraz aktach postępowania przygotowawczego. Biegły zachował zatem najwyższy możliwy stopień staranności w celu odtworzenia warunków zdarzenia. Dokonał rzetelnych oględzin miejsca zdarzenia, panującego oświetlenia z uwzględnieniem oświetlenia sztucznego, wymiarów jezdni, a także udokumentował swoje ustalenia fotograficznie. Wykorzystanie powyższych materiałów oraz informacji, a także duże doświadczenie zawodowe opiniującego pozwoliły mu na wydanie jednoznacznej opinii. Ponadto żadna ze stron nie zgłosiła zastrzeżeń do opinii biegłego. Jedynie w piśmie z 24 marca 2015 r. (k. 129) powódka podała, że jej wątpliwości budzi tak wysoka ocena jej przyczynienia się do zdarzenia, podając jednocześnie, że nie zgłasza zastrzeżeń do opinii. Stopień trwałego uszczerbku na zdrowiu K. D. (2) , rokowań na przyszłość, jej sytuacji zdrowotnej Sąd ustalił na podstawie (...) w K. . Biegli po przeprowadzeniu badania K. D. (2) w dniu 7 stycznia 2016 r. wydali opinię (k. 159-162), w której przedstawili wyniki jej badania neurologicznego i psychologicznego. U. biegłych potwierdziły, że K. D. (2) była osobą bez kontaktu i możliwości porozumiewania się, całkowicie uzależnioną od osób trzecich. Opinia biegłych była dla Sądu ważnym dowodem, sporządzonym w sposób profesjonalny i fachowy. Biegli ocenili, też stopień uszczerbku na zdrowiu K. D. (2) , co stanowiło przedmiot zarzutów strony pozwanej (k. 170). Ubezpieczyciel powołując się na § 9 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 grudnia 2002 r. , w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania, kwestionował ustalenia biegłych odnośnie podanego uszczerbku u K. D. (2) na poziomie 210%, skoro nie może on przekraczać 100%. Sąd zarzutu tego nie podzielił, bowiem niniejsza sprawa nie dotyczy wypadku przy pracy, a w obecnym stanie prawnym brak jest aktu prawnego, który pozwalałby na orzekanie o procentowym uszczerbku na zdrowiu osoby poszkodowanej w wypadku komunikacyjnym. Biegli stosowali pomocniczo kryteria z powołanego Rozporządzenia, jednak ani biegli, ani Sąd, nie są nimi związani. Ustalenie uszczerbku w wysokości 210% wynika wyłącznie z wiedzy specjalistycznej biegłych oraz ich oceny po przeprowadzeniu badań K. D. (2) . W ocenie Sądu każdy wniosek wypływający z opinii został przez biegłych dokładnie i rzeczowo uzasadniony w jej treści. Sąd nie znalazł zatem żadnych podstaw do uzupełnienia tej opinii przez biegłych. Świadek R. D. zeznawał wiarygodnie. Szczegółowo zrelacjonował przebieg zdarzenia z dnia 7 stycznia 2011 r. Zeznawał też w sposób spójny do wyjaśnień składanych na potrzeby toczącego się śledztwa . Sąd dał wiarę również zeznaniom powoda P. D. . Powód wiarygodnie opisywał stan zdrowa K. D. (2) od momentu wypadku, ograniczenia córki w życiu codziennym, wydatki jakich wymagała w związku z leczeniem powypadkowym. Powód niewiarygodnie przedstawił jednak okoliczności zdarzenia z dnia 7 stycznia 2011 r. Sąd zwrócił uwagę, iż nie był świadkiem wypadku, a co do panujących wówczas warunków atmosferycznych przedstawił swoje subiektywne odczucia. Sąd zważył, co następuje: Stosownie do wytycznych Sądu Apelacyjnego w Krakowie zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 16.03.2018 roku nie doszło do uprawomocnienia wyroku z dnia 27.02.2017 roku do sygn. I C 1247/13 m.in. w punkcie I sentencji, w którym rozstrzygnięto kwestię wysokości zadośćuczynienia. W tym miejscu należy podkreślić, że strona pozwana (...) SA w swojej apelacji od wyroku z dnia 27.02.2017 roku do sygn. I C 1247/13 nie kwestionowała przyjętej przez Sąd Okręgowy w innym składzie zasady odpowiedzialności strony pozwanej na podstawie art. 822 par 1 kc w związku z art. 436 i art. 435 par 1 kc. za skutki wypadku z dnia 7.01.2011 roku, przyjętego przez ten Sąd stopnia przyczynienia się poszkodowanej- K. D. (2) do powstania szkody jak też wysokości określonego ostatecznie zadośćuczynienia na poziomie 195.000 zł. Po przeprowadzeniu w zakresie zniesionym przez Sąd Apelacyjny postępowania, ograniczającym się w zasadzie do dopuszczenia dowodów z dokumentów nie ustalono żadnych nowych okoliczności, które dawałyby podstawy do zmiany wysokości zadośćuczynienia. Argumentacja wyrażona przez Sąd Okręgowy w sprawie I C 1247/13 pozostaje zatem w pełni aktualna. Sąd Okręgowy w Nowym Sączu w obecnym składnie w pełni ją akceptuje, dlatego należy podkreślić, że przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony ( art. 822 § 1 k.c. ). Jeżeli strony nie umówiły się inaczej, umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmuje szkody, o jakich mowa w § 1 , będące następstwem przewidzianego w umowie zdarzenia, które miało miejsce w okresie ubezpieczenia ( art. 822 § 2 k.c. ). O ile strony nie umówiły się inaczej, suma pieniężna wypłacona przez ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia nie może być wyższa od poniesionej szkody ( art. 8241 § 1 k.c. ). Na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 392) z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia. Odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym ( art. 36 ust. 1 ). Odpowiedzialność ubezpieczyciela jest uzależniona od zakresu odpowiedzialności sprawcy zdarzenia. Z mocy art. 436 w zw. z art. 435 § 1 k.c. sprawca zdarzenia odpowiada za szkodę na osobie lub mieniu wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu, chyba że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności. W niniejszej sprawie bezsporne było, że samochód, którym potrącono K. D. (2) , posiadał ubezpieczenie OC na podstawie umowy zawartej z pozwanym ubezpieczycielem. Pozwany, mimo wypłaty dobrowolnie na rzecz K. D. (2) kwoty 45.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia kwestionował swoją odpowiedzialność za skutki zdarzenia z 07 stycznia 2011 r., wskazując, iż osobą wyłącznie winną jest K. D. (2) . K. D. (2) jak też powodowie K. D. (1) i P. D. , którzy wstąpili do sprawy jako jej spadkobiercy uznawali przyczynienie się do zdarzenia K. dziedzic na poziomie 50%. Postępowanie karne w sprawie wypadku z 07 stycznia 2011 r. zostało umorzone na etapie postępowania przygotowawczego wobec stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego. Niezależnie jednak od wyniku postępowania karnego (przygotowawczego) sprawca zdarzenia z 07 stycznia 2011 r. może ponosić odpowiedzialność za skutki zdarzenia na gruncie prawa cywilnego. Odpowiedzialność sprawcy, z której wynika również odpowiedzialność pozwanego, uzależniona jest jedynie od wystąpienia przesłanek wskazanych w art. 436 § 1 w zw. z art. 435 § 1 k.p.c. Rozstrzygnięcie uprzednio winy sprawcy prawomocnym wyrokiem skazującym wiąże sąd cywilny ( art. 11 k.p.c. ), jednak wydanie wyroku skazującego przez sąd karny nie jest warunkiem koniecznym dla ustalenia odpowiedzialności cywilnej. Ustalenia zawarte w wyroku skazującym ułatwiają sądowi w postępowaniu cywilnym ustalenie odpowiedzialności sprawcy zdarzenia, jednak w braku wyroku skazującego, sąd cywilny ustala przedmiotową odpowiedzialność samodzielnie na podstawie przesłanek wynikających z art. 435 i 436 k.c. Z treści powołanych przepisów wynika jednoznacznie, że sprawca może zwolnić się od odpowiedzialności poprzez wykazanie przynajmniej jednej z trzech przesłanek egzoneracyjnych, a mianowicie, że do powstania szkody doszło wskutek siły wyższej, wyłącznie z winy poszkodowanego lub wyłącznie z winy osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności. W niniejszej sprawie pozwany wskazywał, że do zdarzenia doszło z wyłącznej winy poszkodowanej K. D. (2) . W celu weryfikacji stanowisk stron w tej kwestii Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego dr. inż. A. K. . Z poczynionych przez biegłego ustaleń wynika, że do wypadku doszło w obszarze zabudowanym, gdzie dozwolona prędkość w porze dziennej wynosiła 50 km/h, a w rejonie wypadku ulica biegnie prosto i jest pozioma. Ulica posiada po jednym pasie ruchu w każdą stronę, a pasy są oddzielone podwójną linią ciągłą. Wzdłuż lewej strony jezdni ustawiona są lampy uliczne z żarówkami sodowymi dającymi żółte światło rozproszone. Odległość od miejsca, w którym K. D. (2) przechodziła jezdnię do najbliższego przejścia dla pieszych wynosiła 44 m. Biegły ustalił również, że 07 stycznia 2015 r. o godzinie 16:00 oświetlenie uliczne było wyłączone. Nieoświetlone i niekontrastowe przeszkody były bezproblemowo widoczne i rozpoznawalne z odległości 150-200 m. Oświetlenie uliczne włączono o godzinie 16:06, a zmrok utrudniający rozpoznawanie nieoświetlonych przeszkód zapadł o godzinie 16:20, a całkowite ciemności o godzinie 16:30. Wypadek polegał na potrąceniu K. D. (2) , która przechodziła jezdnię ze strony lewej ku prawnej, poza zlokalizowanym w pobliżu oznakowanym przejściem dla pieszych. Potrącenie mające charakter uderzenia w głowę lewym przednim słupkiem dachowym samochodu R. (...) pociągnęło za sobą rozległe skutki osobowe. Według biegłego nic nie przeczy przyjęciu informacji pochodzących od kierującego R. D. , że przed wypadkiem rozwijał prędkość 50-60 km/h. Każde przekroczenie prędkości 50 km/h stanowiłoby naruszenie art. 20 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym i w tym specyficznym potrąceniu mogło wpływać na powiększenie skutków zdarzenia. Co szczególnie istotne oględziny przeprowadzone ściśle w miejscu, dacie i godzinie zdarzenia wykazały, że przy całkowitym zachmurzeniu w dniu 07 stycznia o godz. 16 w S. zapadający zmierzch jest na tyle mało intensywny, że nie ma problemów z rozpoznaniem nieoświetlonych przeszkód z odległości rzędu 150 - 200 m. Z tych też względów biegły kategorycznie wskazał, że dotychczasowe opracowania rekonstrukcyjne z akt postępowania przygotowawczego dotyczyły intensywnych, czy wręcz całkowitych ciemności i w związku z tym miarodajność tamtych ustaleń musi ulec podważeniu. Sąd w całości podzielił twierdzenia biegłego, że bezpośrednią przyczyną wypadku było zachowanie pieszej K. D. (2) , która nie zachowując nakazanej szczególnej ostrożności i nie ustępując pierwszeństwa kierującemu samochodem R. (...) weszła na tor jazdy samochodu wymuszając na kierującym działania wybitnie już ratunkowe. Kierujący samochodem R. (...) nie wykorzystał natomiast fizycznie istniejącej możliwości uniknięcia potrącenia. Warunkiem była, wynikająca z obowiązku zachowania szczególnej ostrożności, obserwacja jezdni i podjęcie reakcji natychmiast po odsłonięciu sylwetki pieszej. K. D. (2) stworzyła sytuację kolizyjną, której kierujący zobowiązany był zapobiegać, w związku czym przyczynienie się kierującego należało ocenić na poziomie 1/3, a pieszej-poszkodowanej K. D. (2) na poziomie 2/3. Zgodnie z art. 362 k.c. , jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, to obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 listopada 2008 r. (sygn. I CSK 139/08 LEX nr 548898), zauważył, że przyczynienie się w ujęciu art. 362 k.c. oznacza, że pomiędzy zachowaniem poszkodowanego a szkodą istnieje adekwatny związek przyczynowy. Wina lub oczywista nieprawidłowość (albo ich brak) po stronie poszkodowanego podlegają uwzględnieniu przy ocenie, czy i w jakim stopniu przyczynienie się uzasadnia obniżenie odszkodowania. Ocena stopnia przyczynienia musi uwzględniać wiek i doświadczenie stron oraz ciążące na nich obowiązki, a także stopień świadomości poszkodowanego. Zdaniem Sądu chociaż K. D. (2) w chwili zdarzenia była osobą małoletnią (miała ukończone 15 lat), można po jej stronie przypisać przyczynienie. Wiek K. D. (2) pozwala przyjąć, że miała ona wystarczające rozeznanie co do prawidłowego zachowania na drodze i stosowania reguł bezpieczeństwa w zakresie związanym z przechodzeniem przez jezdnię. W szczególności młodzież w wieku gimnazjalnym winna wiedzieć i stosować zasady przekraczania jezdni w miejscu dozwolonym i przy zachowaniu należytej ostrożności. K. D. (2) tych elementarnych zasad nie zachowała, wtargnęła na jezdnię w miejscu niedozwolonym, nie sprawdziła, czy droga jest wolna, nie zwróciła uwagi na nadjeżdżający pojazd. Wobec takiego zachowania K. D. (2) , kierujący pojazdem mógł jedynie rozpocząć wcześniej manewr hamowania. Tragiczną sytuację spowodowała jednak K. D. (2) , a sprawcy można co najwyżej zarzucić, iż nie zareagował należycie, by zmniejszyć skutki niewłaściwego zachowania pieszej. Wobec takiej oceny zachowania uczestników zdarzenia, przyjęcie odpowiedzialności K. D. (2) i sprawcy w stopniu: 2/3 po stronie K. D. (2) i 1/3 po stronie kierowcy było w ocenie Sądu zasadne i adekwatne do stopnia zawinienia każdego z uczestników zdarzenia z 07 stycznia 2011 r. Wskazywane przez powodów przyczynienie się pieszej na poziomie 50% w ocenie Sądu było zaniżone, bowiem nie można przyjąć, że K. D. (2) i kierowca w równym stopniu przyczynili się do zdarzenia. Należy również zauważyć, że swoich twierdzeń w tym przedmiocie powodowie w żadne sposób nie wykazali, skoro ustalenia biegłego sądowego dr inż. A. K. nie zostały podważone. W związku z powyższym, Sąd ocenił przyczynienie się K. D. (2) do zdarzenia na poziomie 2/3. Zgodnie z art. 445 § 1 k.c. w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Zadośćuczynienie ma na celu kompensatę nie tylko cierpień fizycznych, ale również niekorzystnych następstw zdarzenia w sferze psychiki poszkodowanego. Ma ono na celu przyniesienie poszkodowanemu równowagi emocjonalnej naruszonej przez doznane cierpienia psychiczne. Zasadniczym kryterium ustalenia wysokości zadośćuczynienia jest rozmiar cierpienia i rozmiar niekorzystnych zmian w życiu poszkodowanego będących następstwem deliktu zawinionego przez sprawcę szkody. Suma pieniężna przyznana tytułem zadośćuczynienia ma być - zgodnie z art. 445 § 1 k.c. - odpowiednia (wyrok SN z dnia 08 czerwca 2011 r., I PK 275/10, LEX nr 1164114, wyrok SN z dnia 08 sierpnia 2012r. I CSK 2/12, LEX nr 1228578, wyrok SN z dnia 12 lipca 2012 r., I CSK 74/12, LEX nr 1226824). Sąd przy określaniu wysokości zadośćuczynienia ma obowiązek w każdym przypadku dokonywać oceny konkretnego stanu faktycznego i brać pod uwagę wszystkie okoliczności mające wpływ na rozmiar doznanej krzywdy. Okoliczności te, to przede wszystkim rozmiar doznanych cierpień fizycznych, a więc ból, długotrwałość leczenia i inne dolegliwości, a także cierpienia psychiczne, czyli negatywne uczucia przeżywane w związku z doznanymi cierpieniami fizycznymi. Nie bez znaczenia przy dokonywaniu tej oceny jest także wiek poszkodowanego i skutki uszkodzenia ciała w zakresie ogólnej zdolności do normalnego funkcjonowania. Jednocześnie niedopuszczalne jest stosowanie jakichkolwiek mechanizmów przy wyliczaniu wysokości zadośćuczynienia (vide wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 29 marca 2012r. sygn. I ACa 228/12, wyrok SN z dnia 9 listopada 2007r., V CSK 245/07). K. D. (2) otrzymała w toku postępowania likwidacyjnego od pozwanego kwotę 45.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia. W niniejszym postępowaniu, niezależnie od wypłaconego świadczenia, domagała się zapłaty kwoty 600.000,00 zł, która to kwota uwzględniała już przyjęte przez nią przyczynienie się na poziomie 50%. Wobec tego, jako wyjściową kwotę zadośćuczynienia K. D. (2) wskazywała kwotę 1.200.000,00 zł. Na takim poziomie podtrzymali też żądanie powodowie P. i K. D. (1) , dzieląc jedynie wskazaną kwotę stosownie do udziałów w spadku po zmarłej córce. K. D. (2) w chwili zdarzenia miała 15 lat, była uczennicą III klasy gimnazjum. W wyniku doznanych obrażeń odniosła ona uszczerbek na zdrowiu, który biegli ocenili na poziomie 210 %. Po wypadku K. D. (2) była w stanie wegetatywnym, pozostawała bez kontaktu, wymagała całodobowej opieki. Wymagała nadto stałego dostępu do leczenia i rehabilitacji, zapadała na częste infekcje, które wymagały intensywnego leczenia. Nie była zdolna do samodzielnej egzystencji. Odniesiony przez K. D. (2) uszczerbek na zdrowiu miał charakter trwały i brak było jakichkolwiek pozytywnych rokowań co do możliwości poprawy jej stanu zdrowia. Nawet rehabilitacja miała służyć jedynie umożliwieniu sprawnej opiekę pielęgnacyjnej nad nią. Przed wypadkiem K. D. (2) była uczennicą gimnazjum, uczyła się dobrze, miała plany na przyszłość związane z dalszą nauką, pracą. Wypadek, do którego doszło w dniu 07 stycznia 2011 r. przekreślił jej możliwości i wszystkie plany życiowe. K. D. (2) do końca życia pozostała w stanie wegetatywnym, bez kontaktu i świadomości. Oceniając obiektywnie krzywdę, jaką odniosła K. D. (2) , związaną z utratą perspektyw na przyszłość i całkowitą zależnością od otoczenia, należało uznać, że była ona ogromna. Przełożenie doznanych przez nią bólu, cierpienia i straty na konkretną sumę pieniężną nie jest w świetle dostępnej człowiekowi wiedzy możliwe. W ocenie Sąd żadna kwota nie mogłaby zrekompensować K. D. (2) stanu w jakim się znalazła i tragedii, która ją spotkała. Niezależnie bowiem od wysokości przyznanej kwoty, K. D. (2) do końca życia pozostała już osobą sparaliżowaną i niesamodzielną. Niemniej jednak, Sąd nie zgodził się z powodami, iż właściwą kwotą wyjściową zadośćuczynienia będzie kwota 1.200.000,00 zł. Ustalając wysokość należnego zadośćuczynienia, Sąd powinien uwzględnić to, aby była to kwota znaczna, jednak nie może ona prowadzić do wzbogacenia poszkodowanego. W ocenie Sądu do tego właśnie prowadziłoby uwzględnienie w całości żądania powodów. Sąd ocenił zatem, iż właściwą kwotą dla zadośćuczynienia K. D. (2) jej krzywdy będzie kwota wyjściowa w wysokości 720.000,00 zł, która również stanowi znaczną sumę. Zasądzona kwota zadośćuczynienia musi być kwotą znaczną nie tylko obiektywnie, w stosunku do poziomu życia w warunkach lokalnych, ale też subiektywnie - musi być odczuwalna jako znaczna także dla poszkodowanego. Powodowie w niniejszej sprawie nie wykazali, by poziom życia K. D. (2) uzasadniał zadośćuczynienie w kwocie 1.200.000,00 zł. K. D. (2) nie żyła na podwyższonej stopie życiowej, o czym świadczy poziom dochodów jej rodziców i stan majątkowy rodziny, ujawniony w oświadczeniu załączonym do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Dla przeciętnego obywatela kwota 720.000,00 zł stanowi ogromną sumę pieniędzy, tak też powinno być w sytuacji K. U. kwoty bazowej na poziomie wyższym przekraczałoby zakres należnej rekompensaty i prowadziłoby do nieuzasadnionego wzbogacenia powodów. Z kolei ustalenie kwoty niższej nie byłoby adekwatne do krzywdy doznanej przez K. D. (2) . W tym stanie rzeczy przy uwzględnieniu ustalonego przyczynienia się K. D. (2) do zdarzenia na poziomie 2/3 Sąd ustalił wysokość zadośćuczynienia na kwotę 240.000,00 zł. W związku z tym, że strona pozwana dobrowolnie wypłaciła jej kwotę 45.000,00 zł do uzupełnienia powodom pozostała kwota 195.000,00 zł. Zważywszy na przedmiot zaskarżenia przez stronę pozwaną uchylonego w tej części wyroku z dnia 27.02.2017 roku do sygn. I C 1247/13 oraz wypłaty powodom kwoty 195.000 zł. w dniu 27.07.2017r. i cofniętego w tym zakresie żądania, na co pozwana wyraziła zgodę, Sąd umorzył postępowanie w zakresie żądania zapłaty na rzecz powodów kwot po 97.500zł., orzekając jak w pkt IV wyroku. Należy również podkreślić, że przyznane powodom K. i P. D. kwoty po 97.500 zł stanowiły po ½ części zadośćuczynienia orzeczonego już w kwocie 195.000 zł i nie zakwestionowanego przez powodów wyroku z dnia 27.02.2017 roku do sygn. I C 1247/13. K. D. (2) domagała się zasądzenia kwoty 1.200.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. W toku sprawy zmarła, a w jej miejsce wstąpili jej spadkobiercy tj. rodzice K. i P. D. . Po podjęciu zawieszonego na skutek śmierci powódki K. D. (2) postępowania, powodowie K. i P. D. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika nie zaskarżyli wyroku z dnia 27.02.2017 roku do sygn. I C 1247/13. Legitymacja powodów jako spadkobierców K. D. (2) nie budzi wątpliwości i wynika z tego że wierzytelności przysługujące poszkodowanemu w związku z wyrządzoną mu szkodą na osobie podlegają dziedziczeniu przez jego spadkobierców na zasadach ogólnych, tj. zgodnie z art. 922 § 1 k.c. , poza wyjątkiem przewidzianym w art. 445 § 3 k.c. , a dotyczącym zadośćuczynienia. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, roszczenie o zadośćuczynienie przechodzi na spadkobierców tylko wtedy, gdy zostało uznane na piśmie lub gdy powództwo zostało wytoczone jeszcze za życia poszkodowanego. Przedmiotowe powództwo zostało wytoczone za życia poszkodowanej K. D. (2) , dlatego też nie budziło wątpliwości to, że następcy prawni zmarłej byli uprawnieni do domagania się zapłaty zadośćuczynienia. Ponadto orzeczenie o zadośćuczynieniu poprzez jego podzielenie po ½ na rzecz każdego z powodów wynikało z tego, że roszczenie to ma charakter pieniężny, a przez to jest podzielne. Nadto udziały po 1/2 odpowiadały rozmiarowi w jakim każdy z powodów dziedziczy po K. D. (2) (zob. wyrok SA w Białymstoku z dnia 13 maja 2015 r., I ACa 32/15, Legalis nr 1271336). Co do odsetek od zadośćuczynienia : Wobec zaskarżenia wyroku tut. sądu z dnia 27.02.2017r. m. in. w części dotyczącej odsetek od zadośćuczynienia i uchylenia w tym zakresie zaskarżonego wyroku do ponownego rozpoznania, należało wyrzec w przedmiocie odsetek od zadośćuczynienia. Ostatecznie w piśmie z dnia 26.04.2017 roku - k. 208 oraz z dnia 12 czerwca 2018r. - k. 276 powodowe sprecyzowali, że domagają się zasądzenia odsetek ustawowych od dnia 31.10.2013r. do dnia 31 grudnia 2015r. oraz odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 1.01.2016r. do dnia zapłaty tj. 27.07.2017r. liczonych od kwoty 195.000 zł. Zgodnie z art. 817 § 1 k.c. ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku. Gdyby wyjaśnienie w powyższym terminie okoliczności koniecznych do ustalenia odpowiedzialności ubezpieczyciela albo wysokości świadczenia okazało się niemożliwe, świadczenie powinno być spełnione w ciągu 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe. Jednakże bezsporną część świadczenia ubezpieczyciel powinien spełnić w terminie przewidzianym w § 1 ( art. 817 § 2 k.c. ). Strony postępowania w sposób całkowicie odmienny starały się uzasadnić odpowiedni moment do naliczenia odsetek. Powodowie odnosili datę początkową od momentu doręczenia odpisu pozwu stronie pozwanej. (...) SA natomiast wskazywało raczej na możliwość naliczenia odsetek od daty wyrokowania. Podkreślenia wymaga, że odnośnie roszczenia odsetkowego do niedawna w orzecznictwie przyjmowano, iż odsetki mają charakter waloryzacyjny i dlatego (z zasady) należą się dopiero od dnia zasądzenia odszkodowania lub zadośćuczynienia (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 1997 r., I CKU 60/96, Prokuratura i Prawo 1997 nr 5, poz. 31; z dnia 9 stycznia 1998 r., III CKN 301/97, LEX nr 477596; z dnia 20 marca 1998 r., II CKN 650/97, LEX nr 477665). Stwierdzano też, że skoro przy zasądzaniu zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności mające wpływ na rozmiar szkody, do których należy także upływ czasu między zdarzeniem powodującym szkodę, a uzyskaniem odszkodowania, to w takim przypadku zasądzenie odsetek za okres poprzedzający wyrok prowadziłoby do podwójnego, niedopuszczalnego prawnie odszkodowania (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 1997 r., I CKN 361/97, LEX nr 477638) dlatego, że przyznanie odsetek od kwoty zasądzonej tytułem zadośćuczynienia pieniężnego, poczynając od daty wezwania o jego zapłatę, powodowałoby istotne podwyższenie sumy zadośćuczynienia ponad kwotę uznaną przez sąd za odpowiednią w chwili orzekania (wyrok z dnia 4 września 1998 r., II CKN 875/97, LEX nr 477579). W ostatnim czasie w orzecznictwie Sądu Najwyższego zdecydowanie przyjmuje się pogląd, zgodnie z którym zadośćuczynienie, w rozmiarze, w jakim należy się ono wierzycielowi w dniu, w którym dłużnik ma je zapłacić ( art. 455 k.c. ), powinno być oprocentowane z tytułu opóźnienia ( art. 481 § 1 k.c. ) od tego dnia, a nie dopiero od daty zasądzenia odszkodowania (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2000 r., II CKN 725/98, OSNC 2000, nr 9, poz. 158; z dnia 8 sierpnia 2001 r., I CKN 18/99, OSNC 2002 nr 5, poz. 64; z dnia 30 stycznia 2004 r., I CK 131/03, OSNC 2005 nr 2, poz. 40 i z dnia 16 lipca 2004 r., I CK 83/04, Monitor Prawniczy 2004 nr 16, s. 726). Obecnie funkcja kompensacyjna odsetek znów przeważa nad ich funkcją waloryzacyjną. W tej sytuacji zasądzanie odsetek od daty wyrokowania prowadziłoby w istocie do ich umorzenia za okres sprzed daty wyroku i byłoby nieuzasadnionym uprzywilejowaniem dłużnika, co mogłoby go skłaniać do jak najdłuższego zwlekania z opóźnionym świadczeniem pieniężnym, w oczekiwaniu na orzeczenie sądu, znoszące obowiązek zapłaty odsetek za wcześniejszy okres. Tut. Sąd podziela te ostanie poglądy SN, a zważywszy na okoliczności indywidualne przedmiotowej sprawy sam określił datę początkową naliczenia odsetek na 31.03.2015 roku, niezależnie od poglądów prezentowanych przez obydwie strony postępowania. Przed zainicjowaniem sprawy sądowej ubezpieczyciel nie prowadził postępowania likwidacyjnego w sprawie wypadku z dnia 7.1.2011 roku, bo z taką inicjatywą poszkodowana, czy też powodowie jako jej ówcześni przedstawiciele ustawowi nie występowali. Postępowanie likwidacyjne pozwany ubezpieczyciel przeprowadził zatem po otrzymaniu pozwu w niniejszej sprawie. Ponadto dopiero w toku niniejszego postępowania Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego, na podstawie którego ustalono, jak rozkładał się ciężar przyczynienia poszkodowanej K. D. (2) , po której dziedziczą powodowie oraz kierowcy do zdarzenia. Przed ujawnieniem wniosków biegłego, pozwany mógł opierać się wyłącznie na postanowieniu prokuratora umarzającym postępowanie przygotowawcze, z którego wynikało, że brak było znamion popełnienia czynu zabronionego. Zatem na dzień złożenia pozwu, jak też otrzymania przez pozwanego odpisu pozwu, nie był jeszcze znany stopień zawinienia sprawcy i odpowiadający mu stopień należnego powódce odszkodowania. Właściwym terminem, od którego pozwany powinien spełnić świadczenie z zadośćuczynienia był termin 14 dni od upływu terminu do wniesienia przez pozwanego zarzutów do opinii biegłego do spraw rekonstrukcji wypadków. Po otrzymaniu odpisu opinii w dniu 02 marca 2015 r. (k. 128), pozwany miał możliwość pełnego rozpoznania żądania powódki i należytego przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego. Termin do wniesienia zarzutów do tej opinii upłynął 16 marca 2015 r. Dodatkowy termin 14 dni wynikający z art. 817 k.c. upłynął zatem 30 marca 2015 r. W związku z powyższym, Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powodów zadośćuczynienie wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 31 marca 2015 r. na podstawie wyżej zacytowanych przepisów w związku z art. 481§ 1 kc i art. 359 § 2 kc. , mając też na uwadze ostatecznie sprecyzowane żądanie powodów w tym zakresie na k. 208. Eksponowana przez stronę pozwaną kwestia zawieszenia postępowania z uwagi na śmierć poszkodowanej, a zatem i brak jej wpływu na tok postępowania zdaniem Sądu nie miała wpływu na ustalenie daty początkowej naliczania odsetek. Przede wszystkim jak już wskazano wyżej pozwana już w momencie doręczenia jej opinii biegłego ds. rekonstrukcji wypadków w 2015 roku powinna się liczyć z obowiązkiem naprawienia szkody K. D. (2) , a nie biernie oczekiwać na prawomocne zakończenie postępowania. Ustalenie daty naliczania odsetek od prawomocnego wyroku byłoby bowiem premiowaniem pozycji profesjonalnego podmiotu - ubezpieczyciela, który celowo nie podejmuje przed tą datą żadnych czynności, bo nie musi ponosić konsekwencji fiskalnych swojej bierności. Podkreślenia wymaga też, że strona pozwana znała wysokość zasądzonego przez Sąd Okręgowy w wyroku z dnia 27.02.2017 roku do sygn. I C 1247/13 zadośćuczynienia, co więcej samej ustalonej kwoty zadośćuczynienia nie kwestionowała. Nie podjęła żadnych kroków od momentu podjęcia zawieszonego postępowania czy też doręczenia wyroku z uzasadnieniem do 27.07.2017r., by zlikwidować szkodę powodom - jako następcom prawnym K. D. (2) . Dlatego też odnośnie żądania zasądzenia odsetek orzeczono jak w pkt I i II wyroku. Co do punku II wyroku z dnia 27.02.2017 r. do sygn. I C 1247/13 uchylonego w do ponownego rozpoznania, tj. żądania renty z art. 444 § 2 k.c. : Renta według art. 444 § 2 k.c. przysługuje w wyniku utraty przez poszkodowanego możliwości do pracy zarobkowej, co pociąga za sobą szkodę w postaci zmniejszenia dochodów, zmniejszenia się widoków na przyszłość, rozumianych jako przyszła strata majątkowa związana z indywidualnymi właściwościami poszkodowanego oraz z zwiększeniem się jego potrzeb na przyszłość, które są również szkodą przyszłą i odzwierciedlają stale powtarzające się wydatki na ich zaspokojenie. Roszczenie o rentę w razie zwiększenia się potrzeb jest niezależne od zdolności do pracy poszkodowanego (może żądać dziecko) i od sposobu wydatkowania świadczeń uzyskanych z tego tytułu. Poszkodowany nie jest więc zobowiązany do udowodnienia poniesionych wydatków i może dochodzić roszczenia także wówczas, jeżeli dysponuje wystarczającymi środkami z innych tytułów (np. świadczeniem alimentacyjnym) lub opiekę nad nim sprawują osoby (np. najbliżsi), niedomagające się w zamian żadnej finansowej rekompensaty (por. wyrok SN z dnia 4 marca 1969 r., I PR 28/69, OSN 1969, nr 12, poz. 229; wyrok SN z dnia 11 marca 1976 r., IV CR 50/76, OSN 1977, nr 1, poz. 11, z glosą J. Rezlera, NP 1978, nr 6, s. 964 i n.). Jak wskazuje się w orzecznictwie prawo do bieżącej renty odszkodowawczej - jako uprawnienie ściśle z osobą poszkodowanego związane i tylko zaspokojeniu jego interesu służące - gaśnie ze śmiercią uprawnionego i do spadku po nim nie należy ( art. 922 § 2 k.c. ). Brak również przepisów szczególnych, które by (jak np. art. 165 § 3 k.z. wzgl. art. 445 § 3 k.c. w odniesieniu do zadośćuczynienia za doznaną krzywdę) stanowiły o przejściu prawa do renty na inne osoby. Nie dotyczy to jednak rat zaległych (za czas do śmierci uprawnionego). Należność z tego tytułu (co do zarobków i renty) jest wierzytelnością spadkodawcy i przechodzi na jego spadkobierców na zasadach ogólnych ( art. 922 § 1 k.c. ) (zob. wyrok SN z dnia 31 października 1966 r., sygn. akt II CR 361/66, Lex nr 6065). Tytułem renty na zwiększone potrzeby ( w szczególności koszty zapewnienia całodobowej opieki) po zmarłej K. D. (2) powodowie domagali się kwot po 1250 zł miesięcznie począwszy od dnia 7.01.2011 r. do dnia 25.11.2016 roku, bez odsetek. Analizując przedmiotowe żądanie renty Sąd uznał je za uzasadnione co do zasady, bowiem renta opisana w art. 446 § 2 k.c. dotyczy