I C 483/19

Sąd Okręgowy w PoznaniuPoznań2022-05-17
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaokręgowy
odszkodowanieubezpieczeniaodsetki ustawoweopóźnienieapelacjakoszty postępowaniasąd okręgowysąd rejonowy

Sąd Okręgowy częściowo zmienił wyrok Sądu Rejonowego, zasądzając odsetki ustawowe za opóźnienie od zasądzonej kwoty od dnia następnego po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji.

Powodowie domagali się zasądzenia odszkodowania wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od daty wskazanej w pozwie. Sąd Rejonowy zasądził odszkodowanie, ale nie orzekł o odsetkach w sentencji wyroku, co było podstawą apelacji powodów. Sąd Okręgowy uwzględnił apelację w zakresie odsetek, zasądzając je od dnia następnego po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji, zgodnie z zasadą określania wysokości odszkodowania według cen z daty jego ustalenia.

Sprawa dotyczyła apelacji powodów od wyroku Sądu Rejonowego, który zasądził od pozwanego ubezpieczyciela kwotę 31.516,55 zł odszkodowania, ale oddalił powództwo w pozostałym zakresie i nie orzekł o odsetkach ustawowych za opóźnienie w sentencji. Powodowie zarzucili sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów proceduralnych (art. 328 § 2 k.p.c.) oraz prawa materialnego (art. 481 § 1 k.c.), domagając się zasądzenia odsetek od daty wskazanej w pozwie. Sąd Okręgowy w Poznaniu, rozpoznając apelację, uznał zarzut wadliwego braku rozstrzygnięcia o odsetkach za uzasadniony. Powołując się na art. 481 § 1 k.c. oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego, w tym wyrok z dnia 17.02.2005 r. (I CK 569/04), sąd stwierdził, że odsetki ustawowe za opóźnienie powinny być naliczane od dnia następnego po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji, jeśli wysokość odszkodowania została ustalona według cen z daty wyrokowania (zgodnie z art. 363 § 2 k.c.). W związku z tym, sąd zmienił zaskarżony wyrok w punkcie dotyczącym odsetek, dodając zapis o naliczaniu ich od dnia 12 października 2021 roku (dzień po wydaniu wyroku przez Sąd Rejonowy) do dnia zapłaty, a w pozostałym zakresie apelację oddalił. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c., obciążając nimi strony po połowie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, odsetki ustawowe za opóźnienie należą się od dnia następnego po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej instancji, jeśli wysokość odszkodowania została ustalona według cen z daty wyrokowania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na art. 363 § 2 k.c. i orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym zasądzenie odszkodowania według cen z daty wyrokowania uwzględnia czynnik czasu i spadek wartości pieniądza, a odsetki powinny być liczone od tej daty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

częściowa zmiana wyroku i oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

powodowie (w zakresie odsetek)

Strony

NazwaTypRola
A. Ł.osoba_fizycznapowód
P. Ł.osoba_fizycznapowód
Towarzystwo (...) S.A.spółkapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 481 § § 1

Kodeks cywilny

Wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego.

k.c. art. 363 § § 2

Kodeks cywilny

Wielkość odszkodowania pieniężnego określa się w zasadzie według cen z daty ustalenia odszkodowania (wydania wyroku).

Pomocnicze

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. przez rozbieżność sentencji i uzasadnienia w zakresie roszczenia odsetkowego. Naruszenie art. 481 § 1 k.c. przez brak zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie w sentencji wyroku Sądu I instancji.

Odrzucone argumenty

Żądanie zasądzenia odsetek od daty wcześniejszej niż dzień wydania wyroku przez Sąd I instancji (w sytuacji, gdy odszkodowanie ustalono według cen z daty wyrokowania).

Godne uwagi sformułowania

Błąd Sądu Rejonowego w tym zakresie jest oczywisty, a nadto został ujawniony w treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, gdzie poczyniono wywód na temat podstawy rozstrzygnięcia, którego w istocie nie wydano. Niewątpliwie, mając na uwadze treść przepisu art. 481 § 1 k.c. [...] oraz treścią żądania zgłoszonego w pozwie, na rzecz powodów należało zasądzić także odsetki od spornej kwoty. Przyjmując zaś za podstawę ustalenia wysokości odszkodowania ceny z daty wyrokowania, zasądza odsetki od tej daty.

Skład orzekający

Beata Woźniak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie daty początkowej naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie w sprawach o odszkodowanie, gdy wysokość świadczenia jest ustalana według cen z daty wyrokowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy odszkodowanie jest ustalane według cen z daty wyrokowania, a sąd pierwszej instancji nie orzekł o odsetkach w sentencji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnego zagadnienia praktycznego związanego z naliczaniem odsetek od odszkodowania, co jest częstym problemem w sporach cywilnych, szczególnie z ubezpieczycielami.

Odsetki od odszkodowania: Kiedy faktycznie zaczynają biec po wyroku?

