I C 477/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód K. M. wniósł pozew o ustalenie, że umowa dzierżawy gruntów rolnych z dnia 14 lipca 2009 r., zawarta z pozwaną E. P., została rozwiązana z dniem 24 września 2015 r. Uzasadniał to oddaniem gruntów w użytkowanie K. K. bez zgody wydzierżawiającego, co miało stanowić podstawę do rozwiązania umowy na podstawie art. 698 § 2 k.c. Powód twierdził, że ma interes prawny w ustaleniu rozwiązania umowy, ponieważ pozwana złożyła oświadczenie o skorzystaniu z prawa pierwokupu dzierżawionych działek w sytuacji, gdy już nie była dzierżawcą. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa, kwestionując interes prawny powoda oraz zasadność roszczenia. Sąd Rejonowy w Kwidzynie oddalił powództwo, stwierdzając, że powód nie wykazał interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. Sąd wskazał, że powód mógł dochodzić swoich praw w innym postępowaniu, w szczególności w sprawie o wydanie nieruchomości, gdzie mógł podnosić argumenty dotyczące rozwiązania umowy dzierżawy i nieskuteczności oświadczenia o prawie pierwokupu. Dodatkowo, sąd zauważył niekonsekwencję powoda, który w warunkowej umowie sprzedaży z września 2015 r. nie kwestionował statusu pozwanej jako dzierżawcy, a następnie we wrześniu 2015 r. złożył oświadczenie o rozwiązaniu umowy. Sąd, kierując się zasadami słuszności i biorąc pod uwagę charakter żądania powoda oraz jego subiektywne przekonanie o słuszności sprawy, odstąpił od obciążania powoda kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWykazanie braku interesu prawnego w powództwie o ustalenie, gdy istnieją inne środki ochrony prawnej (np. powództwo o wydanie). Interpretacja art. 189 k.p.c. w kontekście umów dzierżawy i prawa pierwokupu.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i procesowej. Interpretacja interesu prawnego w kontekście możliwości dochodzenia roszczeń o świadczenie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy powód K. M. posiada interes prawny w ustaleniu, że umowa dzierżawy z dnia 14 lipca 2009 r. została rozwiązana z dniem 24 września 2015 r. na podstawie art. 189 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie wykazał interesu prawnego w żądaniu ustalenia rozwiązania umowy dzierżawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód nie miał interesu prawnego w ustaleniu stosunku prawnego, ponieważ mógł dochodzić swoich praw w innym postępowaniu, np. w sprawie o wydanie nieruchomości, gdzie mógł podnosić argumenty dotyczące rozwiązania umowy dzierżawy i nieskuteczności oświadczenia o prawie pierwokupu. Możliwość wytoczenia powództwa o świadczenie lub ukształtowanie prawa wyklucza interes prawny w powództwie o ustalenie.
Czy umowa dzierżawy z dnia 14 lipca 2009 r. została skutecznie rozwiązana przez powoda K. M. pismem z dnia 10 września 2015 r. na podstawie art. 698 § 2 k.c.?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął o skuteczności rozwiązania umowy, skupiając się na braku interesu prawnego powoda w dochodzeniu ustalenia tego faktu w niniejszym postępowaniu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że powód nie wykazał, iż pozwana otrzymała oświadczenie o rozwiązaniu umowy, ani że faktycznie miały miejsce okoliczności uzasadniające rozwiązanie umowy (oddanie gruntów w użytkowanie osobie trzeciej od 2014 r.). Zauważono również niekonsekwencję powoda w tej kwestii.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. M. | osoba_fizyczna | powód |
| E. P. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (3)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis regulujący powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, wymagający wykazania interesu prawnego przez powoda.
Pomocnicze
k.c. art. 698 § § 2
Kodeks cywilny
Podstawa do rozwiązania umowy dzierżawy z uwagi na oddanie przedmiotu dzierżawy osobie trzeciej bez zgody wydzierżawiającego.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia odstąpienie od obciążania strony kosztami procesu w wypadkach szczególnie uzasadnionych, kierując się zasadami słuszności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego powoda w ustaleniu rozwiązania umowy dzierżawy, gdyż mógł dochodzić swoich praw w innym postępowaniu (np. o wydanie nieruchomości). • Możliwość wytoczenia powództwa o świadczenie lub ukształtowanie prawa wyklucza istnienie interesu prawnego w powództwie o ustalenie. • Niekonsekwencja powoda w kwestii rozwiązania umowy dzierżawy i prawa pierwokupu.
Odrzucone argumenty
Umowa dzierżawy została rozwiązana z dniem 24 września 2015 r. z powodu oddania gruntów osobie trzeciej bez zgody wydzierżawiającego. • Powód ma interes prawny w ustaleniu rozwiązania umowy, ponieważ pozwana złożyła oświadczenie o skorzystaniu z prawa pierwokupu w sytuacji, gdy już nie była dzierżawcą.
Godne uwagi sformułowania
Powód nie wykazał interesu prawnego w żądaniu ustalenia, że umowa dzierżawy gruntów rolnych zawarta w dniu 14 lipca 2009 r. została rozwiązana z dniem 24 września 2015 r. • Możliwość wytoczenia powództwa o świadczenie czy też o ukształtowanie prawa lub stosunku prawnego wyklucza po stronie powoda istnienie interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie naruszonego prawa lub stosunku prawnego. • Sąd odstąpił od obciążania powoda kosztami procesu na podstawie art. 102 k.p.c. ze względu na zasadę słuszności.
Skład orzekający
Alicja Tułodziecka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykazanie braku interesu prawnego w powództwie o ustalenie, gdy istnieją inne środki ochrony prawnej (np. powództwo o wydanie). Interpretacja art. 189 k.p.c. w kontekście umów dzierżawy i prawa pierwokupu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i procesowej. Interpretacja interesu prawnego w kontekście możliwości dochodzenia roszczeń o świadczenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą interesu prawnego w powództwie o ustalenie, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Pokazuje również, jak sądy podchodzą do niekonsekwentnych działań stron.
“Czy można żądać ustalenia rozwiązania umowy, gdy można dochodzić jej wykonania? Sąd wyjaśnia kluczową kwestię interesu prawnego.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.