potrzeb przekraczających zwykłe potrzeby poszkodowanego, a poniesienie takowych w okresie od wypadku tj. 7.01.2011 roku do momentu śmierci w dniu 25.11.2016 roku K. D. (2) powodowie udowodnili. Oceniając wysokość należnej zmarłej K. D. (2) renty w okresie doprecyzowanym przez powodów, Sąd uwzględniał tylko te wydatki, jakich nie ponosiłaby, gdyby nie doszło do wypadku, pomniejszając je o koszty utrzymania zdrowej nastolatki. Na potrzeby tego postępowania powodowie mocno ograniczyli swoją inicjatywę dowodową z art. 6 k.c. w kwestii wykazania zwiększonych wydatków jakie ponosili w okresie od 7.1.2011 roku do 25.11.2016 roku na utrzymanie córki K. D. (2) , ograniczając się do zeznań. Nie przedstawili żadnych rachunków, paragonów itp. P. D. w swoich zeznaniach przedstawił, że utrzymanie córki w /w okresie wynosiło około 3.000 zł miesięcznie, na co składały się wydatki na: leki w kwocie 300-400 zł, pampersy w kwocie 120 zł ( po odjęciu refundacji), zakup wysokiej jakości żywności za 1000 zł, rehabilitację. Ponadto K. D. (1) zrezygnowała z pracy, by podjąć opiekę nad córką K. D. (2) . Nie dysponując innym materiałem dowodowym poza zeznaniami P. D. , Sąd właściwe koszty utrzymania K. D. (2) ocenił zgodnie ze wskazaniami wiedzy oraz doświadczenia życiowego. W całości podzielił zeznania P. D. co do tego, iż utrzymanie córki stanowiło koszt około 3.000 zł miesięcznie. Kwota ta przekraczała zwyczajowe koszty utrzymania dorosłej osoby, jednakże stan zdrowia K. D. (2) znacznie odbiegał od normy. Ponadto po jej stronie występowały stałe szczególne potrzeby w zakresie zapewnienia niezbędnej opieki, zakupu środków higienicznych, leków, jedzenia, aparatury medycznej, leczenia odleżyn czy rehabilitacji. Dodatkowe koszty generowały również częste zachorowania, które musiały być leczone poza miejscem zamieszkania. Nie można tracić jednak z pola widzenia, iż renta z art. 444 § 2 k.c. dotyczy wyłącznie zwiększonych potrzeb. Od kosztów utrzymania K. D. (2) Sąd odjął zatem kwoty, jakie ponosiłaby normalnie kosztem swojego utrzymania, gdyby była osobą zdrową i nie odniosła skutków wypadku. Wobec ubogiego materiału dowodowego, Sąd przyjął, że zwiększone, stałe koszty utrzymania K. D. (2) wynikające z obrażeń powypadkowych wynosiłyby około 2.100,00 zł. Pozostała część kosztów utrzymania wynikała natomiast ze zwykłych kosztów utrzymania osoby w wieku K. D. (2) , ponieważ jako osoba zdrowa również potrzebowałaby środków na wyżywienie, higienę, odzież i doraźne leczenie, chociaż w dużo mniejszym zakresie. Sąd przyjął zatem, iż kwota 900,00 zł miesięcznie zapewniałaby utrzymanie K. D. (2) jako osoby zdrowej. Ponadto nie wykazano w toku postępowania, by jej wyłącznie zwiększone potrzeby powypadkowe przekraczały kwotę 2.100,00 zł miesięcznie. Przy ustalaniu kwoty skapitalizowanej renty Sąd również uwzględnił przyjęte przyczynienie K. D. (2) do zdarzenia na poziomie 2/3 i o taką wartość obniżył zasądzoną rentę. W związku z powyższym, Sąd przyjął rentę należną K. D. (2) we wskazanym przez powodów okresie w kwotach po 700,00 zł miesięcznie. Z uwagi na śmierć poszkodowanej K. D. (2) w dniu 25.11.2016 roku Sąd skapitalizował rentę w /w okresie na kwotę 49.350 zł ( 70 i pół miesiąca * 700 zł miesięcznej renty) i przyznał każdemu z powodów ½ tej sumy tj. 24.675 zł-pkt II sentencji wyroku. Orzekając o kosztach postępowania w zakresie, w którym wyrok z dnia 27.02.2017 roku do sygn. I C 1247/13 się nie uprawomocnił Sąd orzekł stosownie do art. 102 kpc . Sąd nakazał ściągnąć od strony pozwanej tylko opłatę od pozwu od zasądzonego roszczenia rentowego i wypłaconej w toku postępowania kwoty 195.000zł. - w kwocie 12.218 zł. Wyłożonymi przez SP tymczasowo środkami na opinie biegłych w wysokości 5.266,52 zł, w zakresie nie pokrytym przez strony obciążono SP. Sąd odstąpił od obciążania powodów obowiązkiem zwrotu na rzecz pozwanej kosztów procesu, za wyjątkiem kosztów związanych z postępowaniem apelacyjnym zainicjowanym przez stronę pozwaną, które zakończyło się dla niej uwzględnieniem w całości apelacji. Z tego tytułu Sąd zasądził od powodów solidarnie na rzecz pozwanej kwotę 4.050 zł w oparciu z par 2 pkt 7 i par 10 ust 1 pkt 2 w zw z par 21 ROZPORZĄDZENIA MINISTRA SPRAWIEDLIWOŚCI z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz uiszczoną opłatę od apelacji w kwocie 1805 zł. SSO Monika Świerad