Dane finansowe

WPS: 31 516,55 PLN

odszkodowanie: 31 516,55 PLN

koszty postępowania apelacyjnego: 325 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 maja 2022 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu, Wydział II Cywilny - Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: sędzia Beata Woźniak po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2022 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa A. Ł. , P. Ł. przeciwko Towarzystwu (...) S.A. z siedzibą w W. o zapłatę na skutek apelacji powodów od punktu 2 wyroku Sądu Rejonowego Poznań Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu z dnia 11 października 2021 roku sygn. akt. I C 483/19 I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że w punkcie1. po zasądzonej kwocie dodaje: ” z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 12 października 2021 roku do dnia zapłaty”, II. oddala apelację w pozostałym zakresie, III. kosztami postępowania apelacyjnego obciąża powodów i pozwaną po połowie i z tego tytułu zasądza od pozwanej na rzecz powodów kwotę 325 zł. Beata Woźniak UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy Poznań Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu: 1. zasądził od pozwanego Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz powodów A. Ł. i P. Ł. kwotę 31.516,55 zł, 2. oddalił powództwo w pozostałym zakresie, 3. zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 6.149,76 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, 4. nakazał ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 1.645,75 zł tytułem nieuiszczonych kosztów wynagrodzenia biegłego, 5. nakazał ściągnąć od powodów solidarnie, na rzecz Skarbu Państwa kwotę 209,66 zł tytułem nieuiszczonych kosztów wynagrodzenia biegłego. Z powyższym rozstrzygnięciem w zakresie punktu 2 nie zgodzili się powodowie wnosząc apelację, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu: - naruszenie przepisu prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 328 § 2 k.p.c. polegające na rozbieżności sentencji wyroku w pkt 1 a treści uzasadnienia wyroku w części dotyczącej roszczenia odsetkowego, - naruszenie prawa materialnego, tj. art. 481 § 1 k.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie i brak zasądzenia w sentencji wyroku przez Sąd I instancji od pozwanego na rzecz powodów odsetek ustawowych za opóźnienie od 22 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty. Mając powyższe na uwadze apelujący wnieśli o zmianę treści wydanego orzeczenia, w ten sposób, że w Sąd zasądzi na rzecz powodów od pozwanego (...) S.A. z siedzibą w W. kwotę 31.516,55 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 22 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od powodów na rzecz pozwanego kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postepowaniu apelacyjnym według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja zasługiwała na uwzględnienie jedynie w części. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w zakresie objętym apelacją, na uwzględnienie zasługiwał zarzut powodów dotyczący wadliwego braku rozstrzygnięcia Sądu I instancji o odsetkach za opóźnienie od zasądzonej w punkcie 1 wyroku kwoty. Błąd Sądu Rejonowego w tym zakresie jest oczywisty, a nadto został ujawniony w treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, gdzie poczyniono wywód na temat podstawy rozstrzygnięcia, którego w istocie nie wydano. Niewątpliwie, mając na uwadze treść przepisu art. 481 § 1 k.c. zgodnie z którego treścią jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi oraz treścią żądania zgłoszonego w pozwie, na rzecz powodów należało zasądzić także odsetki od spornej kwoty. Niemniej jednak Sąd Okręgowy zgodził się ze stanowiskiem pozwanego, iż w okolicznościach niniejszej sprawy, zasądzona kwota, uwzględniająca ceny z daty ustalenia odszkodowania, realizuje istotę art. 363 § 2 k.c. Przepis ten nakazuje wielkość odszkodowania pieniężnego określać w zasadzie według cen z daty ustalenia odszkodowania (wydania wyroku). Dzięki temu uwzględniony zostaje czynnik czasu, którego upływ może mieć wpływ na rozmiar szkody. Dlatego jako data początkowa, od której trzeba liczyć odsetki za opóźnienie, powinien zostać wskazany dzień wydania wyroku zasądzającego odszkodowanie ( tak M. Kaliński, Szkoda na mieniu, s. 530; zob. ponadto A. Olejniczak, w: Kidyba, Komentarz KC, t. III, cz. 1, 2014, s. 123; W. Popiołek, w: Pietrzykowski, Komentarz KC, t. I, 2002, art. 481, Nb 6; M. Lemkowski, Odsetki cywilnoprawne, s. 280 ). Stanowisko takie wyraził Sąd Najwyższy np. w wyroku z 17.2.2005 r. ( I CK 569/04, Legalis ), gdzie wskazał, że „Sąd orzekający w sprawie odszkodowania (…) uprawniony jest do przyjęcia cen z daty ustalenia odszkodowania (czyli z daty wyrokowania) uznając, iż takie rozwiązanie lepiej spełnia cel kompensaty spadku wartości należności pieniężnej (…). Przyjmując zaś za podstawę ustalenia wysokości odszkodowania ceny z daty wyrokowania, zasądza odsetki od tej daty" ( zob. także wyr. SN z 18.11.2003 r., II CK 235/02, Legalis ). Skoro zatem Sąd I instancji prawidłowo przyjął wysokość odszkodowania według cen z daty jego ustalenia i okoliczność ta nie była kwestionowana przez stronę powodową, to należało uznać, że powodom należą się odsetki ustawowe od dnia następnego po wydaniu orzeczenia przez Sąd I instancji. W związku z powyższym apelacja na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. została zmieniona, a w pozostałej części, dotyczącej zasądzenia odsetek ustawowych w szerszym zakresie, oddalona na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. Sąd Okręgowy uznał, zarzuty powodów za trafne w zakresie w jakim domagali się oni zasądzenia odsetek ustawowych dokonując jedynie weryfikacji ich daty początkowej, czego domagał się w odpowiedzi na apelację pozwany. Beata Woźniak

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI